Trường Sa - Nam Nhạc: 133 km

Ngày thứ mười tám: 12/1/2014

Buổi sáng tỉnh dậy, tôi ngó qua cửa sổ gian bếp nhà Lão Tam. Trời âm u nhưng đã tạnh mưa.

Lão Tam dậy sớm hơn cả tôi và đã xuống siêu thị trước. Cậu chỉ lên nhà giúp tôi mang đồ rồi lại vội vàng quay lại siêu thị. Lão Tam cũng mang cả lương khô và chocolate cho tôi rồi bảo: “Chưa ăn đậu phụ thối Trường Sa mà đã đi sao?”

Đậu phụ thối dù là đặc sản Trường Sa nhưng ở con phố ẩm thực nào của Trung Quốc cũng có món này. Cổng Đông ở trường tôi có một xe lưu động bán đậu phụ thối, giá 5 tệ một bát. Chiếc xe lưu động đứng cách cổng Đông khoảng chục mét, nhưng tôi đi tới gần cổng đã ngửi thấy mùi. Tôi cũng thử ăn món này mấy lần. Đậu phụ thối là đậu bình thường, người ta ngâm trong hũ, cho thêm một thứ nước chế từ lá rồi chôn xuống đất. Khi nào có khách, người ta mới rán đậu lên, đổ thêm nước tương làm từ đậu nành, rắc ớt và hành. Món này ăn giống đậu rán, mềm hơn và có mùi. Lần nào ăn xong tôi cũng phải đánh răng luôn.

Trời đã hết mưa nhưng đường vẫn còn nguyên lớp bùn đen ngòm, đặc sánh. Tôi dắt xe đi lên vỉa hè cho đỡ bẩn. Có quá nhiều lựa chọn ăn sáng, tôi đi hai vòng mà vẫn chưa biết ăn gì. Nơi đây là khu chợ đầu mối, buổi sáng rất nhộn nhịp, người ta bốc hàng từ xe tải xuống chất đầy cả một con đường. Những quán ăn sáng hai bên đường căng bạt xanh thành một dãy dài, hơi bốc nghi ngút. Có rất nhiều món như mì, phở, các loại bánh bao, màn thầu... Cuối cùng tôi mua một cốc nước đậu nành ăn với quẩy.

Nhìn đường phố, nhìn các ngôi nhà, nhìn cảnh thành phố buổi sáng, tôi cảm thấy rất quen thuộc. Nơi đây giống các thành phố lớn khác, có trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng cao tầng, người đi lại tấp nập, giống như tôi đang ở Bắc Kinh, chỉ có màu của xe buýt và màu xe taxi khác nhau. Tôi đi trên đường, cầu nối tiếp cầu, những cây cầu vượt trên không chằng chéo lên nhau.

Có lẽ do đi mấy hôm mưa, xích xe đạp của tôi phát ra tiếng khô khốc. Dọc đường đi, tôi tìm được một cái ga ra ô tô nhỏ để xin luyn bôi xích. Đến lúc này, tôi vẫn chưa phân biệt được dầu tra xích xe đạp và cho những xe khác. Tôi không hiểu được sự chần chừ của anh nhân viên. Anh băn khoăn không biết loại luyn này có dùng được cho xe đạp hay không. Dù đã mua xe được vài tháng, tôi chỉ biết đạp xe, khi xe gặp vấn đề gì thì sẽ mang ra cửa hàng bảo dưỡng miễn phí. Ở Bắc Kinh, tôi biết rõ những con phố nào sẽ có những cửa hàng bảo dưỡng.

Ra khỏi trung tâm, tới khu đô thị mới, tôi gặp một đoạn đường bị chặn lại để xây dựng. Người ta đang xây tàu điện ngầm. Nhìn từ đầu đường bên này sang đầu đường bên kia chỉ vài trăm mét, nhưng tôi phải đi vòng 3 km, phải qua một con dốc vừa cao vừa dài, chỉ có xe tải, xe khách và bùn đất của công trường xây dựng trên đường.

Thoát khỏi thành phố, tôi đến một con đường vắng vẻ hơn, hai bên đường có những căn lều dựng tạm để bán dâu. Quả dâu rất to, xếp thành hình mâm xôi đầy đặn, ngay ngắn. Hai bên đường là các ruộng dâu để người tham quan tự trải nghiệm và hái dâu.

Ra khỏi Trường Sa vài chục cây số, tôi đi qua thành phố Tương Đàm, quê gốc của Lão Tam. Đây là một thành phố rất nhỏ và vắng vẻ, đường sá quy hoạch rộng rãi, một mình tôi đi một làn đường cho xe đạp, còn trên làn đường trung tâm lác đác vài chiếc xe ô tô con. Giữa trưa, chỉ còn khoảng 90 km nữa là đến nơi, tôi tạt vào một quán ăn tạm phía bên trái đường. Quán ăn lợp mái tôn, quây bằng bạt xanh. Vừa vào quán, tôi đã hắt hơi liên tục vì vị ớt cay từ chỗ chú đầu bếp xào nấu bốc lên. Trong quán rất đông công nhân ở công trường đối diện. Quán có ba phục vụ nhưng chỉ có một chú đầu bếp khá to béo, khoảng 40 tuổi. Chú vắt một cái khăn ở cổ để lau mồ hôi. Ngay ở bếp nấu, chú đầu bếp bày la liệt nguyên liệu trong những rổ nhựa nhỏ, khách muốn ăn gì, nấu như thế nào thì nói với chú.

Tôi nghe nói người Hồ Nam ăn rất cay, và hôm nay, tôi đã được lĩnh hội điều này*. Tôi dặn chú đầu bếp không cho ớt nhưng chú khăng khăng không cho ớt thì món ăn chẳng còn gì ngon. Món súp lơ xào thịt của tôi không chỉ có ớt tươi, mà còn cả ớt bột. Ban đầu, tôi định xin một bát nước sôi để ngâm món ăn cho bớt cay, nhưng có lẽ như vậy không lịch sự lắm, tôi đành xin thêm cơm để ăn kèm.

Ăn xong, nhiều năng lượng, tôi phóng xe lên tới 30 kmgiờ. Giữa trưa, đường rất vắng. Đang đi, tôi đâm thẳng vào một cái gờ giảm tốc, xe tôi nẩy lên và tuột xích. Đường vắng, tôi đành tự giải quyết, mất một lúc mới sửa xong xe. Tôi đạp qua một cây cầu, con sông mù sương, tôi không nhìn rõ những tòa nhà hai bên sông, chỉ thấy những con thuyên nổi lềnh bềnh trên sông. Khi ở trên đường, tôi chỉ nhìn thấy sương mù xa xa. Cảnh hai bên là những thửa ruộng đã thu hoạch xong, chỉ còn trơ gốc rạ. Các chợ cóc đầu làng bán những thứ rau củ đựng trong giỏ đan bằng tre. Các quầy thịt lợn bày những mảng thịt to, nguyên cả mảng đùi hoặc lưng treo trên những móc sắt.

Địa điểm hôm nay tôi tới là núi Hành Sơn. Đây là một khu du lịch. Tôi chỉ tìm được duy nhất một nhà nghỉ kiểu young dorm* ở đây. Không phải mùa du lịch nên tôi không lo hết phòng hay giá đắt. Nhìn những ngôi nhà dọc hai bên đường, tôi bắt đầu nhận thấy sự khác biệt giữa miền Nam và miền Bắc. Các ngôi nhà vùng quê phía Bắc, nhất là vùng ngoại thành Bắc Kinh, thường được xây theo lối kiến trúc giống nhau: nhà một tầng, mái ngói, quay về hướng Nam. Còn ở đây những ngôi nhà tôi gặp trên đường xây khá lộn xộn, có nhà một tầng, có nhà hai, ba tầng nhưng vẫn lợp ngói, quay theo các hướng khác nhau, không theo trật tự nào cả.

Đến thị trấn tiếp theo, nghe thấy tiếng pháo nổ, tôi tò mò đứng lại nhìn. Người ta căng bạt màu xanh, dựng cổng chào bơm hơi cũng màu xanh, viết chữ trên nền trắng. Có hai chiếc đèn lồng treo ở cổng màu trắng. Hai con kỳ lân màu vàng, bơm hơi đứng ở hai bên cổng. Đến gần, đọc hàng chữ viết trên cổng và câu đối hai bên, tôi mới biết đây là một đám ma. Trên cổng viết: VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC... Hai câu đối hai bên viết: ÂM DUNG UYÊN TẠI và HÀO KHÍ TRƯỜNG TỒN. Đây là một đám ma của người trên 80 tuổi, với người Trung Quốc, đây là một tin vui nên họ đốt pháo.

Cách núi Hành Sơn khoảng 10 km, tôi đã thấy ở bên đường những cửa hàng chuyên bán nhang, tường sơn màu đỏ, biển hiệu cũng màu đỏ, viết chữ màu vàng. Những cửa hàng chỉ có màu đỏ và vàng san sát nhau, kéo dài hàng chục cây số, treo biển rất lớn trước cửa, trên viết những chữ như: HƯƠNG PHÁT TÀI, HƯƠNG PHÚ QUÝ, HƯƠNG CẦU TỰ... Thỉnh thoảng có một cô ma nơ canh được đặt ở trước cửa để làm nổi bật gian hàng. Những câu slogan nổi bật ở dãy phố này là: CẦU ĐƯỢC ƯỚC THẤY, CẦU TÀI ĐƯỢC TÀI, CẦU CON ĐƯỢC CON...

Núi Hành Sơn là một trong năm ngọn núi nổi tiếng của Trung Quốc*. Những ngọn núi này đều cao và có liên quan tới Phật giáo. Người ta tâm niệm rằng nếu leo được cả năm ngọn núi này thì cuộc đời quá viên mãn.

Gần tới khu Nam Nhạc trung tâm, đèn màu chăng kín mít. Cổng chào rất lớn, các dãy nhà hai bên xây giống hệt nhau, sơn màu trắng tinh, đèn nhấp nháy chạy từ mái nhà xuống tầng một. Cả một dãy phố sáng đèn, đèn từ những ngôi nhà và đèn đường hòa trộn ánh sáng lung linh. Cổng di tích được treo đèn viền quanh, nối ánh sáng từ cổng qua những bậc thang, lên tận trạm dừng chân đầu tiên.

Nhà nghỉ của tôi nằm trên một con dốc cao. Trong lúc tôi đứng ngoài đường loay hoay tìm địa chỉ, có rất nhiều người ra mời chào, có những lời mời khá hấp dẫn như giá phòng chỉ 60-70 tệ, bao vé tham quan, có xe đưa đón tận nơi... Tuy vậy, không hiểu sao, mặt ai cũng ngắn lại khi tôi hỏi địa chỉ nhà nghỉ tôi đã đặt phòng. Một chú nói cộc lốc: “Đi vào trong phía kia kia!”

Nếu không có biển bên ngoài, tôi không nghĩ đây là nhà nghỉ tôi cần tìm. Nơi này nằm trong khu dân cư, phía trước cổng đặt nhiều chậu cây. Khi tôi gọi cửa, một bạn gái ra mở. Càng vào sâu bên trong, cần nhà càng rộng. Khoảng mười người đang ngồi trong phòng khách.

Nhà nghỉ có nhiều mức giá phòng khác nhau, giá chênh lệch không đáng kể. Tôi chọn phòng giá 45 tệ một người, phòng có sáu người. Không phải mùa du lịch nên tôi yên tâm rằng phòng sẽ chẳng có ai.

Lên tới tầng năm, vừa mở cửa phòng, tôi gặp một bạn nam khá cao to và già dặn. Bạn nhận sẵn một giường, để sẵn đồ đạc. Hóa ra nhà nghỉ này nam nữ ở chung nhau. Bạn nam tự giới thiệu là sinh viên đại học, sinh năm 1994, vừa được nghỉ đông, tranh thủ tới đây trước khi về nhà ăn Tết.

Trong phòng kê ba giường tầng, mỗi giường có rèm ngăn cách, khách tự dồn vỏ chăn gối, tự trải ga. Bất cứ nơi nào gần công tắc cũng có những bảng nhắc nhở tiết kiệm điện.

Tôi không hỏi gì nhiều, tôi ra ngoài tìm đồ ăn. Đường sá vắng hoe, khách du lịch thỉnh thoảng mới có một tốp hai, ba người đi với nhau. Các quán ăn đã đóng cửa, chỉ có hai quầy nướng lưu động ở quảng trường. Trời lạnh nên người ta nướng ngoài trời nhưng quây những lều nhỏ cho khách ngồi ăn. Đồ nướng chỉ có xúc xích, ngô, cà tím, khoai lang...

Tôi chẳng biết đi đâu, cũng chẳng có gì để chơi. Mấy đứa trẻ đi trước tôi cầm từng quả pháo ném vào thùng rác để nổ. Tôi về nhà nghỉ. Trong phòng khách, mọi người vẫn đang đánh bài, chơi cờ vua. Ba lô loại 60 lít họa tiết rằn ri vứt liểng xiểng trên sàn.

Trên Weibo có một thống kê về các tỉnh ăn cay nhất Trung Quốc.

Theo bảng xếp hạng này, Hồ Nam xếp thứ nhất về ăn cay. Người Hồ Nam thường dùng ớt tươi, hoặc ớt phơi khô để xào nấu. Nếu bạn dạo qua một khu dân cư đúng lúc người ta đang nấu ăn, ngay cả cái ống khói cũng tỏa ra hơi cay.

Quý Châu xếp hạng hai, với đầy đủ các loại cay khác nhau, cay đến khắc cốt ghi tâm, “khiến người ta mỗi lần nhớ đến là dạ dày lại đau”. Thông thường, trong nhà một gia đình Quý Châu thường có bốn loại ớt: ớt bột, ớt ngâm dầu (để ăn kèm mì), ớt ngâm (loại ớt muối cả quả, giòn, dai, dùng để xào rau hoặc rang cơm), ớt khô (dùng cho các món xào).

Tứ Xuyên và Trùng Khánh xếp thứ ba. Người vùng Tứ Xuyên, Trùng Khánh rất chú trọng vị cay trong món ăn. Vị cay thể hiện rõ nét trong màu sắc món ăn - một màu đỏ sánh làm cho mắt muốn nổ đom đóm, đầu thì nặng trịch, chân tay nhẹ bỗng.

Xếp sau hai vùng này là Giang Tây và Hồ Bắc. Thành phố Bình Hương tỉnh Giang Tây, dù là nấu cháo hay hầm canh, đều bỏ thêm ớt vào. Ớt ở những vùng này đều rất nguyên chất, mùi vị rất đậm.

Với Hồ Bắc, vị cay dung hòa giữa cay “khô” và cay “tê”, điển hình nhất là các món tẩm ướp. Món ăn đặc trưng đại diện là cổ vịt Tuyệt Vị và vịt Chu Hào (hai thương hiệu phổ biến về món vịt). Vị cay và màu của nước tương ngấm trong từng thớ thịt.↩

Young dormitory: phòng trọ nằm trong các chung cư có nhiều giường tầng. Điều kiện sinh hoạt ở đây giản đơn tới mức tối thiểu.↩

Năm ngọn núi nổi tiếng (Ngũ Nhạc) liên quan tới Phật giáo ở Trung Quốc là:

Nhạc Thái Sơn (cao 1.545 m) ở thành phố Thái An, tỉnh Sơn Đông.

Nhạc Hoa Sơn (cao 2.154,9 m) ở thành phố Hoa Âm, tỉnh Thiểm Tây.

Nam Nhạc Hành Sơn (cao 1.290 m) ở huyện Hành Sơn, tỉnh Hồ Nam.

Bắc Nhạc Hằng Sơn (cao 2.017 m) ở huyện Hồn Nguyên, tỉnh Sơn Tây.

Trung Nhạc Tung Sơn (cao 1.1494 m) ở thành phố Đăng Phong, tỉnh Hà Nam.

(tham khảo: viwikipediaorgwikiCác_núi_linh_thiêng_của_Trung_Quốc)

↩