Ngày hôm sau, Janek vẫn ở trong hầm. Nó đọc lại chương sách trong đó mô tả ông già Shatterhand, bị trói vào cột xử giảo, đã đánh lừa được những người Da Đỏ canh gác và trốn thoát. Đó là đoạn mà nó thích nhất. Nó nướng khoai dưới tro nóng và ăn khoai. Ống thông khói không hút hết nên khói tràn ngập căn hầm, làm mắt cay xè... Janek không dám ra khỏi hầm. Nó biết rằng ngoài kia nó cũng chỉ có một mình, nó sợ. Còn trong hầm này dù sao cũng tránh được mọi người.
Đến sẩm tối thì bác sĩ Twardowski về.
– Chào con “Ông già Shatterhand”.
– Chào ba.
– Con không ra khỏi hầm chứ?
– Không ạ!
– Con không sợ sao?
– Con không bao giờ sợ.
Bác sĩ mỉm cười buồn bã. Trông ông có vẻ già đi và mệt nhọc.
– Mẹ con dặn phải cầu kinh.
Janek nghĩ đến hai người anh... Mẹ đã đọc kinh cầu nguyện nhiều cho họ.
– Cầu nguyện mà làm gì?
– Không làm gì cả. Nhưng mẹ đã bảo thì con cứ làm.
– Vâng.
Bác sĩ ở lại với con cả đêm. Họ không ngủ nhiều. Họ cũng không nói chuyện nhiều với nhau. Janek chỉ hỏi:
– Tại sao ba lại không đi ẩn núp?
– Có nhiều người bệnh ở Sucharki. Bệnh dịch tả, con biết không... Đói rét đã làm cho bệnh dịch phát triển. Ba cần phải ở lại với họ, “Ông già Shatterhand” ạ! Con hiểu điều đó, phải không?
– Vâng.
Cả đêm, bác sĩ giữ cho lửa không tắt. Janek, hai mắt mở to, nhìn cành củi đỏ lên rồi đen lại.
– Con không ngủ sao, con trai của ba?
– Không, ba ạ.
– Thế à?
– Tình hình này còn kéo dài bao lâu nữa, Ba?
– Ba không biết. Không ai biết cả... Không một ai biết.
Rồi bất thần ông nói:
— Một trận đánh lớn hiện nay đang diễn ra trên bờ sông Volga...
– Đấy là đâu?
– Trên bờ sông Volga. Ở Stalingrad... Có những người đang chiến đấu cho chúng ta.
– Cho chúng ta?
– Phải. Cho con, cho ba và cho hàng triệu người khác.
Củi cháy, nổ tanh tách và biến thành tro...
– Trận này tên là gì?
– Trận Stalingrad... Đã kéo dài nhiều tháng nay. Không ai biết sẽ còn kéo dài đến bao giờ và ai sẽ thắng...
Bác sĩ ra đi lúc bình minh và nói:
– Nếu có chuyện gì xảy ra với mẹ và ba thì con không được trở về Sucharki. Con có thực phẩm dự trữ cho nhiều tháng. Nếu con không còn gì ăn hoặc cảnh cô đơn quá nặng nề thì con tìm đến với những người du kích.
– Họ ở đâu?
– Ba cũng không biết. Họ cũng không còn nhiều đâu. Họ ẩn núp trong rừng. Con hãy đi tìm họ nhưng đừng chỉ cho họ biết chỗ ẩn núp của con. Nếu tình hình xấu đi thì con hãy trở về ẩn náu tại đây.
– Vâng.
– Nhưng không nên lo sợ. Không có việc gì xảy ra với ba đâu.
Ngày hôm sau bác sĩ trở lại. Nhưng ông không ở lâu.
– Ba không dám để mẹ con ở một mình.
– Tại sao?
– Người ta đã giết một tên hạ sĩ quan Đức ở Sucharki. Chúng đang bắt con tin.
– Giống như những người Da đỏ, Janek nói.
– Ừ. Giống những người Da Đỏ.
Bác sĩ đứng dậy.
– Con đừng đi xa... Giữ gìn sạch sẽ. Làm như mẹ đã dạy.
– Vâng.
– Đừng lãng phí diêm. Để diêm cạnh bếp lửa, nơi khô ráo. Không có diêm, con sẽ chết rét đấy.
– Con sẽ chú ý cẩn thận, Ba...
– Cái gì con?
– Trận ấy thế nào rồi?
Ba không được tin tức. Cũng khó mà biết rõ việc gì đang xảy ra ở đây... Can đảm lên, “Ông già Shatterhand”. Hẹn sẽ gặp lại.
– Con sẽ gặp lại ba.
Bác sĩ ra đi. Ngày hôm sau. Ông không trở lại nữa.
