XXIV
Chiếc xe tải lấy lược đã làm cho họ khốn khổ.
Czerw quyết định sẽ đem giấu nó vào một xưởng của bỏ trống cho đến mùa xuân, gần Wierki, Krylenko kịch liệt phản đối dự định đó.
– Cái xe này không được ích lợi gì cho chúng ta cả! – Ông ta khẳng định. – Tôi đã quyết định sẽ đốt cháy nó... Chúng ta cũng còn đủ xăng để thiêu nó ra tro!
Ông nhìn Czerw một cách khiêu khích. Tuy vậy, buổi sáng, Czerw đã leo lên xe và ngồi vào tay lái.
– Ai chỉ huy ở đây? – Krylenko nổi giận. – Tôi đã bảo: phải đốt nó đi.
– Không ai cả, – Czerw nói, – ở đây không ai chỉ huy cả.
Và anh ta đánh xe đi.
– Đồ quỷ tha ma bắt! – Krylenko rủa thầm. – Tôi đã bảo.
Chiếc xe chuyển bánh. Ông già Ukraine chỉ còn kịp nhảy lên bậc xe. Chiếc xe tiến chậm chạp trên tuyết mềm, giữa những hàng thông. Những con quạ nhìn theo kêu ầm ĩ. Có lẽ chúng hy vọng con quái vật sẽ để rơi vãi một chút gì có thể ăn được. Krylenko làu bàu. Czerw nhìn ông ta và nháy mắt.
– Cậu không kể gì tớ cả? – Ông già hét lên.
– Không phải thế. – Czerw nói chân thành. – Nhưng ông biết, phải làm một cú giật gân chứ!
Mấy con quạ lại kêu: có lẽ chúng thất vọng. Chiếc xe len lỏi trong rừng thông, phủ dày tuyết trắng..... Bỗng một tiếng súng nổ. Kính chắn gió vỡ tan.
– Phản bội! – Krylenko hét lên.
Chiếc xe loạng choạng, đâm vào một thân cây.
– Czerw!
Czerw đã ngã gục trên tay lái.
– Czerw!
Krylenko nâng anh ta dậy, lắc mạnh. Czerw nghiến răng. Anh còn sống. Anh cố nói và thở hắt ra.
Máu từ miệng anh chảy ra. Bộ mặt trở nên xám ngắt. Bỗng nhiên, anh ngồi dậy, mỉm cười và nheo mắt.
– Czerw! Lạy Chúa! Cậu giả vờ đấy à? Cậu không coi tớ ra cái thứ gì cả? Cậu không sao cả chứ? Nói đi, Czerw?
– Kh... Không! – Czerw thở hắt. – Tôi đã nói... Nhưng mà tức lắm cơ!
Anh ta gục xuống nặng nề trên tay lái. Krylenko nâng đầu anh ta dậy một mắt nhắm, một mắt mở.
– Czerw!
Nhưng Czerw đã chết. Anh ta bị trúng đạn vào giữa ngực. Krylenko nhảy ra khỏi xe.
– Sao?
Ông ta hét lên. Các anh còn chờ gì nữa? Ông ưỡn ngực, với cử chỉ bi kịch.
– Này bắt đi! Bắn đi!
Ba người chạy đến giữa chiếc xe, sợ hãi nhìn ông. Krylenko nhận ra họ ngay: đó là những du kích của cánh rừng bên cạnh. Họ họp thành một nhóm riêng. Họ cúi đầu, im lặng nghe lời chửi rủa của Krylenko.
– Nhìn chiếc xe tải từ xa, với dấu hiệu Đức... Không thể biết rõ ai đang lái... Thế là nhằm và bắn...
Cũng không thể biết Krylenko nguyền rủa: Czerw hay chiếc xe, số phận bi đát hay mọi người nói chung.
– Chúng tôi không phân biệt được... Thật không may... Đó là tất cả những gì mà họ có thể nói. Họ đứng yên, tự rủa thầm và lắc đầu một cách biết lỗi.
– Giúp một tay đẩy hộ chiếc xe đi nào! – Krylenko quá đau khổ để có thể hành động.
Họ giúp Krylenko đặt thi thể Czerw vào trong xe.
– Này, – một người nhận xét, – hình như anh ấy nháy mắt.
Krylenko nói một cách buồn bã:
– Thật đáng tức...
Krylenko cho xe chạy. Ba người nhìn theo.
– Đừng giận bọn tớ nhé! – Họ la lên.
Krylenko rủa thầm. Những giọt nước mắt to tướng lăn xuống ria mép. Thỉnh thoảng, ông quay lại nhìn thi thể của bạn rồi khóc nức nở như một đưa trẻ con bị bỏ rơi.
