Khi, ngay sau vụ chai rượu Romanée-Conti trong phòng ăn lớn, vương tôn Aribert và lão Hans phát hiện ra vương tôn Eugen đang bất tỉnh nhân sự, gục ngã trên chiếc ghế, cả hai người lúc đầu đều nghĩ rằng có lẽ Eugen đã uống nhầm chai rượu độc. Nhưng chỉ suy nghĩ một lát là họ biết điều đó không thể xảy ra. Nếu Đại vương tôn xứ Posen đang lâm nguy hoặc đã qua đời, thì nguyên nhân chắc chắn không phải do chai Romanée-Conti. Aribert cúi người xuống, và một mùi nồng nặc bốc ra từ đôi môi của hắn lập tức hé lộ nguyên nhân của thảm kịch: đó là mùi thuốc phiện laudanum. Quả nhiên, mùi của thứ thuốc độc hại ấy lúc này dường như đang bao trùm cả căn phòng. Trong đầu Aribert bỗng loé lên câu trả lời chính xác. Vương tôn Eugen, nhân lúc Aribert đang lơ đễnh trong chốc lát và vì phút chốc tuyệt vọng cùng cực, đã quyết định tự vẫn và thực hiện ngay tại chỗ.
Chất laudanum chắc hẳn đã nằm sẵn trong túi áo hắn, và điều đó chứng tỏ vị vương tôn bất hạnh này từng có ý định từ trước, ngay cả sau khi đã hứa chắc chắn. Aribert giờ đây nhớ lại với nỗi đau xót khôn tả những lời của người cháu: “Ta rút lại lời hứa. Hãy nhớ lấy điều đó—ta rút lại nó.” Chắc chắn ngay sau khi thốt ra lời tuyên bố rút lại ấy, Eugen đã tìm cách kết liễu đời mình.
—Đó là laudanum, Hans ạ—Aribert thốt lên với vẻ bất lực.
—Chắc là Điện hạ không uống thuốc độc chứ?—Hans hỏi.—Không thể nào có chuyện đó được!
—Ta sợ rằng mọi chuyện lại quá ư là có thể ấy chứ—người kia đáp.—Đó chính là laudanum. Chúng ta phải làm gì đây? Nhanh lên, mau lên!
—Phải đánh thức Điện hạ dậy, thưa ngài. Ngài ấy cần phải uống thuốc gây nôn. Tốt nhất chúng ta nên đưa ngài ấy vào phòng ngủ.
Họ làm theo, đặt hắn lên chiếc giường lớn; rồi Aribert pha một ly thuốc gây nôn gồm mù tạt với nước và cho hắn uống, nhưng chẳng có tác dụng gì. Người bệnh nằm bất động, các cơ thả lỏng hoàn toàn. Làn da lạnh ngắt khi chạm vào, và mí mắt khép hờ để lộ đôi con ngươi co lại đến đau đớn.
—Hãy ra ngoài và đi gọi bác sĩ đi, Hans. Cứ nói rằng vương tôn Eugen đột ngột bị ốm, nhưng không có gì nghiêm trọng. Sự thật tuyệt đối không được để lộ ra ngoài.
—Ngài ấy phải được đánh thức, thưa Điện hạ—Hans vừa nói vừa vội vã rời khỏi phòng.
Aribert đỡ người cháu dậy, lay mạnh, véo, búng đau điếng vào người hắn, quát tháo, lôi xềnh xệch đi, nhưng vô ích. Cuối cùng, ngài đành buông tay vì quá mệt mỏi, rồi đặt vương tôn nằm lại lên giường. Từng phút trôi qua dài đằng đẵng như cả tiếng đồng hồ. Chỉ có một mình với thân thể bất động trong sự tĩnh lặng của căn phòng tráng lệ, dưới ánh đèn điện vàng vọt lạnh lẽo, Aribert chìm ngập trong những suy nghĩ tuyệt vọng nhất. Bi kịch trong cuộc đời người cháu hiện rõ trước mắt ngài, và ngài chợt nghĩ rằng một cái chết sớm sủa và đầy hổ thẹn vốn dĩ đã là định mệnh đối với đứa con tinh thần hiền lành, yếu đuối và bất hạnh của một ngai vàng lịch sử này. Chỉ cần gặp chút may mắn, tính cách vốn dao động giữa thiện và ác của hắn có lẽ đã đi đúng hướng, và Eugen chí ít cũng đã có thể đường hoàng xuất hiện trên chính trường châu Âu. Nhưng giờ đây, mọi chuyện dường như đã chấm hết, nước cờ cuối cùng đã hạ. Và qua thảm kịch này, Aribert nhìn thấy sự sụp đổ của chính những hoài bão của mình. Bởi vì Aribert sẽ phải kế vị ngai vàng của người cháu, và ngài linh cảm rằng tạo hóa vốn không sinh ra ngài để làm vua. Theo bản năng, ngài thầm chống lại viễn cảnh lên ngôi trị vì. Ngai vàng đồng nghĩa với quá nhiều thứ mà ngài biết mình hoàn toàn không thích hợp. Nó đồng nghĩa với một cuộc hôn nhân chính trị, tức là một cuộc hôn nhân ép buộc, một sự kết hợp đi ngược lại với lòng mong muốn. Và khi ấy, còn Nella thì sao—Nella!
Hans quay trở lại. —Tôi đã đi mời vị bác sĩ ở gần đây nhất, và cả một chuyên gia nữa—cậu ta nói.
—Tốt—Aribert đáp.—Ta hy vọng họ sẽ đến nhanh. —Rồi ngài ngồi xuống viết một tấm thiệp.—Em hãy tự tay mang cái này đến cho cô Racksole. Nếu cô ấy không có ở khách sạn, hãy tìm xem cô ấy đang ở đâu và đi theo. Nên nhớ, việc này cực kỳ quan trọng.
Hans cúi đầu lui ra lần thứ hai, và Aribert lại chỉ có một mình.
Ngài nhìn chằm chằm vào Eugen, lại một lần nữa cuống cuồng tìm cách vực hắn dậy khỏi cơn mê man chết chóc, nhưng vô ích. Ngài bước ra cửa sổ: qua ô cửa kính mở sẵn, ngài có thể nghe thấy tiếng chuông reo của những chiếc xe ngựa chạy qua trên kè sông phía dưới, tiếng còi của những người gác cửa, và tiếng còi hụ của tàu kéo trên sông. Thế giới vẫn tiếp diễn như mọi khi, có vẻ là vậy. Thật là một thế giới nực cười.
Ngài chẳng mong gì hơn ngoài việc từ bỏ tước vị vương tôn để được sống như một người bình thường, làm chồng của người phụ nữ tuyệt vời nhất trên đời... Nhưng giờ đây thì!...Pừ!
Sao mà ngài ích kỷ thế chứ, lại đi nghĩ đến bản thân trong lúc Eugen đang hấp hối. Thế nhưng—Nella!
Cánh cửa bật mở, một người đàn ông bước vào, nhìn là biết ngay là bác sĩ. Chỉ với vài câu hỏi cụt lủn, ông đã nắm bắt được tình hình cốt lõi. —Xin phiền Điện hạ rung chuông hộ. Tôi cần ít nước nóng, một người đàn ông khỏe mạnh và một y tá.
—Ai cần y tá vậy?—một giọng nói cất lên, và Nella nhẹ nhàng bước vào.—Tôi là y tá—cô nói với vị bác sĩ,—và xin tuân theo lệnh của ông.
Hai tiếng đồng hồ tiếp theo là cuộc chiến giằng co giữa sự sống và cái chết. Vị bác sĩ đầu tiên, một chuyên gia đến sau ông, Nella, vương tôn Aribert và lão Hans đã hợp sức như một liên minh nhằm cứu sống người đàn ông đang hấp hối. Không ai khác trong khách sạn biết được mức độ nghiêm trọng thực sự của sự việc. Khi một vị vương tôn ngã bệnh, đặc biệt là do tự tay mình gây ra, sự thật chính xác sẽ không bao giờ được truyền đi khắp nơi cho thiên hạ biết.
Theo tin tức chính thức, một vị vương tôn chưa bao giờ bị bệnh nặng cho đến khi ông ta qua đời. Đạo trị quốc vốn là thế.
Điểm tồi tệ nhất trong bệnh trạng của vương tôn Eugen là các thuốc gây nôn đều vô tác dụng.
Cả hai vị bác sĩ đều không thể giải thích nổi sự thất bại ấy, nhưng sự thật rành rành trước mắt. Liên minh đành chịuó bó tay hoàn toàn. Cuối cùng, vị chuyên gia lớn đến từ Manchester Square tuyên bố rằng vương tôn Eugen sẽ không còn chút hy vọng nào trừ khi thể lực tự nhiên của cơ thể có thể tự loại bỏ chất độc mà không cần sự trợ giúp của y học, giống như một kẻ say rượu có thể ngủ một giấc là hết ngấm thuốc vậy. Mọi biện pháp đều đã được thử nghiệm, thậm chí cả hô hấp nhân tạo và tiêm cà phê nóng. Sau khi đưa ra phán quyết đó, vị chuyên gia lớn từ Manchester Square ra về. Lúc đó đã là một giờ sáng. Do một sự trùng hợp kỳ lạ và vô nghĩa đôi khi khiến chúng ta ngạc nhiên bởi ý nghĩa kín đáo của nó, vị chuyên gia đã gặp Theodore Racksole cùng kẻ bị bắt giữ khi họ đang bước vào khách sạn. Cả hai bên đều không hề mảy may nghi ngờ về công việc của người kia.
Trong căn phòng ngủ ngự mẫu, nhóm người túc trực nhỏ bé vây quanh chiếc giường. Những phút trôi qua chậm chạp trong cảnh buồn tẻ. Thêm một tiếng đồng hồ nữa trôi qua. Lúc bấy giờ thân hình trên giường, vốn nãy giờ vẫn bất động, bỗng co giật và chuyển động; đôi môi hé mở.
—Có hy vọng rồi—vị bác sĩ nói và đưa cho Nella một liều thuốc trợ tim để cô cho bệnh nhân uống.
Chỉ trong vòng mười lăm phút, bệnh nhân đã tỉnh lại. Thêm một lần nữa trong lịch sử y học—lần thứ muôn nghìn—một thể trạng khỏe mạnh đã làm nên điều kỳ mà kỹ năng y khoa tích lũy qua nhiều thế kỷ cũng phải bó tay.
Đến thời điểm thích hợp, vị bác sĩ ra về, thông báo rằng vương tôn Eugen đang “trên đà hồi phục” và hứa sẽ quay lại sau vài giờ nữa. Trời đã hừng sáng. Nella kéo những tấm rèm lớn ra, để ánh nắng ngập tràn vào phòng.
Lão Hans, kiệt sức vì mệt mỏi, gục đầu ngủ thiếp đi trên chiếc ghế ở một góc khuất của căn phòng. Sự suy sụp tinh thần đã vượt quá sức chịu đựng của lão. Nella và vương tôn Aribert nhìn nhau. Họ chẳng trao đổi lời nào về chuyện giữa hai người, nhưng ai nấy đều thầm hiểu đối phương đang nghĩ gì. Họ siết chặt tay nhau với sự thấu hiểu hoàn toàn. Chuyện tình ngắn ngủi của họ vốn thuộc kiểu lặng thầm, và lúc này nó vẫn tiếp diễn trong sự lặng im. Không một lời nào được thốt ra. Bóng tối đã rời khỏi họ, nhưng chỉ có đôi mắt là bày tỏ sự nhẹ nhõm và niềm vui.
—Aribert!—Tiếng gọi yếu ớt phát ra từ chiếc giường. Aribert bước lại gần giường bệnh, trong khi Nella vẫn đứng gần cửa sổ.
—Có chuyện gì thế, Eugen?—ngài hỏi.—Cậu đỡ hơn chưa.
—Anh nghĩ thế thật sao?—người kia thì thầm.—Em muốn anh tha thứ cho em vì tất cả chuyện này, Aribert. Chắc em đã gây ra cho anh rắc rối tột cùng. Em làm việc đó quá ư lóng ngóng; chính điều đó mới làm em bực mình. Laudanum chỉ là một biện pháp tồi tệ; nhưng em chẳng nghĩ ra được cách nào khác, và em cũng chẳng dám hỏi ý kiến ai. Em buộc phải tự thân ra ngoài mua thứ đó. Mọi chuyện thật là vụng về.
Nhưng ơn Chúa, nó đã không thành công công cốc.
—Cậu nói gì thế, Eugen? Cậu đã khá hơn rồi cơ mà. Chỉ một ngày nữa thôi là cậu sẽ hoàn toàn bình phục.
—Em đang chết dần đây—Eugen điềm tĩnh đáp.—Đừng có mà tự dối mình. Em chết vì em muốn chết. Định mệnh đã định sẵn rồi. Em biết rõ qua nhịp đập của trái tim mình. Chỉ vài tiếng nữa là mọi chuyện sẽ chấm dứt. Ngai vàng Posen sẽ là của anh, Aribert. Anh sẽ đảm nhận nó xứng đáng hơn em đã làm. Đừng để cho bọn họ bên đó biết rằng em đã tự tử. Hãy bắt Hans thề giữ bí mật; bắt các bác sĩ thề giữ bí mật; và chính anh cũng đừng hé môi nửa lời. Em đã cư xử như một kẻ ngốc, nhưng em không muốn thiên hạ biết rằng mình còn là một kẻ hèn nhát. Có lẽ đó không phải là sự hèn nhát; suy cho cùng thì đó là lòng dũng cảm—dũng cảm để cắt đứt nút thắt. Em không thể sống sót nổi sự nhục nhã từ những vụ bê bối bị phanh phui, Aribert ạ, và kiểu gì những điều đó cũng sẽ lộ ra. Em đã tự biến mình thành một tên ngốc, nhưng em sẵn sàng trả giá cho điều đó. Người xứ Posen chúng ta—chúng ta luôn trả giá—cho mọi thứ trừ những món nợ của mình. A! Những món nợ ấy! Nếu không vì chúng, em đã có thể ngẩng cao đầu đối diện với người lẽ ra sẽ là vợ em, người sẽ cùng chia sẻ ngai vàng với em. Em đã có thể giấu đi quá khứ và làm lại từ đầu. Với sự giúp đỡ của cô ấy, thực sự em đã có thể làm lại từ đầu. Nhưng số phận lại chống lại em—luôn luôn như vậy! À mà này, âm mưu chống lại em hồi nãy là gì thế, Aribert? Em quên mất rồi, quên sạch rồi.
Đôi mắt hắn nhắm lại. Bỗng có tiếng động lớn phát ra. Lão Hans đã ngã từ trên ghế xuống sàn. Lão lồm cồm bò dậy với vẻ ngẩn ngơ, rồi lủi thủi bước ra khỏi phòng với vẻ mặt hổ thẹn.
Aribert nắm lấy tay người cháu.
—Vớ vẩn nào, Eugen! Cậu đang mơ ngủ đấy. Cậu sẽ ổn thôi. Xốc lại tinh thần lên nào.
—Tất cả chỉ vì một triệu—người bệnh rên rỉ.—Một triệu bảng Anh khốn khổ. Khoản nợ quốc gia của Posen là năm mươi triệu, thế mà ta, vương tôn xứ Posen, lại không thể vay nổi một triệu. Giá như vay được số tiền đó, có lẽ ta đã có thể ngẩng cao đầu lên được rồi. Vĩnh biệt, Aribert... Còn cô gái kia là ai thế?
Aribert ngước lên. Nella đang đứng lặng lẽ dưới chân giường, đôi mắt ngấn lệ. Cô bước vòng qua phía đầu giường, đặt tay lên ngực bệnh nhân. Cô hầu như chẳng cảm nhận được nhịp đập nào nữa, và trong ánh mắt nhìn Aribert, cô bày tỏ sự tuyệt vọng tột cùng.
Vừa lúc đó, Hans bước trở lại phòng và ra hiệu cho cô.
—Tôi nghe nói ngài Racksole đã trở về khách sạn—lão thì thầm,—và ngài ấy đã tóm được gã Jules, kẻ mà người ta đồn là một tên ác nhân đích thực.
Trong suốt đêm đó, Nella đã mấy lần dò hỏi tin tức về cha mình nhưng chẳng thu được chút manh mối nào về tung tích của ông. Lúc này, khi đã là sáu giờ rưỡi sáng, một tin đồn đã lan truyền một cách kỳ lạ trong số các nhân viên khách sạn về những sự kiện diễn ra trong đêm qua. Chẳng ai biết nó bắt nguồn từ đâu, nhưng nó cứ thế lan ra.
—Cha tôi đâu?—Nella hỏi Hans.
Lão nhún vai, chỉ tay lên phía trên. —Ngươi ta bảo là ở trên tầng cao nhất ấy.
Nella gần như lao ra khỏi phòng. Cuộc chạm trán của cô với Jules và Theodore Racksole đã được kể lại trước đó rồi. Khi đi xuống lầu cùng cha, cô lại cất lời: —Vương tôn Eugen đang hấp hối—nhưng con nghĩ cha có thể cứu được ngài ấy.
—Ta ư?—Theodore kêu lên.
—Vâng—cô quả quyết đáp lại.—Con sẽ bảo cha phải làm những gì, và cha bắt buộc phải làm theo.
