La Chiêu Vân sau khi biết được giá lúa tẻ và lúa nếp ở quận Yến cao như vậy, trong lòng thầm kinh hãi, lo lắng cho bách tính nơi đây. Những bần nông không có tiền tài, nhà cửa trống hơ trống hoác, lực lượng lao động cày cấy đều đã biến mất, thì làm sao có thể tiếp tục canh tác để thu hoạch vào năm sau.

Những lao động vốn có trong nhà, ngoài một phần phải đi phu dịch, làm giáp sĩ đã chết vì tu tạo đại vận hà, xây trường thành, chinh phạt Liêu Đông ra, còn có một phần đã bỏ trốn, không dám tiếp tục ở lại địa phương, sợ bị bắt đi làm phu dịch tiếp đến chết, một số ít nam nhân tự chặt tay chân của mình để thành tật nguyền, nhằm có thể thoát khỏi phu dịch.

Đây chính là Đại Tùy sau thời thịnh thế, sự sụp đổ diễn ra theo kiểu vách đá, tài sản khổng lồ và nhân khẩu tích lũy trong hai mươi năm Khai Hoàng, cứ thế bị Tùy Dạng Đế làm cho tiêu tan.

Nhiều học giả hoặc những kẻ ăn dưa hấu xem náo nhiệt đời sau, luôn mang chuyện trong mấy kho lúa lớn có lương thực dự trữ ra để nói, cho rằng lương thực của mấy kho lớn cho đến mấy chục năm sau khi nhà Đường lập quốc vẫn chưa dùng hết, điều này chứng minh sự giàu có của Đại Tùy. Đây hoàn toàn là lời nói nhảm, là suy nghĩ không có kiến thức kinh tế.

Bởi vì quan phủ Đại Tùy tích lũy được chín kho lương thực lớn, liên quan đến vận mệnh quốc gia, lương thực quân đội và lương thực của hoàng gia, với tính cách lạnh lùng, vô tình và coi mạng người như cỏ rác của Tùy Dạng Đế, thì ngài ta tuyệt đối không thể hạ lệnh mở quan khố để cứu tế bách tính trong chiến loạn. Về sau, ngài ta càng không có tâm trí đâu để màng đến chuyện thiên hạ, dẫn đến việc bách tính chết đói ở khắp nơi quá nhiều.

Không phải là lương thực của Đại Tùy ăn không hết và giàu có vô song, mà là hoàn toàn không mở quan khố để phát lương thực. Nếu không, lương thực trong mấy kho lúa kia đủ cho bốn mươi triệu bách tính ăn trong mấy năm?

Hơn nữa, kỹ thuật trữ lượng lương thực thời cổ đại không bằng đời sau, để lâu ngày thì sớm đã không thích hợp để sử dụng. Số lương thực cũ đó cho đến tận hai, ba mươi năm sau khi nhà Đường lập quốc vẫn chưa dùng hết, là bởi vì người nhà Đường đều ăn lương thực mới gặt, chứ không tiếp tục sử dụng số lương thực dự trữ từ mấy chục năm thời Khai Hoàng và đầu thời Đại Nghiệp nữa.

La Chiêu Vân nghĩ thông những chuyện này, không khỏi thầm mắng một số ghi chép trong sử sách hại người không nhẹ. Một số học giả đời sau cắt chương lấy nghĩa, hoàn toàn hiểu lầm sự thật lịch sử. Chỉ riêng mấy chục vạn bách tính ở bốn quận này, làm sao để vượt qua mùa đông này, rồi sau đó làm thế nào để cày bừa vụ xuân, làm thế nào để trụ vững cho đến khi thu hoạch mùa màng vào mùa thu vẫn là một ẩn số.

"Đúng lúc lắm, hôm nay chúng ta bàn bạc một chút, các ngươi mỗi quận cần bao nhiêu lương thực để cứu tế bách tính, mỗi tháng cần bao nhiêu?"

Tổ Đĩnh giật mình, vội vàng hỏi: "Công gia có thể giải quyết vấn đề thiếu hụt lương thực sao?"

La Chiêu Vân gật đầu: "Ừm, trước khi tiến về phía bắc, ta đã phái người thu mua lương thực, vận chuyển đến bốn quận, chính là để giải quyết khốn cục về nhu cầu quân nhu và lương thực cho người tị nạn."

"Vậy thì tốt quá rồi, bách tính được cứu rồi." Cả bốn vị thái thú đều vui mừng khôn tả. Bọn họ là phụ mẫu quan địa phương, trơ mắt nhìn bách tính chết đói quả thực rất tàn nhẫn và thê lương. Hơn nữa, người tị nạn chết đói càng nhiều, thì bạo loạn sinh ra càng lớn, nếu không khéo léo xử lý thì tất cả sẽ cùng đứng lên kháng cự, an toàn của chính bản thân bọn họ cũng rất nguy hiểm.

"Quận Yến hiện có hơn năm vạn người, khoảng hai vạn hộ gia đình. Ngoại trừ một phần nhỏ còn một ít lương thực dự trữ để qua mùa đông ra, phần lớn trong nhà không có bao nhiêu thức ăn dự trữ. Nếu mỗi hộ mỗi ngày có thể phát một cân gạo, một ngày là hai vạn cân, tính tổng cộng một tháng sẽ cần sáu mươi vạn cân. Đương nhiên, trong số này chắc chắn có một số thân hào phú quý, thế gia không tính đến, thì cũng cần hơn năm mươi vạn cân mới có thể đáp ứng nhu cầu no đủ cơ bản."

La Chiêu Vân khẽ gật đầu. Vào thời Tùy Đường, một thạch có mười đấu, tức là khoảng năm mươi ba, năm mươi tư cân. Hơn năm mươi vạn cân quy đổi thành thạch thì khoảng một vạn thạch. Trước vụ cày bừa mùa xuân còn ba tháng, riêng quận Yến thôi đã cần ba vạn thạch.

Dân số hai quận Bắc Bình và Ngư Dương cộng lại gấp ba lần quận Yến, vậy lượng lương thực cần thiết chính là chín vạn thạch.

La Chiêu Vân tính toán đơn giản, từ tháng Chạp cho đến mùa xuân tháng Hai năm sau, trong khoảng thời gian này, nhu cầu lương thực của bốn quận vào khoảng mười tám vạn thạch. Nếu cộng thêm nhu cầu của quân đội, cùng với những người tị nạn từ Hà Bắc kéo đến thì sẽ còn nhiều hơn nữa.

"Cứ yên tâm đi, vấn đề lương thực ta sẽ giải quyết. Nhiệm vụ của các ngươi là quay về ban bố hịch văn, phát động các huyện, trấn, thôn, đình... truyền đạt ý của bản công gia: Từ ngày hôm nay, ta sẽ tạm quản lý bốn quận, sẽ không để bách tính chết đói, sẽ không điều động phu dịch đi chinh chiến ở Liêu Đông nữa, bảo họ liên lạc với những nam đinh đã bỏ trốn mau chóng trở về nhà đón giao thừa. Các ngươi có thể phát lương thực theo tuần để cứu tế bách tính, tiến hành kiểm tra lại nhân khẩu và quy hoạch việc cày cấy vụ xuân năm tới. Bản công gia còn cam kết, ba năm không thu thuế khóa của họ, hoa màu sau khi cày cấy ruộng đất đều được toàn quyền giữ lại để sử dụng."

Cả bốn vị thái thú đều kinh ngạc. Lời hứa kiểu này không phải là chuyện đem ra đùa giỡn, số lượng lương thực lớn như vậy, trừ phi mở kho Lê Dương, kho Lạc Khẩu... ra, nếu không thì trong thời gian ngắn đi đâu để gom cho đủ?

Thiệu Trường Hàm đầy mong đợi nói: "Nếu thực sự giải quyết được vấn đề lương thực và binh dịch, giảm nhẹ lao dịch và thuế khóa, tin rằng bách tính rất nhanh sẽ có thể an cư lạc nghiệp, sẽ không còn phải bôn ba trốn chạy, sống trong sợ hãi nữa."

Phan Lịch cảm thán nói: "Không sai, chẳng ai muốn rời bỏ quê hương, phiêu bạt nơi đất khách quê người, lên núi làm cướp, sống chết khó lường, lại phải vứt bỏ những đứa con thơ và người vợ góa bụa ở nhà."

"Được rồi, việc này không nên chậm trễ, mấy vị đại nhân thái thú hãy mau chóng trở về chuẩn bị, nhanh chóng trấn an một cõi, tránh để xảy ra tình trạng có người chết đói hoặc mưu phản. Bốn quận chúng ta phải nhanh chóng ổn định lại, chuẩn bị sẵn sàng nghe các mệnh lệnh chính trị khác của ta ban xuống."

“Hạ quan tuân mệnh.” Bốn vị thái thú này đều là văn quan, phụ trách rất nhiều việc về dân chính và kinh tế địa phương, có tác dụng rất lớn đối với sự phát triển của vùng đất biên viễn U Châu.

Sau khi bốn người rời đi, La Chiêu Vân cầm bút mực lên, suy nghĩ xem làm thế nào để có thể quyên góp lương thực và tiền bạc. Mặc dù những năm nay hắn vẫn luôn tích trữ, nhưng không có nghĩa là lúc nhàn rỗi lại đem hết ra ngoài công khai cho thiên hạ biết, đó là một hành vi cực kỳ ngu ngốc. Cần phải trích xuất một phần tiền bạc và lương thực từ trong phủ của những thân hào quý tộc, môn phiệt đại tộc.

Nếu trực tiếp dùng biện pháp cứng rắn, đả thổ hào, chia ruộng đất, cướp đoạt vật tư của bọn chúng, e rằng sẽ khơi múc sự kháng cự tập thể của các môn phiệt sĩ tộc, điều đó chắc chắn không được. Dù sao thì thời đại này vẫn là thời đại mà các hào môn, sĩ tử, quý tộc cùng nhau làm quan và quyết định triều chính, sức ảnh hưởng của dân nghèo vẫn chưa đủ. La Chiêu Vân muốn đoạt lấy thiên hạ, không thể đắc tội hoàn toàn với tầng lớp quý tộc, nếu không thì những danh môn đại tộc, môn phiệt huân quý đó sẽ bài xích hắn, được không bù nổi mất.

Hắn suy tính một hồi, cảm thấy nên tiếp tục đẩy mạnh giao thương kinh tế ở vùng U Châu, nghiên cứu chế tạo ra một số vật phẩm mới để thu hút tiêu dùng từ tầng lớp hào môn, "vật cực tất phản", lấy chỗ thừa bù chỗ thiếu để giải quyết tình trạng thiếu hụt.