Chỗ ẩn núp được dọn dẹp xong khi những tia sáng đầu tiên của bình minh xuất hiện. Đó là một buổi bình minh ảm đạm, đẫm mưa của tháng chín: những cây thông bồng bềnh trong sương mù, mắt nhìn không thấu đến trời. Từ một tháng nay, họ bí mật làm việc ban đêm: bọn Đức không bao giờ dám mạo hiểm đi xa các đường lớn khi hoàng hôn đến, nhưng ban ngày thì bọn chúng thường lùng sục vào rừng, đi tìm những người du kích hiếm hoi mà đói rét và thất vọng chưa buộc được họ phải từ bỏ cuộc chiến đấu. Hầm ẩn núp sâu ba mét, rộng bốn mét. Trong một góc, họ trải nệm và chăn; mười bao khoai tây, mỗi bao năm chục kí lô, xếp dọc theo bờ tường đất. Sau bờ tường này, bên cạnh đống chăn nệm, họ đào một bếp lò: ống khỏi kéo dài ra xa vài thước cách chỗ núp, trổ ra một bụi cây. Mái hầm chắc chắn: họ đã dùng cánh cửa của một chiếc xe bọc sắt mà du kích đã làm nổ tung, cách đây một năm, trên đường sắt từ Wilno đến Molodeczno.

– Hằng ngày, con không được quên là phải thay các bụi cây đấy nhé, bác sĩ nói.

– Con không quên đâu.

– Phải chú ý đến khói đấy.

– Vâng ạ!

– Nhất là không được nói với ai.

– Con sẽ không nói. – Janek hứa.

Xẻng cầm tay, hai cha con ngắm nhìn công trình của họ. Janek nghĩ, đây là một chỗ ẩn núp tốt, được giấu kín trong bụi bờ. Ngay cả Stefek Podhorski ở trường Wilno thường được gọi là “Winetoo, tù trưởng đáng kính của bộ lạc những người Apache”. Ngay cả Winetoo cũng không thể đánh hơi ra chỗ ẩn nấp này – còn trong giới những người Da Đỏ thì Janek mang cái tên vinh quang là “Ông già Shatterhand”.

– Con sẽ sống ở đây bao lâu nữa ba?

– Không lâu đâu. Bọn Đức sắp bị đánh bại rồi.

– Bao giờ?

– Không nên thất vọng.

– Con không thất vọng. Nhưng con muốn biết... Khi nào?

– Có lẽ vài tháng nữa.

Bác sĩ Twardowski nhìn con.

– Hãy núp kỹ.

– Vâng.

– Và không nên để cảm lạnh.

Bác sĩ lấy từ trong túi ra một khẩu súng lục.

– Con nhìn đây.

Bác sĩ giải thích cách sử dụng vũ khí.

– Con hãy giữ nó cẩn thận. Trong sắc cốt này, còn năm viên đạn.

– Cảm ơn ba.

Bây giờ ba đi đây. Mai ba trở lại. Con hãy núp kỹ. Hai anh của con đã bị giết... Bây giờ con là tất cả những gì còn lại của ba và mẹ đấy, “Ông già Shatterhand” ạ!

Bác sĩ mỉm cười.

– Con hãy cố chịu đựng. Sẽ đến ngày mà bọn Đức rời khỏi đây... Những người còn lại sẽ sống. Hãy nghĩ đến mẹ con. Con không được đi xa khỏi đây. Và nhất là phải tránh mọi người.

– Vâng.

Bác sĩ ra đi trong sương mù. Mặt trời đã lên nhưng mọi vật còn xám xịt và mờ ảo: những cây thông vẫn bồng bềnh trong mây mù, cành cây vươn ra như những chiếc cánh quá nặng nề mà không một làn gió nào đến lay động. Janek chui vào bụi cây, nhắc cánh cửa thép. Nó tụt theo thang xuống và nằm vật lên tấm nệm. Trong hầm tối om. Janek ngồi dậy, cố nhen lửa: củi ướt. Nhưng cuối cùng lửa cũng cháy, nó nằm dài ra và cầm lấy cuốn sách “Winetoo, người Da Đỏ hào hoa” to tướng. Nhưng nó không thể đọc được. Mắt nhíu lại, cơn mệt nhọc làm cho thân thể và tinh thần nó bải hoải. Janek ngủ say sưa.