Bàn về quan điểm nghệ thuật của các họa sĩ luôn là việc quan trọng, và đây là nơi thích hợp để tôi ghi lại những gì mình biết về suy nghĩ của Strickland đối với các bậc thầy hội họa quá khứ. Đáng tiếc là tôi chẳng có gì đáng ghi lại cả. Strickland không phải là người giỏi chuyện trò, ông cũng chẳng có tài diễn đạt ý tưởng thành những câu chữ sắc sảo khiến người nghe phải ghi lòng tạc dạ. Ông thiếu hẳn sự hóm hỉnh. Sự hài hước của ông — như độc giả có thể thấy nếu tôi đã phần nào tái hiện thành công cách ông trò chuyện — mang vẻ mỉa mai, cay nghiệt. Lời đối đáp của ông thô lỗ. Đôi khi ông khiến người ta bật cười bằng cách nói ra sự thật, nhưng đây là kiểu hài hước chỉ gây tác động nhờ sự lạ lẫm; nó sẽ chẳng còn gì thú vị nếu được thực hiện thường xuyên.
Theo tôi, Strickland không phải người quá thông minh, và quan điểm về hội họa của ông cũng chẳng có gì khác biệt so với số đông. Tôi chưa bao giờ nghe ông nhắc đến những họa sĩ có phong cách tương đồng với mình — ví như Cezanne hay Van Gogh; và tôi rất nghi ngờ việc ông đã từng xem tranh của họ. Ông không mấy hứng thú với trường phái Ấn tượng. Kỹ thuật của họ có thể khiến ông ấn tượng, nhưng tôi đoán ông coi thái độ sáng tác của họ là tầm thường. Khi Stroeve thao thao bất tuyệt về sự xuất sắc của Monet, ông buông một câu: "Tôi thích Winterhalter hơn." Nhưng tôi dám chắc ông nói vậy chỉ để gây khó chịu, và nếu đúng là thế thì ông đã thành công mỹ mãn.
Tôi lấy làm thất vọng vì không thể ghi chép lại bất kỳ ý kiến cực đoan nào của ông về các bậc thầy hội họa cổ điển. Tính cách ông có quá nhiều điểm lạ lùng đến mức tôi cảm thấy nếu quan điểm của ông cũng lập dị thì bức chân dung về con người ông mới hoàn thiện. Tôi thấy mình cần phải gán cho ông những lý thuyết kỳ quặc về các bậc tiền bối, và tôi thú nhận mình cảm thấy hụt hẫng đôi chút khi nhận ra ông cũng suy nghĩ về họ chẳng khác gì người thường. Tôi không tin là ông biết đến El Greco. Ông dành sự ngưỡng mộ lớn nhưng đôi phần thiếu kiên nhẫn cho Velasquez. Chardin khiến ông thích thú, còn Rembrandt làm ông mê đắm đến ngây dại. Ông diễn tả ấn tượng về Rembrandt bằng những lời lẽ thô tục mà tôi không tiện nhắc lại. Họa sĩ duy nhất khiến ông quan tâm một cách bất ngờ là Brueghel Già. Thời đó tôi hiểu rất ít về ông ta, và Strickland lại chẳng có khả năng diễn giải chính mình. Tôi nhớ những gì ông nói về họa sĩ này chỉ vì nó quá mức mơ hồ, chẳng thỏa đáng chút nào.
"Ông ta được đấy," Strickland nói. "Tôi cá là ông ta đã phải khổ sở như dưới địa ngục để vẽ nên những bức tranh đó."
Sau này, khi ở Vienna, tôi có dịp xem một vài bức tranh của Peter Brueghel và tự nhủ mình đã hiểu vì sao ông ta thu hút sự chú ý của Strickland. Đây cũng là một người mang tầm nhìn về thế giới rất riêng biệt. Lúc bấy giờ, tôi đã ghi chép khá kỹ lưỡng với ý định viết một bài về ông, nhưng rồi tôi làm mất sạch, giờ chỉ còn đọng lại trong trí nhớ một niềm cảm xúc. Hình như Brueghel nhìn nhận đồng loại của mình một cách kỳ dị, và ông phẫn nộ vì họ kỳ dị như thế; cuộc đời là một mớ hỗn độn của những sự việc nực cười, đê tiện, một đề tài thích hợp để cười nhạo, nhưng tiếng cười ấy lại khiến ông buồn thương. Brueghel để lại cho tôi ấn tượng về một con người đang cố gắng diễn đạt bằng hội họa những cảm xúc vốn phù hợp hơn với văn chương, và có lẽ chính nhận thức mơ hồ về điều này đã khơi gợi sự đồng cảm nơi Strickland. Biết đâu cả hai người họ đều đang cố gắng chuyển tải vào tranh vẽ những ý tưởng vốn thích hợp hơn để viết thành sách.
Lúc bấy giờ, Strickland hẳn đã gần bốn mươi bảy tuổi.
