XI

Đến rạng sáng, cô nhẹ nhàng thức cậu dậy.

– Em phải đi đây.

– Ở lại đây.

– Không, em đã hứa với Czerw. Em phải trở lại thành phố.

– Có thật cần không?

– Czerw cho rằng bọn Đức sẽ “càn quét” khu rừng.

– Thế thì sao?

– Vì vậy em phải đi gặp bọn lính.

– Chúng nó sẽ không nói gì.

– Nói chứ. Bọn đàn ông bao giờ cũng nói tuốt, miễn là để cho họ làm.

Giọng nói của cô dè dặt và buồn bã. Trong bóng tối, Janek không trông thấy nét mặt của cô.

– Em sẽ trở lại chứ?

– Ừ.

– Em tìm ra đường không?

– Chắc chắn tìm ra. Anh đừng lo...

Cô hôn cậu, nép mặt vào cổ cậu một hồi lâu.

– Anh ngủ đi.

– Em mau trở lại.

– Khi nào em xong việc.

Cô đi. Cậu cố ngủ, nhưng mỗi lần nhắm mắt thì cậu lại nghe tiếng Zosia trong bóng tối: “Khi nào em xong việc...”. Cậu mặc áo và chui ra khỏi hầm. Trời đẹp. Cậu đi vô định trong rừng thông. Gần chỗ cối xay gió già nua cậu nghe tiếng đàn ông ở trong bụi. Cậu dừng lại, ngạc nhiên. Đằng sau bụi cây, có tiếng đọc thơ:

Trong gian phòng mưa tôi chờ đợi,

Bao người đã chờ đợi như vậy?

Chờ tờ truyền đơn cuối cùng in xong,

Chờ quả lựu đạn cuối cùng được cắm chốt và ném đi....

Janek giả lên tiếng ho và lập tức có một bóng người to lớn xuất hiện đằng sau bụi cây và nhìn cậu với vẻ thiện cảm, Janek biết người này.

Người đó tên Dobranski, Adam Dobranski. Anh ta gia nhập một nhóm sinh viên trẻ, của trường Đại học tổng hợp Wilno, họ chiến đấu trong rừng đã hơn ba năm nay. Nhiều người trong số sinh viên đó đã bị bắt và bị bắn, những người khác đã tiến hành nhiều cuộc phá hoại và ám sát. Bọn Đức đang ra sức lùng bắt Dobranski. Hơn hai năm nay, Dobranski và vị giáo sư của anh ta về luật pháp La Mã, ông Kờréoxma đã cho in và phát hành một tờ báo bí mật “Nasza Walka”[1]. Giáo sư và con gái của ông bị bắt và bị bắn. Dobranski vào rừng với những người bạn khác.

– Chào cậu. – Dobranski nói thân thiện.

– Chào anh.

– Ông bạn có thích thơ không?

– Em thích nhạc hơn, – Janek nói và đỏ mặt.

– Thì cũng thế cả.

– Em không biết gì nhiều về thơ.

– Thế còn nhạc?

– Cũng không nhiều.

– Ha!Ha! Ông bạn tỏ ra quá khiêm tốn. Thế ông bạn học đến đâu rồi?

– Đệ tam.

– Ra thế. Sloviczki và Miskiêvich... Không, quên, Kosanôpxki và Vixangi Pôn chứ? Rõ ràng là mới tiểu học, tiểu học thôi.

– Nếu ông bạn muốn có dịp nhấm nháp thơ ca chân chính, thơ ca vĩ đại, tôi muốn nói nền thơ hiện đại mới ra lò thì xin mời! Ông bạn chỉ việc căng tai ra.

Và anh ta đọc:

Trong gian phòng xưa tôi chờ đợi

Bao người đã chờ đợi như vậy?

Chờ tờ truyền đơn cuối cùng in xong

Chờ quả lựu đạn cuối cùng được cắm chốt và ném đi.

Tôi chờ cho nạn nhân cuối cùng ngã xuống

Sau khi đã hô to “Tự do muôn năm”

Tôi chờ cho nền Đế chế cuối cùng

Sụp đổ trước những trận đánh của những người yêu nước châu Âu.

Tôi chờ cho tất cả những thủ đô

Đều trở thành những tỉnh lỵ

Tôi chờ cho tiếng vang của quốc ca cuối cùng

Sẽ tắt ngấm trên toàn thế giới.

Tôi chờ cho châu Âu cuối cùng vùng dậy và bước đi

Đấy là người yêu của tôi bị đánh gục và bị chà đạp...

Trong gian phòng xưa của tôi, tôi chờ đợi

Biết bao người khác cũng chờ đợi như tôi?

Anh ta ngừng lại và đắc thắng nhìn Janek.

– Thế nào?

– Tôi thích nhạc hơn, – Janek đáp một cách lịch sự. Chàng trai cất tiếng cười.

– Ông bạn là một nhà ngoại giao. Sự thật thì thơ cũng chẳng phải là chỗ mạnh của tôi. Tôi chỉ là một người thợ thơ bẩm sinh. Hơn nữa tôi là Adam Dobranski. Thế ông bạn?

– Jan Twardowski.

– Chúng mình cứ gọi nhau bằng cậu tớ chứ?

– Nếu anh cho phép...

– Nếu cậu cho phép,– Dobranski chữa lại.

– Nếu cậu cho phép,– Janek lắp lại, mặt đỏ lên.

– Cậu ở nhóm Czerw phải không? Krylenko đã nói với tớ về cậu.

– Anh ấy đã nói gì? – Janek cảnh giác hỏi.

– Cậu ấy nói cậu ta đã nhận nuôi một người Da Đỏ!

Janek cười. Nó nghĩ đến Winetoo... Hình như tất cả những chuyện đó đã trở nên xa lắc xa lơ!

– Nếu tối nay cậu rảnh, – Dobranski đề nghị, – đến thăm chúng tớ tại chỗ ẩn núp. Chúng ta sẽ đọc, sẽ tranh luận về tin tức... À mà cậu biết không, Stalingrad vẫn giữ vững!

– Ông già tớ đã nói với tớ về Stalingrad cách đây hai tháng...

– Họ vẫn giữ vững. Thế ông già cậu bây giờ ở đâu?

– Tớ không biết. Ông ấy mất tích. Trước ông ấy ở Sucharki.

Dobranski liền thay đổi câu chuyện.

– Tối nay chúng tớ sẽ chờ cậu. Đồng ý chứ?

– Đồng ý. Nhưng ở đâu?

– Cạnh hồ gần “Cối xay gió già nua”. Ở đấy bao giờ cũng có người canh gác.

– Tớ sẽ đến, Janek hứa.

❀ ❀ ❀

[1] “Cuộc chiến đấu của chúng ta”.