Quế Lâm - Lệ Phố: 105 km

Ngày thứ hai tư: 18/1/2014

Khi tôi tỉnh dậy, chị Hạ Chanh vẫn đang ngủ say. Tôi không đánh thức chị. Tôi để lại chìa khóa, một tấm postcard và một tờ giấy nhắn. Tôi nhắn tôi xin phép đi trước, chị không cần tiễn, tôi cảm ơn chị và hẹn một ngày nào đó biết đâu có thể gặp lại. Đồ đạc tôi đã chuẩn bị xong từ tối hôm qua, tôi chỉ việc lên đường.

Sáng nay, tôi lại bị lạc. Tôi luôn gặp khó khăn trong việc đi từ nội thành ra quốc lộ. Trước khi đạp xe, tôi luôn xem bản đồ và xác định chi tiết những chỗ phải rẽ, nhưng khi trên đường, tôi thường mải nhìn ngắm hoặc mải nghĩ linh tinh mà quên mất. Tôi cứ đạp xe trên một con đường không liên quan tới lộ trình, đến khi định thần lại mới biết mình đã đi lạc rất xa. Tuy vậy, đôi khi nhờ những lần lạc đường, tôi lại tới được những nơi lạ lẫm, thú vị không hề nằm trong kế hoạch.

Hai bên đường tôi đang đi, người ta tận dụng lối đi dành cho xe thô sơ thành một cái chợ sáng dài khoảng nửa cây số để bày bán rau quả và đồ ăn. Tất cả những loại rau bên vệ đường rất gần gũi với Việt Nam, đều là rau vụ đông như cải bắp, cải thìa, cải ngọt... Xe chở quýt và các loại hoa quả cũng dựng hai bên đường. Người ta mua bán tấp nập, lối đi bộ ở giữa cũng chật người. Tôi khá vất vả mới có thể dắt xe trên lối đi này.

Hôm nay, tôi chọn đường đi qua Dương Sóc, điểm du lịch đẹp nhất của Quế Lâm. Người ta ví nơi đây như Hạ Long trên cạn. Trước đây, khi làm hướng dẫn viên du lịch thời sinh viên, tôi chuyên đi tour Hạ Long cho khách Trung Quốc. Để du khách hình dung được về Hạ Long, tôi thường nói rằng Hạ Long được ví với Quế Lâm. Dù nói thế nhưng tôi chưa từng tới Quế Lâm. Tới bây giờ, tôi mới bắt đầu hình dung ra so sánh trước đó của mình. Con đường tôi đang đi có núi đá vôi nhỏ hai bên, giống những đảo nhỏ giữa vịnh Hạ Long. Những ngọn núi nhỏ có nhiều hình thù khác nhau, nếu có nhiều thời gian để ngắm kỹ, có lẽ tôi sẽ tưởng tượng ra rất nhiều thứ. Chân núi rất bằng phẳng, người ta trống cấy nhiều các loại hoa màu khác nhau.

Con đường đi Dương Sóc hai bên đều rợp bóng cây. Những cây xà cừ vươn cành ra tận giữa đường. Hôm nay là cuối tuần. Thỉnh thoảng, tôi nhìn thấy những tốp người đạp xe từ Quế Lâm về phía Dương Sóc. Thỉnh thoảng, hai bên đường, những vườn quýt quả vàng xen kẽ với um tùm màu xanh của lá. Đàn trâu thơ thẩn gặm cỏ úa dưới chân núi hoặc trong những khu ruộng chỉ còn trơ gốc rạ. Những con kênh nhỏ xanh biếc lượn sát đường đi. Thỉnh thoảng tôi cũng gặp cả các hồ câu cá. Trời xanh, nắng nhẹ, tôi thấy rất dễ chịu. Con đường tôi đi qua hoàn toàn không có xe tải và xe khách, chỉ có xe con của các gia đình hoặc xe chở khách du lịch.

Càng gần tới Dương Sóc, cảnh vật càng đẹp hơn. Những dãy núi liên tiếp xen kẽ nhau ẩn hiện sau màn sương mờ phía xa. Những ngôi nhà mái chóp, ngói xám nằm yên bình dưới chân núi. Nước sông xanh tới mức nhìn được tận đáy, tôi thấy cả những cây rêu mọc từ đáy và nổi lá trên mặt nước. Tôi nhìn thấy cả cá con đang bơi. Tôi xuống xe để nhìn kỹ hơn. Nước sông lạnh buốt.

Tôi đi qua những khu dân cư. Các xe tải chất đầy mía đen đậu ở đầu xóm. Người ta bán quýt và bưởi theo từng bao ở hai bên đường. Các quả bưởi được xếp trong những bao bì 50 kg, những bao bì như thế được xếp thành hàng dài. Bưởi đổ thành từng đống lớn trên các tấm bạt. Ở đây còn có cả hồng khô - những quả hồng dẹt không hạt được phơi khô, teo lại có hình như bánh su kem, màu bánh mật, đôi khi phủ một lớp phấn trắng bên ngoài. Nhìn những quả hồng, tôi nhớ chị Nguyệt ở Thạch Gia Trang. Chị có một “ngăn tủ” bí mật trong ngăn đá tủ lạnh đựng toàn quả hồng. Mỗi lần về quê mùa đông, chị sẽ mua hồng và tích lại, để dành ăn quanh năm. Cách ăn của chị cũng rất độc đáo. Hổng chín khá mềm, chị để trong tủ đá, khi nào ăn, chị lấy hồng ra ngâm vào nước cho tan đá. Sau đó, chị chỉ cần chọc một lỗ nhỏ trên quả hồng rồi mút chất lỏng bên trong như người ta ăn trứng sống.

Khi dừng chân nghỉ, tôi nhận được tin nhắn của chị Hạ Chanh. Lúc này chị mới ngủ dậy và không nhìn thấy tôi. Chị trách tôi không gọi vì sáng nay chị định đưa tôi đi ăn phở Quế Lâm. Chị tự trách mình tối qua đã bận nói chuyện mà không hỏi han gì tới tôi. Để chị khỏi nghĩ ngợi, tôi nói rằng tôi để dành một chút nuối tiếc làm lý do quay lại. Chị Hạ Chanh dặn tôi lần sau tới Quế Lâm nhất định phải liên lạc với chị, vì có rất nhiều nơi chị muốn đưa tôi đi, có rất nhiều món ăn mà chị muốn giới thiệu.

Mười hai giờ trưa, tôi đến một thị trấn nhỏ được quy hoạch rất quy củ. Hai dãy nhà bên đường được xây giống hệt nhau. Không có hàng quán gì cả. Tôi nhìn thấy một cái cổng chào với hai dòng chữ lớn, dòng đầu tiên ghi: ĐIỂM DU LỊCH DO TỔ CHỨC DU LỊCH THẾ GIỚI ĐỀ CỬ. Dòng thứ hai ghi: ĐIỂM DU LỊCH THÍ ĐIỂM QUỐC GIA.

Tôi bắt đầu vào Dương Sóc.

Đoạn đường tiếp theo của tôi giống như một con đường giữa rừng, những cánh rừng xen kẽ với núi. Buổi sáng, khi nhìn các dãy núi mấp mô, tôi cảm thấy khá phấn khích, nhưng qua thời gian, khi mắt đã nhìn quá nhiều, tôi bắt đầu cảm thấy việc ngắm những cảnh vật na ná nhau cũng nhàm chán.

Khoảng gần hai giờ chiều, tôi tới trung tâm Dương Sóc. Khu này nhộn nhịp hơn hẳn. Đâu đâu cũng thấy những người khách du lịch đi bộ và các hàng rong bán đồ lưu niệm. Tới một khu chợ nhỏ trong hẻm, tôi tìm được một hàng xôi hạt dẻ, là loại xôi nếp được nấu với hạt dẻ Trùng Khánh loại to. Ăn xôi này vị khá giống như xôi sắn của Việt Nam, hạt dẻ rất bùi, gạo nếp rất ngậy.

Lịch trình của tôi hôm nay khá thoải mái. Tôi có thời gian để tham quan Dương Sóc. Tôi đạp xe quanh bờ sông, rồi lên cầu đứng nhìn ngắm dòng sông, ngắm thuyền bè chở khách. Tôi đứng ở thành cầu bên này, rồi lại chuyển sang thành cầu bên kia để nhìn. Xa xa, phía những dãy núi hình tam giác và hình mâm xôi đan xen với nhà cao tầng. Lòng sông tấp nập thuyền bè, đôi khi in hình những khóm tre ngả bóng. Nước sông xanh biếc, không có một bóng rác hay túi ni lông nổi lên.

Ở đây có một hạng mục đi du thuyền trên sông và ngắm nhìn những dãy đá vôi, giống như Hạ Long có tour đi thuyền trên vịnh. Ngày trước tôi đã đi nhiều tới mức phát chán Hạ Long. Tôi cũng chẳng còn chút hứng thú nào với kiểu đi thuyền trên sông này.

Thời điểm tôi còn làm hướng dẫn viên du lịch ở Hạ Long, chỗ ngay sát vịnh hay chỗ thuyền cập bến bao giờ cũng ngổn ngang rác rưởi, túi ni lông, chai lọ... Khi đưa khách Trung Quốc đi thuyền tham quan vịnh, tôi luôn phải dặn dò: có đồ đạc gì thì phải để vào sâu bên trong thuyền, không được để sát cửa sổ. Khi thuyền chạy, có những thuyền cá nhỏ hoặc thuyền chèo bán hoa quả đi sát vào thân thuyền. Người ta sẽ dùng dây móc vào thuyền của chúng tôi, rồi leo lên để bán hải sản, hoa quả và đồ lưu niệm. Có nhiều lúc, nhân khách không để ý, người ta sẽ lấy trộm những món đồ để sát cửa sổ, trong tầm với của họ, rồi cho thuyền chạy đi hướng khác.

Tôi chứng kiến nhiều cảnh người ta bắt nạt khách du lịch hoặc các cô bán hoa quả liên tục kể khổ bằng tiếng Trung. Các cô kể rằng họ có bốn đứa con, các cô phải đi làm để nuôi chúng nó, đứa nhỏ nhất bao nhiêu tuổi, các cô khó khăn ra sao... Sau khi kể xong, các cô gợi ý xin tiền hoặc tìm kiếm sự thương cảm và giúp đỡ. Những người này nói được nhiều thứ tiếng thông dụng, như tiếng Trung, tiếng Anh, đôi khi có người nói được cả tiếng Nhật và tiếng Hàn, nhưng chỉ là những câu đơn giản để chèo kéo hoặc giao tiếp thông thường.

Khi đưa khách tham quan vịnh xong và trở về khách sạn, tôi cũng gặp những người bán hàng rong đứng chờ sẵn ở sảnh. Cứ thấy một xe trả khách, hoặc nhìn thấy khách du lịch, họ sẽ cầm một mớ vòng gỗ, vòng giả ngọc trai để bám theo. Họ nói rằng vòng làm từ một loại gỗ tốt nào đó, rằng đây là ngọc trai thật, ngọc trai nhân tạo... Ngay cả trên những nhà thuyền du lịch cũng có những nhân viên mang các khay đựng vòng gỗ hoặc đồ massage làm từ gỗ để mời chào. Tôi không dám chắc về chất lượng của những thứ người ta bán, nhưng tôi biết không phải tất cả đều là hàng thật. Những người khách du lịch sẽ xem hàng, thỉnh thoảng có người mua.

Tôi không thực sự hiểu rõ cảm giác của mình, nhưng tôi đoán một trong những lý do tôi chán nghề hướng dẫn viên, vì tôi có suy nghĩ mình góp phần lừa khách. Tôi lôi kéo họ từ nơi này sang nơi khác. Nhà thuyền du lịch bao giờ cũng ăn mối với một bè bán hải sản nào đó để khách xuống tham quan và mua hàng. Trong các tour du lịch luôn có điểm dừng tại những nơi mua sắm ở Hạ Long hoặc Hà Nội, những điểm này cố định trong tour, bán tất cả các đặc sản Việt Nam, từ bánh đậu xanh tới vòng mã não, trầm hương, đồ nội thất gỗ, áo dài, nước hoa... Nước hoa được quảng cáo là rẻ hơn so với hàng chính hãng vì miễn thuế. Trầm hương luôn được quảng cáo là mùi hương vĩnh cửu, trừ tà, trừ bệnh, giúp người đeo dễ ngủ. Thực sự lúc đó tôi đã tin rằng thứ gỗ đó là trầm hương thật, vì tôi nghe nói rằng Việt Nam và Lào có rất nhiều trầm hương.

Tết năm ngoái, tôi đi dịch hội chợ cho những nhà buôn hương trầm của Việt Nam. Các nhà buôn này phần lớn là người miền Nam. Họ có cửa hàng ở cả miền Nam lẫn vùng biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Mỗi tháng, họ sẽ tham gia hội chợ triển lãm ở Bắc Kinh, Thiên Tân hoặc Sơn Đông, hoặc một thành phố nào đó, mỗi triển lãm kéo dài từ 4 đến 5 ngày. Mỗi lần triển lãm họ có thể bán được cả tiền tỉ, nhưng bán hàng chỉ là chuyện phụ, chủ yếu họ tìm kiếm cơ hội hợp tác với những nhà buôn đồ cổ hoặc trang sức của Trung Quốc để bán buôn hoặc ký gửi hàng.

Ở hội chợ, mỗi gian hàng này trưng bày nhiều khối trầm với các mức giá khác nhau. Trong tủ kính, người ta bày những vòng hạt làm bằng trầm hương hoặc nhang làm từ trầm với các kích cỡ khác nhau. Có rất nhiều loại trầm như trầm đất, trầm nước... bán theo đơn vị còn nhỏ hơn cả gram. Đôi khi người ta mua cả lá trầm, lá trầm được tán thành lớp mỏng, dùng để xông hoặc hút thuốc.

Ở trong một khu có rất nhiều trầm, tôi hỏi anh bán hàng: “Tại sao có nhiều trầm như thế?” Anh bảo tôi: “Bây giờ làm gì còn trầm tự nhiên. Đây là trầm nhân tạo. Người ta dùng một loại hóa chất để đẩy nhanh sự biến đổi của gỗ. Có đôi khi người ta ngâm gỗ bình thường trong dung dịch chứa trầm hương để tạo mùi. Theo thời gian, mùi trầm sẽ bay đi.”

Khi tôi tham dự hội chợ, các mặt hàng từ trầm hương kiểu này rất được ưa chuộng. Có vẻ người Trung Quốc tin vào sự thần kỳ của nó. Họ tin rằng trầm hương tốt cho giấc ngủ hoặc giúp họ giảm huyết áp. Mỗi chiếc vòng trầm hương có giá từ mấy trăm tệ tới mấy ngàn, thậm chí có cái 20.000 tệ. Có một người khách chọn một chiếc vòng giá niêm yết là 20.000 tệ, sau một hồi mặc cả, giá còn 8.000 tệ. Ngày hôm sau, vị khách này quay lại gian hàng để trả vì nhìn thấy vết nứt trên mặt gỗ. Sau khi đàm phán, thuyết phục rất lâu, bên bán chỉ chấp nhận đổi món khác chứ không chấp nhận trả tiền.

Hôm nay, tôi đi được khá nhiều ở Dương Sóc. Tôi đi dọc sống, tới hang động Cánh Bướm. Càng đi vào sâu, phong cảnh càng đẹp. Những dãy núi và hàng tre hai bên bờ in bóng xuống lòng sông xanh lục. Dưới bến có những chiếc bè tre đang chờ khách. Thuyền lớn thuyền nhỏ tấp nập trên sông, có cả những chiếc du thuyền có mái che ở giữa, hai đầu cong cong điệu đà như thuyền của vua đi vi hành.

Đi tiếp, tôi gặp những luống dâu tây người ta trồng riêng cho khách du lịch xuống tham quan và hái dâu. Chỉ còn sót lại một vài quả dâu bé xíu màu trắng điểm chút hồng nhưng người ta vẫn bán vé cho khách. Dọc đường vẫn gặp những bao quýt và bao bưởi xếp thành hàng dài.

Tầm bốn giờ chiều, mặt trời bắt đầu khuất dần, chỉ còn những tia nắng bị núi chặn lại, xuyên qua khe núi, hắt lên mặt đường. Ra khỏi địa: phận Dương Sóc, núi cao hơn và đường dốc hơn. Ở lòng sông, tôi nhìn thấy những con thuyền nhỏ, có người đội nón lá, cắm que tre xuống lòng sông và đẩy thuyền đi. Ánh sáng mặt trời lúc hoàng hôn vàng vọt hắt xuống lòng sông, xen kẽ giữa bóng đen của núi và hàng cây, thêm người đánh cá xuất hiện trong khung cảnh ngược sáng và tung lưới, trông giống như một bức tranh phong cảnh.

Gần tới Lệ Phố, ngoài bưởi và quýt, tôi còn gặp những người bán khoai sọ. Lúc này tôi mới bắt đầu để ý, hóa ra đây chính là khoai sọ Lệ Phố, đặc sản mà người Việt Nam vẫn hay nhắc tới.

Đến sáu giờ tôi tới được thành phố. Theo lịch trình, tôi nghỉ một đêm ở Lệ Phố và hôm sau đi tiếp tới Liễu Châu. Trên bản đồ Baidu, có một danh sách dài các khách sạn được liệt kê cùng với giá cả, thường từ 200-300 tệ. Tôi vẫn theo lối cũ, chọn những nơi cách xa trung tâm, giá vừa rẻ mà ngày mai đoạn đường của tôi sẽ được rút ngắn một chút. Tôi đi qua trung tâm thành phố, ra tới khu quốc lộ. Bên đường chỉ có các ga ra ô tô, trạm xăng dầu, chẳng có bóng dáng nhà nghỉ nào.

Tôi vòng xe quay lại trung tâm, vòng đi vòng lại hai lần. Đi vào một ngõ nhỏ, tôi thấy một nhà nghỉ khá rộng, có dựng sẵn vài chiếc xe máy của khách. Cô chủ nhà nghỉ khoảng 40 tuổi, dáng người nhỏ, tóc đen buộc phía sau khá giản dị. Giá phòng ở đây là 30 tệ. Tôi chẳng hy vọng nhiều, tôi cũng không lên xem phòng, tôi chỉ cần một chỗ để nghỉ ngơi. Cô chủ nhìn xe đạp, đồ đạc và hộ chiếu của tôi mà chẳng tỏ vẻ gì ngạc nhiên. Con gái của cô cũng đi lang thang du lịch như những người bạn Trung Quốc mà tôi gặp, bây giờ đang làm tình nguyện ở Tây Tạng. Nhìn vẻ mặt và lời kể về con gái, tôi đoán cô có chút gì đó tự hào về việc con cô đi nhiều, về việc con gái cô đang làm.

Phòng của tôi nằm ở phía cuối hành lang tầng ba, chăn gối trắng tinh, có cả bàn ghế, ti vi và đầy đủ dụng cụ vệ sinh dùng một lần. Khi đặt đồ xuống, tôi nhìn thấy một con gián ngọ nguậy dưới chân. Tôi nghĩ rất vui vẻ: Hôm nay không có ai tâm sự, chỉ có người bạn này chào đón.

Tắm rửa xong, tôi ra ngoài kiếm đồ ăn. Khu này khá nhộn nhịp, đầu ngõ là một siêu thị điện máy, các tòa nhà và trung tâm thương mại ở ngay ngã tư. Buổi tối, nhiều thanh niên ra vào trong các cửa hàng quần áo hoặc túm tụm bên những quầy đồ nướng, lẩu di động bên đường. Tôi bước vào mấy hàng đồ ăn trên vỉa hè, thử ăn tất cả các món lạ mắt.

Cả buổi tối hôm nay tôi dùng hết một nửa gói giấy ăn. Tôi chảy nước mũi liên tục. Trước khi đi ngủ, tôi cuộn giấy lại và nhét vào hai bên mũi. Tôi bắt đầu ho. Có lẽ do đi mưa, tôi chớm ốm từ khi còn ở Trường Sa. Thêm một vài hôm sương mù ẩm ướt, tôi càng mệt và khó chịu.

Tôi bị viêm xoang mãn tính từ khi học lớp sáu, tính đến nay đã mười mấy năm. Bạn bè tôi thường nhớ tới tôi với hình ảnh một đứa thò lò mũi xanh. Ở Việt Nam, cứ mùa đông và mùa xuân, hoặc khi thời tiết ẩm và lạnh là tôi lại bị sổ mũi. Mẹ tôi đã làm đủ cách, như chọc xoang, xông thuốc bắc, thuốc nam, nhưng tôi càng bị nặng hơn. Bệnh này để lại nhiều di chứng cho tôi. Trước đây, mũi tôi thẳng, nhưng sau cả tháng chọc xoang, xương mũi của tôi bị nâng lên, phần giữa sống mũi bị gồ và hơi tím lại.

Tôi bị chảy nước mũi và chảy mủ. Đầu tôi rất nặng. Như mọi lần, tôi không uống thuốc mà để bệnh tự khỏi.