Tôi định cư ở Paris và bắt đầu viết một vở kịch. Cuộc sống của tôi diễn ra rất đều đặn, sáng làm việc, chiều dạo bước trong vườn Luxembourg hoặc thong thả lang thang qua các con phố. Tôi dành hàng giờ liền ở Louvre, phòng trưng bày thân thiện và thuận tiện nhất cho việc suy ngẫm; hoặc la cà bên những bến tàu, lật giở những cuốn sách cũ mà chẳng bao giờ có ý định mua. Tôi đọc lướt trang này trang khác ở đây, làm quen với rất nhiều tác giả mà tôi thấy thỏa mãn khi chỉ biết họ qua những nét tản mác như thế. Buổi tối, tôi đi thăm bạn bè. Tôi thường ghé nhà Stroeve, đôi khi dùng chung bữa cơm đạm bạc với họ. Dirk Stroeve rất tự hào về tài nấu các món Ý của mình, và tôi phải thú nhận rằng món mì spaghetti của anh ta ngon hơn tranh vẽ của anh ta rất nhiều. Đó là một bữa ăn thị tàn như của vua chúa khi anh ta bưng ra một đĩa mì lớn, ngập ngụa sốt cà chua thơm ngon, và chúng tôi cùng nhau thưởng thức nó với ổ bánh mì gia đình ngon lành cùng một chai vang đỏ. Tôi trở nên thân thiết hơn với Blanche Stroeve, và tôi nghĩ, vì tôi là người Anh và cô ấy quen biết ít người Anh, nên cô ấy rất vui khi gặp tôi. Cô ấy dễ mến và giản dị, nhưng lúc nào cũng khá ít nói, và chẳng hiểu sao, cô ấy cho tôi ấn tượng rằng mình đang che giấu điều gì đó. Nhưng tôi nghĩ điều đó có lẽ chỉ là sự kín đáo tự nhiên bị phóng đại thêm bởi sự bộc bạch dài dòng của người chồng. Dirk chẳng bao giờ che giấu điều gì. Anh ta bàn luận về những vấn đề riêng tư nhất với một sự tự nhiên đến hoàn toàn không chút ngượng ngùng. Đôi khi anh ta khiến vợ mình phải bối rối, và lần duy nhất tôi thấy cô ấy mất bình tĩnh là khi anh ta khăng khăng kể cho tôi nghe chuyện anh ta vừa uống thuốc tẩy sổ, lại còn đi sâu vào những chi tiết khá thực tế về chuyện đó. Vẻ mặt hoàn toàn nghiêm túc khi anh ta kể lể về những rắc rối của mình khiến tôi cười rũ rượi, và điều đó càng làm Mrs. Stroeve thêm bực bội.

“Anh có vẻ thích làm trò cười cho thiên hạ nhỉ,” cô nói.

Đôi mắt tròn xoe của anh ta càng trợn tròn hơn, và vầng trán nhíu lại đầy vẻ hoang mang khi thấy cô nổi giận.

“Em yêu, anh đã làm em phiền lòng sao? Anh sẽ không bao giờ uống thứ đó nữa. Chỉ vì anh bị gan mật thôi mà. Anh sống tĩnh tại quá. Anh không tập thể dục đủ. Đã ba ngày nay anh chẳng...”

“Làm ơn giữ cái mồm lại cho,” cô ngắt lời, đôi mắt ngấn lệ vì bực bội.

Khuôn mặt anh ta xị xuống, môi bĩu ra như một đứa trẻ bị mắng. Anh ta nhìn tôi cầu cứu, hy vọng tôi có thể dàn xếp ổn thỏa, nhưng không thể kìm nã nổi, tôi cứ run lên vì những tiếng cười không tài nào ngăn được.

Một hôm, chúng tôi đến chỗ người buôn tranh mà Stroeve nghĩ rằng anh ta có thể cho tôi xem ít nhất hai hoặc ba bức tranh của Strickland, nhưng khi đến nơi, chúng tôi được bảo rằng chính Strickland đã lấy chúng đi rồi. Người buôn tranh không biết lý do tại sao.

“Nhưng đừng có tưởng là tôi bực dọc vì chuyện đó nhé. Tôi nhận chúng để chiều lòng Monsieur Stroeve, và tôi đã nói là tôi sẽ bán nếu có thể. Chỉ là—” Ông ta nhún vai. “Tôi rất quan tâm đến các họa sĩ trẻ, nhưng này nhé, ngay cả bản thân Monsieur Stroeve, anh cũng đâu có nghĩ là ở đó có chút tài năng nào.”

“Tôi xin lấy danh dự mà đảm bảo, không có họa sĩ nào đang vẽ ngày nay mà tài năng lại khiến tôi phải thuyết phục hơn thế. Hãy tin tôi đi, anh đang bỏ lỡ một mối hời đấy. Đến một ngày nào đó, những bức tranh ấy sẽ có giá trị hơn tất cả những gì anh có trong cửa hàng này. Hãy nhớ đến Monet, người từng chẳng tài nào tìm nổi ai mua tranh của mình với giá một trăm franc. Bây giờ chúng đáng giá bao nhiêu nào?”

“Đúng thế. Nhưng thời đó cũng có cả trăm họa sĩ giỏi không kém Monet mà chẳng bán được tranh, và đến giờ tranh của họ vẫn chẳng có giá trị gì. Làm sao mà đoán trước được? Liệu tài năng có đủ để mang lại thành công không? Đừng có tin thế. Vả lại, vẫn phải chứng minh xem người bạn này của anh có tài năng hay không đã. Chẳng có ai khẳng định điều đó cho cậu ta ngoài Monsieur Stroeve cả.”

“Và vậy thì, anh sẽ nhận ra tài năng bằng cách nào?” Dirk hỏi, mặt đỏ bừng vì tức giận.

“Chỉ có một cách duy nhất — bằng thành công.”

“Đồ đầu đất,” Dirk kêu lên.

“Nhưng hãy nghĩ đến những nghệ sĩ vĩ đại trong quá khứ — Raphael, Michael Angelo, Ingres, Delacroix — tất cả họ đều thành công đấy thôi.”

“Chúng ta đi thôi,” Stroeve bảo tôi, “nếu không tôi sẽ giết cái lão này mất.”