Người chưa từng đến khu thương mại Quảng Châu, dù có đọc bao nhiêu lời miêu tả bằng văn tự, nghe bao nhiêu người kể về sự phồn hoa nơi này, trong lòng đã có nhận thức và tưởng tượng nhất định, nhưng khi tận mắt chứng kiến, vẫn sẽ chấn động không thôi.
Tần Chí Phúc cũng vậy, ông đã đọc rất nhiều những miêu tả về khu thương mại, nhưng khi tận mắt nhìn thấy, vẫn không khỏi bị chấn động một phen!
Còn chưa tới gần bến tàu, từ xa đã có thể nhìn thấy vô số tàu thuyền chen chúc trong cảng, những con thuyền nhỏ len lỏi giữa dòng, mà trong đám thuyền nhỏ ấy còn xen lẫn vài chiếc tàu biển lớn. Phần lớn là những loại tàu biển truyền thống vùng Đông Nam Á, như Phúc thuyền, Quảng thuyền, Sa thuyền, thậm chí là các loại thuyền hình dáng khác đều có đủ cả; trong đó cũng có một số ít tàu Galeon, tàu Carrack với cánh buồm mềm của phương Tây.
Những con tàu lớn này, dù loại nhỏ cũng phải hai ba trăm tấn, loại lớn thì càng lên tới năm sáu trăm, thậm chí bảy tám trăm tấn.
Tần Chí Phúc với tư cách là cựu Tổng binh đảo Nam Áo thời tiền Minh, từng tiếp xúc qua rất nhiều tàu thuyền, nhưng nhìn thấy số lượng tàu thuyền lớn đến nhường này vẫn là lần đầu tiên. Đương nhiên, điều khiến ông chấn động hơn cả là trên một ngọn đồi nhỏ gần cảng có một quần thể kiến trúc đồ sộ.
Dù khoảng cách hơi xa, nhưng ông vẫn nhận ra ngay lập tức, đây là một cụm pháo đài quy mô cực lớn, những miệng pháo thấp thoáng lộ ra bên trên khiến người nhìn vào đều cảm thấy kinh tâm động phách.
Mặc dù lúc này ông vẫn chưa thấy được cảnh tượng trên bờ, nhưng chỉ riêng việc nhìn thấy vô vàn tàu thuyền chen chúc ở bến cảng thôi cũng đủ để thấy nơi này phồn hoa đến mức nào!
Sau khi con tàu ông đi cập bến, Tần Chí Phúc lên bờ. Đập vào mắt là dòng người qua lại tấp nập với đủ kiểu ăn mặc, dung mạo kỳ dị, không ít người ngoại quốc mũi khoằm tóc đỏ, xấu xí như ác quỷ.
Đứng giữa chốn này khiến người ta ngỡ như bước vào một thế giới kỳ dị, hoang đường.
Cho dù là một người từng trải như Tần Chí Phúc, khi chứng kiến cảnh tượng này cũng phải chấn động không thôi.
Có lẽ thấy được vẻ ngạc nhiên của Tần Chí Phúc, vị Hải quân Thượng úy đi cùng liền dùng giọng đầy tự hào nói: "Khu thương mại Quảng Châu của Đại Đường ta thành lập mới được hai năm, nhưng chỉ trong vỏn vẹn hai năm ngắn ngủi, nơi đây đã trở thành cảng lớn nhất Đông Á. Mỗi tháng số lượng tàu buôn ghé thăm ít thì mười mấy, nhiều thì mấy chục chiếc. Vì tàu thuyền qua lại quá đông, những bến tàu xây dựng ban đầu không chịu nổi gánh nặng, nên sau đó chúng ta đã liên tục xây thêm ba bến tàu lớn."
Nói đoạn, anh ta chỉ vào bến tàu dài đến mức không thấy điểm tận cùng: "Sau thời gian dài xây dựng, hiện tại cảng của khu thương mại đã sở hữu tổng cộng bốn bến tàu lớn, có thể cùng lúc neo đậu hơn năm mươi con tàu trên trăm tấn. Trong đó, mười lăm bến nước sâu thậm chí có thể neo đậu những cựu hạm nghìn tấn với độ mớn nước mười mét!"
"Để giải quyết vấn đề bốc dỡ hàng hóa, bến tàu đã được lắp đặt các loại thiết bị máy móc hoàn thiện. Nghe nói sắp tới còn sẽ đưa vào sử dụng thiết bị cần cẩu chạy bằng hơi nước, khi đó, dù là hàng hóa quá khổ quá tải cũng có thể trực tiếp cẩu lên và di chuyển!"
"Hai tháng trước, để giải quyết vấn đề hàng hóa ùn ứ nghiêm trọng và khó khăn trong vận chuyển tại bến tàu, chúng ta thậm chí đã rải nhiều tuyến đường sắt chuyên dụng từ bến neo đậu đến khu nhà kho cảng. Thông qua những chiếc xe ngựa đường ray được thiết kế đặc biệt, có thể vận chuyển hàng hóa nhanh chóng và ít tốn sức lực!"
Người này vừa nói, vừa chỉ vào một chiếc xe ngựa lớn do hai con ngựa kéo ở phía trước: "Đây chính là xe ngựa đường ray do Học viện Kỹ thuật Hoàng gia Đại Đường của chúng ta nghiên cứu chế tạo riêng cho khu cảng!"
Tần Chí Phúc mới nhìn chiếc xe ngựa này thì không thấy có gì kỳ lạ. Điểm đặc biệt duy nhất là ông cảm thấy xe này không phải loại hai bánh thường thấy mà là bốn bánh. Ngoài ra, xe có vẻ khá lớn lại còn chất đầy hàng hóa, nhìn là biết nặng vô cùng, thế nhưng chỉ có hai con ngựa kéo. Điều này khiến Tần Chí Phúc hơi nghi hoặc, hai con ngựa này sao có thể kéo nổi một chiếc xe to lớn như thế chứ!
Nhưng nhìn kỹ lại phát hiện, quỹ đạo chạy của chiếc xe này luôn bị giới hạn trên hai đường ray sắt. Hơn nữa, bánh xe cũng không giống bánh xe bình thường, không phải bằng gỗ mà là bằng sắt.
Từ xa đã có thể nghe thấy tiếng bánh xe sắt va chạm với đường ray!
Chỉ riêng việc nhìn thấy chiếc xe ngựa đường ray, đường ray sắt cùng các loại máy móc không rõ công dụng trên bến tàu cũng đủ khiến Tần Chí Phúc cảm thấy mở mang tầm mắt!
Thực tế, không chỉ riêng Tần Chí Phúc, mà rất nhiều người ngoài khi mới đến khu thương mại Quảng Châu đều tràn đầy hiếu kỳ, thậm chí là khó hiểu đối với biết bao nhiêu thứ đặc biệt trong khu thương mại này.
Đừng nói là người ngoài, ngay cả người trong nội bộ Đại Đường cũng đều thấy hiếu kỳ, thậm chí ngạc nhiên đối với tòa cảng không giống với bất kỳ cảng biển nào khác này ngay từ khi mới bắt đầu.
Nguyên nhân khiến khu thương mại Quảng Châu độc đáo đến vậy, tất nhiên không thể thiếu công lao của Lý Hiên cùng với Học viện Kỹ thuật Hoàng gia tách ra từ Ấu Quân Doanh và nhà máy cơ khí phân xưởng Triệu Khánh.
Lý Hiên với tư cách là một người hiện đại, khi quy hoạch khu thương mại đã đề ra rất nhiều ý kiến xây dựng, bao gồm việc lắp đặt các thiết bị máy móc bốc dỡ và hệ thống đường sắt.
Đặc biệt là hệ thống đường sắt, Lý Hiên lại càng cực kỳ để tâm. Ngài đích thân vạch ra các phương án thiết kế liên quan đến đường sắt, rồi để phía Học viện Kỹ thuật hoàn thiện.
Ngài biết công nghệ động cơ hơi nước hiện nay chưa đủ để chế tạo xe lửa, hơn nữa vốn liếng và nhân lực cần thiết để xây dựng đường sắt là vô cùng khổng lồ. Đại Đường không có cách nào xây dựng hệ thống đường sắt chạy bằng động cơ hơi nước thực thụ trong thời gian ngắn, nhưng điều này không cản trở việc ngài thử nghiệm trước một chút.
Mà khu thương mại cùng một số khu mỏ, những nơi có lưu lượng vận chuyển hậu cần cực lớn, đã trở thành điểm thử nghiệm tốt nhất.
Động cơ hơi nước làm động lực chưa đạt chuẩn, thì trước hết hãy dùng ngựa kéo; không thể xây dựng đường sắt quy mô lớn, thì trước hết hãy xây những đoạn đường sắt nhỏ vài cây số.
Lý Hiên đưa ra phương án thiết kế tổng quát, các sinh viên kiêm giáo viên tại Học viện Kỹ thuật xuất thân từ Ấu Quân Doanh sẽ phụ trách phương án thiết kế chi tiết, sau đó phân xưởng cơ khí trực thuộc binh công xưởng Triệu Khánh sẽ phụ trách chế tạo cụ thể, thậm chí là thi công.
Ban đầu được thử nghiệm vận hành tại một khu mỏ sắt. Và ngay khi thử nghiệm, người ta phát hiện ra rằng, mặc dù chi phí xây dựng đường sắt khá đắt đỏ, nhưng hiệu suất vận chuyển lại tăng lên đáng kể. Chỉ tính riêng về chi phí, nó đã tiết kiệm ít nhất gấp năm lần so với cách vận chuyển đơn thuần dựa vào nhân lực và súc vật trước đây.
Phát hiện này khiến các quan viên bên Công Bộ vui mừng khôn xiết, nên họ đã chuẩn bị xây dựng loại đường sắt này ở các khu mỏ khác.
Sau đó dứt khoát đưa luôn loại hệ thống đường sắt này vào khu thương mại.
Tuy nhiên cũng chỉ dừng lại ở đó. Chi phí xây dựng đường sắt quá cao, hơn nữa còn phải bảo trì chuyên dụng và dùng xe ngựa đặc chế, vả lại vận chuyển bằng ngựa kéo thực chất vẫn có sức tải khá nhỏ nên chi phí vận hành cũng không thấp. Vì vậy, bắt buộc phải là những nơi có lưu lượng vận chuyển cực lớn mới có thể giảm thiểu chi phí vận chuyển một cách hiệu quả.
Nếu là ở những nơi bình thường khác thì rất khó thu hồi vốn xây dựng.
Về điểm này, Lý Hiên cũng khá hài lòng. Đường sắt hiện tại chỉ mang tính chất thử nghiệm, vừa sử dụng quy mô nhỏ vừa liên tục cải tiến. Như vậy, khi kỹ thuật động cơ hơi nước được nâng cao, đặc biệt là khi chế tạo được động cơ hơi nước áp suất cao, hệ thống đường sắt lấy tàu hỏa hơi nước làm cốt lõi sẽ có thể được xây dựng trên quy mô lớn.
Khi vô số tuyến đường sắt bắt đầu được xây dựng và đưa vào sử dụng, cũng chính là lúc tuyên bố Đại Đường bước vào thời đại cách mạng công nghiệp.
Mà hiện tại, điều Lý Hiên cần làm chính là chuẩn bị mọi thứ trước khi cuộc cách mạng công nghiệp ập đến, để sẵn sàng cất cánh bất cứ lúc nào!
Tần Chí Phúc đương nhiên không biết câu chuyện đằng sau đoạn đường sắt này cùng ý nghĩa sâu xa mà nó đại diện. Thực tế, không chỉ Tần Chí Phúc, phần lớn mọi người cũng không nhìn ra tác dụng to lớn của đường sắt.
Trong mắt nhiều người, đường sắt này chỉ là một món đồ mới lạ mà thôi!
Rời khỏi bến tàu, Tần Chí Phúc dưới sự tháp tùng của người đi cùng tiếp tục dạo quanh khu thương mại. Diện tích khu thương mại thực ra không tính là lớn, nhưng dù nơi nhỏ người đông, lại có rất nhiều cửa hàng. Những cửa hàng này khác biệt hoàn toàn với cửa hàng bên ngoài, mặc dù họ cũng bán lẻ, nhưng chủ yếu vẫn là buôn bán lớn, khách hàng tiếp đón đều là giới thương nhân đường biển.
Điều này có thể thấy rõ từ việc tiền tệ họ sử dụng khi giao dịch không phải là vàng bạc trực tiếp mà là ngân phiếu của Ngân hàng Hoàng gia.
Trong khu thương mại, vì giao dịch buôn bán số lượng lớn diễn ra thường xuyên, khối lượng giao dịch không phải vài trăm vài nghìn lượng, mà là vài chục vạn, thậm chí vài triệu. Việc các đại thương gia thu mua một lần hàng hóa trị giá vài vạn lượng bạc là chuyện thường ngày ở huyện.
Để đẩy mạnh chế độ ngân phiếu, hơn nữa là vì tiền tệ vàng bạc từ khắp nơi trên thế giới có trọng lượng và thành phần không đồng nhất, việc thu nhận bạc hiện vật trực tiếp rất phiền phức, nên Sở Thuế vụ Đại Đường trong khu thương mại đã áp dụng chính sách thu thuế không nhận bạc hiện vật, mà chỉ thu ngân phiếu của Ngân hàng Hoàng gia!
Điều này buộc các thương nhân dù muốn hay không, vì để nộp thuế đều phải lấy một phần bạc hiện vật ra đổi lấy ngân phiếu tại Ngân hàng Hoàng gia. Khi ngân phiếu đã có thể dùng để nộp thuế, nó tự nhiên lưu thông ở khắp các nơi. Các thương nhân cũng vì muốn tránh đủ loại phiền phức nên khi giao dịch lớn cũng có xu hướng thích nhận ngân phiếu hơn.
Chính vì những lẽ đó, Ngân hàng Hoàng gia đã thiết lập một chi nhánh siêu lớn ngay trong khu thương mại nhỏ bé này. Quy mô chi nhánh này cũng là lớn nhất trong số vô vàn chi nhánh của Ngân hàng Hoàng gia.
Bộ phận hối đoái của nó chính là bộ phận lớn nhất, với vô số quầy dịch vụ cung cấp dịch vụ đổi vàng bạc lấy ngân phiếu và đổi ngân phiếu lấy vàng bạc cho các thương nhân từ khắp nơi trên thế giới!
Tất nhiên, dịch vụ này của Ngân hàng Hoàng gia không phải là miễn phí. Nếu là các loại tiền tệ vàng bạc tạp nham khác đem đổi lấy ngân phiếu, vì phải giám định hàm lượng vàng bạc, sau đó thu hồi về phải nấu chảy đúc lại thành tiền vàng, tiền bạc tiêu chuẩn, nên đổi vàng bạc lấy ngân phiếu là phải thu phí hao hụt hỏa thực.
Tuy nhiên, nếu bạn mang tiền vàng, tiền bạc tiêu chuẩn do Ngân hàng Hoàng gia phát hành đến gửi tiền thì không thu phí dịch vụ. Tương tự, mang ngân phiếu đi rút tiền mặt cũng không thu phí, nhưng chỉ nhận được tiền vàng, tiền bạc tiêu chuẩn do Ngân hàng Hoàng gia phát hành, các loại tiền tệ khác tuyệt đối không cung cấp. Nếu cần thỏi vàng ròng, bạc ròng thì phải nộp phí dịch vụ.
Ngân hàng Hoàng gia làm như vậy, tự nhiên là để quảng bá ngân phiếu cùng tiền vàng, bạc tiêu chuẩn của chính mình!