Thạch Gia Trang - Hàm Đan: 172 km

Ngày thứ ba: 28/12/2013

Tôi hẹn báo thức bảy giờ dậy nhưng vẫn cố ngủ thêm một lúc. Tối qua chị Nguyệt đã dặn tôi cứ nghỉ ngơi thoải mái, không cần dậy sớm đi cùng chị. Cả đêm qua tôi không đắp chăn mà không phát hiện ra, có lẽ do hệ thống sưởi của nhà chị Nguyệt đang trục trặc nên quá nóng. Lúc đứng dậy để dọn dẹp giường chiếu, tôi không nhấc nổi chân vì đau. Tay tôi mỏi nhừ. Tôi tự an ủi mình rồi dần dần sẽ quen.

Chị Nguyệt đã về quê từ sáu giờ sáng. Anh chồng chị ở nhà vì chiều đi trực. Tôi rón rén vào nhà vệ sinh đánh răng rửa mặt. Lúc bước ra, tôi thấy chồng chị Nguyệt mang đồ ăn sáng ra bàn. Anh chuẩn bị bánh nếp, trứng và hoa quả cho tôi. Nhìn thấy tôi, anh gãi đầu gãi tai: “Xin lỗi em, anh ngủ quên mất.”

Chỗ đồ ăn sáng này anh chuẩn bị từ lúc chị Nguyệt đi, rồi anh lại vào ngủ tiếp, đợi tôi dậy. Hai anh em ăn sáng và nói chuyện linh tinh. Tôi được nghe kể cả chuyện tình yêu của hai người.

Chồng chị Nguyệt và tôi nói chuyện lan man tới tám giờ sáng vẫn chưa dứt. Tôi hơi nhấp nhổm, lo lắng vì lịch trình hôm nay dài 172 km, tới giờ này tôi chưa xuất phát, không biết bao giờ mới tới nơi. Tuy vậy, chị Yến Tử, người hẹn tôi ở Hàm Đan, tới mười giờ tối mới hết ca làm, nếu tôi đến trước năm giờ chiều thì chị sẽ đưa tôi về nhà nghỉ ngơi, còn chị vẫn phải đi làm tiếp. Chắc chắn tôi không tới được Hàm Đan lúc năm giờ chiều, nên tôi cứ thong thả đi, chỉ cần trước mười giờ tối tới nơi là được.

Ăn xong, tôi đứng dậy định rửa bát thì anh chồng chị Nguyệt ngăn lại. Anh là nội trợ chính trong nhà, nấu cơm, rửa bát đều một tay anh lo. Anh, có lẽ cũng giống khá nhiều người đàn ông Trung Quốc tôi gặp, biết nấu ăn và không nề hà làm việc nhà.

Khi làm hướng dẫn viên du lịch ở Hạ Long, những vị khách Trung Quốc thường bảo tôi: “Mày học tiếng Trung rồi sau này kiếm chồng Trung Quốc mà lấy. Nó sẽ nấu ăn, lau nhà, quét nhà cho mày, một năm mày còn được đi du lịch một, hai lần. Đi chợ xách túi nặng nó cũng xách cho mày.”

Thực ra, những lần đi chơi ở vùng nông thôn Trung Quốc, tôi thấy trong gia đình nông dân, người phụ nữ vẫn làm nội trợ chính. Vợ chồng chị Nguyệt là trường hợp khác. Chị Nguyệt rất bận. Chị vừa đi học, vừa làm công việc ở tòa án. Anh chồng chị cũng làm ở tòa án nhưng chỉ làm bàn giấy, công việc đỡ bận hơn. Hai người thỏa thuận với nhau ai rảnh thì lo việc nhà. Thỏa thuận này đến từ sự đồng cảm, chia sẻ từ người chồng.

Theo quan sát của tôi, đàn ông Trung Quốc khá ga lăng. Tôi đoán có lẽ do mất cân bằng giới tính, người ta phải hoàn thiện bản thân để có được người phụ nữ của mình. Nhưng tôi cũng cảm thấy mình được coi trọng hơn ở đất nước này. Tôi cảm thấy ở những người đàn ông mong muốn tự thân có thể bảo vệ, chăm lo cho người khác.

Những người bạn nam của tôi ở đại học rất chủ động giúp đỡ. Một cái ba lô rất nhẹ họ cũng muốn xách giúp tôi. Khi tôi đến nhà họ ăn cơm, họ làm tất cả mọi việc cho tôi, từ nấu nướng, rửa bát đến thu dọn.

Chồng chị Nguyệt tranh luôn cả việc rửa bát, bưng đồ ăn cất vào bếp. Tôi chẳng làm gì. Tôi nghe loáng thoáng thấy chị Nguyệt gọi điện cho anh hỏi tôi đã ngủ dậy chưa, đã ăn sáng chưa... Chị đã về quê mà vẫn nhớ gọi điện và quan tâm tới tôi.

Nhà chị Nguyệt ở tầng hai lăm trong một tòa chung cư. Tối qua, chồng chị đưa hẳn xe đạp của tôi vào nhà. Sáng nay, anh buộc giúp tôi đồ đạc vào xe, vừa làm vừa kêu tôi mang theo nhiều đồ, vậy mà anh còn lúi húi gói thêm hoa quả cho tôi. Hành lý của tôi bây giờ có một ba lô, một túi to nặng, một túi đeo chéo, lại thêm hai túi buộc hai bên, nhìn giống như tôi đang đi buôn.

Anh tiễn tôi ra tận thang máy. Sau một chuỗi các sự việc vừa rồi, tôi nghẹn ngào, không nói được một lời tử tế. Anh dặn tôi nhớ giữ liên lạc thường xuyên. Khi thang máy gần khép lại, tôi mới định thần, rối rít nói lời cảm ơn. Chị Nguyệt cũng nhắn tin tạm biệt, cảm ơn về cuốn sách tôi tặng chị tối qua.

Phong độ của tôi hôm nay không tốt. Người tôi đau quá. Mỗi bước đạp xe đều khiến tôi rất đau. Tôi đi chậm, tay cong cong, không duỗi thẳng được. Hai đầu gối cứng đơ, nhức nhối. Tháng trước, khi tập đạp xe đường dài từ Bắc Kinh đến Thiên Tân, một chị đi cùng tôi phải nằm úp cả đêm, chân chị đi khập khiễng. Từ Thiên Tân về Bắc Kinh, chị phải đi tàu, còn tôi vẫn quyết tâm đạp tiếp. Lúc đó, tôi không có cảm giác đau.

Trên đường đi có rất nhiều biển hiệu vá săm thay lốp. Tôi có mang theo dụng cụ sửa xe nhưng chưa thực hành bao giờ. Nghe xích xe có vẻ khô, tôi dừng lại trước một ga ra ô tô hỏi xin luyn xe. Một em trai trong ga ra mang cả một lọ 500 ml tra cho tôi mà không lấy tiền. Lúc đó, tôi không hề biết xe đạp của mình dùng một loại chất bôi trơn riêng, tốt nhất là luyn chuyên dụng màu vàng để không bị bám bụi. Người ta còn phải làm sạch xích xe bằng một loại chất khác trước khi tra dầu. Xích xe của tôi vì thế đen kịt và đầy bụi.

Cứ hai tiếng đạp xe tôi sẽ nghỉ một lần. Hôm nay, lúc tôi đang dừng uống nước, có một anh đi xe đạp dừng lại hỏi han và cổ vũ tinh thần cho tôi. Anh là người thích đạp xe. Tuần trước anh vừa đạp từ đây tới Bắc Kinh. Thấy anh kêu tôi mang quá nhiều đồ, buổi trưa, tôi quyết định lôi túi đồ ăn Tiểu Vương mua cho ra giải quyết.

Trong túi có đầy đủ chocolate, lương khô, bánh gạo, xúc xích, táo, lê, bánh mì và nước hoa quả. Tiểu Vương còn mua cả giấy vệ sinh và khăn ướt. Tôi biết dụng ý của túi khăn, vì Tiểu Vương bảo người miền Nam khi lên miền Bắc thường không thích nghi được thời tiết và thường bị sổ mũi.

Đang ăn, tôi nhận được tin nhắn của Lôi Huy: “Thật may mắn vì gặp được chị. Hôm nay em đi sau thôi, em không đuổi được chị nữa. Hẹn gặp lại chị...” Tuy không cùng điểm xuất phát, không cùng đích đến, nhưng cả tôi và Lôi Huy đều đang mòn mỏi trên một đoạn đường. Ý nghĩ rằng Lôi Huy có thể đang đi trước hoặc đi sau làm tôi thấy vui.

Hôm nay là ngày đáng sợ nhất của tôi từ khi xuất phát. Tôi thấy rất mệt. Khoảng bốn rưỡi chiều, tôi vẫn còn cách Hàm Đan 70 km. Tôi đã nghĩ tới chuyện nhắn tin xin lỗi chị Yến Tử, kiếm một nhà nghỉ ngủ tạm rồi ngày mai lên đường, nhưng suy đi tính lại, tôi đã hẹn với chị, giờ lại thay đổi thì không hay. Tôi cắn răng đạp tiếp.

Mùa đông, trời tối rất nhanh. Quốc lộ không đèn, chỉ có xe tải đi trên đường. Tôi đeo hai găng tay nhưng vẫn thấy cóng. Đèn pin xe đạp của tôi là loại sạc điện, vì quá lạnh nên pin hết rất nhanh. Tôi tận dụng ánh sáng mờ mờ yếu ớt của đèn pin hoặc đèn xe ô tô từ sau vượt lên để đi.

Đầu óc tôi tê đi vì lạnh. Tôi đi vào một tỉnh lộ vừa không có đèn, vừa không có xe. Trong ánh sáng lờ mờ của đèn pin xe đạp, những hàng cây hai bên đường trơ cành, khẳng khiu trụi lá như trong một khu rừng ma. Từ lúc tôi đi vào đây, chỉ có một chiếc xe đạp điện đi qua. Hai bên đường không một bóng nhà.

Thấy nghi ngờ, tôi lấy điện thoại ra xem, hóa ra tôi đã đi lạc mất 3 km. Tôi lần đường quay lại. Tôi không mang theo bản đồ giấy, mọi lộ trình đều dựa vào điện thoại. Để tiết kiệm pin, thỉnh thoảng tôi mới lôi điện thoại ra xem bản đồ. Suốt gần hai tiếng sau, vừa hỏi chị Yến Tử, vừa hỏi người đi đường, vừa đi theo chỉ dẫn của điện thoại, tôi mới thấy bóng xe đạp điện của chị Yến Tử đi ngang qua.

Chị Yến Tử khá mập mạp, có lẽ chị nặng khoảng chừng 80-90 kg. Từ dáng vóc đến tính cách và giọng nói của chị đều đậm chất phương Bắc. Vừa gặp tôi, chị hét lên: “Sao mày mặc ít thế? Sao mày gầy thế?” Tôi bật cười. Đây là lần đầu tiên có người nói tôi gầy.

Tôi cảm thấy rất thoải mái với chị Yến Tử, có lẽ do tôi và chị đã nói chuyện trên mạng khá nhiều. Tôi cũng có duyên với chị: hai chị em cùng đi Đại Lý ở một thời điểm, ở cùng một nhà nghỉ, chỉ không gặp nhau. Chị Yến Tử là quản trị viên của group chat ở nhà nghỉ, còn tôi là con nuôi thứ 1012 của ông chủ nhà nghỉ đó.

Nhà nghỉ mà tôi và chị Yến Tử ở tên là Bệnh Viện Tâm Thần. Đây là nhà nghỉ của một ông chủ U70. Tôi không biết tên ông, có lẽ không ai biết cả, nhưng mọi người gọi ông là Ông Già. Ông Già thích ăn mặc theo kiểu cao bồi, đội mũ chóp cao, mặc áo da, cổ quàng một cái khăn hình tam giác. Ông là người Bắc Kinh. Hồi trẻ, ông làm ăn kinh doanh ở Bắc Kinh. Khi về già, ông để lại cơ ngơi cho vợ con rồi một mình đến Lệ Giang mở nhà nghỉ. Về sau, ông phát triển việc kinh doanh và có hai cơ sở, một ở Đại Lý, một ở Lệ Giang. Nhà nghỉ ở Đại Lý lúc tôi đến đã mở được một năm.

Cách thức kinh doanh của Ông Già khá đặc biệt. Nhìn chung, giá phòng của ông rất rẻ, chỉ có 20 tệngườigiường/ đêm, trong khi giá chung ở Đại Lý là 30-40 tệ. Ngoài ra, Ông Già còn có dịch vụ chụp ảnh theo phong cách quái dị, ma mị và đậm chất nhà thương điên. Ở nhà nghỉ của ông có một phòng hóa trang, ai thích thì vào đó hóa trang và chụp ảnh theo phong cách ở đây.

Ông Già lập một câu lạc bộ chuyên đưa những người trẻ mê du lịch đi khám phá Đại Lý - Lệ Giang - Shangri-La. Ông có ô tô riêng, ông thường chở các bạn đi chừng 4,5 ngày. Theo tính toán của tôi, mức phí ông thu chỉ đủ để đổ xăng. Khi tôi hỏi, ông bảo ở tuổi ông chỉ cần vui là chính, chơi với bọn trẻ ông cảm thấy vớt vát được chút tuổi xuân.

Ngoài kinh doanh nhà nghỉ, Ông Già còn mở dịch vụ dẫn người đi tham quan trốn vé. Theo lý luận của ông, không trốn vé là có lỗi với quốc gia. Thông thường, ở Đại Lý, vé vào phim trường Thiên Long Bát Bộ là 80 tệ, vào chùa mất 120 tệ. Ở Đại Lý, nếu đi du lịch kiểu đi nhờ xe và sống tằn tiện thì 80 tệ có thể sinh hoạt đủ cho 3,4 ngày. Ông Già cho rằng giá vé như thế là quá đắt. Tôi đoán có lẽ lý do giá vé đắt là chính quyền muốn hạn chế khách du lịch để bảo tồn di tích. Dân Trung Quốc rất đông, nếu giá vé rẻ quá, ai cũng mua được thì địa điểm kia không thể chịu được số lượng người quá lớn như vậy. Tuy thế, quy định này cũng không công bằng với những người thu nhập thấp mà vẫn muốn tìm hiểu về các di tích quốc gia hoặc các địa điểm văn hóa.

Dịch vụ trốn vé của Ông Già rất đắt hàng. Ông thông thạo mọi ngõ ngách ở Đại Lý. Nếu trốn vé mà bị bắt thì có thể bị quy vào tội Đột nhập trái phép, liên quan tới Tội phạm về văn hóa hoặc di sản. Trước khi trốn vé, Ông Già sẽ huấn luyện cho khách hàng, ví dụ nếu bị bắt thì không được đưa giấy tờ, phải kêu khóc, giả nghèo giả khổ... người ta sẽ thấy chán, nếu thấy phiền quá họ sẽ tha.

Chị Yến Tử không phải con nuôi của Ông Già. Chị bảo tôi: “Ông Già kén lắm, phải là ‘mỹ nữ’ ông mới nhận làm con nuôi.” Tôi nghe vậy thấy rất buồn cười. Tôi đoán Ông Già nhận tôi làm con nuôi do quốc tịch. Ông từng khoe ông có ba người con nuôi nước ngoài, một người Malaysia, một người Nga và tôi. Khi tôi ở Đại Lý, buổi tối Ông Già thường dẫn tôi đi dạo thành cổ, đi đến đâu cũng gặp người quen của ông. Gặp ai ông cũng giới thiệu tôi là con gái nuôi thứ 1012. Phần lớn những người ông quen là dân du lịch bụi. Họ đã đi rất nhiều nơi ở Trung Quốc rồi quyết định ở lại Đại Lý thuê nhà và bày bán đồ ở dãy phố Nhân Dân - phố chuyên dành cho dân du lịch bụi bán hàng, hát hò hoặc biểu diễn để kiếm tiền.

Phòng của chị Yến Tử nằm trên tầng bảy - tầng trên cùng của một tòa nhà không thang máy. Tòa nhà này xây đã khá lâu, nhìn khá giống chung cư mini ở Việt Nam, mỗi căn hộ có một phòng riêng dưới tầng hầm để chứa đồ. Tôi để đồ và xe ở phòng tầng hầm riêng của nhà chị, chỉ mang vài thứ cơ bản lên tầng.

Cứ leo được một tầng, chị Yến Tử lại dừng, thở hắt ra không nói được câu nào, còn tôi thì chỉ cần đặt chân lên một bậc thang cũng thấy đau nhói. Chị Yến Tử chọn ở tầng bảy để giảm béo, giống lý thuyết của tôi hồi còn ở nhà trọ cũ tại Hà Nội, nhưng có lẽ cũng giống như tôi, cuối cùng thì mọi thứ vẫn đâu vào đấy.

Sau rất nhiều lần nghỉ, cuối cùng tôi cũng lên được đến nơi. Nhà chị Yến Tử rất rộng, dạng nhà áp mái, có một phòng khách, hai phòng ngủ, có mái vòm nhìn rất giống trong phim, có cả một ban công rộng. Nhà chị không có lò sưởi, nhưng tôi không phiền, chỉ cần không phải ngủ ngoài đường là quá tốt rồi.

Đồ đạc của chị Yến Tử không nhiều, có lẽ do chị ở một mình, ở phòng khách chỉ có một tủ quần áo và một bộ bàn ghế tiếp khách, một bàn để kê ti vi. Góc nhà liểng xiểng quần áo và ba lô của chị.

Ngoài tôi và chị Yến Tử, trong nhà còn có hai người khác - một bạn cùng chỗ làm của chị và bạn trai của bạn ấy. Anh này mới lên thăm bạn và không có chỗ ở. Vì có hai bạn này nên tôi sẽ ngủ cùng phòng với chị Yến Tử tối nay.

Tắm xong, tôi thấy chị Yến Tử đã dọn ra một bàn đầy đồ ăn, có cháo, khoai tây xào, bánh chiên. Chị liên tục hỏi tôi ăn như thế có đủ không. Cả ngày hôm nay, ngoài ăn sáng và ăn trưa bằng một ít bánh kẹo lặt vặt, tôi vẫn chưa ăn tối. Chị Yên Tử ngồi nhìn tôi ăn và tíu tít kể chuyện của chị. Tôi há hốc mồm nghe chuyện, nhiều khi quên cả nhai.

Mùa hè vừa rồi, chị Yến Tử đi du lịch hơn ba tháng, chỉ ở nhờ và đi nhờ xe. Đi đến đâu chị cũng được tiếp đón, vì chị là thành viên lâu năm của một diễn đàn chuyên cho ở nhờ. Ngay cả vùng phía Đông Trung Quốc, vùng duyên hải giáp biển vốn nổi tiếng khó đi nhờ xe, chị Yến Tử vẫn đi nhờ ngon lành.

Chị Yến Tử mở bản đồ Baidu ra và chỉ cho tôi từng điểm chị đã đi qua. Trừ cực Bắc Trung Quốc, chị Yến Tử đã đi gần hết đất nước này. Trong ba tháng vừa qua, chị đi khoảng 10.000 km, hoàn toàn đi nhờ xe.

Mùa hè năm 2013, tôi từng ngồi tàu ghế cứng 38 tiếng từ Bắc Kinh đến Vân Nam. Đến Vân Nam, tôi quen một vài người bạn và được dạy cách đi nhờ xe. Các điểm đến tiếp theo, chúng tôi phân tán mỗi người mỗi nơi, nhưng từ đó, cứ mỗi điểm tôi lại gặp một vài người bạn mới và lại đi nhờ xe cùng họ. Tôi không bao giờ đi một mình, mà thường đi cùng một bạn nam. Đi như thế an toàn hơn nhiều. Con trai đi nhờ xe một mình thường khó, vì lái xe sợ bị lừa đảo hoặc cướp đường.

Mùa hè năm ấy, tôi gặp một chị tên Hạnh, sinh năm 1986, là người Quảng Đông. Sau khi học xong trường Luật ở Tây An, chị Hạnh đến Bắc Kinh tìm việc nhưng phỏng vấn không thành công. Chị dùng toàn bộ số tiền mang theo để đi du lịch. Trên đường đi nhờ xe từ Bắc Kinh đến Ngân Xuyên, chú lái xe nói về những vấn đề nhạy cảm và động chạm vào người chị. Trong lúc bối rối, chị Hạnh chỉ kịp lấy ba lô nhỏ mang theo người và nhảy xuống đường, để lại ba lô to trên xe. Chị Hạnh vừa khóc vừa chạy đến chiếc xe tải đằng sau nhờ chú lái xe lấy giúp chị chiếc ba lô còn lại. Chú lái xe này đã cho chị đi nhờ đến trạm tiếp theo và giúp chị báo công an.

Khi ngồi kể lại chuyện này cho tôi nghe, chị Hạnh vừa khóc vừa nói. Có thể chị đã quá hoảng sợ. Tuy vậy, chị Hạnh không lung lay. Chị bảo: “Đã xác định là đi thì cứ đi thôi.” Tôi không biết chuyện gì xảy ra với chú lái xe đã sàm sỡ chị. Báo công an xong, chị Hạnh lại đi nhờ xe đến chặng tiếp theo.

Chờ tôi ăn xong, chị Yến Tử lôi tôi vào phòng quấn chăn để nói chuyện. Buổi tối, nhiệt độ trong phòng có lẽ xuống dưới 0 độ vì nhà chị không có lò sưởi. Phòng của chị khá đơn giản, không có giường gỗ mà chỉ có phản xây bằng gạch và bê tông rồi phủ chăn lên. Đây là kiểu giường phổ biến ở vùng quê phương Bắc, người ta sẽ đốt củi và than ở dưới để sưởi cả giường. Trên giường có một đống chăn màn. Chị Yến Tử treo rất nhiều postcard hoặc giấy nhắn của những người đã ở đây để lại. Tôi đọc sơ qua, chủ yếu là những lời cảm ơn.

Chị Yến Tử hỏi tôi tình hình tìm chỗ ở, tôi thật thà nói tôi chỉ liên hệ được năm người. Chị Yến Tử bảo tôi ở lại một ngày để chị liên hệ thêm.

Chị Yến Tử là một người lao động phổ thông. Chị làm ở một quán ăn, công việc là quán xuyến những người phục vụ, đôi khi phải trực tiếp bưng bê. Gần đây, ông chủ quán thuê một người mới để làm công việc giống như của chị. Giữa chị Yến Tử và nhân viên mới có mâu thuẫn. Chị lời qua tiếng lại với ông chủ và quyết định bỏ việc. Hóa ra chị Yến Tử đã “đuổi việc” ông chủ từ hôm kia, hôm nay chị không đi làm mà ở nhà đợi tôi cả ngày. Để đi chơi chuyến mùa hè vừa qua, chị Yến Tử cũng bỏ việc.

Trước khi bắt đầu cho ở nhờ, chị Yến Tử yêu một người con trai sáu năm nhưng bị gia đình anh người yêu phản đối.

Họ không chấp nhận ngoại hình của chị. Trước khi kết hôn, anh người yêu cũ sợ chị Yến Tử sẽ đến phá hỏng hôn lễ. Anh ta hẹn gặp chị để nói chuyện. Chị Yến Tử rất thất vọng vì đó là tất cả những gì anh ta có thể nghĩ được sau sáu năm yêu nhau. Chị vừa kể chuyện vừa hút thuốc rất nhiều. Tôi nghĩ có lẽ sau mỗi điếu thuốc của người phụ nữ là một câu chuyện. Tôi nói chuyện với chị tới ba giờ sáng.

Sau khi anh người yêu cũ kết hôn, chị Yến Tử lên mạng nhiều hơn để trò chuyện với mọi người. Nhà rộng, chị bắt đầu cho ở nhờ và được truyền cảm hứng. Những chuyến du lịch của chị không bắt đầu từ ý muốn đi thăm thú cảnh vật, mà là đi thăm bạn bè - những người từng ở nhờ nhà chị và những người quen trên mạng.

Nhà chị Yến Tử ở là nhà thuê. Giá thuê nhà rất rẻ, chỉ khoảng 200-400 tệ, có lẽ vì căn hộ này ở trên tầng bảy mà lại không có thang máy. Nhà bố mẹ chị Yến Tử cũng ở gần đây. Bố mẹ chị sẽ mua một cái nhà cho chị. Trong lúc chưa mua được nhà, chị thuê nhà này ở cho tiện làm việc.

Bố mẹ và họ hàng chị Yến Tử liên tục giục chị kết hôn. Họ sắp xếp rất nhiều các cuộc hẹn xem mặt cho chị. Những lần đầu đi xem mặt, chị còn chịu khó trang điểm. Về sau, chị nghĩ: mất lòng trước được lòng sau, đằng nào người ta cũng biết, nên chị thể hiện bản thân một cách chân thực ngay từ lần gặp đầu tiên. Sau những cuộc xem mặt, có người trở thành bạn, có người không liên lạc nữa, nhưng chẳng ai trở thành đối tượng kết hôn của chị. Dù vậy, bố mẹ, họ hàng, tất cả các mối quen biết đều bỏ công “giúp” chị Yên Tử nên chị vẫn tiếp tục đi xem mặt.

Ở Trung Quốc, các cuộc gặp gỡ để xem mặt hay để mối lái khá phổ biến. Thậm chí mỗi đài truyền hình của mỗi tỉnh đều có một chương trình mai mối*. Các chương trình có sự khác nhau về số lượng người tham dự, format chương trình là nam chọn nữ hoặc nữ chọn nam.

Những chương trình mai mối rất được khán giả yêu thích, đặc biệt là các “bà mẹ vợ”. Ngoài hai đối tượng xem mặt là các cô gái và các chàng trai, có chương trình còn có sự xuất hiện của nhóm các bà mẹ này. Sau chương trình, các cặp đôi thành công sẽ được thưởng một chuyến du lịch.

Những người tham gia các chương trình mai mối có thể chọn nhau qua ấn tượng ngoại hình, nhưng họ cũng khá chú ý về tính cách. Ở một chương trình mai mối rất ăn khách tên là Phi Thành Vật Nhiễu, sau khi phát ba đoạn clip về nhân vật nam chính, 24 cô gái và người dẫn chương trình sẽ hỏi thông tin liên quan để biết thêm về tính cách và cuộc sống của anh. Chủ đề của các câu hỏi thường là: cảm giác an toàn trong các mối quan hệ, tình cảm với người cũ, có vấn đề gì với yêu xa không, có bằng lòng chuyển công tác đến sống ở nơi xa không... Những người tham dự có lẽ đều đặt vấn đề hôn nhân lên hàng đầu. Họ suy nghĩ nghiêm túc về chuyện phát triển mối quan hệ theo hướng hôn nhân.

Ngoài ra, có những ứng viên xem các chương trình mai mối là nơi để thể hiện bản thân và là một cầu nối để kết bạn, vì người ta sẽ công bố địa chỉ email, điện thoại hoặc tài khoản Weibo, khán giả truyền hình có thể kết nối với họ. Tức là, ngoài cơ hội trực tiếp, các ứng viên có thể tìm kiếm được nhiều cơ hội khác trên khắp Trung Quốc.

Rất nhiều người nước ngoài biết tiếng Trung và sống ở Trung Quốc tham gia những chương trình kiểu này. Tôi từng thấy có các anh chàng đến từ Hàn Quốc, những người châu Âu, thậm chí có cả các cô gái Việt Nam, Hàn Quốc, Nga, Thái Lan... trên ti vi. Tôi nhớ có một cô gái châu Phi tham gia Phi Thành Vật Nhiễu và rất được yêu quý.

Có một cô bé 9x tham gia Phi Thành Vật Nhiễu đã nói một câu: “Thà khóc trong xe BMW còn hơn cười trên xe đạp*.” Mọi người tranh luận về câu nói này trên các trang mạng một thời gian dài. Có ý kiến cho rằng cô gái này quá thực dụng, những người khác lại thấy câu nói này phản ánh một suy nghĩ đang tồn tại trong xã hội. Dù vậy, cô gái này bị ném đá rất nhiều trên trang cá nhân. Tôi không nhớ sau tập ấy cô còn xuất hiện nữa hay không. Tôi nghĩ cô đã nói ra một sự thật mà không ai muốn thừa nhận.

Năm chương trình truyền hình mai mối ăn khách nhất của Trung Quốc là:

1. (Phi Thành Vật Nhiễu) phát sóng vào 21h20 thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần. Phi Thành Vật Nhiễu có tên tiếng Anh là If You are the One, sản xuất bởi Jiangsu Satellite TV, phát sóng tập đầu tiên ngày 15/1/2010. Năm 2013, chương trình này bắt đầu được phát sóng trên kênh SBS Two ở Australia với phiên bản dài một giờ mỗi tập, phụ đề tiếng Anh được dịch bởi SBS.

Phi Thành Vật Nhiễu là chương trình truyền hình thực tế có tỉ suất người xem rất cao ở Trung Quốc, cũng là chương trình có tỉ lệ người xem cao nhất của Jiangsu TV. Các tập của chương trình này được lan truyền rộng rãi trên mạng. Theo khảo sát của CMS Media Research, tới ngày 22/5/2013, tỉ suất người xem của Phi Thành Vật Nhiễu là 2,77% khán giả truyền hình, tương đương 36 triệu người. (Tham khảo: https://enwikipediaorgwikiIf_You_Are_the_One_(game_show)

2. (Bách Lý Khiêu Nhất) phát sóng vào 22:00 thứ Sáu hằng tuần.

3. (Phi Thường Hoàn Mỹ) phát sóng vào 22:10 thứ Sáu và thứ Bảy, và 21:10 ngày Chủ nhật với tập đặc biệt.

4. (Tương Ước Tinh Kỳ Lục) phát sóng vào 19h00 thứ Bảy hằng tuần.

5. (Ngã Môn Ước Hội Ba) phát sóng vào 22:00 thứ Tư hằng tuần.↩

Nửa đầu năm 2010, Phi Thành Vật Nhiễu đạt 50 triệu lượt người xem mỗi tập. Ở format đầu tiên của chương trình, những ứng viên sẽ xuất hiện và nói về những thông tin cá nhân như thu nhập hằng năm, tài sản của họ...

Có một ứng viên nữ tên là Ma Nuo đã trở thành một hiện tượng xã hội khi phát biểu: “Thà khóc trong xe BMW còn hơn cười trên xe đạp” - tham khảo: http://enwikipediaorgwikil_would_rather_ cry_in_a_BMW). Một ứng viên nam khác, là con của một doanh nhân, đã bị cả 24 ứng viên nữ từ chối trong một tập vì khoe khoang những chiếc xe hơi thể thao đắt tiền và tài khoản ngân hàng, thay vì nói về sở thích cá nhân và đời sống của mình.

Tranh cãi cũng nổ ra khi một số ứng viên trong Phi Thành Vật Nhiễu không nói thật về bản thân họ, và nhiều người cho rằng chương trình cố tình lên kịch bản tạo ra các tranh cãi nhằm tăng lượng người xem.

Nhà cầm quyền Trung Quốc không ủng hộ chương trình này, họ cho rằng Phi Thành Vật Nhiễu đã truyền bá “các giá trị sai”. Sáu tháng sau khi chương trình ra mắt, format của Phi Thành Vật Nhiễu được thay đổi nhưng chương trình vẫn rất ăn khách, (tham khảo: https://enwikipediaorgwikiIf_You_Are_the_One_(game_show)↩