La Chiêu Vân dành cho sự xuất hiện của Cao Sĩ Liêm một quy cách tiếp đãi vô cùng long trọng, đích thân bày tiệc tẩy trần, khiến phụ tử họ Cao vừa bất ngờ vừa mừng rỡ.

Trưởng Tôn Vô Dung thì đi thẳng về hậu viện. Nơi ấy là chỗ ở của nữ quyến La gia, quý khách bên ngoài chỉ có thể dừng bước, nhưng nàng là phận nữ nhi, lại một tiếng gọi "La Thành ca ca", hai tiếng gọi "La Thành ca ca", tự nhiên có được đặc quyền đi bái kiến Như Ý công chúa, thăm hỏi các vị thiếp thất khác.

Thực ra tiểu nha đầu này thông minh vô cùng, muốn tận mắt xem thử gia quyến của La Thành ca ca đạt đến trình độ nào, liệu có xứng với vị đại anh hùng trong lòng nàng hay không.

Trên yến tiệc, phụ tử La Chiêu Vân, La Nghệ cùng phụ tử Cao Sĩ Liêm ngồi chung một bàn đối ẩm. Điều này khiến đám người Cao Lý Hành trào dâng cảm giác tự hào, cảm thấy việc bọn họ chọn đến phương bắc tìm đường xuất sĩ là vô cùng chuẩn xác, chí ít phụ tử La gia đối với bọn họ thập phần coi trọng.

Cao Sĩ Liêm tài hoa xuất chúng, tinh thông Nho học và thuật kinh vĩ, luôn tự coi mình là Hoa tộc chính thống. Tuy nhiên, ông là cháu nội của Thanh Hà vương Cao Nhạc thời Bắc Tề, con trai của Cao Mại. Các triều đại Bắc Tề, Bắc Chu, Bắc Ngụy thường được xem là chính quyền do tộc người Hồ Hán hóa lập nên; nói cách khác, bọn họ vốn là người Hồ nhưng đã được Hán hóa.

Thế nhưng khai quốc hoàng đế Bắc Tề là Cao Hoan lại tự xưng là hậu duệ của Thái phó Cao Bào thời Đông Hán, là người Hán chân chính. Vào thời Bắc Ngụy, tổ tiên của Cao Hoan phạm tội bị đày đi thú thủ biên cương phương bắc, lưu đày tới trấn Hoài Sóc, nơi tụ cư của người Tiên Ty. Khi Cao Hoan ra đời, tộc nhân của ông đã hoàn toàn thích nghi và tiếp nhận lối sống Tiên Ty, bởi vậy sử sách mới chép Cao Hoan là "đã nhiều đời ở biên cương phương bắc, nên quen thuộc tập tục đó, rồi đồng hóa như người Tiên Ty". Thuyết "người Hán Tiên Ty hóa" cũng từ đó mà ra.

Hơn nữa, Cao Hoan khi đó xuất thân từ huyện Điều thuộc Bột Hải, nơi này vốn dĩ đã có dòng họ Cao thuộc tầng lớp Hoa tộc chân chính từ thời Đông Hán. Cho nên vương thất Bắc Tề cũng tự xem mình là dòng dõi Bột Hải Cao thị chính thống. Kỳ thực trong đó thật thật giả giả, có phải Hoa tộc chính thống hay không, lịch sử đã khó lòng khảo chứng, học giả đời sau cũng bàn tán xôn xao không dứt.

Cao Sĩ Liêm có phần thụ sủng nhược kinh, qua mấy tuần rượu liền mở lời thăm dò: "Cao mỗ chẳng hiểu việc cầm quân đánh trận, cũng không rành kỳ mưu lương sách, chỉ uổng công đọc mấy chục năm thẻ tre kinh thư, chẳng hay có thể giúp gì cho Quốc công và La tướng quân chăng, trong lòng thật nơm nớp không yên."

La Chiêu Vân mỉm cười nói: "Thực không dám giấu Cao tiên sinh, bốn quận phương bắc hiện nay đang thiếu những bậc hiền tài học rộng tài cao như tiên sinh. Ai ai cũng biết, phương bắc là chốn biên thùy, giáo hóa chưa tới, phong tục người Hồ vẫn còn, hấp thu văn hóa Trung Nguyên rất ít. Ta có ý định lập một thư viện trên ngọn núi thuộc chi mạch Yên Sơn nằm kề sát Kế Thành, đặt tên là 'Yên Sơn thư viện'. Hữu giáo vô loại, rộng mở cửa đón nhận sĩ tử các nơi phương bắc tới học tập, con em quý tộc hay hàn môn đều được, thảy đều lấy thành tích thi cử của học viện làm chuẩn mực. Muốn thỉnh Cao tiên sinh đảm nhận chức Viện trưởng đầu tiên, chẳng hay ý tiên sinh thế nào?"

“Yên Sơn thư viện?” Cao Sĩ Liêm giật mình kinh ngạc: "Đây là học viện của triều đình, hay là quận học mang tính chất địa phương?"

“Đây là lập học độc lập, khác với Thái học hay huyện học của triều đình, do La gia ta tự xuất tiền của gây dựng.”

Cao Sĩ Liêm lại càng thêm kinh ngạc. Việc tư nhân đứng ra lập học viện ở địa phương như thế này tội danh có thể lớn có thể nhỏ. Nói theo hướng tốt thì là có công giáo hóa, hành cử chỉ của bậc thánh hiền; nhưng nói ngược lại, chẳng khác nào muốn tranh đoạt danh vọng với hoàng thất. Kẻ nắm quyền xưa nay đâu muốn thấy danh tiếng của ai quá lớn át cả hoàng đế, huống hồ La gia lại đang nắm giữ binh quyền trong tay, làm vậy thực sự quá mức nguy hiểm.

“Quốc công, ngài làm như vậy có phần không ổn. Với tính cách đa nghi của bệ hạ đương triều, tuyệt đối sẽ không dung thứ cho việc ngài nâng cao uy vọng như thế giữa lúc đang nắm trọng binh, nguy hiểm khôn lường. Triều đình ắt sẽ có không ít kẻ bè phái đứng ra vu cáo ngài thu mua lòng người, mưu đồ tạo phản, tội danh đó chẳng phải chuyện chơi.”

La Chiêu Vân lắc đầu đáp: "Đại Tùy ngày nay rách nát tả tơi, sớm tối khó giữ, liệu còn chút năng lực chấp hành và lực ngưng tụ nào chăng? Vả lại Yên Sơn thư viện tuyệt nhiên không phải ngày một ngày hai là dựng xong. Đợi sang xuân chọn đất, sau đó xây dựng khuôn viên, phòng học, phòng ở cho học trò, rồi mời đủ giảng sư, tiếp đó mới chiêu sinh, nhanh nhất cũng phải hai năm nữa mới có đợt học viên đầu tiên. Đến lúc đó, ai biết thiên hạ sẽ loạn lạc tới mức nào?"

Cao Sĩ Liêm nghe xong cũng thấy rất có đạo lý, khẽ gật đầu: "Nếu Quốc công đã quyết chí như vậy, Cao mỗ đảm nhận chức Viện trưởng đầu tiên cũng không thành vấn đề. Về phần giảng sư, hoàn toàn có thể tuyển chọn những người học vấn uyên thâm trong các dòng họ Cao thị, Lỗ thị, Tổ thị, Tiết thị tới giảng dạy."

La Chiêu Vân nói: "Yên Sơn học viện này không giống Thái học viện chỉ cốt để bước vào chốn quan trường, tuyển chọn quan lại, suốt ngày tranh biện suông, bàn việc trên giấy. Học phủ phương bắc này của ta sẽ bao la vạn tượng, liên quan đến nhiều mặt như chính trị, kinh tế, văn hóa, số học, vật lý, thủy lợi, kiến trúc, đóng thuyền, hóa học... Giai đoạn đầu cần rất nhiều tiên sinh giảng dạy, mong Cao tiên sinh có thể chiêu mộ thêm nhiều bậc nhân sĩ tài năng, nhân tài của trăm nghề khắp chốn đến Yên Sơn học phủ đăng đàn giảng dạy."

“Cái gì, những môn này cũng dạy sao, liệu có ai chịu học không?” Trong tâm khảm bậc Nho sĩ như Cao Sĩ Liêm, quan niệm "sĩ, nông, công, thương" đã ăn quá sâu bám rễ.

“Những sĩ tử xuất thân hàn môn chưa chắc đã không chịu học. Trăm nghề ngàn nghiệp, ngành nào cũng đều có tư cách làm quan nhận bổng lộc, tước vị.” La Chiêu Vân khẳng định.

La Nghệ ngồi bên cạnh cũng phải nhíu mày, trầm giọng hỏi: "Nhưng triều đình liệu có ưng thuận?"

La Chiêu Vân cười nhạt: "Triều đình ư! Hai năm nữa, triều đình còn tồn tại hay không vẫn là ẩn số. Con làm thí điểm ở đây, về sau tại Lạc Dương, Trường An, Giang Nam cũng đều có thể dựng nên những học viện như thế này."

Đám người Cao Sĩ Liêm, La Nghệ nghe xong đều há hốc mồm kinh ngạc. Những lời này đâu thể coi là nói đùa, chẳng lẽ hắn thật sự có tâm mưu phản?

La Chiêu Vân dường như cũng nhận thấy lời lẽ của mình có phần thiếu cẩn trọng, bèn nở nụ cười ngượng ngùng để xua tan không khí căng thẳng: "Mọi người cớ sao phải kinh ngạc đến thế? Cao tiên sinh, các vị sống lâu ở quận Bột Hải, e rằng chưa tường tận tình cảnh các nơi trong thiên hạ. Ngoài mặt, nhiều đám lục lâm đạo phỉ khởi binh, loạn dân tạo phản đều do giới hàn môn cầm đầu, nhưng thực chất đã có một số Quận thủ, Ưng Kích lang tướng ở các địa phương cũng rục rịch chuẩn bị dấy binh phản Tùy. Lại còn các thế gia như Tiêu phiệt, Trần phiệt, Cao phiệt, Vũ Văn phiệt... đám con cháu hoàng thất tiền triều này đâu chịu an phận, đều muốn tái lập lại chính quyền. Các vị thử nói xem, thiên hạ rồi sẽ đại loạn tới mức nào?"

Mọi người nghe xong đều trầm ngâm. Cục diện hỗn loạn bực này nếu thực sự bùng nổ, quả thật xưa nay chưa từng có, với năng lực gần như tê liệt của triều đình hiện tại, đúng là khó lòng trấn áp nổi.

Cao Sĩ Liêm đọc nhiều sách nhưng không phải kẻ mọt sách giáo điều, tâm tư ông vô cùng kín kẽ, mơ hồ đoán ra được thâm ý của La Chiêu Vân, trong lòng không khỏi trào dâng sóng cuộn, có phần kích động.

Nếu triều Tùy đại loạn, liệu La gia có tự lập làm vương? Đây chính là mối suy đoán ẩn hiện trong lòng Cao Sĩ Liêm. Nếu La gia xưng hùng ở phương bắc, thế như rồng cuộn hổ ngồi, nơi biên thùy khắc nghiệt này con người ý chí kiên cường, tính cách hào sảng, thân thể tráng kiện, dũng võ hơn người, quân đội sức chiến đấu hung hãn, một khi quét ngang xuống phương nam, không phải là không có cơ hội thành đại nghiệp.

Thế nhưng, Cao Sĩ Liêm không để lộ chút biểu cảm khác thường nào. Những chuyện cơ mật bực này, đôi bên ngầm hiểu là đủ, nói nhiều chỉ thêm rước vạ, nhất là khi thế cục chưa ngã ngũ, đàm luận chuyện mưu phản chính là đại kỵ. Do đó, mọi người chỉ điểm qua rồi dừng lại, không bàn sâu thêm, quay trở lại đề tài dựng trường lập học. Cao Sĩ Liêm sảng khoái nhận lời, sĩ khí và nhuệ khí trong lòng lại càng thêm bội phần sung mãn.