Thời gian cứ thế trôi qua; mùa hè nhường chỗ cho mùa thu, rồi mùa thu lại chuyển sang mùa đông. Cuộc sống trong ngôi nhà gạch dạo gần đây trở nên bình lặng hơn, bởi Rebecca thực sự đang cố gắng cẩn thận hơn trong việc thực hiện các công việc và bổn phận của mình, đồng thời cũng nhẹ nhàng hơn trong các trò chơi. Con bé đang dần học được sức mạnh của câu trả lời dịu dàng trong việc xoa dịu cơn thịnh nộ.

Có lẽ dì Miranda không còn quá nhiều cơ hội để nổi giận, nhưng cũng phải công nhận rằng bà đã không tận dụng triệt để những cơ hội hiếm hoi ấy.

Chỉ có một lần cơn giận chính đáng bùng lên xuất phát từ thói quen quá ư hiếu khách của Rebecca, mà sau đó thói quen ấy lại bộc lộ theo một cách còn kịch tính và bất ngờ hơn nữa.

Vào một chiều thứ Sáu nọ, con bé xin phép dì Miranda mang một nửa phần bánh mỳ và sữa của mình lên gác cho một người bạn.

"Chúa tôi, trên đấy con có bạn bè nào cơ chứ?" dì Miranda gặng hỏi.

"Đứa con út nhà Simpson ạ, bé sang chơi qua Chủ nhật; ý con là, nếu dì đồng ý và mẹ con bé cũng cho phép. Con bế xuống cho dì xem nhé? Con bé mặc chiếc váy cũ của Emma Jane trông đáng yêu lắm ạ."

"Mày có thể bế nó xuống, nhưng đừng có mang ra khoét mắt tao! Cứ lén lút đưa nó ra bằng con đường mày đã mang nó vào rồi trả về cho mẹ nó nhanh lên. Đồ ở đâu ra mà học cái thói đi mượn em bé về chơi ngày Chủ nhật thế hả!"

"Vì dì đã quen sống trong một ngôi nhà chẳng có đứa trẻ nào nên mới không biết nó tẻ nhạt ra sao thôi," Rebecca thở dài đầy vẻ nhẫn nhịn khi bước về phía cửa; "nhưng ở nông trang thì lúc nào cũng có sẵn một đứa trẻ bầu bĩnh, tươi tắn để chơi cùng và âu yếm. Dẫu có hơi đông đúc đi nữa thì vẫn còn hơn là trống hoác chẳng có ai. Thôi được, con sẽ mang trả con bé. Nó chắc sẽ thất vọng lắm đấy, và mẹ Simpson cũng vậy. Bà ấy đã định đi Milltown rồi cơ mà."

"Thế thì bà ta đành phải hủy kế hoạch thôi," cô Miranda lạnh lùng đáp.

"Hay là con cứ lên trên ấy rồi trông em bé luôn được không ạ?" Rebecca gợi ý. "Con đã bế nó về đây để có thể hoàn thành việc nhà ngày thứ Bảy mà không bị ảnh hưởng gì cơ mà."

"Mày đã có đủ việc phải làm ngay ở cái nhà này rồi, đừng có bày đặt mượn trẻ con về để thêm chân thêm cõi. Giờ thì cấm cãi lại, đút cho đứa nhỏ ít cơm chiều rồi ẵm ngay nó về chỗ mẹ mày đi."

"Dì không muốn con đi lối cửa trước, vậy hay là con cứ đi qua phòng này để dì ngắm nó một cái nhé? Tóc nó vàng óng và mắt xanh to tròn đấy ạ! Mẹ Simpson bảo nó giống hệt bố nó."

Cô Miranda cười nhạt mắng rằng con bé chắc chắn không thể giống bố được, vì tay đó hễ thấy cái gì trước khi hắn tới là vơ vét sạch cái đó rồi!

Dì Jane đang ở phòng chứa đồ vải trên gác, phân loại những chiếc ga giường và vỏ gối sạch sẽ cho ngày thứ Sảy, và Rebecca liền tìm đến để được an ủi.

"Con đã bế em bé nhà Simpson về, dì Jane ạ, vì nghĩ rằng nó sẽ giúp chúng ta qua được một ngày Chủ nhật tẻ ngắt, nhưng dì Miranda lại không cho con bé ở lại. Emma Jane đã được hứa hẹn cho mượn con bé vào Chủ nhật tuần tới, còn Alice Robinson là tuần kế tiếp. Mẹ Simpson muốn con được nhận trước vì con có rất nhiều kinh nghiệm chăm trẻ. Dì vào ngắm con bé đang ngồi trên giường con đi, dì Jane! Trông có đáng yêu không cơ chứ? Nó thuộc dạng bụ bẫm, hay ê a cười nói chứ không èo uột, khó chiều như mấy đứa trẻ khác đâu ạ, và con cứ tưởng tượng mình sẽ được thay quần áo cho nó tận hai lần mỗi ngày cơ. Ôi chao! Ước gì con có một cuốn sách in sẵn mọi điều con ĐƯỢC PHÉP làm, thì con đã chẳng phải thất vọng nhiều lần như thế."

"Chẳng có cuốn sách nào in ra lại vừa vặn với con được đâu, Rebecca," dì Jane đáp, "vì chẳng ai có thể tưởng tượng trước nổi những điều mà con muốn làm đâu. Con định bồng thẳng đứa bé nặng nề ấy trên tay đi về nhà thật đấy à?"

"Không ạ, con sẽ kéo nó đi bằng chiếc xe kéo xà phòng nhỏ. Nào, em bé! Bỏ ngón tay cái ra khỏi miệng rồi đi chơi xe đẩy với Becky nào." Con bé dang đôi tay trẻ trung và khỏe khoắn về phía đứa trẻ đang ê a cười thích thú, kéo thốc đứa bé ngồi vào ghế, tiện tay lật ngược nó lại một cách chẳng màng lễ nghĩa, tháo chiếc kim băng cong vẹo ở cạp quần rồi bĩu môi ném đi, bế xốc nó (vẫn trong tư thế chúc ngược đầu) đến trước tủ đựng đồ, chọn một chiếc kim băng lớn, và tiến hành đính chiếc váy lót bằng vải nỉ đỏ ngắn ngủn của nó vào chiếc áo lót mà nó đang mặc. Dù là nằm sấp hay cắm đầu xuống đất, chân chổng lên trời, em bé nhà Simpson vẫn thừa biết mình đang nằm trong tay một chuyên gia thực thụ, và tiếp tục ê a ngoan ngoãn trong khi dì Jane đứng nhìn màn biểu diễn ấy với vẻ kinh ngạc ngẩn ngơ.

"Trời đất ơi, Rebecca," dì thốt lên, "tài thật đấy, sao mà con khéo chăm trẻ thế không biết!"

"Con phải thế chứ ạ; con đã nuôi tận ba đứa rưỡi rồi cơ mà," Rebecca hớn hở đáp lời, kéo hộ tất lên cho đứa bé nhà Simpson.

"Dì cứ nghĩ là con phải thích búp bê hơn cơ đấy," Jane nói.

"Con thích chúng chứ, nhưng búp bê thì chẳng bao giờ thay đổi; nó mãi mãi chỉ là một con búp bê cũ kỹ nhàm chán, và con cứ phải tự tưởng tượng ra là nó đang hờn dỗi, ốm đau, hoặc là nó yêu con, hay ghét con cay đắng. Trẻ con phiền phức hơn, nhưng mà đáng yêu hơn nhiều."

Cô Jane dang bàn tay gầy gò với chiếc nhẫn vàng mỏng manh, mòn vát trên ngón tay, và đứa bé liền quấn những ngón tay bụ bẫm của mình quanh chiếc nhẫn, nắm thật chặt.

"Dì đeo nhẫn ở ngón đính hôn phải không ạ, dì Jane? Dì đã bao giờ nghĩ đến chuyện lấy chồng chưa?"

"Rồi, con yêu ạ, từ rất lâu rồi."

"Chuyện gì đã xảy ra vậy, dì Jane?"

"Chú ấy đã mất—ngay trước ngày đó."

"Ồ!" Và đôi mắt Rebecca bỗng nhòa đi.

"Chú ấy là một người lính và đã hy sinh vì vết thương do súng bắn, trong một bệnh viện ở miền Nam."

"Ôi! Dì Jane!" con bé khẽ thốt lên. "Ở xa dì ạ?"

"Không, ta ở bên chú ấy."

"Chú ấy còn trẻ chứ ạ?"

"Đúng vậy; trẻ trung, dũng cảm và tuấn tú, Rebecca ạ; chú ấy chính là Tom, em trai của ông Carter."

"Ôi! Con rất mừng vì dì đã ở bên chú ấy! Chú ấy hẳn là hạnh phúc lắm phải không ạ, dì Jane?"

Jane nhìn ngược về phía những năm tháng tưởng chừng đã phai mờ, và hình ảnh về niềm hạnh phúc của Tom chợt lóe lên trong tâm trí bà: nụ cười hốc hác, giọt nước mắt trong đôi mắt mệt mỏi, đôi tay dang rộng, và giọng nói yếu ớt cất lên: "Ôi, Jenny! Jenny yêu dấu! Anh đã rất nhớ em, Jenny!" Mọi cảm xúc như vỡ oà! Bà chưa từng thốt ra dù chỉ nửa lời với bất kỳ ai, bởi chẳng có lấy một người thấu hiểu. Giờ đây, với vẻ ngượng ngùng để che giấu đôi mắt ngấn lệ, bà gục đầu lên bờ vai trẻ trung bên cạnh, nghẹn ngào thốt lên: "Mọi chuyện thực sự rất cay đắng, Rebecca ạ!"

Em bé nhà Simpson đã rúc người ngủ ngoan trong lòng Rebecca, ngả đầu ra sau và thỏa mãn mút ngón tay cái. Rebecca cúi sát má chạm vào mái tóc điểm bạc của người dì và khẽ vỗ về, thì thầm: "Con rất tiếc, dì Jane ạ!"

Đôi mắt cô thiếu nữ trở nên dịu dàng và đong đầy tình cảm, trái tim non trẻ trong lồng ngực như rộng mở hơn và lớn lên; lớn lên trong sự ngọt ngào, trực giác và chiều sâu của cảm xúc. Nó đã nhìn thấu vào một trái tim khác, cảm nhận nhịp đập và nghe được tiếng thở dài của trái tim ấy; và đó chính là cách mà mọi trái tim trên đời này lớn lên.

Những biến cố như thế đã làm phong phú thêm dòng chảy tĩnh lặng của cuộc sống thường nhật, vốn càng trở nên vắng vẻ hơn sau sự rời đi của Dick Carter, Living Perkins và Huldah Meserve đến Wareham, cùng với sĩ số èo uột của lớp học mùa đông, nơi những đứa trẻ nhỏ tuổi trong vùng thường nghỉ học suốt những tháng trời giá rét.

Tuy nhiên, cuộc sống không bao giờ có thể thực sự tẻ nhạt hay thiếu vắng những chuyến phiêu lưu đối với một đứa trẻ mang tính cách như Rebecca. Bản chất con bé vốn tràn đầy sự thích ứng, linh hoạt và cởi mở. Nó kết bạn ở khắp mọi nơi đặt chân tới và làm quen với đủ mọi thành phần ở bất cứ xó xỉnh nào.

Chính con bé là người chạy ra cửa nhà kho để nhận đĩa từ tay "anh bán thịt" hay "anh bán cá"; chính nó nắm rõ gia phả của những kẻ bán hoa quả dạo và thợ hànong dạo; chính nó được mời đến ăn tối hoặc ngủ qua đêm với những đứa trẻ ở các ngôi làng lân cận—những đứa trẻ mà các người dì của nó thậm chí còn chưa từng nghe tới tên cha mẹ chúng. Về bản chất của những mối quan hệ này, vốn có vẻ vô cùng phong phú trong mắt những kẻ quan sát hời hợt, chúng mang nhiều sắc thái khác nhau, và dẫu cô thiếu nữ theo đuổi chúng với tất cả sự nhiệt thành và hăng hái, chúng vẫn để lại trong lòng con bé sự trống trải và khát khao tình cảm; đó chưa bao giờ là những sự gắn bó thân thiết vốn có thể dễ dàng được tạo nên bởi những tâm hồn nông cạn. Nó yêu quý Emma Jane, nhưng đó là tình bạn sinh ra từ sự gần gũi và hoàn cảnh, chứ không phải từ sự đồng điệu thực sự. Chính sự hòa nhã, chung thủy và tận tụy của cô bạn hàng xóm mới là điều khiến nó yêu mến, và mặc dù đánh giá đúng đắn những phẩm chất ấy, nó vẫn luôn tìm kiếm xa hơn thế những khoảnh khắc trí tuệ; tìm kiếm nhưng chẳng bao giờ thấy, bởi dẫu Emma Jane có lợi thế hơn về tuổi tác, con bé vẫn còn quá non nớt. Huldah Meserve có bản năng ham vui rất hợp với gu của Rebecca; cô bé cũng có một vốn hiểu biết đời sống đầy hấp dẫn nhờ việc từng đến thăm các người chị đã lập gia đình ở Milltown và Portland; nhưng bù lại, ở Huldah lại có một sự sắc sảo và thiếu đồng cảm nhất định, mang lại cảm giác xa cách nhiều hơn là thu hút. Với Dick Carter, ít nhất con bé có thể trò chuyện một cách thông minh về các bài học. Cậu nhóc là một nam sinh đầy hoài bão, ôm ấp bao dự định cho tương lai và khá thoải mái thảo luận điều đó với Rebecca, nhưng hễ khi nào con bé đá động đến tương lai của chính mình thì sự quan tâm của cậu ta lại giảm đi trông thấy. Vào thế giới của sự mộng mơ và lý tưởng, cả Emma Jane, Huldah lẫn Dick dường như chưa từng đặt chân đến, và nhận thức về điều đó luôn tạo ra một khoảng cách sâu hoắm giữa họ và Rebecca.

Vợ chồng "chú Jerry" và "dì Sarah" Cobb lại là những người bạn quý giá theo một cách hoàn toàn khác, mang lại sự thỏa mãn sâu sắc và có lẽ cũng ẩn chứa đôi chút hiểm họa. Một chuyến viếng thăm của Rebecca luôn khiến hai ông bà mừng vui khôn tả. Cuộc trò chuyện vui tươi cùng những lời bình phẩm độc đáo của con bé về cuộc đời nói chung thực sự làm lóa mắt đôi vợ chồng già, những người vẫn chăm chú lắng nghe từng lời thốt ra từ con bé như thể đó là lời tiên tri; và Rebecca, dẫu chưa từng có kinh nghiệm trước đó, cũng thầm thừa nhận niềm vui đầy rủi ro khi được trở nên rik rỡ trong mắt dẫu chỉ là một cặp vợ chồng già bình dị và tẻ nhạt như ông bà Cobb. Dì Sarah lập tức chạy tới phòng chứa thức ăn hoặc hầm rượu hễ khi nào bóng dáng mảnh khảnh của Rebecca vừa xuất hiện trên đỉnh đồi, và chắc chắn sẽ có một chiếc bánh tart mứt hoặc bánh ngọt phủ đường được mang ra. Cảnh tượng vóc dáng gầy gò của chú Jerry già trong chiếc áo sơ mi trắng tinh, bất kể thời tiết ra sao, luôn làm tim Rebecca ấm lại mỗi khi nhìn thấy chú ngóng trông đầy ao ước từ cửa sổ nhà bếp. Trước khi tuyết rơi, không biết bao nhiêu lần chú đã ra ngồi trên đống ván ở cổng, chỉ để xem liệu có cơ may nào con bé đang leo lên con dốc dẫn đến nhà họ hay không. Vào mùa thu, Rebecca thường là bạn đồng hành của ông cụ trong lúc cụ đi đào khoai hay bóc vỏ đậu, và giờ đây vào mùa đông, khi một thanh niên khác đảm nhận việc đánh xe ngựa, thỉnh thoảng con bé vẫn ở lại bầu bạn trong lúc cụ làm công việc vắt sữa buổi chiều. Có thể khẳng định rằng cụ là sinh vật duy nhất ở Riverboro chiếm trọn sự tin tưởng của Rebecca; là con người duy nhất mà con bé trút bỏ toàn bộ tâm can, cùng với bao hoài bão, giấc mơ và những tham vọng mơ hồ. Tại ngôi nhà gạch, con bé phải luyện các nốt nhạc và bài tập ngón khô khan, nhưng bên chiếc đàn organ tủ tại nhà ông bà Cobb, con bé lại ca hát như một chú chim, tự ứng tấu những bản đệm đơn giản mà trong tai những người nghe ít chữ nghĩa lại chẳng khác nào một điều kỳ diệu. Ở đây con bé được hạnh phúc, ở đây con bé được yêu thương, ở đây con bé được sống là chính mình, được ngưỡng mộ và cưng chiều. Nhưng, con bé thầm nghĩ, giá mà có ai đó không chỉ yêu thương mà còn thấu hiểu; ai đó nói cùng ngôn ngữ, thấu triệt những khát khao và hưởng ứng những nỗi niềm huyền bí trong lòng mình! Có lẽ chốn thành thị lớn lao Wareham sẽ có những con người biết suy ngẫm, mơ mộng và ngạc nhiên giống như con bé.

Thực tế thì Jane không hề thấu hiểu cô cháu gái của mình hơn Miranda là bao; điểm khác biệt giữa hai chị em nằm ở chỗ, trong khi Jane cảm thấy khó hiểu, bà đồng thời cũng bị thu hút, và khi hoàn toàn mù tịt trước lời giải thích cho một hành động kỳ lạ hoặc bất thường nào đó, bà vẫn dành sự đồng cảm cho động cơ tiềm ẩn của nó và luôn hướng về điều tốt đẹp nhất. Một sự thay đổi lớn lao đã diễn ra ở Jane nhiều hơn bất kỳ ai khác trong ngôi nhà gạch, nhưng nó lại được thực hiện một cách quá ư âm thầm và che giấu kín đáo đến mức những người quan sát bình thường khó lòng nhận ra. Cuộc sống giờ đây đã có một mục đích mà trước kia hoàn toàn thiếu vắng. Bữa sáng không còn phải ăn vội vã trong nhà bếp nữa, bởi giờ đây với ba con người, việc bày biện khăn bàn trong phòng ăn là hoàn toàn xứng đáng; đó cũng là một bữa ăn thịnh soạn hơn xưa, khi chưa có sự hiện diện của một đứa trẻ cần được quan tâm. Buổi sáng trở nên rộn ràng hơn nhờ khoảnh khắc Rebecca chuẩn bị đi học, việc gói ghém chiếc giỏ đựng bữa trưa, lời dặn dò cuối cùng về chiếc ô, áo mưa hay ủng cao su; lời nhắc nhở lúc chia tay và ánh mắt vô thức ngóng chờ bên cửa sổ để đón cái vẫy tay chào tạm biệt cuối cùng. Bà nhận ra mình đang tự hào về ngoại hình ngày càng phổng phao của Rebecca, chiếc cổ tròn trịa, đôi má ửng hồng và làn da tươi tắn hơn; bà thường hay nhắc đến độ dài mái tóc của Rebecca kèm theo vài lời ca ngợi về độ suôn mượt và óng ả đặc biệt của nó, vào những lúc bà Perkins tỏ ra quá mức hào hứng với làn da của Emma Jane. Bà hoàn toàn đứng về phía cô cháu gái khi nổ ra cuộc tranh cãi giữa chiếc váy bằng vải thô pha len màu đỏ thẫm hay màu nâu, và đã trải qua một trận chiến đáng nhớ với người em gái để mua cho bằng được chiếc mũ phớt đen của Rebecca một con chim nhỏ màu đỏ. Không ai đoán được niềm vui thầm lặng ẩn giấu trong lòng bà khi ngắm nhìn mái đầu tối màu của cô thiếu nữ cặm cụi bên những bài học vào ban đêm, hay mơ mộng về niềm hạnh phúc trong những buổi tối yên ả khi Miranda đi dự buổi cầu nguyện; những buổi tối mà Rebecca sẽ cất giọng đọc to bài thơ *Hiawatha* hay *Barbara Frietchie*, *The Bugle Song*, hay *The Brook*. Sự tồn tại tẻ nhạt, đơn điệu của bà bỗng đâm chồi nảy lộc dưới những giọt sương rơi xuống từ linh hồn tươi trẻ này; sự khô khan của bà bừng sáng dưới bàn tay khơi gợi của tâm trí người trẻ tuổi, được thắp lửa từ "tia lửa linh thiêng từ trời cao" dường như luôn tỏa ra từ sự hiện diện của Rebecca.

Ý định trở thành một họa sĩ giống như người bạn Miss Ross của Rebecca đang dần phai nhạt, nguyên nhân là do những khó khăn dường như không thể vượt nổi trong việc tìm kiếm bất kỳ sự hướng dẫn nào. Dì Miranda của con bé không hề thấy có chút khôn ngoan nào trong việc mài giũa một tài năng như thế, và không thể tưởng tượng nổi việc tiền bạc có thể kiếm được từ việc làm đó. Những "bức tranh vẽ tay" bị coi rẻ ở Riverboro, nơi những bức tranh in màu rực rỡ hay tranh khắc thép trang nghiêm mới được tôn trọng và coi trọng. Vẫn còn một tia hy vọng mỏng manh, vô cùng mỏng manh, rằng Rebecca có thể được phép học một vài bài nhạc với Miss Morton, người chuyên chơi đàn organ tủ ở nhà thờ, nhưng điều này hoàn toàn phụ thuộc vào việc liệu Mrs. Morton có quyết định nhận một chiếc giàn phơi cỏ khô để đổi lấy một năm dạy học cho con gái bà hay không. Bà vẫn đang cân nhắc vấn đề này, nhưng sự hoài nghi về việc liệu mình có nên bán hay cho thuê những cánh đồng cỏ khô hay không cứ giữ chân bà lại trong quyết định cuối cùng. Âm nhạc, cũng giống như mọi bộ môn nghệ thuật khác, bị cô Miranda xem là một trò giải trí phù phiếm, vô bổ và ngốc nghếch, nhưng bà vẫn cho phép Rebecca dành một tiếng mỗi ngày để tập luyện trên chiếc đàn piano cũ, cùng một chút thời gian học thêm nếu như Jane có thể thu xếp chúng mà không phải bỏ ra một đồng tiền mặt nào.

Tin tức từ Sunnybrook Farm nhìn chung mang nhiều hy vọng hơn là lo lắng. Chồng của người chị họ Ann đã qua đời, và John, người anh trai yêu quý của Rebecca, đã đến để làm trụ cột gia đình cho người chị họ góa chồng. Cậu sẽ được học hành đàng hoàng để đổi lấy công việc chăm sóc con ngựa, con bò và nhà kho, và điều còn tuyệt vời hơn nữa là được sử dụng tủ sách y khoa gồm hai đến ba chục cuốn của cố bác sĩ già. Toàn bộ tâm trí John đều hướng về giấc mơ trở thành một bác sĩ nông thôn, với Rebecca làm người lo chuyện bếp núc cho mình, và viễn cảnh ấy giờ đây thật chân thực, gần gũi đến mức cậu hầu như có thể mờ ảo tưởng tượng ra con chiến mã của mình đang băng qua những đợt tuyết dày trong các chuyến đi cứu người, hoặc ít kịch tính hơn nhưng chẳng kém phần hấp dẫn, cậu có thể nhìn thấy chiếc xe ngựa gọn gàng của một vị y sĩ đang lăn bánh chầm chậm trên những con đường nông thôn rợp bóng râm, với chiếc hòm thuốc nằm giữa đôi chân của cậu—Bác sĩ Randall—và cô Rebecca Randall đang ngồi trong chiếc váy lụa đen bên cạnh.

Hannah giờ đây đã búi tóc cao và mặc những chiếc váy dài qua mắt cá chân một chút, những sự nhượng bộ này là do chiều cao quá khổ của con bé. Mark bị gãy xương đòn, nhưng vết thương đang lành lại rất tốt. Bé Mira thì ngày càng xinh xắn. Thậm chí còn có tin đồn rằng dự án đường sắt từ Temperance đến Plumville có thể sẽ chạy qua gần khu nông trang nhà Randall, trong trường hợp đó giá đất sẽ tăng vọt từ mức chẳng đáng một xu lên một con số ít nhất cũng ra dáng là giá tiền. Mrs. Randall từ chối việc xem xét bất kỳ sự cải thiện nào về tình hình tài chính như một khả năng có thật. Sẵn sàng làm việc từ khi mặt trời mọc cho đến lúc mặt trời lặn chỉ để kiếm đủ cái ăn qua ngày cho lũ trẻ, bà sống vì tương lai của chúng thay vì hiện tại của chính mình, đúng như bản năng của một người mẹ khi số phận của bản thân vốn dĩ quá cay đắng và lạnh lẽo.