Triệu Đức Lương hỏi, rốt cuộc phức tạp ở chỗ nào? Các vị ai thử nói xem.

Ngô Kiến Tân đáp, tôi xin nói đơn giản về quy trình bắt giữ. Theo quy định pháp luật liên quan, bắt giữ cần trải qua một quá trình bao gồm lập án, trinh sát, xác chứng, báo bắt, phê duyệt, ký lệnh, thực thi. Có nghĩa là, việc thực thi một vụ bắt giữ, ban đầu cần bộ phận liên quan lập án rồi trinh sát, sau khi thu thập được chứng cứ xác thực, mới do bộ phận thụ lý vụ án báo bắt, tức là xin phê chuẩn bắt giữ. Hồ sơ xin phê chuẩn cùng các tài liệu vụ án liên quan phải được gửi kèm đến cơ quan kiểm sát cùng cấp, để bộ phận chuyên trách của cơ quan kiểm sát thẩm lý, sau đó quyết định phê chuẩn bắt giữ hay không. Với một số vụ án đặc biệt, bắt buộc phải do ủy ban kiểm sát thảo luận quyết định xem có bắt giữ hay không. Một số vụ án đặc thù, viện kiểm sát hoặc tòa án cũng có thể tự báo bắt và phê chuẩn bắt giữ. Tòa án có quyền thực thi, nhưng viện kiểm sát thì không. Việc thực thi các vụ án do viện kiểm sát báo bắt và phê chuẩn, bắt buộc phải giao cho cơ quan công an. Sau khi cơ quan công an nhận được văn bản bắt giữ, người đứng đầu cơ quan công an từ cấp huyện trở lên sẽ ký lệnh bắt giữ, sau đó do cơ quan thực thi tiến hành bắt người. Đây là quy trình ban đầu. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi cụ thể, quy trình này tồn tại một số vấn đề. Nhất là sau này khi quốc gia gia tăng cường độ đả kích tội phạm chức vụ, viện kiểm sát tách cơ quan trinh sát thành lập Cục Chống tham nhũng, mâu thuẫn càng trở nên nổi cộm. Ví dụ các vụ án tội phạm chức vụ do Cục Chống tham nhũng thụ lý, có khả năng liên quan đến lãnh đạo cục công an, loại án này nếu do Cục Chống tham nhũng trinh sát, nhưng lại cần cục công an báo bắt và thực thi thì không thực tế lắm. Còn một số hành vi phạm tội chức vụ đặc thù khác, thực tế do cơ quan kỷ luật kiểm tra của Đảng trinh sát, cũng do cơ quan kỷ luật kiểm tra của Đảng báo bắt, nếu lại do bộ phận công an thực thi thì cũng tồn tại một số vấn đề. Xét từ thực tế khách quan này, hai quyền lực báo bắt và thực thi đã được phân cấp xuống Cục Chống tham nhũng của viện kiểm sát. Cụ thể với bốn vụ bắt giữ ngày hôm nay, có thể khẳng định là chưa nhận được thủ tục phê duyệt từ cơ quan kiểm sát cùng cấp. Nhưng, hiện tại vẫn chưa thể kết luận quy trình bắt giữ là không hợp pháp.

Triệu Đức Lương hỏi, tại sao lại không thể kết luận?

Ngô Kiến Tân đáp, dựa trên tình hình chúng ta nắm được hiện nay, rõ ràng là không hợp pháp. Đây cũng là lý do chúng ta nghi ngờ quy trình có vấn đề. Tuy nhiên, vì vụ án có liên quan đến vụ án song quy của Lê Triệu Bình, tình hình khá đặc thù, cho nên chúng ta không thể loại trừ các khả năng khác.

Triệu Đức Lương hỏi, tình hình đặc thù ở chỗ nào?

Lý Phúc Đồng nói, đặc thù ở chỗ đây không phải là một vụ án của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố, mà là một vụ án do cấp trên giao phó.

Triệu Đức Lương lại hỏi, cấp trên giao phó là thế nào?

Lý Phúc Đồng giải thích, vụ án song quy là một loại án cực kỳ đặc biệt, quy trình trinh sát của nó không phải tiến hành theo án hình sự, mà là tiến hành theo án kỷ luật Đảng. Viện kiểm sát và Cục Công an đều thuộc cơ quan chính phủ, không có quyền thực thi án kỷ luật Đảng, người có quyền thực thi kỷ luật Đảng chỉ có thể là bộ phận kiểm tra kỷ luật của Đảng, tức là ủy ban kiểm tra kỷ luật các cấp. Cục Chống tham nhũng của viện kiểm sát có quyền trinh sát các vụ án tội phạm chức vụ, nhưng không có quyền song quy. Mặt khác, án tham nhũng ngày càng nhiều, nhân sự của cơ quan kiểm tra kỷ luật Đảng có hạn, một số thời điểm, bộ phận kiểm tra kỷ luật căn cứ vào nhu cầu thực tế, có thể ủy thác cho cơ quan kiểm tra kỷ luật cấp dưới điều tra một số vụ án, hoặc ủy thác cho Cục Chống tham nhũng trinh sát. Cụ thể đến vụ án song quy Lê Triệu Bình, có thể khẳng định đây không phải là vụ án của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố, vì Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố trong trường hợp chưa nhận được ủy quyền, không có quyền điều tra cán bộ do tỉnh quản lý. Sau khi Lê Triệu Bình bị thực thi song quy, chúng tôi quả thực đã tìm hiểu tình hình, Long Hiểu Bằng cho biết đây là vụ án do phía trên giao phó. Đã là vụ án cấp trên giao phó, thì vụ bắt giữ hôm nay, không loại trừ một khả năng, cũng là do cấp trên giao phó.

Triệu Đức Lương nói, cuối cùng tôi cũng hiểu ra một chuyện, vụ án Lê Triệu Bình không phải vụ án mà Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố muốn thụ lý, mà là vụ án do cấp trên giao phó. Vậy thì, anh nói cho tôi biết, cái gọi là cấp trên giao phó, ám chỉ cấp trên nào?

Lý Phúc Đồng đáp, khả năng này khá nhiều, cụ thể mà nói, có thể là do Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh giao phó, có thể là do Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương giao phó. Điều này phải xem ủy quyền ủy thác cụ thể đến từ cấp bộ phận nào.

Triệu Đức Lương nói, hôm nay, người phụ trách của ủy ban kiểm tra kỷ luật và viện kiểm sát hai cấp tỉnh thành đều ở đây cả. Các vị nói cho tôi biết, vụ án này là ai giao phó?

Triệu Đức Lương thấy không ai trả lời, bèn hỏi từng người một, trước hết hỏi Mai Thượng Linh của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh.

Mai Thượng Linh đáp, sau sự việc, tôi đã kiểm tra lại gốc gác. Tôi có thể khẳng định, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh không lập vụ án này. Tôi đã tìm hiểu đôi chút từ góc độ khác, theo nguyên tắc lập án của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh, như cán bộ cấp xứ (xử/phòng) do tỉnh quản lý như Lê Triệu Bình, nếu không phải là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh sẽ không lập án điều tra. Cách làm thông thường có hai loại, nếu tình tiết tương đối nhẹ, ủy thác cho bộ phận kiểm tra kỷ luật của đơn vị sở tại điều tra, ví dụ như Tổ kiểm tra kỷ luật Cục Phát thanh truyền hình. Nếu tình tiết vụ án lớn hơn một chút, cũng có thể ủy thác cho Cục Chống tham nhũng trinh sát. Xét tình hình đã nắm được hiện nay, vụ án Lê Triệu Bình liên quan đến một khoản hối lộ năm trăm ngàn tệ, hơn nữa còn là khoản tiền chuyển khoản qua thẻ tín dụng. Nếu không có tình tiết phức tạp hơn, vụ án như thế này, chắc chắn nên do Tổ kiểm tra kỷ luật Cục Phát thanh truyền hình điều tra. Hiện tại mà nói, chúng ta không chỉ không tìm thấy hồ sơ lập án, mà còn không tìm ra lý do lập án.

Triệu Đức Lương tiếp tục hỏi Viện trưởng Viện Kiểm sát tỉnh Tiết Hữu Thiên, Viện trưởng Tiết nói, viện kiểm sát có quy trình lập án nghiêm ngặt, trước hết, viện kiểm sát và ủy ban kiểm tra kỷ luật có phân công rõ ràng. Ủy ban kiểm tra kỷ luật chủ yếu chịu trách nhiệm các vụ án tội phạm chức vụ của đảng viên, Cục Chống tham nhũng của viện kiểm sát nghiêng về các vụ án tội phạm chức vụ của người không phải đảng viên. Lê Triệu Bình là một cán bộ đảng viên, loại vụ án này, thông thường sẽ không lập án tại Cục Chống tham nhũng. Ngoài ra, việc lập án của Viện Kiểm sát tỉnh còn có tiêu chuẩn về giá trị vụ án, không phải muốn lập là lập. Chỉ khi chức vụ từ phó sảnh trở lên hoặc giá trị tài sản trong vụ án từ ba triệu trở lên, Viện Kiểm sát tỉnh mới lập án. Chỉ xét riêng vụ án Lê Triệu Bình, bất kể theo điều khoản nào, cũng không tới lượt Viện Kiểm sát tỉnh. Thực tế, Viện Kiểm sát tỉnh hoàn toàn không lập vụ án này.

Triệu Đức Lương lúc này có chút bực dọc, nhưng vẫn cố gắng kiềm chế, hỏi, vậy các vị nói cho tôi biết, liệu có khả năng nào, do Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương hoặc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao trực tiếp ủy thác cho Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố Ung Châu trinh sát không?

Mai Thượng Linh nói, nếu Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương muốn giao phó vụ án, chắc chắn sẽ thông qua Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh để hoàn tất. Khả năng Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương ủy thác điều tra bí mật thì có, đó chắc chắn phải là vụ án nghiêm trọng, ví dụ liên quan đến cán bộ lãnh đạo cấp rất cao. Nhưng dù là điều tra bí mật, một khi đã đi vào quy trình song quy, thì đã không còn là bí mật nữa. Có thể khẳng định, nếu là vụ án song quy do Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương giao phó, chắc chắn sẽ làm thủ tục giao phó tương ứng, chúng tôi không thể nào không biết.

Tiết Hữu Thiên cũng nói, tôi đã nghe ngóng rồi, số tiền liên quan trong vụ Lê Triệu Bình là năm trăm ngàn. Một vụ án có số tiền liên quan năm trăm ngàn, cách làm thông thường của viện kiểm sát là chuyển tài liệu liên quan xuống dưới. Cách thức này, có thể nói là chuyển giao hoặc chuyển phê chuẩn, chứ không tồn tại khả năng giao phó.