Năm đầu tiên hạnh phúc ở Wareham, với bầu trời rộng mở hơn, tầm nhìn khoáng đạt hơn và nhiều cơ hội lớn lao hơn, đã trôi qua và khép lại. Rebecca đã miệt mài ôn luyện trong kỳ nghỉ hè, và khi trở lại trường vào mùa thu, cô đã vượt qua một số kỳ thi giúp cô, nếu duy trì đúng lộ trình ấy trong năm tới, có thể hoàn thành chương trình học trong ba năm thay vì bốn. Cô không đạt được những thành tích vang dội — điều đó là bất thể nếu xét đến nền tảng học vấn còn thiếu sót của cô; nhưng cô đã làm rất xuất sắc ở một số môn bắt buộc, và đạt kết quả rực rỡ ở những môn khác đến mức điểm trung bình nhìn chung rất đáng nể. Có lẽ dưới bất kỳ hoàn cảnh nào cô cũng không bao giờ trở thành một học giả kiệt xuất, và cô dễ dàng bị vượt mặt ở môn toán học hay khoa học tự nhiên bởi cả tá nữ sinh khác, thế nhưng bằng một cách khó lý giải nào đó, khi những tháng ngày trôi qua, cô lại trở thành gương mặt nổi bật nhất trường. Khi đã quên sạch những chi tiết cần thiết để trả lời một câu hỏi một cách trọn vẹn và xác đáng, cô thường tự nghĩ ra một học thuyết độc đáo nào đó để trình bày; nó không phải lúc nào cũng đúng, nhưng thường rất độc nhất và đôi khi vô cùng thú vị. Cô chỉ đạt mức trung bình khá ở ngữ pháp tiếng Latinh hoặc tiếng Pháp, nhưng hễ đến phần dịch thuật, sự tự do trong cách diễn đạt, sự tinh tế trong lựa chọn từ ngữ và sự thấu cảm sâu sắc với tinh thần của đoạn văn đã biến cô thành niềm vui của các thầy cô giáo và nỗi tuyệt vọng của các đối thủ cạnh tranh.
Cô Maxwell nói với Adam Ladd: "Con bé có thể hoàn toàn mù tịt về một môn học, nhưng lại cực kỳ thông minh ngay khi nắm được manh mối. Phần lớn những nữ sinh khác thì cái gì cũng biết nhưng lại ngu ngốc như cừu."
Trong năm đầu tiên, khi Rebecca còn đang lặng lẽ thích nghi với hoàn cảnh mới, tài năng của cô vẫn chưa được ai phát hiện ngoại trừ một vài người. Cô rõ ràng là một trong những học sinh nghèo; cô không có những bộ váy áo đẹp đẽ để thu hút sự chú ý, không có khách ghé thăm, cũng chẳng có bạn bè nào trong thị trấn. Cô có nhiều giờ tự học hơn, và vì thế có ít thời gian hơn để giao du với bạn bè, dẫu cô rất đỗi mong muốn được hòa mình vào bầu không khí vui tươi ấy của đời sống học đường. Thế nhưng, nước chảy rồi cũng có lúc tìm về đúng chỗ của nó, và đến mùa xuân của năm học thứ hai, cô đã tự nhiên vươn lên vị trí dẫn đầu tương tự như vị trí từng thuộc về cô ở cộng đồng nhỏ bé Riverboro. Cô được bầu làm phó tổng biên tập tờ Wareham School Pilot với sự đồng thuận tuyệt đối, trở thành nữ sinh đầu tiên đảm nhận vị trí đáng mơ ước nhưng cũng đầy gian khổ và bạc bẽo ấy, và khi số báo đầu tay của cô được gửi đến gia đình Cobbs, chú Jerry và dì Sarah gần như chẳng thể ăn nổi hay ngủ yên vì quá đỗi tự hào.
Huldah Meserve khi bàn về cuộc bầu cử đã nhận xét: "Con bé lúc nào cũng giành được phiếu bầu, bởi vì dù nó có biết gì hay không, trông nó cứ như là biết hết; và dù nó có đủ khả năng đảm nhiệm chức vụ hay không, trông nó vẫn ra dáng một kẻ gánh vác được tất cả. Chỉ ước gì tôi cũng cao ráo, tóc tối màu và có cái tài khiến người ta tin rằng mình là một nhân vật lớn lao giống như Rebecca Randall. Chỉ có một điều này: dù lũ con trai gọi nó là xinh đẹp, bạn có để ý là chúng chẳng thèm làm phiền nó bằng sự quan tâm nào không."
Quả thực, thái độ của Rebecca đối với phái nam vẫn có phần lãnh đạm và ngơ ngác, ngay cả khi cô đã mười lăm tuổi rưỡi! Không ai có thể nhìn ngắm cô mà hoài nghi rằng ẩn giấu đâu đó bên trong cô là những tiềm năng thu hút người khác, chỉ là khía cạnh đó trong bản chất của cô đang kiên nhẫn chờ thời cơ. Con người ở một thời điểm nhất định chỉ có thể đáp ứng một mức độ hoạt động nhất định, và chắc chắn họ sẽ ưu tiên thỏa mãn trước những nhu cầu cấp bách nhất, những khao khát mãnh liệt nhất và những hoài bão lớn lao nhất của mình. Rebecca lúc bấy giờ đang ngập chìm trong bao nỗi lo âu và sợ hãi cỏn con, bởi vì mọi chuyện ở ngôi nhà gạch chẳng mấy tốt đẹp và tại nông trang gia đình thì mọi thứ chỉ toàn là gam màu xám xịt, chẳng lấy gì làm hy vọng. Cô quá bận rộn và kiệt sức vì công việc quá tải, khiến tâm trí cô dĩ nhiên chỉ hướng về những vấn đề nan giải của cuộc sống mưu sinh hằng ngày.
Trong suốt mùa thu và mùa đông năm ấy, cô có cảm giác như chưa bao giờ dì Miranda lại trở nên cay nghiệt và hay soi mói đến thế, ngoại trừ quãng thời gian ban đầu mới gặp. Có một ngày thứ Bảy nọ, Rebecca chạy thót lên lầu, bật khóc nức nở và thốt lên: "Dì Jane ơi, con có cảm giác như con chẳng bao giờ có thể chịu đựng nổi những lời chì chiết liên miên của dì ấy nữa. Con làm gì cũng không vừa ý dì Miranda; dì ấy vừa bảo rằng con phải mất cả đời mới gột rửa hết cái chất Randall ra khỏi người, và con thì chẳng chắc là mình muốn gột sạch nó đâu, thế nên sự tình là thế đấy!"
Dì Jane, vốn chẳng bao giờ là người hay biểu lộ cảm xúc, vừa ôm Rebecca khóc theo vừa tìm cách dỗ dành cô.
Bà vừa lau đôi mắt mình rồi lại lau cho Rebecca, vừa dịu dàng nói: "Con phải kiên nhẫn chứ. Dì không kể cho con nghe vì không công bằng khi bắt con phải bận tâm trong lúc con đang học hành vất vả thế này, nhưng dì Miranda của con đang lâm bệnh. Một buổi sáng thứ Hai cách đây khoảng một tháng, dì ấy bị một cơn choáng nhẹ; tuy không quá nặng nhưng bác sĩ lo ngại đó là một cơn đột quỵ, và nếu đúng là vậy thì đó chính là khởi đầu của đoạn cuối con đường. Dì thấy sức khỏe của dì ấy cứ suy kiệt dần đi, và chính điều đó làm dì ấy đâm ra cáu kỉnh, dễ bực bội. Dì ấy còn mang những nỗi khổ tâm khác mà con chẳng hề hay biết, và hỡi đứa cháu ngoan, nếu bây giờ con không đối xử tử tế với dì Miranda, có lúc con sẽ phải ân hận tột cùng đấy."
Mọi sự giận hờn tan biến khỏi khuôn mặt Rebecca, cô nín khóc và cất lời hối lỗi: "Ôi! Tội nghiệp dì ấy quá! Từ nay con sẽ chẳng mảy may để tâm đến những gì dì ấy nói nữa. Dì ấy vừa bảo muốn ăn chút bánh mì nướng với sữa mà con còn đang ngán ngẩm chẳng muốn mang vào cho dì ấy đây, nhưng nghe điều này xong mọi chuyện sẽ khác hẳn. Dì Jane đừng lo lắng quá nhé, biết đâu mọi chuyện lại không đến nỗi tệ như dì nghĩ."
Thế nên lúc sau, khi đem đĩa bánh mì nướng lên cho người dì, cô đã dùng chiếc bát sứ viền vàng đẹp nhất, trải một chiếc khăn ăn có tua rua lên khay và đặt một nhành hoa phong lữ nằm vắt ngang qua chiếc lọ đựng muối.
Cô vui vẻ lên tiếng: "Bây giờ thì thưa dì Miranda, con mong dì sẽ chép miệng khen ngon đấy nhé; đây không phải là bánh mì sữa kiểu nhà Randall đâu, mà là kiểu nhà Sawyer đấy."
Miranda đáp lại: "Đủ mọi kiểu con đã bắt ta thử qua hết lần này đến lần khác rồi. Món này ăn quả thật ra trò đấy; nhưng ta chỉ tiếc là con lại phí phạm cành hoa phong lữ đẹp thế kia."
Rebecca triết lý đáp: "Làm sao mà biết được thế nào là phí phạm hả dì; biết đâu cành hoa phong lữ ấy đã ao ước từ lâu là được làm tươi thắm thêm bữa tối của ai đó, thế nên xin đừng làm nó thất vọng bằng cách vờ như dì không thích nó. Con đã từng thấy hoa phong lữ khóc đấy — vào những buổi sớm tinh sương cơ!"
Rắc rối bí ẩn mà Jane nhắc đến vốn là một thực tế vô cùng phũ phàng, nhưng nó được giữ kín như bưng. Hai nghìn năm trăm đô la từ khoản tài sản nhỏ nhoi của gia đình Sawyer đã được đầu tư vào công việc kinh doanh của một người bạn của người cha quá cố, mang lại cho họ một khoản thu nhập thường niên đều đặn là một trăm đô la. Người bạn gia đình ấy đã qua đời được khoảng năm năm, nhưng con trai ông đã kế nghiệp công việc và mọi thứ vẫn tiếp diễn như xưa. Bỗng nhiên, một bức thư được gửi đến thông báo rằng công ty đã phá sản, việc kinh doanh hoàn toàn sụp đổ và toàn bộ số tiền của nhà Sawyer đã cuốn theo mây khói cùng với mọi thứ khác.
Mất đi một trăm đô la một năm vốn là một chuyện vô cùng cỏn con, nhưng nó lại tạo ra sự khác biệt lớn lao giữa một cuộc sống sung túc và một đời sống phải thắt lưng buộc bụng đối với hai người phụ nữ lớn tuổi chưa chồng. Lối sống của họ vốn đã vô cùng khắc khổ và chừng mực đến mức rất khó để có thể tiết kiệm hơn được nữa, và tai họa lại giáng xuống đúng vào thời điểm bất tiện nhất, bởi vì chi phí học tập và ăn ở của Rebecca, dẫu có ít ỏi đến đâu, vẫn phải được thanh toán sòng phẳng và bằng tiền mặt.
Jane đẫm lệ hỏi người chị cả: "Liệu chúng ta có tiếp tục gồng gánh nổi không hả chị? Chẳng lẽ chúng ta phải chịu thua và kể hết sự tình cho con bé nghe sao?"
Miranda đáp bằng giọng lạnh lùng nhất của bà: "Một khi đã đặt tay vào cày thì không được phép quay đầu lại; chúng ta đã đưa con bé rời khỏi vòng tay mẹ nó và hứa dành cho nó một nền giáo dục, thì chúng ta phải giữ lấy lời hứa ấy. Theo suy nghĩ của chị, nó chính là niềm hy vọng duy nhất của Aurelia trong những năm tới. Chàng người yêu của con bé Hannah thì chiếm hết thời gian và tâm trí nó rồi, và một khi nó lấy được chồng thì mẹ nó sẽ bị cho ra rìa và lãng quên ngay thôi. Thằng John thay vì làm nông lại cứ nghĩ mình phải làm bác sĩ — cứ như là thời buổi này thiên hạ chưa đủ bệnh hoạn hay sao mà còn phải đẻ thêm mấy tay bác sĩ trẻ để giúp người ta mau chóng xuống mồ. Không, hỡi Jane; chúng ta sẽ tằn tiện, sẽ chịu đựng thiếu thốn và tìm cách xoay sở sống qua ngày bằng tiền lãi, nhưng dù có chuyện gì xảy ra đi nữa, chúng ta tuyệt đối không được động đến tiền vốn."
Đối với phần lớn những người phụ nữ New England tháo vát, "động đến tiền vốn" là một tội lỗi chỉ đứng sau tội phóng hỏa, trộm cắp hay giết người; và mặc dù quy tắc ấy đôi khi bị đẩy đi quá xa, phản lại lẽ thông thường — như trong trường hợp này, khi hai người phụ nữ đã ở tuổi sáu mươi hoàn toàn có quyền rút một phần từ khoản tiết kiệm ít ỏi của họ trong lúc hoạn nạn — thì chắc chắn nó vẫn mang lại nhiều điều tốt đẹp hơn là xấu cho cộng đồng.
Rebecca, người chẳng hay biết gì về tình hình tài chính của các dì, chỉ thấy họ ngày càng trở nên tằn tiện hơn, chỗ nào cũng bóp mồm bóp miệng, cắt giảm chuyện này đến chuyện khác một cách không thương tiếc. Thịt và cá mua về ít đi; người phụ nữ trước đây vẫn đến giúp giặt giũ, ủi đồ và cọ rửa hai ngày một tuần đã bị cho nghỉ việc; những chiếc mũ cũ của mùa trước được đem ra chải chuốt và trang trí lại; chẳng còn những buổi đi dạo chơi vùng Moderation hay những chuyến đi chơi xa tới Portland. Sự tiết kiệm đã được đẩy lên đến cực điểm; thế nhưng dẫu cho Miranda có ảm đạm và cứng nhắc trong thái độ cũng như cách trò chuyện đến mức nào đi chăng nữa, ít nhất bà chưa bao giờ chì chiết cô cháu gái là một gánh nặng; thế nên phần thiệt thòi của Rebecca trong chuỗi bất hạnh của nhà Sawyer chỉ gói gọn trong việc phải diện lại những chiếc váy, chiếc mũ và chiếc áo khoác cũ kỹ mà chẳng có lấy chút hy vọng đổi mới nào.
Tuy nhiên, tình cảnh ở Sunnybrook thì chẳng thể nào che giấu nổi, nơi mà chuỗi tai họa cứ tiếp diễn như một câu chuyện dài kỳ kéo dài suốt cả năm trời. Mùa khoai tây thất bát; chẳng có mấy quả táo để mà nhắc đến; vụ cỏ khô thì nghèo nàn; Aurelia thỉnh thoảng lại lên cơn chóng mặt; Mark thì bị gãy mắt cá chân. Vì đây là lần thứ tư cậu nhóc gây ra chuyện này, Miranda bèn dò hỏi xem trong cơ thể con người có tổng cộng bao nhiêu cái xương, "để họ còn biết khi nào thì thằng Mark gãy xong toàn bộ số xương đó." Thời hạn trả lãi khoản tiền thế chấp — thứ ác mộng đã bóp nghẹt mọi niềm vui trong gia đình Randall — đã đến rồi đi, và lần đầu tiên sau mười bốn năm, họ hoàn toàn không có khả năng chi trả khoản tiền bốn mươi tám đô la bắt buộc. Điểm sáng duy nhất trên bầu trời lúc này là việc Hannah đính hôn với Will Melville — một chàng thanh niên làm nông có mảnh đất giáp ranh với Sunnybrook, sở hữu một ngôi nhà khang trang, một mình một cõi và là chủ nhân của cuộc đời mình. Hannah mãn nguyện với tương lai rực rỡ đến bất ngờ của bản thân đến mức hầu như chẳng màng tới những âu lo của mẹ; bởi trên đời có những kiểu người cứ thăng hoa trong nghịch cảnh nhưng lại sa sút khi đối mặt với sự thịnh vượng bất ngờ. Cô đã có chuyến ghé thăm nhà gạch kéo dài một tuần; và ấn tượng của Miranda, được thì thầm kín đáo với Jane, là Hannah sống keo kiệt như vỏ cây và cũng ích kỷ chẳng kém; rằng một khi đã leo lên được những nấc thang cao nhất trong xã hội, cô ta sẽ không ngần ngại đá văng chiếc thang ở dưới chân mình đi một cách phũ phàng nhất; rằng khi được dò hỏi về khả năng giúp đỡ các em nhỏ trong tương lai, cô ta bảo rằng mình đoán bản thân đã làm tròn trách nhiệm rồi, và cô ta chẳng dại gì gánh thêm gánh nặng họ hàng nghèo khó trên vai Will cả. Miranda thốt lên: "Nó chính là cái giống Susan Randall từ trong trứng nước! Ta rất mừng khi thấy mặt nó quay về hướng Temperance. Nếu cái khoản thế chấp kia mà có ngày được xóa sạch khỏi nông trang, thì kẻ làm điều đó chắc chắn không phải là Hannah đâu; mà sẽ là Rebecca hoặc tao!"
