Cô là thông dịch viên; điều đó còn tốt hơn nhiều so với việc đẩy xe. Khi công việc trong ngày kết thúc, với tư cách là thông dịch viên, cô hộ tống hai người đàn ông Anh đến quán trọ của làng và thuê cho họ một phòng cùng một phòng cho chính mình, không phải là một căn gác khốn khổ nơi cô sẽ phải ngủ chung với nhiều người khác, mà là một phòng ngủ thực sự chỉ có một mình. Vì họ không nói được một từ tiếng Pháp nào, hai người đàn ông Anh hỏi cô xem cô có muốn dùng bữa tối cùng họ không. Họ gọi một bữa tối đủ cho mười người ăn.
Đêm đó cô được ngủ trên một chiếc giường thực sự và giữa những lớp vải lải thực sự, thế mà phải rất lâu sau cô mới chợp mắt được. Ngay cả khi mí mắt cô đã trĩu nặng không thể mở lên được nữa, sự phấn khích trong cô vẫn lớn đến mức thỉnh thoảng cô lại giật mình chồm dậy trên giường. Cô cố gắng ép mình phải bình tĩnh. Cô tự nhủ rằng mọi chuyện sẽ phải diễn ra theo quy luật của nó, thay vì cứ mãi băn khoăn tự hỏi liệu mình có được hạnh phúc hay không. Đó là điều duy nhất khôn ngoan nên làm. Mọi thứ dường như đang chuyển biến theo hướng rất thuận lợi và cô phải chờ đợi. Nhưng những lý lẽ hay nhất khi tự dặn lòng chưa từng khiến ai chợp mắt được, và lý lẽ càng hay thì người ta lại càng khó ngủ hơn.
Sáng hôm sau, khi tiếng còi nhà máy vang lên, cô đi đến cửa căn phòng mà hai thợ máy đang ở, gõ cửa và báo cho họ biết đã đến giờ thức dậy.
Tuy nhiên, họ chẳng màng gì đến tiếng còi, và mãi cho đến khi họ đã tắm rửa, chải chuốt kỹ càng — điều gì đó xa lạ với những người dân làng ở vùng ấy — và dùng một bữa sáng thịnh soạn gồm một miếng bít tết dày dặn, mọng nước, rất nhiều bánh mì nướng bơ cùng vài tách trà, họ mới tỏ ra sẵn sàng để bắt đầu công việc.
Perrine, người đã kiên nhẫn đứng đợi họ bên ngoài, tự hỏi liệu họ có bao giờ sẵn sàng hay không. Khi cuối cùng họ bước ra, và cô lững thững bước theo sau họ đến nhà máy, suy nghĩ duy nhất trong đầu cô là ông nội chắc chắn sẽ có mặt ở đó trước họ.
Thế nhưng, mãi đến buổi chiều ông Vulfran mới tới. Đi cùng ông là người cháu trai út, Casimir.
Cậu thanh niên nhìn đăm đăm với vẻ khinh miệt vào công việc mà những người thợ máy đã làm, mà thực ra mới chỉ là bước chuẩn bị.
"Những tên này sẽ chẳng làm được gì nhiều trước khi Fabry quay lại đâu," cậu ta nói. "Điều đó cũng chẳng có gì ngạc nhiên nếu xét đến sự giám sát mà chú đã dành cho họ."
Cậu ta nói với giọng mỉa mai, nhưng thay vì bỏ qua những lời đó, người chú lại quở trách cậu ta một cách nghiêm khắc: "Nếu cháu có thể lo liệu việc này, ta đã chẳng buộc phải gọi cô bé này đến, người cho đến nay chỉ biết đẩy xe."
Perrine thấy Casimir cắn môi vì tức giận, nhưng cậu ta kìm chế lại và thản nhiên nói: "Nếu con lường trước được rằng mình sẽ phải từ bỏ một vị trí trong chính phủ để nhận một công việc thương mại, con chắc chắn đã học tiếng Anh thay vì tiếng Đức."
"Không bao giờ là quá muộn để học," chú cậu đáp lại bằng một giọng điệu không cho phép tranh cãi thêm.
Những lời lẽ sắc bén từ cả hai phía được thốt lên với sự khó chịu rõ ràng.
Perrine đã thu mình lại nhỏ nhất có thể. Cô không dám nhúc nhích, nhưng Casimir thậm chí còn chẳng thèm liếc mắt về phía cô, và gần như ngay lập tức cậu ta bước ra, đỡ tay người chú. Lúc đó cô mới có thể thả lỏng suy nghĩ của mình. Sao ông Vulfran lại nghiêm khắc với cháu trai đến vậy, nhưng người cháu ấy mới là một thanh niên khó chịu và tồi tệ làm sao! Nếu họ có chút tình cảm nào dành cho nhau thì điều đó hoàn toàn không thể thấy được. Tại sao lại thế nhỉ? Tại sao người cháu này lại không tử tế với người chú già mù lòa và suy sụp vì đau khổ? Và tại sao ông cụ lại gay gắt với một đứa cháu đang thay thế vị trí con trai ruột của chính mình?
Trong lúc cô đang trầm ngâm suy nghĩ những câu hỏi đó thì ông Vulfran quay lại, lần này được người quản lý dìu vào; sau khi xếp ông ngồi vào ghế, người quản lý bắt đầu giải thích cho ông nghe về công việc mà các thợ máy đang tiến hành.
Vài phút sau, cô nghe thấy ông Benoist gọi: "Aurelie! Aurelie!"
Cô không nhúc nhích, bởi cô đã quên mất rằng Aurelie là cái tên mà cô tự đặt cho mình.
Đến tiếng gọi thứ ba: "Aurelie!"
Cô giật mình đứng phắt dậy khi nhận ra đó chính là cái tên mà họ dùng để gọi cô. Cô vội vã chạy đến bên họ.
"Cô điếc à?" Monsieur Benoist hách dịch hỏi.
"Thưa không, thưa ông; cháu đang lắng nghe mấy người thợ máy."
Ông Vulfran bảo người quản lý: "Anh có thể lui ra được rồi."
Khi quản lý đã đi khuất, ông quay sang Perrine, người vẫn đứng trước mặt ông.
"Cháu biết chữ chứ, con bé?"
"Thưa có, thưa ông."
"Cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp chứ?"
"Thưa có, cả hai đều như nhau ạ."
"Nhưng khi đọc tiếng Anh, cháu có dịch được sang tiếng Pháp không?"
"Khi những câu không quá khó thì thưa có, thưa ông."
"Tin tức hàng ngày trên báo chí, cháu nghĩ mình có thể làm được việc đó chứ?"
"Cháu chưa từng thử việc đó bao giờ, bởi vì nếu cháu đọc báo tiếng Anh thì cháu chẳng cần phải tự dịch lại cho mình, vì cháu hiểu nó nói gì."
"Nào, chúng ta sẽ thử xem sao. Hãy bảo những người thợ máy rằng khi nào cần, họ có thể gọi cháu, rồi sau đó lại đây đọc cho ta nghe một số bài báo tiếng Anh mà ta muốn được nghe dịch sang tiếng Pháp. Đi bảo họ đi rồi quay lại ngồi xuống đây cạnh ta."
Khi đã làm xong những gì được giao, cô ngồi xuống bên cạnh ông Vulfran và cầm lấy tờ báo mà ông đưa cho, tờ "The Dundee News".
"Cháu nên đọc mục nào ạ?" cô hỏi khi mở tờ báo ra.
"Tìm cột thương mại xem."
Những cột chữ đen trắng dài dằng dặc khiến tội nghiệp bé nhỏ Perrine hoang mang khôn tả. Cô vô cùng hồi hộp đến nỗi tay run lẩy bẩy, tự hỏi liệu mình có bao giờ hoàn thành nổi những gì được yêu cầu hay không. Cô đảo mắt từ đầu trang này sang cuối trang khác mà vẫn chẳng tìm thấy thứ mình đang kiếm. Cô bắt đầu sợ rằng người chủ sẽ nổi cáu vì sự chậm chạp và vụng về của mình.
Nhưng thay vì nổi giận, ông bảo cô cứ thong thả. Với thính giác tinh nhạy vốn có của người mù, ông đã đoán biết được trạng thái xúc động của cô. Ông nhận ra điều đó qua tiếng sột soạt của tờ báo cô đang cầm trên tay.
Ông khích lệ: "Chúng ta có rất nhiều thời gian; vả lại ta đoán chắc là trước đây cháu chưa từng đọc một tờ tạp chí thương mại nào bao giờ."
"Thưa vâng, cháu chưa ạ," cô đáp.
Cô tiếp tục rà mắt qua các trang báo, rồi đột nhiên cô khẽ kêu lên một tiếng thích thú.
"Cháu tìm thấy rồi à?"
"Thưa vâng, cháu nghĩ thế ạ."
Ông nói bằng tiếng Anh: "Bây giờ hãy tìm những từ này: Vải lanh, Gai dầu, Đay, Bao tải, Dây thừng."
Cô bất giác kêu lên: "Nhưng thưa ông, ông biết tiếng Anh cơ mà."
Ông đáp: "Chỉ dăm ba từ chuyên ngành thôi; thật không may là chỉ có thế."
Khi đã tìm thấy những gì ông yêu cầu, cô bắt đầu dịch, nhưng cô chậm chạp đến mức tuyệt vọng, ngập ngừng và lúng túng, chỉ một lát sau mồ hôi đã túa ra trên trán và đôi bàn tay vì quá căng thẳng, mặc dù thỉnh thoảng ông vẫn lên tiếng khích lệ cô.
Ông nói: "Thế là được rồi. Ta hiểu rồi... đọc tiếp đi."
Và cô tiếp tục, cất cao giọng lên mỗi khi tiếng búa đập của công nhân trở nên quá ồn ào.
Cuối cùng cô cũng đọc đến cuối cột báo.
Người chủ của cô liền nói: "Bây giờ xem có tin tức nào từ Calcutta không."
Cô lại đảo mắt lướt qua các trang báo.
Một lát sau, cô nói: "Vâng, có đây ạ; 'Từ thông tín viên đặc biệt của chúng tôi'."
"Đúng rồi đấy. Đọc đi!"
"Tin tức mà chúng tôi nhận được từ Dacca...."
Giọng cô run lên bần bật khi thốt lên cái tên này khiến ông Vulfran phải chú ý.
Ông lên tiếng: "Có chuyện gì thế? Sao cháu lại run thế?"
Cô rụt rè đáp: "Cháu không biết nữa ạ; có lẽ cháu bị căng thẳng."
Ông quở trách: "Ta đã bảo cháu cứ tự nhiên cơ mà. Cháu đang làm tốt hơn ta tưởng rất nhiều."
Cô đọc các bản tin điện tín từ Dacca có nhắc đến việc tập kết đay dọc theo các bờ sông Brahmaputra. Sau đó ông bảo cô tìm xem có bản tin điện tín nào từ Saint Helena không.
Đôi mắt cô chạy dọc theo các cột báo cho đến khi từ "Saint Helena" lọt vào tầm mắt.
"Ngày 23, tàu hơi nước 'Alma' của Anh đã khởi hành từ Calcutta đi Dundee; ngày 24, tàu hơi nước 'Grundloven' của Na Uy đã khởi hành từ Naraingaudj đi Boulogne."
Ông có vẻ hài lòng.
Ông nói: "Khá lắm. Ta rất hài lòng về cháu."
Cô muốn đáp lời, nhưng sợ giọng mình sẽ làm lộ vẻ vui sướng nên cô đành giữ im lặng.
Ông nói tiếp: "Ta thấy rằng cho đến khi tội nghiệp Bendit khỏe lại, ta hoàn toàn có thể trọng dụng cháu."
Sau khi nghe báo cáo về công việc mà những người thợ đã làm và dặn họ phải khẩn trương nhất có thể, ông bảo Perrine dìu ông về phòng làm việc của quản lý.
Cô rụt rè hỏi: "Cháu có phải đưa tay cho ông không ạ?"
Ông đáp: "Ơ hay, chứ lại không sao, con bé ngốc này. Cháu nghĩ mình có thể dẫn đường cho ta bằng cách nào khác chứ? Và hãy báo cho ta biết khi có vật gì cản đường, và trên hết là đừng có mà đãng trí đấy."
Cô xúc động nói: "Ôi, cháu xin đảm bảo với ông, ông có thể hoàn toàn đặt niềm tin vào cháu."
Ông đáp lại: "Cháu thấy đấy, ta đã đặt niềm tin rồi đấy thôi."
Cô nhẹ nhàng nắm lấy tay trái của ông, trong khi tay phải ông cầm cây gậy, vừa đi vừa thận trọng dò dường trước mặt.
Họ vừa rời khỏi khu xưởng thì đến đường ray xe lửa, và cô nghĩ rằng mình phải nhắc nhở ông.
Cô nói: "Có đường ray ở đây, ngay chỗ này ạ. Xin hãy..."
Nhưng ông ngắt lời cô.
Ông bảo: "Cháu không cần phải nhắc điều đó đâu. Ta thuộc làu từng tấc đất xung quanh khu nhà xưởng này; đầu óc ta thuộc và đôi chân ta cũng thuộc, nhưng những chướng ngại vật bất ngờ mà chúng ta có thể gặp trên đường mới là điều cháu phải nhắc ta, thứ gì đó nằm trên lối đi mà đáng lẽ không nên có. Tất cả mặt bằng nơi này, ta nắm rõ như lòng bàn tay."
Không chỉ nắm rõ mặt bằng nơi đây, ông còn hiểu rõ cả những con người của mình nữa. Khi ông đi qua các sân xưởng, công nhân liền chào ông. Họ không chỉ ngả mũ kính chào như thể ông nhìn thấy họ, mà còn gọi tên ông.
"Chào buổi sáng thưa ông!... Chào buổi sáng, Monsieur Vulfran!"
Và với rất nhiều người, ông có thể đáp lại bằng chính tên của họ: "Chào buổi sáng, Jacque!"... "Chào buổi sáng, Pascal!" Ông nhận ra giọng nói của tất cả những ai đã làm việc lâu năm cho mình. Khi nào ngập ngừng — điều rất hiếm khi xảy ra vì ông nhớ hầu hết mọi người — ông sẽ dừng lại và nói: "Có phải cậu đấy không?", rồi gọi tên người nói.
Nếu có nhầm lẫn, ông sẽ giải thích lý do tại sao mình lại nhận nhầm.
Vừa đi vừa trò chuyện như thế, quãng đường từ nhà xưởng đến các phòng làm việc trôi qua khá chậm. Cô dìu ông đến chiếc ghế bành của ông; rồi ông cho phép cô lui ra.
Ông nói: "Hẹn gặp lại ngày mai nhé; lúc đó ta sẽ cần đến cháu."