Suốt mùa hè đó, tôi gặp bà Strickland khá thường xuyên. Thỉnh thoảng tôi lại ghé dự những bữa trưa nhỏ đầm ấm tại căn hộ của bà, hoặc những buổi trà chiều có phần trang trọng hơn. Chúng tôi quý mến nhau. Tôi khi ấy còn rất trẻ, và có lẽ bà thích cái ý tưởng được dẫn dắt những bước chân chập chững của tôi trên con đường văn chương đầy gian khó; còn đối với tôi, thật dễ chịu khi có một người để giãi bày những nỗi niềm nhỏ nhặt, chắc chắn rằng sẽ có người lắng nghe và đưa ra lời khuyên hợp tình hợp lý. Bà Strickland có thiên bẩm biết cảm thông. Đó là một khả năng đầy quyến rũ, nhưng lại thường bị lạm dụng bởi những ai biết mình sở hữu nó: bởi có điều gì đó thật ghê gớm trong sự khao khát mà họ vồ lấy bất hạnh của bạn bè chỉ để được phô diễn tài nghệ của mình. Sự cảm thông ấy tuôn trào như một giếng dầu, và những người giàu lòng trắc ẩn trút nỗi đồng cảm ra với một sự hào phóng đôi khi khiến người nhận cảm thấy lúng túng. Có những tấm lòng mà người ta đã đổ quá nhiều nước mắt vào đó đến nỗi tôi không thể nào làm ướt thêm bởi nước mắt của mình được nữa. Bà Strickland sử dụng lợi thế đó một cách khéo léo. Bạn sẽ cảm thấy như chính mình đang làm một việc nghĩa khi đón nhận sự đồng cảm của bà.

Khi tôi, với sự nhiệt thành của tuổi trẻ, nhận xét về điều này với Rose Waterford, bà ấy liền nói:

“Sữa thì rất ngon, nhất là khi pha thêm chút rượu brandy, nhưng con bò trong nhà chỉ mong tống khứ nó đi cho rảnh nợ. Bầu vú căng tức thật chẳng dễ chịu chút nào.”

Rose Waterford có cái lưỡi sắc như dao cạo. Không ai có thể thốt ra những lời cay độc đến thế; mặt khác, cũng chẳng ai có thể hành động duyên dáng hơn bà.

Còn một điều nữa ở bà Strickland khiến tôi quý mến. Bà quản lý không gian sống của mình đầy tao nhã. Căn hộ của bà lúc nào cũng ngăn nắp và vui tươi, rạng rỡ những sắc hoa, và những tấm vải chintz trong phòng khách, dù có thiết kế hơi nghiêm nghị, vẫn sáng sủa và đẹp mắt. Những bữa ăn trong phòng ăn nhỏ đầy tính nghệ thuật thật dễ chịu; bàn ăn được bày biện xinh xắn, hai cô hầu gái thì gọn gàng và ưa nhìn; đồ ăn thì được nấu nướng kỹ lưỡng. Không thể không công nhận rằng bà Strickland là một người nội trợ xuất sắc. Và bạn có thể chắc chắn rằng bà ấy là một người mẹ đáng ngưỡng mộ. Trong phòng khách có treo ảnh của con trai và con gái bà. Người con trai - tên là Robert - là một cậu bé mười sáu tuổi đang theo học tại Rugby; trong ảnh, bạn thấy cậu mặc đồ nỉ và đội mũ chơi cricket, rồi lại thấy cậu trong bộ áo đuôi tôm với chiếc cổ áo đứng. Cậu có vầng trán trung thực và đôi mắt sâu sắc, tinh anh giống hệt mẹ. Trông cậu sạch sẽ, khỏe mạnh và bình thường.

“Tôi không biết liệu thằng bé có thông minh lắm không,” bà nói một hôm, khi tôi đang ngắm bức ảnh, “nhưng tôi biết nó là đứa trẻ tốt. Nó có một tính cách rất đáng yêu.”

Cô con gái năm nay mười bốn tuổi. Mái tóc con bé, dày và sẫm màu giống hệt mẹ, xõa xuống đôi vai một cách tự nhiên, và nó cũng mang vẻ mặt hiền hậu cùng đôi mắt bình thản, không chút muộn phiền y hệt mẹ.

“Cả hai đứa đều giống hệt bà như đúc,” tôi nói.

“Vâng; tôi nghĩ chúng giống tôi nhiều hơn là giống cha chúng.”

“Tại sao bà chưa bao giờ để tôi gặp ông ấy?” tôi hỏi.

“Anh muốn gặp sao?”

Bà mỉm cười, nụ cười thật sự rất ngọt ngào, và bà hơi đỏ mặt; thật lạ lùng là một người phụ nữ ở độ tuổi ấy lại dễ đỏ mặt đến vậy. Có lẽ chính sự ngây thơ ấy lại là nét quyến rũ lớn nhất của bà.

“Anh biết đấy, ông ấy chẳng chút nào liên quan đến văn chương cả,” bà nói. “Ông ấy là một kẻ hoàn toàn ngoại đạo.”

Bà nói điều này không phải với ý chê bai, mà thiên về sự trìu mến nhiều hơn, như thể bằng cách thừa nhận điều tệ nhất về ông, bà muốn bảo vệ ông trước những lời chê trách từ bạn bè mình.

“Ông ấy làm việc ở Sở Giao dịch Chứng khoán, và là một nhà môi giới điển hình. Tôi nghĩ ông ấy sẽ khiến anh chán chết mất.”

“Ông ấy có làm bà thấy chán không?” tôi hỏi.

“Anh biết đấy, tôi tình cờ lại là vợ ông ấy. Tôi rất thương ông ấy.”

Bà mỉm cười để che giấu sự ngượng ngùng, và tôi chợt nghĩ bà có vẻ sợ tôi sẽ đưa ra kiểu mỉa mai mà một lời thú nhận như vậy khó lòng tránh khỏi nếu là Rose Waterford. Bà ngập ngừng một chút. Đôi mắt bà trở nên dịu dàng.

“Ông ấy không ra vẻ mình là thiên tài. Ông ấy thậm chí còn chẳng kiếm được nhiều tiền ở Sở Giao dịch. Nhưng ông ấy rất tốt bụng và tử tế.”

“Tôi nghĩ mình sẽ rất quý ông ấy.”

“Khi nào đó tôi sẽ mời anh đến dùng bữa tối thân mật với chúng tôi, nhưng nhớ nhé, anh đến là tự chịu trách nhiệm đấy; đừng có trách tôi nếu anh phải trải qua một buổi tối tẻ nhạt.”