[VAI TRÒ]: Linares vốn nhút nhát nay đang vô cùng lo lắng và đứng ngồi không yên. Anh vừa nhận được từ Doña Victorina một bức thư với nội dung thế này:

ANH HỌ DẤU YÊU trong vòng 3 ngày tôi trông tin anh xem viên sĩ quan đã giết anh hay anh đã giết hắn tôi không muốn để lùi lại thêm một ngày nào nữa trước khi tên vũ phu ấy phải chịu trừng phạt nếu thời gian đó trôi qua mà anh vẫn chưa thách đấu hắn tôi sẽ nói với don santiago rằng anh chưa từng làm thư ký cũng chẳng hề trêu chọc canobas hay đi chơi bời trác táng với vị tướng quân don arseño martinez tôi sẽ kể hết cho clarita nghe rằng đó chỉ là một trò lừa bịp và tôi sẽ không bố thí cho anh thêm một xu nào nữa nếu anh thách đấu hắn tôi hứa sẽ cho anh mọi thứ anh muốn vậy nên hãy chứng tỏ đi hãy thách đấu hắn đi tôi cảnh cáo anh là không được có bất kỳ viện cớ hay chậm trễ nào người chị họ yêu quý của anh

VICTORINA DE LOS REYES DE DE ESPADAÑA

sampaloc thứ hai 7 giờ tối

Sự việc đã trở nên nghiêm trọng. Anh hiểu rõ tính khí của Doña Victorina và biết mụ ta có thể làm những gì. Nói chuyện lý lẽ với mụ chẳng khác nào bàn chuyện liêm sỉ và lịch thiệp với một tên lính tuần thu thuế khi kẻ đó muốn moi ra hàng lậu ở nơi chẳng có gì; van xin mụ thì vô ích, mà lừa dối mụ lại càng tệ hơn—chẳng còn cách nào khác để thoát khỏi rắc rối này ngoài việc gửi lời thách đấu.

“Nhưng bằng cách nào? Giả sử hắn đón tiếp mình bằng bạo lực thì sao?” Anh tự lẩm bẩm trong lúc đi qua đi lại. “Giả sử mình gặp hắn đang ở cùng phu nhân của hắn thì sao? Ai sẽ chịu làm người làm chứng cho mình đây? Cha xứ ư? Capitan Tiago ư? Quỷ tha bắt lỗi cái giờ mà mình lại đi nghe lời khuyên của mụ! Cái mụ già nịnh hót ấy! Lại ép mình vướng vào rắc rối, phải nói dối, phải biến mình thành một kẻ huênh hoang ngớ ngẩn! Tiểu thư sẽ nghĩ gì về mình đây? Giờ thì mình thấy hối hận vì đã làm thư ký cho tất cả các vị bộ trưởng rồi đấy!”

Khi Linares tội nghiệp đang chìm đắm trong dòng suy tư, cha xứ Salvi bước vào. Vị linh mục dòng Phanxicô gầy guộc và xanh xao hơn thường lệ, nhưng đôi mắt lóe lên một ánh sáng kỳ lạ và khóe môi nở một nụ cười lạ lùng.

“Señor Linares, ở một mình thế này sao?” Đó là lời chào của ông khi bước vào phòng khách, nơi những âm thanh phát ra từ cây đàn piano đang văng vẳng qua cánh cửa khép hờ. Linares cố nặn ra một nụ cười.

“Don Santiago đâu rồi?” vị cha xứ hỏi tiếp.

Đúng lúc ấy Capitan Tiago xuất hiện, cúi hôn tay cha xứ và đỡ lấy mũ cùng gậy của ông, miệng cười tươi tắn như một vị thánh được phù hộ.

“Nào, nào!” cha xứ vừa thốt lên vừa bước vào phòng khách, theo sau là Linares và Capitan Tiago, “Ta có tin vui cho tất cả các vị đây. Ta vừa nhận được những bức thư từ Manila xác nhận lại nội dung bức thư mà Señor Ibarra đã mang đến cho ta ngày hôm qua. Thế nên, thưa Don Santiago, mọi trở ngại đã được tháo gỡ.”

Maria Clara, người đang ngồi chơi piano giữa hai người bạn của mình, chồm dậy nhưng đôi chân bủn rủn khiến cô ngã khuỵu xuống ghế. Linares tái mặt nhìn sang Capitan Tiago, người lúc này đang cúi gằm mặt xuống đất.

“Chàng thanh niên đó đối với ta có vẻ rất dễ mến,” vị cha xứ nói tiếp. “Lúc đầu ta đã đánh giá sai về cậu ta—cậu ta hơi nóng tính một chút—nhưng sau đó cậu ta biết cách sửa sai khéo léo đến mức chẳng ai có thể ôm hận trong lòng. Nếu không vì Padre Damaso—”

Đến đây, cha xứ liếc nhanh về phía Maria Clara, người vẫn đang chăm chú lắng nghe mà không rời mắt khỏi bản nhạc, dẫu cho Sinang cứ lén lút véo cô để thể hiện niềm vui sướng—nếu ở một mình có lẽ cô bé đã nhảy múa lên rồi.

“Padre Damaso ư?” Linares thắc mắc.

“Phải, Padre Damaso đã nói rằng,” cha xứ tiếp lời, ánh mắt không rời khỏi Maria Clara, “vì ngài là cha đỡ đầu rửa tội cho con bé, ngài không thể cho phép... nhưng rốt cuộc, ta tin rằng nếu Señor Ibarra chịu mở lời xin lỗi, và ta chắc chắn cậu ta sẽ làm thế, mọi chuyện sẽ được giải quyết ổn thỏa.”

Maria Clara đứng dậy, viện cớ rồi lui về phòng riêng cùng với Victoria.

“Nhưng nếu Padre Damaso không tha thứ cho cậu ta thì sao?” Capitan Tiago hạ giọng hỏi.

“Khi đó Maria Clara sẽ quyết định. Padre Damaso là cha của con bé—về mặt tinh thần. Nhưng ta nghĩ họ sẽ tìm được tiếng nói chung.”

Vừa lúc đó, tiếng bước chân vang lên và Ibarra xuất hiện, đi sau là dì Isabel. Sự xuất hiện của anh mang lại những cảm xúc trái ngược. Trước lời chào nhã nhặn của anh, Capitan Tiago ngẩn ngơ không biết nên cười hay nên khóc. Anh cúi đầu thật sâu để chào Linares. Cha xứ Salvi đứng dậy, đưa tay ra bắt một cách thân thiện đến mức chàng thanh niên không khỏi ngạc nhiên.

“Đừng ngạc nhiên thế,” cha xứ Salvi nói, “vì ta vừa mới khen ngợi cậu xong.”

Ibarra cảm ơn ông rồi bước đến chỗ Sinang, người bắt đầu bằng giọng điệu lí lắc quen thuộc của trẻ con: “Cả ngày hôm nay anh đi đâu thế? Tụi em cứ thắc mắc mãi, không biết cái linh hồn vừa được chuộc khỏi luyện ngục ấy đã trôi dạt về phương nào? Và tất cả tụi em đều đoán một ý giống nhau.”

“Anh có thể biết các em đã nói gì không?”

“Không đâu, đó là bí mật, nhưng lát nữa em sẽ kể riêng cho anh nghe. Giờ thì khai mau anh đã đi đâu đi, để xem ai là người đoán đúng nào.”

“Không, đó cũng là một bí mật, nhưng anh sẽ chỉ kể cho một mình em nghe thôi, nếu các vị đây chịu cáo lui cho chúng ta.”

“Tất nhiên, tất nhiên rồi, cứ tự nhiên!” cha xứ Salvi mau mắn thốt lên.

Vui mừng vì sắp được biết một điều bí mật, Sinang kéo Crisostomo ra một góc phòng khách.

“Nói cho em biết đi, bạn nhỏ,” anh hỏi, “Maria có đang giận anh không?”

“Em không biết, nhưng con bé bảo tốt nhất là anh nên quên nó đi, rồi ngực nó lại nghẹn ngào bật khóc. Capitan Tiago muốn nó kết hôn với cái gã kia. Padre Damaso cũng vậy, nhưng nó chẳng nói đồng ý mà cũng chẳng từ chối. Sáng nay khi tụi em đang nhắc về anh và em nói rằng, ‘Lỡ đâu anh ấy đi tán tỉnh cô nào khác thì sao?’, nó liền đáp lại, ‘Ước gì anh ấy làm thế!’, rồi khóc òa lên.”

Ibarra trở nên nghiêm nghị. “Hãy nói với Maria rằng anh muốn được nói chuyện riêng với con bé.”

“Riêng ư?” Sinang nhíu mày trừng mắt nhìn anh.

“Hoàn toàn riêng tư thì không, nhưng ít ra là không có sự hiện diện của cái tên kia.”

“Hơi khó đấy, nhưng đừng lo, em sẽ chuyển lời cho.”

“Khi nào anh nhận được câu trả lời?”

“Ngày mai anh hãy đến nhà em thật sớm nhé. Maria không muốn ở một mình chút nào nên tụi em luôn ở cạnh nó. Victoria ngủ với nó một đêm và em đêm còn lại, tối nay đến lượt em. Mà này, còn bí mật của anh thì sao? Định chuồn mất mà không nói gì với em à?”

“Đúng thế thật! Anh vừa đến thị trấn Los Baños. Anh định phát triển mấy khu vườn dừa và đang tính dựng một xưởng ép dầu. Bố em sẽ là đối tác của anh đấy.”

“Chỉ có thế thôi á? Bí mật gì mà chán thế!” Sinang lớn tiếng thốt lên, giọng điệu hệt như một kẻ cho vay nặng lãi bị lừa. “Em cứ tưởng—”

“Cẩn thận đấy! Anh không muốn chuyện này bị lộ đâu!”

“Em thèm vào mà đi khoe,” Sinang vừa đáp vừa bĩu môi. “Nếu là chuyện gì quan trọng hơn thì em còn kể cho bạn bè nghe. Chứ đi mua dừa! Dừa với chả nước! Ai mà thèm quan tâm đến dừa cơ chứ?” Và với vẻ vội vã lạ thường, cô bé chạy ù lại về phía nhóm bạn của mình.

Chỉ vài phút sau, nhận thấy bầu không khí của buổi gặp mặt không thể cứu vãn được nữa, Ibarra liền xin phép ra về. Gương mặt Capitan Tiago thoáng nét đượm buồn lẫn lộn, Linares im lặng đầy cảnh giác, trong khi vị cha xứ với nụ cười gượng gạo vẫn đang bàn về những chuyện đâu đâu. Không một tiểu thư nào quay trở lại nữa.