Cho dù chưa biết bao giờ người ngoài hành tinh mới đánh tới, áp lực tương lai đè lên vai Đế quốc Hải quân vẫn vô cùng to lớn.

Nhưng đó dù sao cũng là chuyện của tương lai, còn xét ở thời điểm hiện tại, áp lực của Đế quốc Hải quân lại vô cùng nhỏ. Nhỏ đến mức chiến hạm của Đại Đường Hải quân lúc này đang nhàn rỗi đến phát chán, nằm không tại các cảng lớn chẳng khác nào những món đồ trong bảo tàng.

Do đó, xét trên tình hình thực tế hiện tại, Đế quốc Hải quân không quá cấp bách trong việc cần đến các chiến hạm trọng tải lớn, thậm chí ngay cả tàu tuần dương bọc thép cũng không mấy thiết tha. Thứ mà Đế quốc Hải quân cần chính là số lượng lớn các tàu tuần dương, hộ vệ hạm và tàu tuần tra ven bờ.

Hơn nữa, Đế quốc Hải quân cũng không đòi hỏi quá cao về khả năng tác chiến của các loại tàu tuần dương, hộ vệ hạm, tàu tuần tra ven bờ kể trên, mà ngược lại còn chú trọng hơn đến các tính năng phụ trợ như tầm hoạt động, tính năng đi biển, khả năng duy trì hoạt động trên biển và không gian sinh hoạt của quân sĩ.

Đồng thời, do cần số lượng lớn các chiến hạm cỡ vừa và nhỏ để duy trì quyền kiểm soát trên khắp các vùng biển toàn cầu, nên so với hiệu năng, Đế quốc Hải quân lại càng cấp thiết về mặt số lượng hơn.

Những chính sách này của Hải quân đã khiến công tác đóng mới chiến hạm, thậm chí là tàu tuần dương bọc thép bị đình trệ. Tuy việc đóng tàu vẫn được tiếp tục, nhưng tốc độ đã chậm đi rất nhiều.

Thay vào đó, phần lớn ngân sách lại được dồn cho các loại tàu cỡ vừa, cỡ nhỏ và tàu hỗ trợ.

Ngay cả đối với các chiến hạm cỡ vừa và nhỏ, Hải quân cũng đã có những thay đổi đáng kể. Đơn cử như lớp tàu tuần dương vòm giáp Tây Ấn, vốn được đánh giá rất cao theo tiêu chuẩn truyền thống, nhưng chỉ sau khi đóng được bốn chiếc, Hải quân đã hủy bỏ đơn đặt hàng để chuyển sang đóng lớp Tây Ấn cải tiến.

Thế nhưng, sức chiến đấu của lớp Tây Ấn cải tiến lại thậm chí còn không bằng lớp Tây Ấn cũ kỹ!

Đúng vậy!

Lớp tàu tuần dương Tây Ấn cải tiến mà Đại Đường Hải quân mới khởi công đóng gần đây, xét về sức chiến đấu, lại còn thua kém cả lớp tàu tuần dương Tây Ấn trước khi cải tiến.

Chuyện này có lẽ nhìn dưới con mắt người đời sau thì rất khó hiểu, nhưng nếu đặt trong bối cảnh Đại Đường Hải quân đương thời, thì lại vô cùng dễ hiểu.

Tuy thiết kế ban đầu của lớp Tây Ấn trong mắt đại đa số các tướng lĩnh Hải quân được coi là vô cùng hoàn mỹ.

Chỉ với lượng giãn nước tiêu chuẩn vỏn vẹn hai ngàn năm trăm tấn, nó đã sở hữu khả năng phòng hộ khá ấn tượng nhờ sự kết hợp giữa vòm giáp và hầm than. Hơn nữa, tàu còn được trang bị hỏa lực mạnh mẽ với sáu khẩu pháo hạm nạp hậu một trăm năm mươi mi-li-mét, tốc độ tối đa có thể đạt tới mười tám hải lý/giờ, tầm hoạt động lên tới bảy ngàn ki-lô-mét, trong khi giá thành lại không hề đắt đỏ, chỉ tốn bốn mươi vạn Đường Nguyên.

Tổ máy hơi nước mạnh mẽ, loại thép giáp thấm carbon tiên tiến nhất, pháo nạp hậu rãnh xoắn một trăm năm mươi mi-li-mét cỡ nòng ba mươi lăm lần tiên tiến, cùng các thiết bị nhắm quang học hiện đại.

Những yếu tố này cộng lại đã đủ để sức chiến đấu của tàu tuần dương lớp Tây Ấn ngạo nghễ quần hùng, sức chiến đấu tổng hợp thậm chí còn vượt qua cả lớp tàu tuần dương bảo vệ đai giáp Sơn Tây bốn ngàn tấn.

Mà lớp tàu tuần dương bảo vệ đai giáp Sơn Tây kia, trước đây từng được xếp vào hàng ngũ chiến hạm.

Mặc dù hai loại chiến hạm này chênh lệch rất lớn về trọng tải, nhưng sức chiến đấu thực tế lại càng khác biệt một trời một vực. Lớp tàu tuần dương bảo vệ Sơn Tây tuy tuổi tàu còn mới và sau này cũng đã lần lượt được cải tiến sang sử dụng pháo nạp hậu.

Thế nhưng vẫn không thể khỏa lấp sự lạc hậu trong hiệu năng tổng thể của lớp tàu tuần dương bảo vệ Sơn Tây.

Tuy nhiên, dù là như vậy, Hải quân vẫn không hài lòng với lớp tàu tuần dương Tây Ấn.

Tại sao ư? "Tốt" không có nghĩa là "dễ dùng"!

Hơn nữa lớp Tây Ấn lại quá tiên tiến, mà đã tiên tiến thì giá thành lại đắt đỏ!

Mức giá đắt đỏ ở đây không phải nói đến chi phí đóng tàu, thực ra với lượng giãn nước tiêu chuẩn hai ngàn năm trăm tấn mà giá bốn mươi vạn thì không tính là đắt.

Thứ thực sự đắt đỏ chính là chi phí bảo dưỡng về sau.

Phía Hải quân đã từng ước tính, chi phí vận hành trong mười năm đầu phục vụ của tàu tuần dương lớp Tây Ấn còn cao hơn cả chi phí của lớp tàu tuần dương đai giáp Sơn Tây bốn ngàn tấn.

Đây cũng chính là lý do tại sao những năm gần đây Hải quân luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc huấn luyện pháo thuật.

Nếu pháo thuật quá kém thì khi bắn trúng mục tiêu sẽ cần phải tiêu tốn nhiều đạn hơn, mà mỗi viên đạn đều là tiền cả đấy!

Đồng thời, tàu tuần dương vòm giáp lớp Tây Ấn tuy có hiệu năng chiến đấu rất xuất sắc, nhưng ở các khía cạnh khác thì lại khá bình thường.

Chẳng hạn như khả năng đi biển hay không gian sinh hoạt của quân sĩ trên tàu, thực tế đều không bằng lớp tàu tuần dương đai giáp Sơn Tây.

Lớp tàu tuần dương Sơn Tây tuy là thiết kế cũ, nhưng bù lại có trọng tải đủ lớn, có thể dành ra nhiều diện tích hơn để cải thiện không gian sinh hoạt cho quân sĩ. Hơn nữa, trong các đợt cải tạo về sau, Hải quân không trang bị thêm các loại pháo nòng lớn, pháo chính sau khi cải tạo cũng chỉ là loại pháo nạp hậu rãnh xoắn một trăm năm mươi mi-li-mét cỡ nòng ba mươi lăm lần giống như lớp Tây Ấn, thậm chí số lượng cũng chẳng nhiều hơn bao nhiêu.

Với cùng một trọng tải, hỏa lực tương đương, dĩ nhiên sẽ dư dả thêm không gian để cải thiện các phương diện khác.

Cho nên lớp tàu tuần dương Sơn Tây sau khi cải tạo, tuy sức chiến đấu không tương xứng với lượng giãn nước bốn ngàn tấn, nhưng khả năng đi biển và không gian sinh hoạt lại vô cùng lý tưởng.

Đây cũng là lý do tại sao mấy năm gần đây, Hải quân thường xuyên điều động tàu tuần dương lớp Sơn Tây ra nước ngoài làm nhiệm vụ, vì các quân sĩ rất yêu thích mẫu tàu tuần dương trông có vẻ cũ kỹ này nhưng lại rất thoải mái để sinh hoạt.

Ngược lại với lớp Tây Ấn, tuy vẻ ngoài có sức chiến đấu "nổ bảng" nhưng thực tế lại không mấy thân thiện với quân sĩ trên tàu.

Để giải quyết vấn đề này, Đế quốc Hải quân đã điều chỉnh lại thiết kế, chủ yếu là cắt giảm hỏa lực và giáp trụ, nhằm cải thiện khả năng đi biển cũng như không gian sinh hoạt của quân sĩ.

Từ đó, lớp tàu tuần dương Tây Ấn cải tiến đã ra đời, chỉ được trang bị vỏn vẹn hai khẩu pháo hạm một trăm năm mươi mi-li-mét, cùng với bốn khẩu pháo phụ một trăm mi-li-mét.

So với nguyên mẫu Tây Ấn, hỏa lực đã giảm sút hơn phân nửa!

Về phòng hộ, tuy vẫn sử dụng thép giáp thấm carbon, nhưng độ dày và diện tích bao phủ đã bị thu hẹp đáng kể, phần lớn các vị trí chỉ được che chắn qua loa bằng thép tấm là xong.

Đánh đổi những thứ đó để lấy lại lợi ích gì?

Quân sĩ phục vụ trên tàu được sống thoải mái hơn một chút, nếu nói cuộc sống trước kia là cực kỳ gian khổ, thì nay đã chuyển thành... rất gian khổ.

Để cải thiện điều kiện phục vụ trên chiến hạm, giúp tàu có thể duy trì khả năng tác chiến cao trong thời gian dài, Hải quân đã phải tốn bao tâm huyết, thậm chí chấp nhận hy sinh cả sức chiến đấu của tàu.

Dù sao kẻ địch cũng chỉ có bấy nhiêu, hỏa lực dù ít cũng vẫn đủ dùng, giáp trụ chỉ cần gia cố thêm tấm thép là đám thổ dân kia cũng chẳng bắn xuyên được.

Tuy nhiên, hệ thống động lực hơi nước và tầm hoạt động của tàu tuần dương lớp Tây Ấn cải tiến vẫn được giữ nguyên, thế nhưng hệ thống buồm lại bị loại bỏ hoàn toàn.

Mặc dù Đại Đường Đế quốc có thể tự hào khẳng định rằng, trên tất cả các vùng biển toàn cầu đều có thể tìm thấy căn cứ Hải quân hoặc cảng thuộc địa của Đại Đường.

Ngay cả khi không phải là cảng do Đại Đường kiểm soát, mà là cảng của các quốc gia như Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha, thì Đại Đường vẫn cứ muốn đến là đến, hoàn toàn không gặp bất kỳ sự cản trở nào.

Nhưng không phải cảng nào cũng có sẵn than đá để tiếp tế.

Vả lại than đá cũng chẳng rẻ mạt gì.

Xét từ góc độ này, việc giữ lại hệ thống buồm lẽ ra là quyết định đúng đắn, nhưng trên thực tế, Đại Đường Hải quân lại vẫn chọn cách loại bỏ nó.