Mọi chuyện diễn ra đúng như ý muốn của La Rouquerie. Suốt tám ngày liền, Perrine đi khắp các con đường trong các làng mạc và thị trấn, cất cao giọng rao:
– Da thỏ đây! Giẻ rách đây! Xương đây!
– Cháu có cái giọng làm nghề này thì khối kẻ phải nể đấy, – La Rouquerie thán phục lên tiếng khi nghe tiếng lanh lảnh của Perrine vang vọng qua các dãy phố. – Nếu cháu ở lại với mụ, cháu vừa giúp được mụ một tay mà lại chẳng phải khổ sở gì. Cháu sẽ kiếm được miếng ăn. Chịu thế chứ?
– Ồ, cháu cảm ơn bà, nhưng không thể được ạ, – Perrine đáp.
Nhận thấy những lý do Perrine đưa ra vẫn chưa đủ sức thuyết phục cô bé ở lại với mình, La Rouquerie liền chìa ra một lý do khác:
– Hơn nữa, cháu sẽ chẳng phải rời xa Palikare.
Đó quả là một nỗi buồn lớn, nhưng Perrine đã hạ quyết tâm.
– Cháu phải đi tìm họ hàng của mình; cháu thực sự phải đi, – con bé nói.
– Liệu họ hàng nhà cháu có cứu mạng cháu giống như con lừa kia không? – La Rouquerie vặn hỏi.
– Nhưng cháu đã hứa với mẹ cháu cơ mà.
– Thế thì đi đi, nhưng rồi sẽ có ngày cháu thấy hối hận vì đã không nhận những gì mụ đề nghị đấy, phỏng ạ.
– Bà rất tốt bụng và cháu sẽ luôn ghi nhớ ơn bà.
Khi đến Creil, La Rouquerie tìm gặp người quen của mụ là một bác nông dân, nhờ bác ấy cho Perrine đi nhờ xe ngựa ra tận Amiens. Bác nông dân vui vẻ nhận lời, và suốt cả ngày hôm đó, Perrine tận hưởng sự thoải mái khi được nằm duỗi dài trên đống rơm phía sau hai con ngựa kéo đang phi nước đại. Đến Essentaux, con bé ngủ lại trong một cái nhà kho.
Hôm sau là Chủ nhật, Perrine thức dậy từ sớm tinh mơ rồi nhanh chóng rảo bước ra ga tàu. Trao năm đồng franc cho người bán vé, cô bé mua một vé đi Picquigny. Lần này, cô bé vô cùng mãn nguyện khi thấy tờ năm franc của mình được chấp nhận. Cô nhận lại vé và bảy mươi lăm xu tiền thừa.
Đúng mười hai giờ trưa, đoàn tàu cập bến ga Picquigny. Đó là một buổi sáng đẹp trời ngập tràn ánh nắng, bầu không khí dịu nhẹ và ấm áp, khác xa cái nóng oi bức từng quật ngã cô bé trong khu rừng nọ, và trông cô... trông cô khác biết bao so với đứa trẻ khốn khổ từng gục ngã bên vệ đường. Cô cũng đã sạch sẽ hơn nhiều. Trong những ngày sống cùng La Rouquerie, cô đã kịp vá lại chiếc áo và chân váy của mình, đồng thời giặt giũ quần áo và đánh bóng đôi giày. Những trải nghiệm vừa qua là một bài học đắt giá: cô không bao giờ được phép mất hết hy vọng ngay cả trong khoảnh khắc tăm tối nhất; cô phải luôn ghi nhớ rằng đằng sau mây mù luôn có ánh bạc rọi chiếu, miễn là bản thân biết kiên trì.
Perrine phải đi bộ một đoạn đường dài sau khi xuống tàu ở Picquigny. Nhưng cô thong thả rảo bước qua những đồng cỏ viền rợp bóng dương và đoạn thụ, qua dòng sông nơi dân làng diện trang phục Chủ nhật đang câu cá, qua những chiếc cối xay gió dù trời lặng gió vẫn đang chầm chậm quay nhờ làn gió biển thoảng đến từ tận nơi xa.
Cô bước qua ngôi làng xinh xắn St. Pipoy với những mái nhà ngói đỏ cùng ngôi nhà thờ cổ kính, vượt qua các đường ray xe lửa nối liền những thị trấn đặt nhà máy của Vulfran Paindavoine và kết nối với tuyến đường chính đi Boulogne.
Khi Perrine đi ngang qua ngôi nhà thờ xinh xắn, dòng người đang tan lễ bước ra. Lắng nghe họ trò chuyện thành từng nhóm, cô lại được nghe thứ âm điệu đều đều tưng tửng mà người cha quá cố từng hay bắt chước để làm cô vui cười.
Trên con đường quê, cô thấy một thiếu nữ đang chậm rãi bước đi phía trước, trên tay xách một chiếc giỏ rất nặng.
– Đây có phải đường đi Maraucourt không ạ? – Perrine cất tiếng hỏi.
– Đúng rồi, con đường này đấy... cứ đi thẳng tắp là tới.
– Đi thẳng tắp cơ à, – Perrine cười nói, – hóa ra cũng chẳng thẳng cho lắm đâu.
– Nếu bạn cũng đi Maraucourt thì chúng mình đi cùng nhau đi, tôi cũng đang hướng về đó đây, – cô thiếu nữ gợi ý.
– Vâng, nếu bạn cho phép tôi giúp bạn xách giỏ nhé, – Perrine mỉm cười đáp.
– Tôi chẳng từ chối đâu, vì nó nặng thật đấy!
Cô gái đặt chiếc giỏ xuống đất và thở phào nhẹ nhõm.
– Bạn không phải người Maraucourt phỏng? – cô gái hỏi.
– Không, thế còn bạn?
– Đương nhiên là tôi ở đây rồi.
– Bạn làm việc trong nhà máy à?
– Chứ sao nữa, ở đây ai chẳng làm thế.
– Người ta trả lương thế nào hả bạn?
– Mười xu.
– Công việc có vất vả không?
– Không lắm; nhưng phải tinh mắt và đừng để lãng phí thời gian. Bạn muốn vào đó làm à?
– Vâng, nếu họ nhận tôi.
– Hẳn là họ sẽ nhận thôi; ai vào làm chẳng được. Chứ nếu không thì theo bạn làm sao họ gom nổi bảy nghìn công nhân cơ chứ. Sáng mai cứ có mặt lúc sáu giờ ở cổng nhà máy nhé. Giờ chúng mình phải mau chân lên không thì tôi muộn giờ mất. Đi thôi nào.
Cô gái cầm một bên quai giỏ còn Perrine nắm bên kia, thế là cả hai tiếp tục lên đường, bước đều nhịp ở giữa lòng đường.
Đây chính là cơ hội để Perrine tìm hiểu những điều cô đang quan tâm. Mọi chuyện quá thuận lợi và cô không thể bỏ lỡ. Nhưng cô lại ngại ngùng không dám đặt câu hỏi một cách quá lộ liễu. Cô phải khéo léo dò hỏi sao cho không làm đối phương sinh lòng nghi ngờ.
– Bạn sinh ra ở Maraucourt à? – cô bắt đầu câu chuyện.
– Chuẩn rồi, tôi là người gốc ở đây, mẹ tôi cũng vậy, còn bố tôi người Picquigny cơ.
– Bố mẹ bạn mất cả rồi à?
– Ừ, tôi đang sống với bà ngoại, người mở một cửa hàng tạp hóa kiêm quán ăn. Bà tôi là Madame Françoise đấy.
– À! Madame Françoise cơ à.
– Ôi! Bạn biết bà tôi à?
– Không, tôi chỉ lẩm bẩm "À, Madame Françoise" thế thôi.
– Bà tôi nổi tiếng khắp vùng về khoản nấu nướng và vì từng là vú em cho Monsieur Edmond Paindavoine. Mỗi khi công nhân muốn xin xắn ông chủ Monsieur Vulfran Paindavoine điều gì, họ toàn nhờ bà tôi đứng ra ngỏ lời hộ.
– Thế bà có lần nào xin được như ý họ muốn không?
– Lúc được lúc không; Monsieur Vulfran đâu phải lúc nào cũng dễ dãi.
– Nếu bà bạn từng làm vú em cho Monsieur Edmond, sao bà không nhờ thẳng ông ấy?
– M. Edmond ấy á? Ông ấy là con trai ông chủ, đã bỏ đi từ trước cả khi tôi ra đời, chẳng ai còn thấy mặt từ dạo đó nữa. Ông ấy cãi nhau với bố, thế là bị bố đày sang tận Ấn Độ để mua đay. Nhờ đay mà ông chủ mới gây dựng được cơ đồ giàu có như bây giờ. Giàu lắm, giàu đến mức...
Cô bé không sao hình dung nổi Monsieur Vulfran giàu đến cỡ nào nên đành ngắt quãng: – Nào, chúng mình đổi tay xách giỏ nhé?
– Tùy bạn thôi. Bạn tên là gì thế?
– Rosalie. Thế còn bạn?
Perrine không muốn tiết lộ tên thật nên đành bừa một cái tên.
– Aurelie, – cô đáp.
Hai người nghỉ chân chốc lát rồi lại tiếp tục sải bước đều đặn.
– Bạn bảo người con trai đã cãi nhau với bố, – Perrine lên tiếng, – rồi bỏ đi đúng không?
– Đúng vậy, và cụ ông lại càng nổi giận lôi đình hơn khi anh ta lấy vợ người Ấn Độ, mà một cuộc hôn nhân như thế thì chẳng được công nhận. Bố anh ta muốn anh cưới một tiểu thư danh giá thuộc dòng dõi quyền quý nhất vùng Picardy. Cũng chính vì muốn con trai cưới tiểu thư nhà đó mà ông mới cho xây cái dinh thự lộng lẫy hiện tại. Nó tốn kém tới hàng triệu triệu franc. Nhưng M. Edmond nhất quyết không chịu bỏ người vợ tận bên đong đếm kia để về chung sống với tiểu thư xứ này, thế nên mâu thuẫn ngày càng trầm trọng, và giờ đây chẳng ai hay biết cậu ấm còn sống hay đã chết. Nghe nói họ mất liên lạc với anh ta từ nhiều năm nay rồi. Monsieur Vulfran chẳng bao giờ hé răng nhắc đến chuyện đó với ai, và hai người cháu của ông cũng vậy.
– Ồ, ông ấy có cháu trai cơ à?
– Vâng, Monsieur Theodore Paindavoine, con trai người anh trai, và Monsieur Casimir Bretoneux, con trai người chị gái, hiện đang phụ giúp ông quản lý công việc kinh doanh. Nếu M. Edmond không quay về, toàn bộ gia sản cùng các nhà máy sẽ rơi vào tay hai người cháu đó.
– Ồ, thế cơ à!
– Đúng vậy, và đó sẽ là một nỗi buồn lớn, nỗi buồn cho cả thị trấn này. Mấy cậu cháu nhà đó chẳng tài cán gì trong việc kinh doanh... trong khi biết bao nhiêu con người phải trông chờ vào nhà máy để mưu sinh. Chắc chắn đó sẽ là ngày tồi tệ nếu họ nắm quyền, và chuyện đó sẽ xảy ra nếu tội nghiệp M. Edmond không trở về. Những ngày Chủ nhật lúc tôi bồi bàn ở quán, tôi nghe đủ mọi chuyện bàn tán.
– Về hai người cháu ấy á?
– Vâng, về hai kẻ đó và cả nhiều chuyện khác nữa. Thôi chuyện thiên hạ mặc kệ họ; chúng mình nói chuyện khác đi.
– Ừ, sao lại không nhỉ?
Vì không muốn tỏ ra quá tò mò, Perrine im lặng bước đi, nhưng cái lưỡi của Rosalie thì chẳng thể chịu yên lặng lâu được.
– Thế bạn cùng bố mẹ đến Maraucourt à? – cô bé hỏi.
– Tôi chẳng có bố mẹ nào cả.
– Không bố, không mẹ cơ á!
– Không.
– Bạn cũng giống tôi rồi, nhưng tôi còn có bà ngoại rất mực yêu thương, và bà sẽ còn chiều chuộng tôi hơn nữa nếu không vướng mấy người cậu và dì; bà phải nhường nhịn họ. Chứ nếu không có họ thì tôi đã chẳng phải vào nhà máy làm thuê; tôi được ở nhà phụ giúp cửa hàng rồi, khổ nỗi bà ngoại đâu phải lúc nào cũng làm theo ý mình được. Thế hóa ra bạn chỉ có một mình thôi à?
– Vâng, chỉ có một mình.
– Tự bạn nghĩ ra ý định rời Paris để đến Maraucourt đấy chứ?
– Người ta bảo tôi có thể tìm được việc làm ở Maraucourt, thế nên thay vì đi tiếp đến chỗ họ hàng, tôi đã dừng chân ở đây. Nếu mình chẳng rõ họ hàng ra sao và họ cũng chẳng biết mình là ai, thì làm sao chắc chắn mình sẽ được chào đón.
– Đúng thế thật. Trên đời này có người tốt kẻ xấu, dăm bảy loại người cơ mà.
– Vâng, đúng là vậy rồi, – Perrine vừa nói vừa khẽ gật đầu chiếc đầu xinh xắn.
– Thôi, đừng lo lắng; bạn sẽ tìm được việc trong nhà máy thôi. Mười xu một ngày chẳng đáng là bao, nhưng dẫu sao cũng có cái ra cái vào, và bạn có thể kiếm được tới hai mươi hai xu đấy. Tôi định hỏi bạn một câu thế này; bạn muốn trả lời sao cũng được. Bạn có chút tiền nào không?
– Tôi có một ít.
– Ờ, nếu bạn muốn ở trọ nhà bà tôi, tiền phòng sẽ là hai mươi tám xu một tuần, trả trước nhé.
– Tôi trả được hai mươi tám xu.
– Này, với giá đó thì tôi không hứa hẹn gì phòng đẹp riêng tư đâu nhé; một phòng sáu người ở cơ, nhưng bạn sẽ có giường chiếu, ga gối và chăn đắp hẳn hoi. Không phải ai cũng có được thế đâu.
– Tôi thích lắm và rất cảm ơn bạn.
– Bà tôi không chỉ nhận trọ cho những ai chỉ trả nổi hai mươi tám xu đâu nhé. Nhà chúng tôi có cả những căn phòng vô cùng sang trọng. Khách trọ nhà tôi đều là nhân viên làm việc trong nhà máy. Nào là Monsieur Fabry, kỹ sư công trình; Monsieur Mombleux, trưởng phòng kế toán; và ngài Bendit, người phụ trách mảng thư từ ngoại giao. Nếu sau này bạn có dịp nói chuyện với ông ấy, nhớ phải gọi là ngài Benndite nhé. Ông ấy là người Anh, sẽ nổi khùng lên nếu bạn phát âm tên ông là "Bendit" đấy. Ông ấy cứ tưởng người ta đang sỉ nhục mình, hệt như bị gọi là "Quân trộm cắp" vậy!
– Tôi sẽ nhớ; vả lại tôi cũng biết tiếng Anh mà.
– Bạn biết tiếng Anh cơ á! Cậu mà cũng biết á!
– Mẹ tôi là người Anh.
– Thế á! Chà, vậy thì ngài Bendit sẽ thích lắm đây, nhưng chắc ông ấy còn khoái hơn nữa nếu bạn biết tuốt mọi thứ tiếng trên đời. Trò tủ của ông ấy mỗi dịp Chủ nhật là đọc những bài cầu nguyện được in bằng hai mươi lăm thứ tiếng. Đọc xong một lượt, ông ấy lại lật ra đọc đi đọc lại không biết chán. Chủ nhật nào cũng thế. Dù sao thì ông ấy cũng là một người rất đỗi tuyệt vời.