Ngay trước dịp Lễ Tạ ơn, tình cảnh của gia đình Simpson đã chạm đến cái gọi là một cuộc khủng hoảng, dẫu cho điều đó chẳng có gì lạ với một gia đình đã sinh ra và lớn lên trong cảnh nghèo đói phiêu lưu cùng sự bấp bênh đầy hiểm nguy.

Riverboro đang làm hết sức mình để tống toàn bộ tộc người Simpson trở về mảnh đất của cha ông họ, có thể nói là như vậy, bởi họ cho rằng cái thị trấn đã sinh ra đám trẻ, chứ không phải thị trấn nơi chúng mới dọn đến, mới là nơi có trách nhiệm nuôi nấng và che chở cho chúng cho đến khi chúng tự kiếm sống được. Trong nhà chẳng có mấy thứ để ăn và lại càng ít thứ để mặc, dẫu bà Simpson vẫn luôn cố gắng hết sức trong khả năng nghèo nàn của mình. Bọn trẻ xoay sở lấp đầy bụng bằng cách đến ngồi lặng lẽ bên cửa bếp nhà hàng xóm mỗi khi đến giờ chuẩn bị dọn cơm. Chúng không hẳn là những đứa được yêu mến, nhưng ít ra chúng vẫn nhận được vài mẩu thức ăn thừa chẳng mấy ngon lành từ những người nội trợ rộng lòng thương hại.

Tuy nhiên, cuộc sống vẫn khá tẻ nhạt và ảm đạm. Giữa cái lạnh và vẻ ủ dột của thời tiết tháng Mười ở vùng đất mà người ta có thể nhìn thấy gà tây nhà người khác béo múp míp, những trái bí ngô, bí đợt cùng bắp vàng ươm của nhà khác đang được thu gom vào kho, đám trẻ nhà Simpson vẫn cứ loay hoay tìm kiếm chút kích thích nào đó không tốn kém, và cuối cùng chúng quyết định đi bán xà phòng để đổi quà khuyến mãi. Chúng đã bán được kha khá cho những người hàng xóm gần nhà vào đầu mùa thu để đổi lấy một chiếc xe đẩy tay dành cho trẻ em – dẫu chiếc xe này đã lỏng lẻo chân cẳng, nhưng vẫn có thể đẩy đi trên những con đường làng. Với óc kinh nghiệm thương trường lớn lao và năng lực điều hành có lẽ được thừa hưởng từ người cha, giờ đây chúng định mở rộng địa bàn sang một khu vực rộng lớn hơn và phân phối xà phòng tới các ngôi làng lân cận, nếu dụ dỗ được những nơi đó mua hàng. Công ty Xà phòng Excelsior trả một khoản hoa hồng vô cùng nhỏ nhặt cho các đại lý nhí của họ trải khắp tiểu bang, nhưng lại kích thích trí tưởng tượng của lũ trẻ bằng cách phát hành những tờ rơi in hình màu rực rỡ về các phần quà sẽ được trao khi bán được một số lượng bánh xà phòng nhất định. Chính vào thời điểm này, Clara Belle và Susan Simpson đã tham khảo ý kiến của Rebecca. Rebecca liền dốc toàn lực và toàn tâm toàn ý tham gia vào dự án, hứa sẽ giúp đỡ cùng với Emma Jane Perkins.

Những phần quà trong tầm với của chúng gồm có ba món: một tủ sách, một chiếc ghế bọc nệm ngả lưng, và một chiếc đèn chùm phòng khách. Dĩ nhiên là nhà Simpson chẳng có cuốn sách nào, và sau khi vứt xó mà chẳng mảy may suy nghĩ hay tiếc nuối chiếc ghế bọc nệm vốn có thể hữu ích cho một gia đình bảy miệng ăn (không tính ông Simpson, người thường ngồi ở một nơi khác do thị trấn đài thọ), chúng sưởi ấm tâm hồn mình bằng niềm háo hức ngắm nhìn chiếc đèn chùm phòng khách. Chẳng mấy chốc, món đồ ấy đã trở nên đáng khao khát hơn cả thức ăn, thức uống hay quần áo trong mắt chúng. Cả Emma Jane lẫn Rebecca đều không thấy có gì mâu thuẫn trong ý nghĩ về việc đám nhà Simpson lại đi khao khát một chiếc đèn chùm phòng khách. Ngày nào chúng cũng ngắm bức ảnh trong catalog và biết rằng nếu được tự do quyết định, chúng sẵn sàng lao động vất vả, chịu đựng, thậm chí đổ mồ hôi sôi nước mắt để đổi lấy cái diễm phúc được ở chung một phòng với chiếc đèn lộng lẫy ấy suốt những buổi tối mùa đông sắp tới. Trong catalog, chiếc đèn cao trông có vẻ như phải đến tám thước, và Emma Jane đã khuyên Clara Belle nên đo lại chiều cao trần nhà của nhà Simpson; nhưng một dòng chú thích ở lề tờ rơi cho biết nó cao hai thước rưỡi khi được lắp ráp đầy đủ với vẻ uy nghi và lộng lẫy trên một chiếc bàn thích hợp, tính thêm ba đô-la. Tờ rơi tiếp tục thuyết minh rằng nó chỉ làm bằng đồng thau đánh bóng, dù người ta luôn nhầm tưởng là vàng đặc, và cái chụp đèn đi kèm theo nó (hoặc ít ra là đi kèm nếu người đại lý bán được thêm một trăm bánh xà phòng) làm bằng giấy nhún crepe in cả chục màu sắc tuyệt diệu, mà vị đại lý đang lóa mắt vì vui sướng có thể tùy ý lựa chọn.

Seesaw Simpson không tham gia vào tổ hợp kinh doanh này. Clara Belle là một đại lý khá thành công, nhưng Susan – người chỉ có thể phát âm từ "xà-phòn" – chẳng bao giờ mang lại doanh thu lớn, còn cặp sinh đôi thì còn quá nhỏ để có thể hoàn toàn tin tưởng, nên mỗi lần chỉ được giao tối đa nửa tá bánh xà phòng và buộc phải mang theo bên mình trong các chuyến làm ăn một tài liệu ngắn ghi rõ giá tiền cho mỗi bánh, mỗi tá và mỗi hộp. Rebecca và Emma Jane ngỏ ý muốn đi chừng hai, ba dặm về một hướng nào đó để xem chúng có thể làm gì nhằm khơi dậy nhu cầu mua sắm của công chúng đối với hai nhãn hiệu Snow-White và Rose-Red, trong đó nhãn hiệu trước chuyên dùng để giặt giũ còn nhãn hiệu sau dành cho việc tắm gác.

Đã có rất nhiều tiếng cười vui rộn rã trong quá trình chuẩn bị cho sự kiện này, kèm theo một cuộc họp bàn kéo dài trên gác mái nhà Emma Jane. Chúng có trong tay tờ rơi của công ty xà phòng để soạn ra một bài diễn văn cho thật xịn, và còn có thứ còn tuyệt vời hơn thế: ký ức về bài thuyết trình của một tay bán thuốc dạo tại Hội chợ Milltown. Phương pháp của hắn, một khi đã được mục kích, thì chẳng thể nào quên được; cách thức lẫn vốn từ vựng của hắn cũng vậy. Emma Jane đã tập dượt lại với Rebecca, và Rebecca thì tập với Emma Jane.

“Tôi có thể mời anh mua giúp một ít xà phòng vào chiều nay không? Nó có tên là Xà phòng Snow-White và Rose-Red, sáu bánh trong một chiếc hộp trang trí đẹp mắt, giá chỉ hai mươi xu cho loại trắng và hai mươi lăm xu cho loại đỏ. Nó được làm từ những thành phần tinh khiết nhất, và nếu muốn, một bệnh nhân cũng có thể ăn nó một cách ngon lành và bổ dưỡng.”

“Ôi Rebecca, đừng nói câu đó chứ!” Emma Jane chen vào với vẻ hoảng hốt. “Nó làm tớ thấy mình giống như một đứa ngốc vậy.”

“Cậu vốn chẳng cần nhiều nhặn gì để mà thấy mình giống một đứa ngốc đâu, Emma Jane,” Rebecca quở trách, “đến mức đôi khi tớ nghĩ chắc chắn cậu LÀ một đứa ngốc thật rồi. Tớ chẳng dễ gì mà thấy mình giống ngốc đến thế đâu; thôi, bỏ cái đoạn ăn uống ấy đi nếu cậu không thích, rồi đọc tiếp đi.”

“Snow-White có lẽ là loại xà phòng giặt đồ kỳ diệu nhất từng được sản xuất. Hãy nhúng quần áo vào một cái chậu, nhẹ nhàng vò những chỗ dính bẩn nhiều với xà phòng; ngâm chúng ngập trong nước từ lúc hoàng hôn cho đến khi bình minh, và rồi ngay cả đứa em bé nhất nhà cũng có thể giặt sạch chúng mà chẳng tốn chút sức lực nào.”

“BÉ TRẺ SƠ SINH, chứ không phải em bé,” Rebecca đính chính dựa theo tờ rơi.

“Thì cũng thế cả thôi mà,” Emma Jane cãi lại.

“Dĩ nhiên là cùng MỘT THỨ rồi; nhưng một đứa trẻ sơ sinh thì trong tờ rơi phải được gọi là trẻ sơ sinh hoặc hài nhi, giống như trong thơ ca vậy! Cậu thích dùng từ 'hài nhi' hơn à?”

“Không,” Emma Jane làu bàu; “từ 'hài nhi' nghe còn tệ hơn cả 'trẻ sơ sinh' nữa. Rebecca, cậu có nghĩ chúng ta nên làm theo lời tờ rơi, để cho Elijah hoặc Elisha thử dùng xà phòng trước khi bắt đầu bán không?”

“Tớ chẳng thể tưởng tượng nổi một đứa trẻ sơ sinh lại đi giặt đồ cho cả nhà bằng BẤT KỲ loại xà phòng nào,” Rebecca đáp; “nhưng chắc chắn nó phải là sự thật thì họ mới dám in ra chứ, thế nên đừng bận tâm làm gì. Ôi! Chẳng phải sẽ cực kỳ vui nhộn sao, Emma Jane? Ở một vài ngôi nhà – nơi người ta hoàn toàn không thể biết tớ là ai – tớ sẽ chẳng thấy sợ hãi gì sất, và tớ sẽ tuôn ra một lèo tràng văn tế ấy chứ: nào là bệnh nhân, trẻ sơ sinh, và đủ thứ. Có lẽ tớ sẽ nói cả câu cuối cùng nữa, nếu tớ có thể nhớ nổi: 'Chúng ta khỏa lấp mọi cung bậc trong đại vũ trụ của sự thỏa mãn.'”

Cuộc trò chuyện này diễn ra vào một chiều thứ Sáu tại nhà của Emma Jane, nơi Rebecca – với niềm vui sướng khôn tả – sẽ ở lại qua Chủ nhật vì các dì của cô đã đi Portland dự đám tang của một người bạn cũ. Vì ngày thứ Bảy là ngày nghỉ, hai đứa định sẽ dùng con ngựa già, đánh xe tới North Riverboro cách đó ba dặm, ăn trưa lúc mười hai giờ với họ hàng của Emma Jane, và quay về đúng bốn giờ chiều.

Khi bọn trẻ hỏi bà Perkins xem chúng có thể ghé qua dăm ba ngôi nhà trên đường đi và về để bán ít xà phòng giúp gia đình Simpson hay không, ban đầu bà đã dứt khoát từ chối. Tuy nhiên, bà vốn là một người mẹ dễ tính, và thực ra cũng chẳng có mấy phiền lòng khi thấy Emma Jane tự giải trí bằng một cách kỳ lạ như thế; bà chỉ e dè đối với Rebecca, vì cô bé là cháu gái của người phụ nữ khó tính Miranda Sawyer; nhưng khi đã bị thuyết phục hoàn toàn rằng đây là một việc làm từ thiện, bà liền đồng ý.

Hai cô bé ghé qua cửa hàng của ông Watson và đặt mua vài thùng xà phòng lớn tính vào tài khoản của Clara Belle Simpson. Những thùng hàng này được khiêng lên phía sau xe ngựa, và chẳng có cặp đôi nào hạnh phúc hơn Rebecca cùng người bạn đồng hành khi họ đánh xe dọc theo con đường quê. Đó là một ngày cuối thu rực rỡ, chẳng gợi chút gì về Lễ Tạ ơn dẫu ngày đó đã cận kề. Đó là một ngày xào xạc lá rơi, một ngày ngập tràn sắc đỏ và sắc da bò, sắc vàng và sắc đỏ thắm, sắc đồng và sắc hồng sẫm. Vẫn còn rất nhiều lá trên những tán cây sồi và cây phong, tạo nên một khung cảnh rực rỡ với sắc đỏ, nâu và vàng. Bầu không khí trong lành như rượu táo sủi tăm, và mỗi cánh đồng đều chất đầy những sản vật màu vàng và nâu đỏ sẵn sàng được đưa vào kho, vào nhà máy và ra chợ. Con ngựa già dường như quên đi cái tuổi hai mươi của mình, hít hà bầu không khí ngọt ngào tươi sáng và phi nước đại như một con ngựa tơ; ngọn núi Nokomis hiện lên với một màu xanh thẫm và rõ mồn một từ đằng xa; Rebecca đứng bật dậy trên xe ngựa, cất lời ca tụng cảnh vật xung quanh với niềm vui sống chợt bùng lên:

“Hỡi Thế giới lớn lao, rộng lớn, đẹp tươi, tuyệt vời,

Với dòng nước kỳ diệu cuộn quanh người,

Và thảm cỏ kỳ diệu trên ngực ngươi,

Thế giới ơi, ngươi khoác áo đẹp tuyệt vời!”

Emma Jane tẻ nhạt chưa bao giờ có vẻ gần gũi, thân thiết, đáng tin cậy và gắn bó với Rebecca đến thế; và đối với trái tim trung hậu của Emma Jane, Rebecca chưa bao giờ tỏ ra rạng rỡ, làm mê đắm lòng người và cuốn hút đến vậy như trong chuyến đi chung này, với sự gắn bó thân mật, bầu không khí tự do và niềm vui bổ sung từ một thương vụ kinh doanh đầy hứng khởi.

Một chiếc lá rực rỡ sắc màu bay vào trong xe.

"Màu sắc có làm cậu thấy hơi hoa mắt không?" Rebecca hỏi.

"Không," Emma Jane đáp sau một hồi lâu suy nghĩ; "không, chẳng hề chút nào."

"Có lẽ từ 'hoa mắt' không hẳn là chính xác nhất, nhưng nó là từ gần nghĩa nhất. Tớ muốn được ăn màu sắc, uống nó, và ngủ trong lòng nó cơ. Nếu được làm một cái cây, cậu sẽ chọn cây nào?"

Emma Jane đã có khá nhiều kinh nghiệm với những trò chơi kiểu này, và Rebecca đã thành công trong việc khai thông đôi tai, mở rộng đôi mắt và nới lỏng chiếc lưỡi của cô bạn, để cô ấy cũng có thể "nhập cuộc" theo một cách nào đó.

"Tớ muốn làm một cây táo đang ra hoa hơn,—cái cây nở hoa hồng phớt ở cạnh chuồng lợn nhà mình ấy."

Rebecca phì cười. Trong những câu trả lời của Emma Jane luôn có điều gì đó thật bất ngờ. "Tớ sẽ chọn làm cái cây phong đỏ ngay bên bờ ao kia," – cô vừa nói vừa dùng roi chỉ hướng. "Thế thì tớ có thể ngắm nhìn nhiều thứ hơn cái cây táo hồng phớt cạnh chuồng lợn của cậu chứ. Tớ có thể ngắm toàn bộ phần rừng còn lại, ngắm chiếc áo đỏ thắm của mình trong tấm gương soi tuyệt đẹp, và dõi theo tất cả những tán cây vàng nâu đang mọc ngược dưới làn nước. Khi nào lớn đủ để kiếm ra tiền, tớ sẽ may một chiếc váy giống hệt chiếc lá này, toàn màu hồng ngọc – loại vải mỏng ấy nhé, có đuôi váy quét đất cùng những đường viền bèo nhún xoăn tít; rồi tớ nghĩ tớ sẽ thắt một chiếc đai lưng màu nâu giống như thân cây, và thế còn màu xanh thì để ở đâu nhỉ? Không biết người ta có làm váy lót màu xanh không nhỉ? Tớ rất muốn có một chiếc váy lót màu xanh thỉnh thoảng lại lộ ra ở phía dưới để cho người ta thấy những chiếc lá của tớ trông ra sao trước khi tớ hóa thành một cây phong đỏ."

Emma Jane nói: "Tớ nghĩ thế thì quê mùa lắm. Tớ sẽ mặc một chiếc váy lụa trắng với đai lưng hồng, đi tất hồng, giày thêu màu đồng và cầm một chiếc quạt tua rua đính kim sa."