Cách Bắc Kinh về hướng Tây khoảng năm mươi cây số, không xa phế tích hoàng cung là mấy, còn có một vài tòa nhà màu xám, xung quanh có tường bao bọc, nơi được ban lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng vào những dịp nhất định. Những tòa nhà không mấy gây ấn tượng ấy gồm có rất nhiều phòng họp rộng, bếp nấu và nhà ăn, nằm giữa khu công viên rộng, nơi những người có mặt thường hay thả bộ hoặc tiến hành những cuộc trao đổi riêng với nhau. Chỉ những ai thuộc thành phần cốt lõi nhất của ban lãnh đạo đảng mới được biết nơi đây được sử dụng cho những cuộc họp bàn quan trọng bậc nhất về tương lai của đất nước Trung Quốc.
Và vào ngày mùa đông năm 2006 này, một cuộc họp tương tự như vậy đang diễn ra. Ngay sáng sớm đã có một đoàn xe Limousine đen bóng phóng với tốc độ cao đi qua cổng. Khi chiếc xe cuối cùng đã lọt qua, cánh cổng lập tức được đóng lại. Ngọn lửa rừng rực cháy trong các lò sưởi đốt bằng củi trong phòng họp lớn. Tất cả thành viên tham gia hội nghị gồm mười chín người đàn ông và ba phụ nữ. Phần lớn trong số họ đã ngoài sáu mươi, người trẻ nhất khoảng chừng ba mươi lăm tuổi. Dường như họ đã biết nhau từ những dịp gặp gỡ trước đây. Họ là những tinh hoa đang điều khiển đất nước Trung Quốc về chính trị và kinh tế. Hội nghị này chỉ vắng mặt hai nhân vật chủ chốt, đó là chủ tịch nước và tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang. Hai người này sẽ được báo cáo lại tất cả các nội dung sau khi hội nghị kết thúc.
Chương trình nghị sự hôm nay chỉ có một điểm. Nó được thảo ra dưới sự bảo mật cao nhất và tất cả những người tham gia hội nghị này phải tuyên thệ giữ kín. Ai vi phạm đều biết mình sẽ nhanh chóng biến mất mà không để lại dấu vết nào.
Trong căn phòng được ngăn với hội trường, có một người đàn ông chừng bốn mươi tuổi đang đi đi lại lại không ngừng. Trong tay ông ta là bản thuyết trình được viết trong nhiều tháng qua và hôm nay nó sẽ được báo cáo trước hội nghị. Ông ta biết rằng đây là một trong những tài liệu quan trọng nhất chưa bao giờ được trình bày với những vị lãnh đạo cấp cao của đảng Cộng sản Trung Quốc, kể từ khi thành lập Nhà nước Trung Quốc vào năm 1949 đến nay.
Trần Bá, cách đây hai năm đã được chính người đứng đầu Nhà nước trao cho nhiệm vụ này. Khi ấy ông đang là nhà nghiên cứu đầy triển vọng tại Đại học Bắc Kinh. Người ta thông báo với ông rằng chủ tịch nước muốn nói chuyện với ông. Ông đã nhận nhiệm vụ mật này. Ngay ngày hôm đó ông ngừng công việc giảng dạy và có một ban tham mưu gồm ba mươi người giúp việc. Toàn bộ dự án được tiến hành dưới sự bảo mật nghiêm ngặt nhất, được bộ phận an ninh đặc biệt của chủ tịch nước giám sát. Bản thuyết trình được thảo trên máy tính cá nhân của Trần Bá. Chỉ ông mới được đọc.
Không một tiếng động nào lọt qua các bức tường. Nghe đồn căn phòng này trước kia là phòng ngủ của bà Giang Thanh, vợ của Mao Trạch Đông. Sau khi Mao qua đời, bà ta cùng ba người nữa đã bị bắt, bị đưa ra tòa, họ thuộc cái gọi là “bè lũ bốn tên”. Bà Giang Thanh sau đó đã tự sát trong tù. Lúc sinh thời bà luôn đòi hỏi một sự im lặng tuyệt đối trong các căn phòng, nơi bà ngủ lại trong những dịp nhất định. Những người thợ được cử đến những nơi đó trước để thực hiện công việc cách âm, lũ chó xung quanh nơi bà ở đều bị lính đập chết.
Trần Bá nhìn đồng hồ. Lúc này là chín giờ kém mười. Đúng chín giờ mười lăm ông sẽ tiến hành thuyết trình trong hội nghị. Lúc bảy giờ sáng bác sĩ đã cho ông uống một viên thuốc an thần. Nó giúp ông bình tĩnh nhưng không gây buồn ngủ. Ông thấy cảm giác hồi hộp của mình đã lắng xuống. Nếu những gì ông viết ra trong bản báo cáo này một ngày nào đó được thực hiện thì sẽ mang lại những thành tựu to lớn cho toàn thế giới chứ không riêng gì Trung Quốc. Nhưng sẽ không bao giờ có ai biết được ông chính là người đưa ra những giải pháp ấy. Ông sẽ trở về với chức giáo sư, về với sinh viên của mình. Lương tháng của ông sẽ được tăng, bây giờ ông đã có một căn hộ rộng rãi hơn trong một khu dân cư tốt hơn ở trung tâm Bắc Kinh. Còn lời tuyên thệ giữ kín sẽ trói chặt ông cho đến cuối đời. Trách nhiệm, những lời phê phán và có thể là cả vinh quang sẽ không thuộc về ông mà thuộc về các nhà lãnh đạo chính trị.
Ông ngồi bên cửa sổ và uống cốc nước khoáng. Những thay đổi lớn lao sẽ không được quyết định trên chiến trường, ông nghĩ. Chúng diễn ra trong những phòng họp kín. Cũng như những người lãnh đạo nước Mỹ, nước Nga, chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là một trong những người quyền lực nhất thế giới. Lúc này ông đang đứng trước những lựa chọn sống còn. Ông phái tới đây những người đại diện này để lắng nghe cho ông rồi báo cáo lại. Sau đó quyết định của ông sẽ lan tỏa ra khắp thế giới.
Trần Bá nhớ tới một chuyến đi cùng với người bạn là nhà địa chất cách đây vài năm. Hai người đã nghỉ lại ở một vùng núi hẻo lánh, nơi đầu nguồn của sông Trường Giang. Họ lần ngược theo lòng suối cạn, chạy ngoằn ngoèo, càng lúc càng hẹp lại, cho tới khi chỉ còn là một vài mương rãnh nhỏ. Bạn của ông đã thò chân xuống nước tuyên bố:
– Mình sẽ chặn đứng dòng chảy của Trường Giang hùng vĩ tại đây.
Kỷ niệm này luôn theo ông trong suốt những tháng trời đằng đẵng chuẩn bị cho bản báo cáo về tương lai của Trung Quốc. Lúc này ông mới chính là người có khả năng thay đổi dòng chảy tương lai. Người khổng lồ Trung Quốc sẽ bước ra khỏi những con đường được vạch sẵn mà nó vẫn đi theo suốt những thập niên vừa qua.
Trần Bá cầm trong tay danh sách những người tham dự hội nghị hiện đã có mặt trong hội trường. Mặc dù trước kia ông đã biết đến những cái tên này, nhưng ông vẫn còn thấy ngạc nhiên về việc mình lại được quyền sử dụng thời gian của họ vào lúc này. Đây là một nhóm những người quan trọng bậc nhất Trung Quốc. Họ là những chính khách, những nhà quân sự, đại diện của nền kinh tế, các triết gia, và chưa phải đã hết, còn có những quan chức được coi như là “chất xám” chuyên nhào nặn ra các chiến lược chính trị thường xuyên phải thay đổi theo thực tế. Ngoài ra còn có các chuyên gia hàng đầu về chính trị quốc tế cũng như đại diện của các cơ quan an ninh quan trọng nhất. Nhiều người trong số họ thường xuyên gặp nhau, nhưng cũng có những người chỉ thỉnh thoảng hoặc chưa bao giờ có quan hệ trực tiếp với nhau, nhưng tất cả đều thuộc vào mạng lưới vốn tạo nên trung tâm đầu não của quyền lực ở đại quốc Trung Hoa với hơn một tỉ dân.
Cánh cửa phía sau lưng ông nhẹ nhàng mở ra. Một người phục vụ mặc đồ trắng đem trà đến cho ông. Cô gái còn trẻ và rất đẹp lặng lẽ đặt khay trà lên bàn rồi rời khỏi phòng.
Đã đến giờ có mặt ở hội trường. Ông nhìn lại mình trong gương và mỉm cười. Bây giờ ông đã sẵn sàng đặt bàn chân xuống nước để chặn lại dòng chảy của Trường Giang.
Không khí trong phòng hoàn toàn im lặng khi ông bước lên bục diễn thuyết. Ông chỉnh lại micro, đặt bản báo cáo lên mặt bàn cho đúng tầm, rồi lướt mắt xuống khán phòng có đến một nửa nằm trong cảnh tranh tối tranh sáng.
Ông bắt đầu nói về tương lai. Đó cũng chính là lý do mà ông đứng ở đây, hoàn thành nhiệm vụ mà chủ tịch nước và bộ chính trị giao cho. Ông trình bày mạch lạc về sự cần thiết phải có những thay đổi lớn, nhắc lại những ý kiến mà chủ tịch nước đã đưa ra khi giao nhiệm vụ này cho ông.
– Chúng ta đã đi đến thời điểm khi mà việc tái định hướng triệt để đã trở nên cần thiết. Nếu chúng ta không hành động hoặc không lựa chọn đúng, sẽ có nguy cơ phải đối mặt với thảm họa. Đến lúc đó ngay cả lực lượng quân đội trung thành của chúng ta cũng không thể kháng cự lại được hàng trăm triệu nông dân đang nổi giận.
Trần Bá đã hiểu nhiệm vụ của mình theo cách đó: Trung Quốc đang đứng trước một mối đe dọa to lớn đòi hỏi phải có những biện pháp thận trọng nhưng đồng thời cũng táo bạo. Nếu không đất nước sẽ lại rơi vào tình trạng hỗn độn như đã từng xảy ra trong lịch sử.
Đằng sau những người đàn ông và một số ít phụ nữ đang có mặt trong căn phòng nửa sáng nửa tối này là hàng triệu nông dân đang ẩn mình, đang mất dần kiên nhẫn chờ đợi một cuộc sống khác có thể được đem lại cho họ, chứ không phải chỉ dành cho tầng lớp trung lưu đang lớn mạnh ở các thành phố. Không lâu nữa lòng kiên nhẫn của họ sẽ cạn kiệt, chuyển thành nỗi căm phẫn quá mức, đòi hỏi phải hành động ngay lập tức. Trái táo đã chín muồi, nếu không ai hái lấy nó, nó sẽ rụng và thối ruỗng.
Trần Bá đưa tay phác nên một ngã rẽ tưởng tượng trong không khí.
– Chúng ta đang ở ngã ba đường, ông nói. Cuộc cách mạng vĩ đại đã dẫn dắt chúng ta đến một nơi mà cha mẹ chúng ta chưa một lần dám mơ tới. Chúng ta có thể dừng lại ở chỗ ngoặt này trong chốc lát và quay đầu nhìn lại. Trong quá khứ xa xôi chúng ta đã phải sống trong đói nghèo và đau khổ. Chúng ta chỉ có thể và nên ngạc nhiên về những gì chúng ta giành được dưới sự lãnh đạo của đảng. Chúng ta biết thực tế luôn luôn thay đổi, phải đưa ra những nghị quyết mới, có như vậy chủ nghĩa xã hội mà chúng ta theo đuổi, sự đoàn kết của chúng ta mới có thể trường tồn. Cuộc sống không chờ đợi, những thách thức mới đang được đặt ra trước chúng ta và buộc chúng ta phải có được những hiểu biết mới, tìm ra những biện pháp mới cho những vấn đề mới. Chúng ta biết rằng mình sẽ không bao giờ có thể đạt tới một thiên đường vĩnh cửu. Nếu tin như vậy, đó sẽ là một cái bẫy. Không có thực tế nào không có mâu thuẫn. Không có tương lai nào không có đấu tranh. Chúng ta biết rằng đối kháng giai cấp luôn không ngừng sinh ra, giống như các mối quan hệ trên thế giới cũng thay đổi. Mao Trạch Đông thường nói rằng sự bất ổn to lớn thống trị dưới gầm trời này, và chúng ta có thể khẳng định rằng ông đã đúng.
Trần Bá lật sang trang mới. Ông nhận ra trong phòng có sự tập trung cao độ. Mọi người ngồi im lặng, chờ đợi ông tiếp tục trình bày. Ông dự tính buổi thuyết trình của mình kéo dài khoảng năm tiếng đồng hồ. Điều này những người tham dự cũng đã được thông báo trước.
Trong những giờ tiếp theo Trần Bá nói đến việc nhìn nhận quá khứ lịch sử của Trung Quốc, một đất nước đã phải trải qua nhiều thay đổi lớn lao.
Trần Bá dành phần dài nhất trong báo cáo của mình để nói về Mao và thời đại của ông.
– Hôm nay, Trần Bá nói tiếp, vị lãnh tụ vĩ đại của chúng ta, người cầm lái tiên tri vĩ đại của chúng ta, đã qua đời được ba mươi năm. Thời gian cho thấy ông đã đúng. Nhưng ông không nêu đích danh những cuộc đấu tranh mà ông đã thấy trước. Ông cũng không tìm cách để biết điều đó, vì ông biết là không thể. Lịch sử không bao giờ cho phép dự đoán chính xác tương lai. Có chăng nó chỉ cho phép chúng ta thấy được rằng khả năng đối mặt với những thay đổi của chúng ta là hữu hạn.
Trần Bá thấy thính giả vẫn tiếp tục tập trung lắng nghe. Lúc này, khi đã trình bày xong phần mở đầu lịch sử, ông biết rằng họ sẽ còn chăm chú hơn nữa. Trần Bá biết rằng ông đang công bố một trong những bản báo cáo quan trọng nhất trong lịch sử của Trung Quốc hiện đại. Một ngày nào đó chính chủ tịch nước sẽ nhắc lại lời ông.
Bên cạnh chiếc đèn ở bục diễn thuyết có gắn một chiếc đồng hồ. Trần Bá đã mở đầu bài diễn văn dài gần hai tiếng đồng hồ nói về tình hình hiện nay của Trung Quốc và những thay đổi cần thiết. Cái hố ngăn cách giữa thành thị và nông thôn ngày càng lớn hiện đang đe dọa sự phát triển. Đến đây bài phát biểu của Trần Bá xoay xung quanh hai từ khóa: “đe dọa” và “cần thiết”. Ông bắt đầu với những mối đe dọa. Mối đe dọa đầu tiên xuất phát từ khoảng cách ngày càng lớn giữa người dân. Trong khi những người dân sống trong các thành phố miền duyên hải thấy mức sống của mình không ngừng được cải thiện, thì những người nông dân nghèo thấy cuộc sống của họ hầu như không khá hơn trước. Tệ hại hơn nữa, họ thấy rằng nền nông nghiệp hầu như không thể nuôi sống được họ nữa. Họ chỉ còn cách bỏ lên thành phố với hy vọng tìm được việc làm ở đó. Cho đến giờ, phong trào rời nông thôn ra thành thị, đến với những khu công nghiệp, nơi sản xuất hàng hóa cho thị trường phương Tây như đồ chơi, đồ may mặc... vẫn được chính quyền ủng hộ. Nhưng rồi điều gì sẽ xảy ra, khi các thành phố công nghiệp này, các công trường xây dựng sôi sùng sục này, không còn có thể thu nhận tất cả các đối tượng không còn cần đến cho nền nông nghiệp nữa? Điều này cho đến giờ mới chỉ là giả thiết nhưng nó sẽ nhanh chóng biến thành một mối đe dọa. Đằng sau những người rời làng quê, chen nhau ra thành phố, còn có biết bao nhiêu người khác nữa. Hàng trăm triệu con người đứng xếp hàng chờ đợi chỉ để có được một tấm vé lên thành phố. Ai có thể giữ chân họ lại khi mà họ không có lựa chọn nào khác giữa cảnh đói khổ ở quê nhà và một cuộc sống dư dật ở thành phố xa xôi, cuộc sống mà họ đã từng được nghe nói đến và đòi hỏi cũng có phần của mình trong đó? Làm thế nào có thể ngăn được cuộc nổi loạn của hàng trăm triệu con người hoàn toàn không còn gì để mất ngoài sự nghèo đói? Vẫn cứ luôn khốn khổ như hai mươi năm trước, họ sẽ đứng lên để phản đối: làm sao có thể bảo họ làm thế là sai?
Trần Bá biết nhiều thính giả ở đây từ lâu đã quan tâm đến vấn đề này: mối đe dọa này có khả năng đẩy Trung Quốc trở lại như nhiều thập kỷ trước. Ông cũng biết đã có một kế hoạch bí mật dự kiến một giải pháp cực đoan. Không ai nói đến điều này, nhưng chỉ cần biết chút ít về cách thức vận hành của đảng Cộng sản là có thể đoán ra. Sự kiện diễn ra trên quảng trường Thiên An Môn năm 1989 là một vở khai màn nhỏ. Đảng Cộng sản không bao giờ cho phép cảnh hỗn độn lan rộng. Trong trường hợp xấu nhất, quân đội sẽ được sử dụng chống lại những người nổi loạn.
– Tóm lại, vấn đề rất đơn giản, Trần Bá nói. Liệu có còn một giải pháp nào khác ngoài cách đàn áp mù quáng không? Câu trả lời nằm ngay trong câu hỏi. Có một giải pháp, nhưng nó đòi hỏi các nhà lãnh đạo Trung Quốc phải đổi mới tư duy sâu sắc. Phải triển khai nhiều chiến lược. Nhưng, các vị thính giả kính mến, trên thực tế các bước chuẩn bị đã được bắt đầu, dù nhìn bề ngoài không phải như vậy.
Cho đến lúc này ông mới chỉ nói về Trung Quốc, về lịch sử và hiện tại. Bây giờ, khi đã bước sang giờ thứ ba, ông rời Trung Quốc, vượt xa biên giới của đất nước, ông nói đến tương lai.
– Chúng ta sẽ đi đến một châu lục khác, ông nói. Đến châu Phi. Trong cuộc chiến nhằm đáp ứng nhu cầu của chúng ta về nguyên liệu thô, đặc biệt là dầu mỏ, trong những năm qua chúng ta đã xây dựng được những mối quan hệ càng ngày càng sâu sắc hơn với rất nhiều nước châu Phi. Chúng ta đã dành cho họ nhiều khoản vay tín dụng và quà tặng, mà không hề can thiệp vào nền chính trị của những quốc gia này. Chúng ta trung lập và làm ăn buôn bán với tất cả, dù đó là Zimbabwe, Malawi, Sudan hay Angola. Cũng giống như chúng ta đã bác bỏ mọi sự can thiệp từ bên ngoài vào tình hình nội bộ và hệ thống pháp lý của chúng ta, chúng ta công nhận những nước này là quốc gia độc lập, chúng ta không có quyền can thiệp vào cách tổ chức xã hội của họ. Làm như vậy chúng ta vấp phải nhiều chỉ trích, nhưng những thứ đó không phương hại gì đến chúng ta, bởi chúng ta biết rằng trong đó ẩn chứa lòng ghen tị và nỗi sợ hãi: Trung Quốc không còn là bức tượng đất sét khổng lồ mà từ lâu nay Mỹ và Nga vẫn hình dung. Ở phương Tây, người ta không muốn thừa nhận rằng các dân tộc châu Phi mong muốn hợp tác với chúng ta hơn. Trung Quốc chưa bao giờ áp bức họ, biến đất của họ thành thuộc địa của mình. Ngược lại, chúng ta đứng bên họ khi họ bắt đầu tự giải phóng vào những năm 1950. Vì vậy những bước tiến của chúng ta ở châu Phi vấp phải sự đố kỵ của các nước phương Tây. Những người bạn châu Phi trông cậy ở chúng ta khi Quỹ tiền tệ quốc tế hoặc Ngân hàng thế giới từ chối họ. Chúng ta không do dự giúp đỡ họ. Chúng ta làm việc đó với lương tâm thanh thản bởi chúng ta cũng là một nước nghèo. Chúng ta vẫn thuộc về cái gọi là thế giới thứ ba. Trong sự hợp tác ngày càng thu được nhiều kết quả hơn với các quốc gia này, chúng ta nhận ra về lâu dài thì đây sẽ là một phần của giải pháp trước mối đe dọa mà vừa rồi tôi đã nói tới. Với nhiều người trong chúng ta, kể cả bản thân tôi, thì đây có vẻ như là một nghịch lý lịch sử.
Các đồng chí cho tôi được phép so sánh để hiểu được hoàn cảnh của những nước này năm mươi năm trước. Ngày đó gần như toàn bộ châu Phi đều là thuộc địa nằm dưới ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc phương Tây. Đoàn kết với những dân tộc này, chúng ta đã ủng hộ các phong trào giải phóng của họ bằng vũ khí và lời khuyên tốt. Không phải là vô ích khi chủ tịch Mao và thế hệ của ông đã nêu những tấm gương cho thấy có thể đánh thắng kẻ thù mạnh hơn mình bằng chiến tranh du kích, giống như hàng ngàn con kiến cùng đốt chân voi cho tới khi con voi đó phải gục ngã. Chúng ta đã thấy với sự giúp đỡ của chúng ta, các quốc gia đó đã lần lượt được giải phóng như thế nào, cái đuôi của chủ nghĩa đế quốc đã phải cụp xuống như thế nào. Khi đồng chí Nelson Mandela của chúng ta rời khỏi nhà tù trên hòn đảo nơi ông bị giam cầm nhiều năm trời, thì đó chính là thất bại cuối cùng của chủ nghĩa đế quốc phương Tây trong “y phục” của chủ nghĩa thuộc địa. Cuộc giải phóng châu Phi đã làm xê dịch trục trái đất theo hướng mà chúng ta nghĩ rằng tự do và công bằng cuối cùng sẽ chiến thắng. Hiện giờ chúng ta thấy ở châu Phi có nhiều vùng rộng lớn màu mỡ bị bỏ hoang. Ngược lại với đất nước chúng ta, mật độ dân số của lục địa đen rất thấp. Ở đó có một phần giải pháp cho những vấn đề đang đe dọa sự ổn định của chúng ta.
Trần Bá uống cạn cốc nước để cạnh micro. Sau đó ông lại tiếp tục. Giờ ông đề cập đến một điểm mà ông biết rằng sẽ gây tranh cãi gay gắt trong thính giả của hội nghị này và trong Bộ Chính trị.
– Chúng ta phải biết mình làm gì, Trần Bá nói, nhưng đồng thời cũng phải biết mình không làm cái gì. Những gì chúng ta đề xuất với những người bạn châu Phi không phải là làn sóng thuộc địa hóa mới. Chúng ta không đến đó như những kẻ xâm lược mà như những người bạn. Chúng ta không có ý định tái diễn những sai lầm của chủ nghĩa thực dân. Chúng ta biết thế nào là áp bức vì biết bao lớp cha ông của chúng ta đã phải sống như nô lệ ở nước Mỹ vào thế kỷ 19. Chúng ta cũng từng phải trải qua sự tàn ác của chủ nghĩa thực dân châu Âu. Nhìn bề ngoài có thể khiến người ta nhầm lẫn, nhưng thế không có nghĩa là chúng ta sẽ đặt lục địa Phi châu trước một cuộc xâm lược của thực dân. Chúng ta chỉ muốn giải quyết một vấn đề mà vẫn trợ giúp được người dân ở đây. Chúng ta sẽ tiến hành canh tác trên những vùng đồng bằng thưa thớt, trong các thung lũng màu mỡ chạy dọc những con sông lớn của châu Phi bằng cách gửi hàng triệu nông dân nghèo của chúng ta đến đó, và họ sẽ không do dự khai hoang những mảnh đất đó. Chúng ta không đuổi người bản địa đi mà chỉ lấp đầy những khoảng trống và tất cả đều được hưởng lợi từ việc này. Ở một số nước châu Phi, đặc biệt là tại miền Nam và Đông Nam, có những dải đất bao la mà người dân nghèo nước ta có thể đến an cư lạc nghiệp. Như vậy chúng ta sẽ di dân, sẽ canh tác, xây dựng châu Phi và đồng thời loại trừ được mối đe dọa đang treo lơ lửng trên đầu mình. Chúng ta biết sẽ gặp phải sự phản đối, không phải chỉ từ cộng đồng quốc tế, họ tố cáo Trung Quốc đang trở thành thực dân sau khi đã ủng hộ cuộc chiến chống chủ nghĩa thực dân. Chúng ta cũng sẽ vấp phải sự phản đối ngay trong Đảng. Tôi mong bài phát biểu này sẽ làm sáng tỏ những ý kiến trái chiều đó. Cũng sẽ có nhiều người đối lập trong các hàng ngũ lãnh đạo đất nước. Các đồng chí, những người hôm nay có mặt ở đây, các đồng chí đại diện cho lý trí, cho lẽ phải, vì các đồng chí tin rằng phần lớn mối đe dọa sự ổn định của đất nước chúng ta có thể được loại trừ bằng phương cách tôi vừa nói. Tư tưởng mới luôn vấp phải sự phản đối. Mao Chủ tịch và cố vấn Đặng Tiểu Bình biết rõ điều này hơn ai hết. Họ giống nhau ở điều này: không bao giờ sợ cái mới, luôn tìm kiếm giải pháp để cải thiện cuộc sống của dân nghèo trên khắp hành tinh, dưới danh nghĩa đoàn kết quốc tế.
Trần Bá tiếp tục dành một tiếng bốn mươi phút nữa để trình bày chính sách của Trung Quốc trong tương lai gần. Cuối cùng, khi phát biểu xong, ông kiệt sức tới mức hai chân run lên. Tiếng vỗ tay trong phòng họp kéo dài suốt mười chín phút. Ông đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.
Ông rời khỏi bục diễn thuyết theo lối đã vào rồi vội vàng lên chiếc xe hơi đã chờ sẵn đưa ông về trường đại học. Ngồi trên xe ông cố hình dung ra cuộc tranh luận sau bài diễn văn của mình. Hoặc là những người tham dự đã giải tán? Người nào trở về vị trí của người ấy để ở đó suy nghĩ về những sự kiện lớn lao cần được khắc ghi trong chính sách của Trung Quốc những năm tới?
Điều mà Trần Bá nhận thấy khi rời bục diễn thuyết có phải là một cảm giác trống rỗng? Ông đã hoàn thành bổn phận của mình. Trong tương lai tên ông sẽ chẳng bao giờ được nhắc đến khi các nhà sử học nghiên cứu những thay đổi lớn lao trong chính sách của Trung Quốc được bắt đầu vào năm 2006 này. Có thể trong những chuyện truyền khẩu người ta sẽ nói đến một cuộc họp kín, nhưng sẽ không một ai biết chính xác điều gì đã xảy ra ở đó. Những người tham dự hội nghị đã nhận được chỉ thị không được ghi chép lại bất cứ một điều nào.
Khi về đến văn phòng, Trần Bá khóa cửa lại và nhét bài diễn văn của mình vào máy hủy tài liệu được lắp đặt từ khi ông bắt đầu nhiệm vụ bí mật này. Khi những tờ giấy đã được cắt vụn thành từng dải, ông thu chúng lại và đem xuống hầm lò của trường đại học. Một người trông coi mở nắp lò, ông ném những dải giấy vụn vào trong đó. Ông nhìn chúng cháy thành tàn tro.
Rồi không còn gì nữa. Thời gian còn lại trong ngày ông đắm mình vào việc viết bài về tác động của việc nghiên cứu ADN trong tương lai. Ông rời văn phòng vào lúc gần sáu giờ và về nhà. Ông thấy nổi gai ốc khi ngồi vào trước vô lăng chiếc xe mới của Nhật, một phần thưởng dành cho bài diễn văn của ông.
Mùa đông còn lâu mới kết thúc. Ông khát khao mùa xuân.
Cũng vào buổi tối hôm đó, Nhã Như đứng bên cửa sổ trong văn phòng nằm ở tầng cao nhất của tòa nhà nhìn ra toàn cảnh. Anh nghĩ đến bài diễn văn về tương lai đã được nghe sáng nay. Nhưng không phải nội dung của nó khiến anh xáo trộn. Anh đã biết những chiến lược đang được thảo ra trong ban lãnh đạo Đảng. Ngược lại, anh chỉ thấy ngạc nhiên khi người ta cũng đã mời cả Hồng Quế tham dự hội nghị. Ngay cả khi chị ấy có địa vị cao trong Đảng, giữ cương vị là cố vấn của người đưa ra các quyết định, thì anh cũng không mong chờ gặp chị ở đó.
Điều này khiến anh không hài lòng. Anh biết rõ Hồng Quế thuộc lớp những người cộng sản cũ phản đối cái được gọi là chủ nghĩa thực dân mới đáng xấu hổ này. Vì bản thân anh là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ cho chính sách bành trướng sang châu Phi nên anh không muốn rơi vào thế đối lập với chị gái mình. Điều này có thể dẫn đến sự bất ổn, tác động xấu đến vị thế quyền lực của anh: nếu như có một thứ mà các nhà lãnh đạo Đảng ghét nhất, thì đó chính là mâu thuẫn gia đình của những người giữ địa vị cao nhất. Chưa có một ai quên sự đối đầu giữa Mao Trạch Đông và Giang Thanh, vợ ông.
Cuốn nhật ký của cụ Sáng còn để mở nằm trên bàn. Đến nay anh vẫn chưa điền thêm được gì vào những trang còn bỏ trống. Nhưng anh biết Lưu Sinh đã trở về và không lâu nữa sẽ tới báo cáo với anh.
Chiếc nhiệt kế treo trên tường báo nhiệt độ trong phòng đã hạ thấp.
Nhã Như mỉm cười và thôi không nghĩ đến chị gái cũng như cái lạnh nữa. Không lâu nữa anh sẽ được rời xa cái lạnh này khi là thành viên của một phái đoàn gồm những chính khách và doanh nhân Trung Quốc đến thăm bốn quốc gia Nam và Đông Phi.
Anh chưa từng đến châu Phi. Nhưng bây giờ, khi lục địa đen càng ngày càng trở nên có ý nghĩa hơn đối với sự phát triển của Trung Quốc, thậm chí có thể một ngày nào đó sẽ trở thành châu lục vệ tinh của Trung Quốc, nên điều quan trọng là anh phải có mặt khi những mối quan hệ làm ăn nền tảng được thiết lập.
Nhiều tuần lễ bận rộn đang đợi trước mắt: hết đi đây đi đó, lại gặp gỡ chỗ này chỗ khác. Nhưng trước khi bay trở về Bắc Kinh, anh sẽ tách đoàn một vài ngày, sẽ đi thám hiểm các trảng rừng lúp xúp cây cối với hy vọng tận mắt nhìn thấy một con báo gấm.
Thành phố trải rộng dưới chân anh. Anh được biết báo thường tìm đến những chỗ cao để có được cái nhìn toàn cảnh xung quanh.
Chỗ này là đỉnh đồi của ta, anh nghĩ. Vách đá của ta. Từ chỗ này, chẳng gì lọt qua được mắt ta.