Đỗ Kiến Xuân đội cơn mưa tầm tã chạy về nhà tập thể Kính Tử Sơn, một đòn giáng thảm khốc hơn đang chờ đợi cô.
Hai gian phòng lớn trên dưới trống trơ trống trọi. Không chỉ các nam tri thức trẻ thích ra ngoài chơi không có ở nhà tập thể, mà ngay cả ba cô gái vốn không thích ra ngoài chơi cũng không có trong phòng. Cả tòa lầu gỗ sam tối om.
Đỗ Kiến Xuân ướt sũng toàn thân, lạnh đến run cầm cập. Cô lần mò trong bóng tối đi lên lầu, vươn tay tìm thấy diêm trên bàn, quẹt mấy que mới đốt được chiếc đèn dầu nhỏ làm từ lọ hồ dán. Một đốm lửa yếu ớt lay động trong căn phòng rộng lớn, hắt bóng dáng to lớn của Đỗ Kiến Xuân lên vách ván. Cửa sổ đóng không chặt bị gió thổi mở, những hạt mưa to bằng hạt đậu trút thẳng vào, làm ướt sũng mặt bàn ba ngăn bên cửa sổ. Lại một cơn gió kèm theo mưa xoáy mạnh xông vào lầu, ngọn đèn dầu bị thổi tắt. Trong phòng lại tối đen như mực.
Đỗ Kiến Xuân đội gió mưa đóng chặt cửa sổ, thắp lại đèn dầu, đang định thay bộ quần áo ướt sũng trên người thì thấy bên gối mình có hai lá thư. Nhìn chữ viết quen thuộc trên phong bì, Đỗ Kiến Xuân biết ngay đó là thư của người anh đang làm việc ở Thượng Hải và người em gái đang ở nông trường Sùng Minh gửi tới.
Hơi thở Đỗ Kiến Xuân dồn dập, cô chẳng màng đến việc thay bộ quần áo ướt nhẹp, chộp lấy thư của anh trai Đỗ Kiến Thắng và em gái Đỗ Kiến Tân rồi mở ra đọc. Cô quá cần biết tình hình gia đình hiện tại!
Lá thư của anh trai Đỗ Kiến Thắng viết đơn giản, cẩu thả, đầy vẻ thất vọng và chán chường. Anh báo cho người em gái đang đi cắm chốt ở vùng núi biết, hơn một tháng trước, vì chuyện thu thập tài liệu chỉnh đốn phái nổi loạn và trả đũa, cha cô đã bị lãnh đạo thành ủy phê chuẩn, đánh thành "cuồng nhân phục bích", "bàn tay đen phản công đảo chính", đeo lên cái mũ "phần tử đi theo con đường tư bản không chịu hối cải còn sót lưới", bị bắt đi cách ly thẩm tra. Nghe nói, trước giải phóng, khi cha làm công tác ngầm ở Thượng Hải, còn là một kẻ phản bội. Vì cha bị cách ly, mẹ Liễu Bội Vân cũng bị buộc phải khai báo tội trạng, bị nhốt vào "chuồng bò", cùng giám sát lao động với bọn địa chủ, phú nông, phản cách mạng, phần tử xấu, hữu khuynh và yêu ma quỷ quái. Nhà bị lục soát, còn bị dán niêm phong. Vì vậy, đối tượng của anh trai, cô gái Thượng Hải "chuẩn mực" đã định sẵn kia, lấy lý do vạch rõ giới hạn với con trai kẻ phản bội để cắt đứt quan hệ với anh. Giờ đây, anh trai đành phải ở trong ký túc xá nhà máy, ba bữa ăn đều ở nhà ăn, sống những ngày u uất, được chăng hay chớ. Cuối thư, Đỗ Kiến Thắng còn khuyên em gái, trước khi vấn đề của cha mẹ được làm rõ, tốt nhất đừng về Thượng Hải thăm thân, nếu về Thượng Hải, cửa nhà bị dán niêm phong không vào được, cô sẽ không có cả chỗ để ở.
Lá thư của anh trai viết trầm buồn và u uất, giữa những dòng chữ đầy vẻ oán trách cha. Như thể việc anh mất đi đối tượng xinh đẹp chỉ có vẻ ngoài mà không có tâm hồn kia đều là lỗi của cha. Đỗ Kiến Xuân tức giận gấp thư lại, bỏ vào túi áo, rồi nóng lòng mở thư của em gái.
Em gái Đỗ Kiến Tân ở nông trường Sùng Minh, Thượng Hải viết chữ rất đẹp. Nó sinh năm 1950, năm thứ hai sau khi nước Trung Hoa mới thành lập, vừa sinh ra đã thấy nước Trung Hoa mới, nên cha mẹ đặt tên là Kiến Tân. Kiến Tân kém Kiến Xuân - sinh mùa xuân năm 1948 - hai tuổi, tình cảm hai chị em từ nhỏ đã rất tốt. Lá thư của nó, so với thư của anh trai Kiến Thắng sinh năm 1946, tình cảm mạnh mẽ hơn không biết bao nhiêu lần.
Kiến Xuân đứng trước giường, cầm lá thư của em gái, rưng rưng nước mắt, dựa vào ánh đèn dầu mờ nhạt, xúc động đọc thầm:
Chị ơi, chị yêu quý:
Chị có biết không, gia đình mình đã gặp bất hạnh! Vì thu thập tài liệu chỉnh đốn mấy kẻ nổi loạn làm càn, tổ chức phê phán chúng, cha đã bị một số người ở thành ủy đánh thành "phần tử đi theo con đường tư bản sót lưới", "cuồng nhân phục bích", chụp lên đủ loại tội danh, nhốt vào phòng tối, đến nay không thể thăm nom. Vì vấn đề của cha, mẹ cũng bị liên lụy, xưởng lệnh cho mẹ không được về nhà, ngoài việc viết bản tự kiểm điểm trong "chuồng bò", thì phải làm việc nặng, mỗi tuần còn phải viết báo cáo tư tưởng. Tháng trước, em về thăm nhà, đúng dịp khám nhà niêm phong, em không có lấy một chỗ dung thân, đành mượn ngủ nhờ một đêm ở nhà bạn học, ngày hôm sau vội vàng quay lại Sùng Minh.
Ai ngờ được, ai ngờ tai họa lớn lao này lại giáng xuống đầu chúng ta, và còn liên lụy đến chúng ta - những đứa con vô tội. Sau khi em trở lại nông trường không bao lâu, đơn vị của cha có ba người đến ngoại điều, họ ép em vạch rõ giới hạn với cha, tố cáo cha, bắt em viết nhận thức về cha, còn bắt em nhớ lại xem ngày thường cha nói những gì, đã giáo dục phản động với chúng ta như thế nào. Em không viết, cán bộ nông trường liền bắt em ngừng việc phản tỉnh, không những trừ lương của em, còn khai trừ đoàn tịch của em. Cuối cùng, tống em vào đội cải tạo cưỡng bức đó, suốt ngày cùng bọn trộm cắp, con bạc, những kẻ mắc sai lầm vấn đề nam nữ đi khuân gạch, trộn vữa. Một ngày làm việc nặng nhọc xong, em thường đau lưng mỏi gối, nằm vật ra giường, nửa điểm cũng không muốn cử động nữa.
Chị ơi, những ngày tháng như thế này, em phải chịu đựng đến bao giờ mới xong đây?
Chị ơi, nhận được thư em, chị dù có nhớ em thế nào đi chăng nữa, tuyệt đối đừng viết thư trả lời em, người của tiểu đội chúng em, bất cứ thư từ nào cũng phải qua kiểm tra. Lá thư này là em lén trốn trong chăn viết, viết xong, em phải lén nhờ một người bạn tốt mới có thể gửi đi cho chị. Em nghĩ, chị ở xa vạn dặm, có lẽ vẫn chưa biết chuyện xảy ra trong nhà, cứ hồ đồ viết thư về nhà, thư từ bị người ta chặn lại, lại sinh ra bao nhiêu chuyện tai ương mới, nên mới mạo hiểm viết thư cho chị. Nhận được thư, đọc xong, chị nhớ kỹ đừng giữ thư lại, những bức thư thế này bị người ta lục soát được là sẽ mang lại rắc rối cho chúng ta đấy.
Chị ơi, chị yêu quý, có lẽ chị vẫn chưa nếm trải mùi vị này, nhưng em thì đã nếm trải rồi. Trước kia, chúng ta là con cái "năm loại đỏ" oai phong lẫm liệt, nhưng, đột nhiên, không có chút dự cảm nào, chúng ta vẫn là chúng ta, nhưng đã từ con cái "năm loại đỏ" biến thành con cái "tám loại đen" bị mọi người khinh bỉ. Chị ơi, tự mình trở thành con cái "tám loại đen", em mới hiểu ra, đầu thời kỳ "Cách mạng Văn hóa", chúng ta tự cho mình là con cán bộ, dùng ánh mắt coi thường tất cả mọi thứ trên đời này, dùng ánh mắt khinh miệt nhìn những bạn học xuất thân không tốt, thật là ngây thơ, thật là ngu xuẩn biết bao! Bây giờ, mỗi khi em nhìn thấy có người dùng ánh mắt coi khinh nhìn chằm chằm vào em, em luôn cảm thấy, trong lòng như bị đâm một nhát dao nhọn...
Lá thư kết thúc một cách khó hiểu như vậy, không có lời kết, không có lời thăm hỏi chúc tụng, cũng không có tên em gái ký tên và ngày viết. Giấy thư trong tay Đỗ Kiến Xuân "sột soạt" vang lên, đôi tay cô run rẩy, những giọt nước mắt như những hạt ngọc đứt dây, "lả tả" rơi từng hạt xuống trang giấy. Cô đứng ngây người, có thể tưởng tượng, hoàn toàn có thể tưởng tượng, chuyện bất ngờ gì đã ngắt quãng việc viết thư của em gái, và cô cũng không tìm được cơ hội nào khác để viết nốt bức thư, nên mới gửi bức thư đầu không đuôi như thế cho người chị ở xa. Em gái ngay cả quyền tự do viết thư cũng không có, có thể thấy hoàn cảnh của nó khó khăn biết bao! Em gái à, em gái sống trên hòn đảo lớn thứ ba của tổ quốc ơi, em nào biết được, người chị ở cách xa bốn năm ngàn dặm, cũng vì cha gặp chuyện mà bị liên lụy, chịu ức hiếp và đả kích đây!
Tin tức chuyện gia đình xảy ra đã được xác thực bởi thư của anh trai và em gái. Chuyện không thể rõ ràng hơn nữa, cái con đàn bà vô sỉ Hoàng Kim Tú kia không hề tung tin đồn nhảm, ngay lúc tổ chức xét duyệt chính trị cho cô vào đại học thì cha gặp chuyện. Đừng nói cha gặp chuyện là vì chỉnh đốn phái nổi loạn mà bị đả kích, cho dù cha có thực sự phạm sai lầm, thì có liên quan gì đến Đỗ Kiến Xuân cô chứ? Cô Đỗ Kiến Xuân vẫn là Đỗ Kiến Xuân, ba năm nay, cô không có đóng góp cho tập thể như Kha Bích Chu, nhưng biểu hiện của cô thì ai cũng biết, ai cũng khen ngợi! Chẳng lẽ vì cha gặp chuyện, mà biểu hiện tốt đẹp của cô cũng bị xóa sạch hay sao?
Đỗ Kiến Xuân thế nào cũng không thông.
Gió mưa đêm xuân đang gào thét, những hạt mưa dồn dập và cơn gió cuồng gào thét làm rung chuyển tòa lầu gỗ hai tầng, đập vào những ô cửa kính lắp đặt không chặt chẽ. Đỗ Kiến Xuân đứng trơ trọi một mình trên lầu nhà tập thể, cô quên mất mình chưa ăn cơm trưa và cơm tối, nên tìm chút gì đó ăn; cô cũng quên mất quần áo ướt sũng dính chặt vào da thịt, nên tìm bộ quần áo sạch để thay; cô càng không nghĩ tới, tại sao trong đêm thế này, mấy tri thức trẻ khác ở nhà tập thể, không một ai trở về.
Đói khát, lạnh lẽo, cô độc, thất vọng đã khuất phục trái tim giá lạnh vừa bị đả kích của cô. Cô chỉ cảm thấy toàn thân choáng váng nặng nề, tứ chi vô lực, vết nước mắt treo trên khóe mắt, những sợi xích trói buộc chặt lấy tâm khảm cô càng lúc càng siết chặt một cách tàn nhẫn, cuối cùng siết đến mức cô ngã ngồi xuống mép giường.
Một hồi lâu, cô trơ trọi một mình, buông thõng hai vai, ngồi đó như câm lặng, ánh đèn dầu lay động lúc to lúc nhỏ, lúc sáng lúc tối, hắt khuôn mặt u uất của cô lúc sáng lúc tối. Cũng chẳng biết đã qua bao lâu, cô lại đọc thư của em gái hai lượt nữa, tuân theo lời dặn của em, cô đem hai lá thư đều dựa vào ngọn lửa đèn dầu, thiêu thành tro bụi.
Nhìn thấy giấy viết thư biến thành những mảnh tro đen ngòm, yếu ớt bay tán loạn trên sàn nhà, trái tim Đỗ Kiến Xuân cũng như bị xé nát đau đớn tột cùng, cô rên rỉ hai tiếng thê lương, không sao chống đỡ nổi nữa, đôi vai run lên một hồi, nỗi bi thống từ tận đáy lòng trào dâng, người nghiêng ngả đi, rồi đổ gục xuống gối, òa khóc nức nở.
Chiếc đèn dầu nhỏ làm từ lọ hồ dán cùng lắm chỉ đựng được hơn một lạng dầu hỏa, nửa lọ dầu vốn chỉ có ít ỏi, thắp đến lúc này, đáy lọ đã bị bấc đèn hút cạn, ngọn lửa chao đảo vài cái, vọt lên một cái rồi tắt ngấm.
Nhà tập thể ở trại Kính Tử Sơn lại chìm trong một mảng tối tăm.
Mưa rơi trên những tàu lá to rộng, "tí tách" vang lên. Mưa rơi lâu, dòng nước trong mương rãnh cũng chảy xiết hơn. Gió như con thú dữ đói mồi, húc tới húc lui trên đường trại, phát ra từng trận gào thét quái dị. Làm lũ bò trong chuồng "ù ù" kêu, lũ ngựa trong tàu ngựa liên tục dậm bốn vó, lũ heo trong chuồng cũng sợ hãi co rúm ở góc mà kêu ăng ẳng. Chú chó canh cửa trên bậc thềm cứ "gâu gâu" sủa không ngừng.
Đêm đã khuya.
Đỗ Kiến Xuân nằm nghiêng trên giường, trong cơn mơ màng bị đánh thức bởi tiếng bước chân "cộc cộc cộc", cô cố hết sức mở mắt ra, nhìn thấy mấy luồng ánh sáng đèn pin trắng lóa chiếu thẳng vào người mình một cách thô lỗ. Cô không kìm được rùng mình một cái, hai hàm răng va vào nhau lập cập. Lúc này, Đỗ Kiến Xuân mới cảm thấy lạnh thấu xương. Cô nằm trên giường với bộ quần áo ướt lạnh suốt bao lâu nay, hơi lạnh thấu vào xương tủy, tứ chi không thể kiềm chế được mà run lên bần bật.
Ai đó xách lên một chiếc đèn bão lớn, chiếu sáng cả tầng hai. Đỗ Kiến Xuân ngước mặt lên nhìn, những người tới là hơn mười người lạ mặt, mỗi người đều mặc áo mưa cao su sũng nước, chân đi ủng cao su, đầu đội mũ mưa nhọn, dưới chân mỗi người đều là một vũng nước. Trong ánh đèn bão, lờ mờ có thể thấy, trong tay những người này, có kẻ cầm súng trường, có kẻ cầm gậy sắt. Đỗ Kiến Xuân thầm kinh hãi, đám người này muốn làm gì đây?
— Đứng lên, không thấy chúng tao tới à? — Gã mặt rỗ họ Bạch cầm đầu quát lên — Ngoan ngoãn chút, đừng để ông đây phải động tay!
Đỗ Kiến Xuân đứng tách khỏi giường, nghiêm giọng hỏi ngược lại:
— Đêm hôm khuya khoắt, các người muốn làm gì? Xông vào nhà tập thể làm gì?
Đỗ Kiến Xuân kêu lên như vậy là muốn những người hàng xóm ở sát vách nghe thấy, để mau chóng chạy tới. Cô siết chặt hai nắm đấm, sẵn sàng chiến đấu bất cứ lúc nào.
— Hừ, quả nhiên danh bất hư truyền, đúng là một con mụ lợi hại! — Bạch Ma Bì nhe răng cười, dương dương tự đắc quát — Chúng tao là Đội Chuyên chính của huyện, phụng mệnh đến Kính Tử Sơn lục soát đồ đạc của mày, mau thành thật chút cho tao!
Trái tim Đỗ Kiến Xuân chùng xuống, không kịp suy nghĩ nhiều, cô dậm chân chất vấn:
— Các người dựa vào cái gì mà lục soát?
— Dựa vào cái gì? Dựa vào lão cha phản động của mày là kẻ phản bội, là phần tử đi theo con đường tư bản, là cuồng nhân phục bích muốn phản công đảo chính, nên đến lục soát mày đây! Mau tránh đường cho tao! — Bạch Ma Bì hung hăng ngang ngược quát.
Đỗ Kiến Xuân bước tới một bước, ưỡn ngực gọi:
— Muốn lục soát thì được, đưa giấy chứng nhận của công an ra đây!
— Chát! Chát! — Bạch Ma Bì vung tay phải, giáng mạnh hai cái tát vào mặt Đỗ Kiến Xuân, ác độc quát: "Đây chính là giấy chứng nhận, mày còn muốn nữa không? Con đĩ nhỏ!"
Vừa chửi người, vừa đánh người, tính nóng của Đỗ Kiến Xuân cũng nổi lên, cô vung hai nắm đấm, đang định đánh trả Bạch Ma Bì thì bất ngờ bên cạnh thò ra hai cánh tay, kìm chặt lấy cổ tay cô như cái kìm; Đỗ Kiến Xuân muốn vùng ra, bên cạnh truyền đến một giọng nói lạnh lùng:
— Cô em à, tốt nhất hãy an phận chút, đừng tưởng rằng biết đánh quyền, đánh nhau thật thì bọn tao đây mười người, mỗi người đều mang theo đồ nghề đấy, cô sẽ chịu thiệt thôi!
Đỗ Kiến Xuân quay đầu nhìn, kẻ bên cạnh này, có khuôn mặt vuông đen đúa, béo mập như con heo ủi máng, chính là chủ nhiệm Ám Lưu Đại Đội - Tả Định Pháp. Nhìn kỹ lại, trước mặt sau lưng, mấy tên hung thần ác sát, giơ những nòng súng đen ngòm, gậy sắt dài, đều đang ép sát cô! Rõ ràng, cuộc lục soát đêm nay đã được sắp đặt từ trước. Đội Chuyên chính của huyện phối hợp cùng dân quân đại đội lân cận tới để đối phó với cô. Đỗ Kiến Xuân rùng mình một cái, biết không thể lỗ mãng. Đội Chuyên chính do Bạch Ma Bì dẫn đầu là đội đánh thuê nổi tiếng toàn huyện về trò trói người, đánh người, treo người. Mới đến cắm chốt, cô đã nghe nói có mấy cán bộ già cấp huyện, khu, xã bị Đội Chuyên chính dùng xà beng cạy gãy tay, đánh gãy chân, đá gãy lưng, thậm chí có người còn bị tra tấn đến chết tươi. Thực sự xung đột với họ, bị họ giáng một gậy vào người, ai biết là sống hay chết đây.
Đỗ Kiến Xuân bị hai cái gậy sắt, hai khẩu súng trường ép đứng ở góc phòng, một thanh niên xã viên của đại đội Kính Tử Sơn chỉ trỏ giường chiếu, hòm rương của Đỗ Kiến Xuân nói, đây là đồ của cô, những thứ khác là của ba nữ tri thức trẻ còn lại.
Bạch Ma Bì nhắm chuẩn đồ đạc của Đỗ Kiến Xuân, tay giơ lên, miệng nhếch lên, hô: "Anh em, động thủ!"
Trong một khoảnh khắc, Đỗ Kiến Xuân tận mắt chứng kiến một màn hành vi thú tính kiểu phát xít, trong ánh đèn bão do Tả Định Pháp giơ cao, Bạch Ma Bì dẫn đầu điên cuồng cạy hai cái hòm của Đỗ Kiến Xuân, gậy sắt hất tung áo len, áo lót bông, áo khoác quân đội, áo sơ mi trắng, váy xanh của Đỗ Kiến Xuân, từng đôi móng vuốt quỷ dữ trong phút chốc xé nát quần áo bốn mùa của cô, nắp hòm bị đập vỡ, ly thủy tinh trên bàn bị đập nát, hộp phấn thơm, bàn chải đánh răng, kem đánh răng, gương tròn, ca trà, tất cả đều bị quét sạch xuống sàn nhà, dẫm bẹp phá hỏng, ngay cả màn và chăn đệm cũng khó thoát nạn, gối bị ném xuống đất, ga giường bị xé thành từng dải, chăn nệm bị gậy sắt chọc vô số lỗ thủng, màn bị xé rách, vo tròn ném vào góc nhà, mấy đôi ủng đi mưa bị dẫm lên không thương tiếc, đầy những vết chân bẩn thỉu. Tấm nhựa trên đỉnh màn cũng bị gậy sắt chọc thủng mấy chục lỗ tròn. Chỉ có chiếc radio bán dẫn bảy bóng hai băng tần do cha tặng Kiến Xuân, có bao da, kiểu dáng lại tinh xảo đẹp đẽ, bị hai người cầm trong tay, tranh giành nhau, muốn chiếm làm của riêng, tạm thời chưa gặp nạn. Nhưng cảnh này bị Bạch Ma Bì nhìn thấy, hắn "oao oao" kêu lên lao tới, giật lấy chiếc radio bán dẫn, giơ cao quá đầu, hung hăng đập xuống sàn nhà. "Rắc" một tiếng, vỏ nhựa cứng của chiếc bán dẫn vỡ tan.
Đỗ Kiến Xuân toàn thân như bị ngọn lửa dữ bao bọc, cô chỉ cảm thấy tóc dựng đứng cả lên, không nỡ nhìn, cứ như thể có người ngoài đang túm tóc cô mà đánh đấm. Nhìn thấy hành vi đê hèn của đám này, cô không sao kìm nén nổi cơn giận dữ trong lòng. Cùng với chiếc bán dẫn yêu quý bị đập nát dưới đất, cô giận dữ thét lên:
— Đồ súc vật đội lốt người, đồ thú vật! Các người là một lũ chó sói đói khát!
— Hay lắm, mày còn dám ác ý tấn công hành động cách mạng của chúng tao à! — Bạch Ma Bì hung hãn xách một cây gậy sắt, ngang ngược lao tới, giơ gậy sắt lên, nhằm thẳng vào cái đầu không phòng bị của Đỗ Kiến Xuân, giáng một đòn tàn nhẫn.
— Choang! — Một tiếng, chiếc đèn bão trong tay Tả Định Pháp rơi xuống đất, vỡ nát. Trong những luồng ánh sáng hỗn loạn của vài chiếc đèn pin, đám bạo đồ này lục soát tất cả sổ tay, giấy tờ, thư từ và nhật ký của Đỗ Kiến Xuân. Xong xuôi, chúng lại như lúc đến, "cộc cộc cộc" đi xuống cầu thang, rời khỏi nhà tập thể, nghênh ngang bỏ đi, biến mất trong đêm đen gió cuồng mưa dữ.
Đỗ Kiến Xuân bị đánh ngất xỉu, đổ gục xuống sàn nhà, mái tóc rối bời ướt sũng che phủ khuôn mặt dán sát xuống sàn, một dòng máu tươi từ trên đỉnh đầu chảy xuống cổ, nhỏ xuống sàn nhà. Bộ quần áo ướt sũng toàn thân bao bọc lấy cơ thể vẫn còn hơi ấm của cô.
Gió vẫn thổi, mưa vẫn rơi, Đỗ Kiến Xuân bị thương nằm ngã xuống, lặng ngắt như tờ nằm trong căn lầu tối om. Trên bầu trời đêm như đáy nồi, những tia chớp trắng lóa liên tục xé ngang như thanh bảo kiếm lạnh lẽo, như muốn chẻ đôi cửa sổ đóng kín của nhà tập thể. Tiếng sấm nổ vang bên cạnh nhà làm rung chuyển tòa nhà hai tầng, cột kèo đều rung lên đau đớn, nhưng vẫn không thể đánh thức Đỗ Kiến Xuân đang chịu đòn roi tàn độc...
Khi cô mở đôi mi nặng trĩu như bị hai quả núi đè lên, đã là sáng sớm hôm sau, gió đã lặng, mưa đã tạnh, mũi Đỗ Kiến Xuân hít vào một luồng không khí mát lành, tai cô dường như nghe thấy một tiếng kêu kinh ngạc, ai đó dường như đang nức nở, qua đôi mắt đẫm lệ mờ nhạt, Đỗ Kiến Xuân nhìn thấy ba nữ tri thức trẻ cùng nhà tập thể đang túc trực bên gối cô, ba cô gái đều đang lau nước mắt; nhìn kỹ hơn, bốn nam tri thức trẻ và lão chi thư cũng đứng bên cạnh giường, sắc mặt họ đen pha xanh, hốc mắt sâu hoắm, có thể thấy, mọi người đã túc trực bên cô cả đêm, không phải sao, trong nhà, lặng lẽ đứng chật kín xã viên quần chúng của đại đội Kính Tử Sơn, có người già, có phụ nữ, có những thanh niên trai tráng và cô gái.
Lão chi thư Châu Khải Toàn đột nhiên rút cái tẩu thuốc ngắn đang ngậm chặt trong miệng ra, dậm chân thật mạnh xuống đất, trầm giọng gầm lên:
— Cha gặp vấn đề, liên quan gì đến con cái, mà phải đánh đập người ta tàn nhẫn thế này? Không được, tôi phải lên huyện tìm lão Mạc, tố cáo Đội Chuyên chính!
Cả căn phòng người đều lên tiếng hưởng ứng, ai nấy đều căm phẫn, đều sục sôi lửa giận, tán thành lão chi thư đi huyện kiện. Đỗ Kiến Xuân chỉ cảm thấy trong đầu, "o o o", một trận ồn ào hỗn tạp, lời mọi người nói, cô một chữ cũng không nghe rõ, lại ngất lịm đi.
Tỉnh lại lần nữa, cô mới khôi phục tri giác. Nữ tri thức trẻ đồng cảm túc trực bên giường cô, sau khi đút cho cô uống cháo loãng trứng, uống thuốc xong mới kể cho cô nghe, chiều hôm qua trước khi trời tối, bảy tri thức trẻ họ nhận được thông báo từ công xã, yêu cầu họ cùng Châu Khải Toàn rời khỏi nhà tập thể, tránh xa Đỗ Kiến Xuân, người của Đội Chuyên chính huyện muốn tới tìm cô tìm hiểu tình hình. Thế là, lão chi thư dẫn bảy người họ chui vào phòng sấy để sửa lỗ lò nướng thuốc lá, mãi đến nửa đêm mới về. Ai ngờ, sau khi về, nhìn thấy lại là cảnh tượng thảm khốc không nỡ nhìn, nếu lão chi thư không quyết đoán, đội mưa vượt gió đi mấy dặm đường tìm tới lão lang trung, ai biết Đỗ Kiến Xuân sẽ tỉnh lại vào lúc nào chứ.
Nữ tri thức trẻ trong nhà hỏi tiếp cô, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì, Đội Chuyên chính huyện lại đánh cô ra nông nỗi này? Phá hoại tài sản của cô?
Đỗ Kiến Xuân chỉ cảm thấy đỉnh đầu nơi bị giáng một gậy âm ỉ đau, cô nhếch mép, cười thê lương, không nói một lời nào.
Dân làng ở trại Kính Tử Sơn không ngừng đến nhà tập thể thăm cô, có người khuyên nhủ lời hay ý đẹp, có người lặng lẽ để lại vài quả trứng, có người chỉ nhìn cô, không nói một lời nào.
Đỗ Kiến Xuân thoát khỏi nguy hiểm, nhưng người còn rất yếu. Cảnh tượng Bạch Ma Bì dẫn người tới lục soát, đánh đập cô, cứ như giấc mơ hiểm ác, lâu lâu lại lởn vởn trong lòng cô, dường như nhìn thấy những bóng ma lù lù trong đêm đen âm u đáng sợ, khiến cô kinh tâm động phách. Nỗi bi ai tận sâu trong tâm hồn khiến nước mắt Đỗ Kiến Xuân cũng khô cạn, trong đôi mắt mở trân trân của cô, ngoài một ánh nhìn vô định ra, chẳng nhìn thấy gì cả.
Mấy ngày trôi qua, Đỗ Kiến Xuân vẫn nằm nghỉ trên tấm chăn đệm rách nát. Cô đã thay đổi, chỉ riêng nhìn từ vẻ bề ngoài, cô đã thay đổi biết bao! Khuôn mặt vẫn là cô, nhưng tuyệt đối không phải là cô của ngày xưa nữa. Sắc mặt cô tiều tụy tái nhợt, phai nhạt hết vẻ hồng hào sáng bóng vốn có. Đôi mắt chớp nháy (ấp ủ) cái nhìn cố chấp, thăm dò của cô, chìm sâu vào hốc mắt, luôn như bộ dạng của người chưa ngủ đêm nào. Khóe miệng vương vất vài nếp cười mang theo chút ý vị châm biếm, chua chát hếch xuống. Trên môi cô đã mất đi nụ cười thẳng thắn, táo bạo, đã mất đi vẻ cười hồn nhiên trong sáng và vô tư lự của tuổi thanh xuân. Một nếp nhăn nhỏ trên trán, lấy câu nói cũ ở Thượng Hải mà nói, như một đường ray xe điện cong cong nhẹ nhàng, rõ ràng là mới thêm vào gần đây. Thần thái lộ ra trên khuôn mặt cô là u uất, phẫn hận, cũng là bi ai. Trong mắt cô dường như có rất nhiều điều muốn nói, nhưng rất rõ ràng, hiện tại cô không nói ra được câu nào.
Tóm lại, Đỗ Kiến Xuân có tính cách thẳng thắn, bộc trực, tràn đầy sức sống, Đỗ Kiến Xuân với vẻ mặt luôn ánh lên sắc thái tươi tắn hoạt bát, đã biến mất; thay vào đó là một Đỗ Kiến Xuân chìm đắm trong suy tư sâu xa, mím chặt đôi môi dày, nếp nhăn nhỏ trên trán luôn khẽ nhíu chặt.
Cô đã có thể dựa vào thành giường ngồi dậy, không cần người túc trực nữa. Bảy thanh niên trí thức của nhà tập thể khôi phục việc ra đồng ban ngày, cuộc sống lại như dòng suối nhỏ bên cạnh trại Kính Tử Sơn, chảy trôi đi như thường nhật. Năm 1972, đã là năm thứ tư cắm chốt, những tri thức trẻ trước đây thích chơi thích đùa thích cười nói ồn ào, cũng bắt đầu suy tư một cách bình tĩnh về lối thoát và tương lai của chính mình, họ không còn lãng phí thời gian tốt đẹp vào việc chém gió, tán gẫu và du sơn ngoạn thủy nữa, họ đã cảm nhận được nỗi muộn phiền câm lặng đó, họ đang mong chờ, sớm có một chốn dung thân, như tất cả mọi người, đi bắt đầu những cuộc tình bình thường, kết hôn, xây dựng một tổ ấm an lạc cho riêng mình. Mà hiện tại, để giết thời gian, dù xét từ góc độ chính trị hay kinh tế, đều phải tham gia lao động sản xuất tập thể.
Đỗ Kiến Xuân hiểu sâu sắc điều này, cô cảm ơn ý tốt của các cô gái muốn túc trực bên mình, nhiều lần muốn họ ra đồng đi làm, đừng nhàm chán mà túc trực trong nhà, làm lỡ thời gian lao động của họ.
Vạn vạn không ngờ tới, ngay trong những ngày tháng ngột ngạt, chậm chạp đến mức nghẹt thở này, Kha Bích Chu và Thiệu Ngọc Dung lại cùng nhau đến thăm cô. Nhìn thấy hai người họ bước lên lầu, Đỗ Kiến Xuân kinh ngạc ngồi thẳng dậy, mở to hai mắt, miệng khẽ mở, một câu cũng không nói nên lời. Chỉ có lồng ngực phập phồng cho thấy cô cảm động biết bao.
Thiệu Ngọc Dung trong lòng ôm một con gà mái tơ, trong tay xách hai con cá nham hoa nặng chừng hơn cân, dáng vẻ như đi thăm người bệnh. Kha Bích Chu từ đầu đến cuối không nói một lời, anh đứng sau lưng Thiệu Ngọc Dung, buông thõng đôi vai, con ngươi chìm sâu trong hốc mắt, như trái nho ngâm trong nước, đẫm lệ, chỉ thiếu chút nữa là nhỏ giọt lệ xuống.
Ngọc Dung vuốt ve vai Đỗ Kiến Xuân, hỏi cô còn đau đầu không? Thiếu cái gì không? Cần giúp đỡ gì không? Cô nói, cô hối hận biết bao, phiền muộn biết bao, ngày hôm đó trước lúc trời tối, trước khi mưa lớn đổ xuống, cô từng nhìn thấy một đám người lén lút tiến vào nhà Tả Định Pháp ở Hồ Biên Trại, sớm biết đám người này xuống đây không làm chuyện tốt, cô đã chạy sớm đến Kính Tử Sơn báo tin, Đỗ Kiến Xuân cũng sẽ không chịu tội lớn như vậy. Trước khi họ đến, có thể trốn đi trước. Cô còn nói, họ nghe tin Đỗ Kiến Xuân bị đánh, sớm đã muốn chạy tới thăm, chỉ vì mấy ngày nay quá bận. Sắp bước vào mùa vụ bận rộn cày xuân, nhưng thời tiết hạn hán, mưa quá ít. Xem chừng, năm nay sẽ là năm hạn hán lớn. "Lũ là một đường, hạn là một dải" mà! Ám Lưu Đại Đội, đang khẩn trương chuẩn bị công tác chống hạn. Cô lại nói, chuyện này không thể kết thúc dễ dàng như vậy được. Châu Khải Toàn của đại đội Kính Tử Sơn, đã đến tìm cha cô là Thiệu Đại Sơn, bàn bạc việc cùng ký tên lên chỗ bí thư Lão Mạc tố cáo Đội Chuyên chính huyện!
Họ không ngồi lâu, chỉ chừng một bữa cơm là cáo từ ra về. Con gà mái tơ và cá để lại trong lầu, Ngọc Dung nói là để bồi bổ cơ thể cho Kiến Xuân.
Họ đi đã lâu, Đỗ Kiến Xuân vẫn ngơ ngẩn ngồi đó, đôi mắt trợn trừng, như một kẻ ngốc. Toàn bộ quá trình, Kiến Xuân cũng hầu như không nói chuyện, lời đều là một mình Ngọc Dung nói, cô chỉ "ừ à dạ" đáp lại. Họ đi rồi, Đỗ Kiến Xuân mới cảm thấy hơi thất lễ, cô chìm đắm trong nỗi bi thương của chính mình, quên mất hỏi nhiều chuyện đáng lẽ phải hỏi, ví dụ như, trạm thủy điện nhỏ phát điện chưa? Dây điện đã kéo xong hết chưa? Còn nữa, cha của Ngọc Dung, ông già nóng tính kia, bây giờ có đồng ý cho hai người họ yêu nhau không? Nhìn dáng vẻ hai người cùng đến thăm, có thể đoán ra, quan hệ của họ rất thân mật, cũng không tránh hiềm nghi, không sợ hàng xóm trong trại bàn tán. Như vậy, quan hệ của họ đang phát triển tới, trong lao động, họ đã xây dựng được tình cảm chân thành.
Nghĩ đến việc hai người họ đến thăm trong những ngày cô đau buồn nhất, nghĩ đến đôi mắt đẫm lệ của Kha Bích Chu khi nhìn mình, trái tim Đỗ Kiến Xuân run rẩy. Nước mắt cô trào dâng ào ạt, "tí tách" rơi xuống chăn. Cô chưa bao giờ như lúc này, cảm thấy Kha Bích Chu và Thiệu Ngọc Dung tốt đến vậy. Ngọc Dung thật chu đáo, nhu thuận, thật biết quan tâm người, an ủi người. Còn Kha Bích Chu thì sao, mặc dù anh không nói một lời, nhưng đôi mắt đẫm lệ đó, khuôn mặt bao phủ trong sương mù sầu muộn đó, còn rõ ràng hơn vạn lời nói. Không hiểu sao, Đỗ Kiến Xuân cảm thấy đôi mắt đẫm lệ của Kha Bích Chu, cứ nhìn thấu vào tận sâu trong tâm hồn cô, đọng lại trong ký ức cô, những ngày sau đó, cô thường không kìm được mà nhớ lại đôi mắt ấy.
Trong đầu cô còn có một suy nghĩ lờ mờ, cô cảm thấy, chuyện tình yêu của hai người họ mặc dù nhiều trắc trở, nhiều thị phi, nhưng hai người họ tâm đầu ý hợp, thấu hiểu lẫn nhau, quan tâm lẫn nhau, vì vậy họ hạnh phúc. Ít nhất, hạnh phúc hơn cô hiện tại. Người gặp nạn ở nghịch cảnh, thường rất dễ ngưỡng mộ người khác, mà sau khi Thiệu Ngọc Dung và Kha Bích Chu đến thăm Đỗ Kiến Xuân, cô càng thêm mãnh liệt ngưỡng mộ hai người họ.
Cô quá cần sự quan tâm và vỗ về của mọi người!
Cho dù vận mệnh của cô không bị trắc trở, cho dù lần này cô lên đại học không bị đả kích, trong cuộc sống không có gì lên xuống gập ghềnh, cô gái hai mươi bốn tuổi, cũng rất cần sự quan tâm và tình cảm ấm áp. Đừng nói là cô vừa mới trải qua cuộc tấn công người thường khó mà chịu nổi, đang ở trong nghịch cảnh, khát vọng trong tâm hồn càng trở nên cấp thiết. Trái tim bị tổn thương và áp bức của cô, như một mảnh đất khô cằn nứt nẻ, đang khát khao sự tưới tẩm của cam lộ và mưa móc.
Thực tế, trong những khoảng thời gian ngẩn ngơ ngồi nghỉ trên giường, ngoài việc hiện lên bóng hình của cha, mẹ, anh trai, em gái ra, hình ảnh Tô Đạo Thành, cũng sẽ như hồn ma từ một góc nào đó lắc lư hiện ra, đôi mắt sáng sủa hoạt bát biết nói của anh, những câu chuyện đùa hóm hỉnh của anh, khuôn mặt tuấn tú tràn đầy khí phách của anh, tư thế phong lưu phóng khoáng của anh, khi xuất hiện trong đầu Đỗ Kiến Xuân, luôn khiến tim cô vì đó mà xao động, nhiệt tình thanh xuân vì đó mà bùng cháy.
Phải, Tô Đạo Thành không vững vàng cho lắm, có chút phù phiếm, anh chưa bao giờ dùng ánh mắt tràn đầy nhiệt huyết nhìn cô như Kha Bích Chu. Nhưng, anh rõ ràng cũng có thiện cảm với cô. Chỉ là, tính cách mỗi người khác nhau, cách thể hiện không giống nhau thôi. Nếu không, tại sao anh lại ân cần, cung kính với cô đến vậy, tại sao thường tìm đủ mọi lý do đến chỗ cô làm gì.
Chúng ta nên thừa nhận, mỗi người đều rất dễ bỏ qua điểm yếu của người khác. Mà đối với người mình yêu mến, đối với điểm yếu của đối tượng mình ưng ý, lại càng dễ dàng bỏ qua. Đỗ Kiến Xuân trong suy tư trầm mặc nhắc đến Tô Đạo Thành, đối với những điểm yếu của anh mà cô từng nhận thấy trước đây, hoặc nói chính xác hơn, những điều cô chưa nhìn rõ, đều bỏ qua hết thảy.
Cô thậm chí giống như vô số cô gái cắm chốt khác, ngây thơ nghĩ rằng, đại học không vào được nữa, cha gặp vấn đề, chính mình lại đắc tội với chủ nhiệm văn phòng tri thức trẻ và văn phòng tuyển sinh huyện, nhìn tình thế này, những ngày tháng ở trại núi, sẽ là rất dài rất dài, đây là những ngày tháng dài đằng đẵng khô khan nhạt nhẽo và tuyệt vọng biết bao! Trong thời kỳ u uất như vậy, chẳng lẽ cứ mãi sống như một kẻ cô độc, thê lương đáng thương, chẳng lẽ không thể có một người bạn, nói đôi lời tâm tình, than thở đôi chút, cuộc sống có người chăm sóc, tinh thần có nơi ký thác? Đỗ Kiến Xuân âm thầm thở dài thừa nhận, nếu Tô Đạo Thành lại ân cần với cô như trước đây, thậm chí bày tỏ với cô, cô sẽ chấp nhận. Vì nhiều tri thức trẻ trong thời gian cắm chốt đều bắt đầu yêu đương, tại sao cô lại không thể chứ?
Kỳ lạ là, khi nghĩ đến những điều này, cô đã rơi nước mắt. Đây là những giọt nước mắt chua xót, khổ sở, giọt nước mắt bất đắc dĩ. Đỗ Kiến Xuân không uổng công thực hiện những suy tư này, ngay ngày hôm sau khi Kha Bích Chu và Thiệu Ngọc Dung đến, một tiếng bước chân nhanh nhẹn bước lên lầu, Tô Đạo Thành tuấn tú xinh đẹp xuất hiện một cách vừa vặn trước giường Kiến Xuân.
— Kiến Xuân, anh sớm muốn tới lắm! Chỉ vì nhờ người lên huyện mua bánh kem, mới lề mề mất mấy ngày nay. — Anh ta vừa gặp đã giải thích lý do đến muộn, tiếp đó giơ hai túi bánh kem nhựa trong tay lên, đặt lên bàn ba ngăn, rồi thong thả bước tới, rất tự nhiên ngồi xuống mép giường Đỗ Kiến Xuân, hạ thấp giọng, dịu dàng nói với cô: "Tha lỗi cho anh, Kiến Xuân, anh tới muộn rồi!"
Anh ta vừa tới đã tỏ ra thái độ thân mật như vậy, làm Kiến Xuân không chịu nổi. May mà các tri thức trẻ khác đều ra đồng hết rồi, không thì để người ta nghe thấy thì tính sao đây! Đỗ Kiến Xuân sầm mặt, trách móc nói:
— Người tới là được rồi, tại sao lại mua bánh kem?
— Đây là tấm lòng của anh mà! — Tô Đạo Thành dễ dàng tiếp lời, đồng thời vung cánh tay rắn chắc lên — Anh nghe tin em bị đánh, phổi như muốn nổ tung. Mẹ kiếp, đúng là một lũ cướp, lũ tay sai phát xít. Anh nhất định phải tính sổ với bọn chúng. Thật đấy, Kiến Xuân, anh nghe ngóng rồi, kẻ cầm đầu đánh em, chính là Bạch Ma Bì của Đội Chuyên chính huyện...
Đỗ Kiến Xuân khẳng định gật gật đầu: "Là hắn!"
— Thằng cha này, nhất định phải cho hắn nếm thử nắm đấm sắt của tri thức trẻ Thượng Hải chúng ta! Theo tính khí của anh ấy, thực sự muốn thiết kế một cái bẫy cho hắn, cắt đôi tai hắn xuống! — Tô Đạo Thành hào sảng nói, ngay lập tức lại bí hiểm hạ thấp giọng — Tuy nhiên ấy, muốn đánh hắn, cũng phải đánh sao cho "nghệ thuật" chút. Làm không khéo, gây ra rắc rối thì không đáng.
— Làm sao vậy?
— Chẳng lẽ em không biết? Vợ của Bạch Ma Bì, chính là Hoàng Kim Tú - chủ nhiệm văn phòng tri thức trẻ và văn phòng tuyển sinh huyện chúng ta đấy! — Tô Đạo Thành dẻo miệng nói — Nếu bị Bạch Ma Bì nhận diện ra người, chúng ta chẳng phải bị vợ hắn kìm kẹp sao.
Đỗ Kiến Xuân thầm kinh hãi: À, thì ra là thế này! Bạch Ma Bì sở dĩ ra tay tàn độc với cô như vậy, cô đã hiểu ra chút ít, tất cả đều là thông đồng với nhau cả.
— Sao, đầu em vẫn còn đau à? — Tô Đạo Thành thấy Đỗ Kiến Xuân nhíu chặt lông mày, nhân cơ hội ngồi sát lại bên cạnh cô, vươn tay định sờ lên đỉnh đầu cô.
Đỗ Kiến Xuân khéo léo nghiêng đầu sang một bên, e thẹn lườm Tô Đạo Thành một cái. Tô Đạo Thành đang dùng ánh mắt sáng lấp lánh chứa chan tình cảm nhìn cô. Đỗ Kiến Xuân chỉ cảm thấy khuôn mặt bừng lên, nóng ran, cô không dám nhìn khuôn mặt Tô Đạo Thành, cụp đôi mi xuống.
Tô Đạo Thành xích lại gần vai cô hơn một chút, bằng giọng điệu dịu dàng khiêm tốn hơn:
— Kiến Xuân, em chịu khổ rồi. Trong lòng anh, chỉ cảm thấy đau như dao cắt, nghe tin em bị đánh, cứ như đánh vào người anh vậy.
Đỗ Kiến Xuân nghe những lời đầy tình cảm này, cộng thêm khuôn mặt chân thành của Tô Đạo Thành, giọng nói ngọt ngào nhẹ nhàng, cô chợt cảm thấy máu nóng toàn thân sôi trào, tim đập thình thịch, đầu cũng cúi xuống.
Tô Đạo Thành vươn tay phải, nhẹ nhàng nắm lấy hai ngón tay Đỗ Kiến Xuân, khẽ khàng nói:
— Kiến Xuân, em quá bất hạnh, anh cảm thấy...
Tô Đạo Thành phát hiện những ngón tay mảnh khảnh của Đỗ Kiến Xuân đang run rẩy trong tay anh như lá mùa thu, đôi vai cũng hơi nhấp nhô. Anh cảm thấy cơ hội đã đến, lén nhìn Đỗ Kiến Xuân hai cái, thấy gò má cô ửng hồng hư ảo, đôi mi rủ xuống hơi run, Tô Đạo Thành kẻ đã từng dây dưa với những cô gái khác, nhìn chuẩn nỗi hoang mang trong lòng Kiến Xuân, cho rằng đây là cơ hội tốt nhất, liền lén lút thực hiện một tư thế, mạnh dạn dang rộng vòng tay, muốn ôm lấy Đỗ Kiến Xuân.
Trái tim Đỗ Kiến Xuân thảng thốt cảnh giác một cái, như bị điện giật, sợ hãi rụt tay lại, đột ngột đứng thẳng người dậy, kinh hãi lườm Tô Đạo Thành một cái, lập tức dùng giọng điệu ra lệnh nói:
— Đừng lỗ mãng, ngoan ngoãn ra ghế đẩu ngồi đi, em có chuyện muốn nói với anh.
Đôi mắt đầy dục hỏa của Tô Đạo Thành chạm phải ánh mắt sắc bén của Đỗ Kiến Xuân, vội vàng tránh đi. Trên khuôn mặt anh ta không kiềm chế được mà che phủ một tầng vẻ thất vọng vì chưa đạt được mục đích, đành phải lủi thủi lùi lại hai bước, kéo cái ghế đẩu, ngồi phịch xuống, giả vờ thất vọng dùng hai tay che khuôn mặt.
Đỗ Kiến Xuân sao có thể nhìn thấu linh hồn đê tiện bẩn thỉu của Tô Đạo Thành cơ chứ! Cô chỉ mải mê suy nghĩ vấn đề theo dòng suy nghĩ của mình. Lúc này, ngắm nhìn Tô Đạo Thành đang vùi đầu vào giữa hai bờ vai, cô vươn lưỡi liếm liếm đôi môi khô khốc, bắt đầu bằng cách xưng hô không như trước đây: "Tiểu Tô..."
Mới nói được hai chữ, cô đã cảm thấy hơi thở dồn dập, lưỡi cũng hơi cứng lại, nhưng cô quyết tâm nói cho hết câu. Đặc biệt là sau khi Tô Đạo Thành thực hiện hành động đòi thân mật, cô thấy càng cần thiết phải nói cho rõ ràng. Cô hiểu rõ hơn ai hết, trong những việc kiểu này, tuyệt đối không được hồ đồ làm bậy. "Tiểu Tô, chúng ta quen biết đã lâu, em luôn cảm thấy, giữa chúng ta có vài lời nên nói cho rõ. Nhưng em lại phát hiện, không nắm bắt được tâm tư của anh. Hôm nay nói thẳng thắn ra đi, anh nói xem, chúng ta phải làm sao đây?"
Một cô gái, trước tiên nói ra những lời này, gần như tương đương với chủ động bày tỏ thái độ, gợi ý cho phía nam. Nhưng Tô Đạo Thành nghe thấy, lại dửng dưng không động tâm. Anh ta hôm nay nhân lúc thời gian đi làm, giấu Hoa Văn Văn, mang hai túi bánh kem tới, là muốn mượn cơ hội Đỗ Kiến Xuân bị bức hại bị đánh, nhân danh an ủi quan tâm, để thi triển ma lực của mình, phá vỡ phòng tuyến của Đỗ Kiến Xuân, đạt được mục đích mà trước đây anh ta khó đạt được, trêu đùa cô một phen. Dựa theo kinh nghiệm trước đây của anh ta, biết một cô gái trong lúc cô đơn đau khổ, cần sự quan tâm, chăm sóc và an ủi của người khác nhất, chỉ cần "chiêu hoa" của anh ta đạt trình độ, chắc chắn có thể thành công, ai ngờ tới, sự việc sắp thành, Đỗ Kiến Xuân lại quát chặn anh ta lại, nghiêm chỉnh muốn nói rõ ràng với anh ta, "chốt" lại, đây chẳng phải là muốn trói tay trói chân Tô Đạo Thành anh lại sao, thật là viển vông! Tô Đạo Thành đang vì Đỗ Kiến Xuân quát mắng anh ta mà phiền não đây, anh ta dễ dàng tìm được lời nói, cười cợt nói:
— Đỗ Kiến Xuân, em nghĩ xem, xuất thân gia đình như anh, có thể tùy tùy tiện tiện cùng...
Ánh mắt Tô Đạo Thành nhìn tới khuôn mặt Đỗ Kiến Xuân, kinh ngạc vội vàng nuốt nửa câu sau vào. Anh nhìn thấy, khuôn mặt đầy lệ vết cầu xin của Đỗ Kiến Xuân, đang mong đợi nhìn anh, đôi mắt lộ ra vẻ khát khao. Trái tim Tô Đạo Thành thắt lại, anh đột nhiên cảm thấy, chuyện hôm nay, không thể dùng giọng điệu đùa cợt mà đối phó qua loa cho xong được, thái độ của Đỗ Kiến Xuân quá nghiêm túc, bằng không mà nói, sẽ phải chịu sự trừng phạt nghiêm khắc của cô đấy! Cô gái này, biết đánh quyền đấy! Đừng nhìn cô hiện tại đang nằm trên giường... Những ý nghĩ này lướt qua tâm trí anh nhanh chóng, anh dừng lại một lúc, ấp a ấp úng nói tiếp:
— ...vội vàng chốt, chốt lại chuyện này sao? Hì hì, anh, anh còn phải suy nghĩ kỹ càng, tham khảo ý kiến... Hì hì, hy vọng em lượng thứ.
Vẻ ửng hồng trên khuôn mặt Đỗ Kiến Xuân biến mất, giọng cô trầm xuống rất nhiều, nhưng vẫn rất đứng đắn:
— Vậy, khi nào anh lại tới?
— Chuyện này... chuyện này dễ thôi... — Tô Đạo Thành như bị ép vào góc tường, lắp bắp thoái thác — Vài ngày nữa đi. Anh tới thăm em cũng được, không thì, khi cơ thể em bình phục, tới Hồ Biên Trại tìm anh càng tốt. Hì hì.
Đỗ Kiến Xuân không nói một lời, trang trọng gật gật đầu. Cô coi chuyện này quá thần thánh, cô cũng quá tin Tô Đạo Thành muốn ôm cô là xuất phát từ tình yêu. Vì thế, cô không nhìn ra sự hoa ngôn xảo ngữ của Tô Đạo Thành. Ngược lại, cô cảm thấy, anh muốn trở về suy nghĩ kỹ càng, vài ngày sau cho cô hồi âm, là thái độ rất bình thường.
Hôm nay muốn đạt được mục đích, là tuyệt đối không thể nào rồi. Tô Đạo Thành mồ hôi chảy ròng ròng sau lưng, thầm tính toán. Anh ta còn ngồi ngây ngốc ở đây, đã không còn ý nghĩa gì nữa. Thế là anh ta đứng dậy, cáo từ ra về:
— Kiến Xuân, ở đội rất bận. Anh phải... phải về làm việc đây! Em yên tâm dưỡng thương, vài ngày sau anh lại tới thăm em.
Đỗ Kiến Xuân không giữ anh lại, chỉ gật gật đầu biểu thị đồng ý cho anh về làm, rồi mặc kệ Tô Đạo Thành đi.
Cô không hài lòng chút nào với màn thể hiện hôm nay của Tô Đạo Thành, có chút oán trách, tâm tư rất rối bời, cô chỉ muốn tĩnh tâm suy nghĩ kỹ càng.
Hai chữ tình yêu, giống như câu thơ tuyệt đẹp lay động lòng người vậy, là dùng một ma lực kỳ lạ, hấp dẫn Đỗ Kiến Xuân. Trong mắt cô, tình yêu là vô cùng thần thánh và trang nghiêm, chuyện này nên xuất hiện cùng với môi trường trong tranh, ánh nắng rực rỡ chiếu xuống không dứt, hoa tươi muôn hồng nghìn tía đua nhau khoe sắc. Cho dù Đỗ Kiến Xuân hiện tại đang trong tình cảnh như vậy, điều mà sâu trong tâm hồn cô hy vọng, vẫn là một tình yêu tràn đầy chất thơ. Người được cô chấm tới, nên là một người tình như ý, trong những năm tháng tương lai, tôn trọng giúp đỡ lẫn nhau, mãi mãi tốt đẹp bên nhau. Kiến Xuân ngây thơ chưa có nhiều trải nghiệm cuộc sống ơi, cô khao khát hạnh phúc và vui vẻ của phu thê biết bao!
Nhưng hành vi hôm nay của Tô Đạo Thành, lại khiến Kiến Xuân thất vọng. Sao anh ta dám táo bạo như vậy cơ chứ, giữa họ đã tiếp xúc qua mấy lần, nhưng tất cả những gì nên trải qua, ví dụ như tâm tình, tăng cường giao lưu, hẹn hò, đi dạo, đều chưa từng trải qua. Cho dù là sự tự thuật không kìm chế được lỗ mãng lần đó của Kha Bích Chu, giữa họ cũng chưa từng có, sao anh ta có thể nghĩ đến việc dang tay, động tay động chân cơ chứ.
Nghĩ đến đây, Đỗ Kiến Xuân thất vọng tột cùng. Trong lòng cô hạ quyết tâm, trong thời gian dưỡng bệnh, kiên nhẫn chờ đợi anh vài ngày. Nếu anh không tới, dứt khoát bất ngờ tới Hồ Biên Trại xem xem, xem xem anh rốt cuộc đang sống thế nào, xem xem anh nghĩ thế nào về vấn đề cô đề ra!
Với tâm trạng mong chờ khẩn thiết mà lại có chút bất an, Đỗ Kiến Xuân chờ đợi Tô Đạo Thành mấy ngày. Mấy ngày này, cơ thể cô hoàn toàn bình phục, ngoài đỉnh đầu hơi đau âm ỉ ra, cô không có cảm giác gì không ổn cả. Nhưng nhìn dưới con mắt người ngoài, Đỗ Kiến Xuân rõ ràng nhợt nhạt, gầy gò, hai bên gò má hơi lộ ra.
Ngày này đúng dịp họp chợ, theo dự tính của Đỗ Kiến Xuân, Tô Đạo Thành nếu giữ lời, là sẽ tới. Nhưng đến giờ ăn cơm trưa, anh cũng không tới. Bị bí bách lâu trong lầu, một là muốn đi ra ngoài trời dạo bộ, hai là cũng muốn tìm hiểu thêm về nhân cách của Tô Đạo Thành, Đỗ Kiến Xuân quyết định nhân dịp trời quang mây tạnh, tới Hồ Biên Trại đi một chuyến.
Sau cơm trưa, cô chào hỏi với tri thức trẻ cùng đội, men theo con đường trại được lát bằng đá xanh Kính Tử Sơn, chậm rãi tản bộ về phía cửa trại.
Tới ngoài trại, Đỗ Kiến Xuân đứng trơ trọi dưới chân một cây tạo giác, ngắm nhìn núi non một hồi lâu, mới bước lên con đường núi tới Hồ Biên Trại. Đi dọc đường, chỉ thấy gió xuân thổi xanh những dãy núi liên miên không dứt, ánh mặt trời tươi đẹp chiếu rọi vạn vật sáng sủa bóng loáng, những đóa hoa dại muôn màu muôn vẻ bung nở tùy ý hai bên con đường nhỏ, trên đập, có xã viên đang giục bò cày ruộng, trên đường bờ ruộng, có người đang gánh phân bò, phân lợn, lò gạch ngói ở xa xa Hồ Biên Trại, đang tỏa ra những làn khói trắng. Liên tiếp mấy ngày bí bách trong phòng, bất ngờ nhìn thấy cảnh tượng mùa xuân vạn vật đổi mới, bừng bừng sức sống này, trong lòng Đỗ Kiến Xuân cũng thêm vài phần vui vẻ. Cô mù quáng suy tư, cảnh sắc tươi mát sáng sủa này, nhất định sẽ mang lại tin vui bất ngờ cho cô.
Đi qua cánh rừng nhỏ phía trước, là tới Hồ Biên Trại rồi. Đỗ Kiến Xuân bước những bước chân không vội vàng, đi vào cánh rừng nhỏ gồm thông kim, bạch dương, sồi. Trên một cây sồi phía trước, hai con họa mi vàng mập mạp xinh đẹp, đang xoay xoay cái đầu hót líu lo, nhìn dáng vẻ của chúng, Đỗ Kiến Xuân không nhịn được mà cười một cái. Cô hạ quyết tâm, tới nhà tập thể Hồ Biên Trại, nếu các tri thức trẻ đều ra đồng hết, cô sẽ nghỉ ở đó một lúc, đợi họ về. Tô Đạo Thành nếu như trước đây giữ cô lại ăn cơm, cô sẽ ăn rồi hãy về. Lúc đó, trời cũng sắp tối, anh nhất định sẽ đưa cô về, trên đường đi, anh sẽ nói cho cô biết hồi âm thôi.
Nghĩ đến đây, Đỗ Kiến Xuân như thể bị người ta nhìn trộm bí mật trong lòng, khuôn mặt cũng đỏ bừng lên. Cô không kìm được e thẹn cúi thấp đầu.
Đột nhiên, giữa rừng truyền đến một tràng tiếng cười đùa, Đỗ Kiến Xuân kinh ngạc ngẩng mặt lên, cô nhận ra giọng nói của Tô Đạo Thành, không khỏi ngẩn ra một cái, tiếp đó bước nhẹ chân, vội vã đi về phía phát ra tiếng cười.
Trên một khoảng đất nhỏ cỏ mọc xanh mướt giữa rừng, Hoa Văn Văn mặc chiếc áo sơ mi hoa sặc sỡ đang ngồi ở đó, dựa vào một thân cây bạch dương, đang cười khúc khích, hai tay biên tập mái tóc đen xõa xuống hai vai. Tô Đạo Thành nằm ngửa trên bãi cỏ, cái đầu với mái tóc đen bóng loáng của anh ta, kê thoải mái trên đùi Hoa Văn Văn đang mặc chiếc quần dài vải nỉ mát mẻ, một đôi tay nắm lấy cánh tay phải của Hoa Văn Văn. Bên cạnh hai người họ, trải một tấm nhựa màu xanh da trời, trên đó đặt một con dao gọt táo cán dài trắng lóa, hai hộp mứt trái cây, một lon thịt hộp.
Đỗ Kiến Xuân nhìn thấy cảnh tượng này, hai mắt sợ hãi trợn trừng, trong miệng như nuốt phải một con ruồi đầu đỏ, xương sống trên lưng cũng bị người ta rút mất. Cô toàn thân mệt mỏi dựa vào một gốc cây sồi, đang định quay người bỏ chạy, giọng nói nũng nịu của Hoa Văn Văn đã kéo cô lại:
“Hi hi, Đạo Thành, em phát hiện ra, cái ả Đỗ Kiến Xuân ồn ào ở núi Kính Tử kia, hóa ra đang định chen chân vào giữa hai đứa mình đấy!”
“Em nghĩ anh sẽ thèm cô ta sao,” Tô Đạo Thành khinh miệt hừ một tiếng trong mũi, “Chưa nói đến việc cha cô ta giờ đã biến thành kẻ theo đường lối tư bản, kẻ phục bích cuồng tín, kẻ phản bội, chỉ nhìn cái bộ dạng đó của cô ta thôi, anh cũng muốn nôn ra cả cơm tối hôm qua rồi! Nói thật với em, cô ta chủ động theo đuổi anh, anh còn chẳng thèm đếm xỉa, một con mụ chanh chua…”
“Nói thật đi!” Hoa Văn Văn bỗng rũ mái tóc mềm như nhung, một tay túm lấy tai Tô Đạo Thành, ép hỏi, “Anh và cô ta có quan hệ mờ ám gì không?”
“Ôi cái người này thật là,” Tô Đạo Thành vội vàng biện bạch, “Có một tiểu mỹ nhân như em ở đây mà anh không cần, lại đi tìm thứ con cái của loại ‘Hắc bát loại’ như cô ta, chẳng phải là bỏ phượng hoàng đi ôm gà mái già sao, ha ha ha!”
Hoa Văn Văn cũng vui vẻ bật cười thành tiếng, bàn tay nhỏ đang túm tai Tô Đạo Thành khẽ vỗ lên má anh.
Tô Đạo Thành thừa dịp cô cúi mặt, hai tay dùng sức quàng lấy cổ cô, ngẩng mặt lên mổ nhẹ vào má cô một cái.
Hoa Văn Văn thẹn thùng kêu khẽ một tiếng, quay mặt đi, Tô Đạo Thành vẫn quàng lấy cổ cô không buông.
Trên cành cây tùng lá kim cách chỗ hai người không xa, một con rắn lục đang nằm phục bỗng đớp lấy một con chuột núi hung dữ sắc lẹm, rắn lục và chuột núi xoắn chặt lấy nhau, rơi từ trên cành tùng xuống, lại vừa lăn vừa cắn xé lăn qua bên cạnh Hoa Văn Văn, cả hai cùng chồm lên, lao vút vào sâu trong rừng.
Hoa Văn Văn nhìn thấy con rắn độc, sợ hãi hét lên một tiếng, không màng tất cả lao vào lòng Tô Đạo Thành. Tô Đạo Thành thừa cơ ôm chặt lấy cô, lăn xuống bãi cỏ xanh mướt.
Chứng kiến màn kịch đáng buồn nôn này, Đỗ Kiến Xuân chỉ thấy trong miệng nhờn nhợt, đầu óc căng phồng, trời đất quay cuồng, đỉnh đầu vừa bị đánh đau nhói như muốn nứt ra. Cô chỉ thấy mặt đất dưới chân nứt toác ra một đường, chỉ muốn nôn thốc nôn tháo. Dùng hết chút sức lực cuối cùng, cô xoay người một cái, như thể bị chó dữ đuổi theo, cắm đầu chạy về phía trại núi Kính Tử.
Cành cây đâm ngang trong rừng cản đường cô, bị cô đâm gãy; gai nhọn bên vệ đường chìa ra giữa lối đi, vạch lên mặt cô, một vết máu hằn trên má, mà cô hoàn toàn không hay biết. Cô thở hồng hộc, tâm trí rối loạn chạy về khu nhà tập thể, úp mặt xuống giường, nước mắt trào ra như suối, làm ướt đẫm tấm chăn chắp vá của cô. Cô muốn gào khóc thật to, nhưng cổ họng khô khốc như sắp bốc khói, không thốt nổi một tiếng, chỉ gào lên được hai tiếng, rồi như thể bị ai cắt một dao, không thể thốt ra lời nữa. Cô hối hận đấm thình thịch vào ngực mình, cố dùng hết sức bình sinh đạp chân để giải tỏa, nhưng vẫn không thể xua tan được nỗi kích động sâu sắc đang giày vò mình. Dằn vặt suốt hơn nửa tiếng đồng hồ, cô đã kiệt sức, toàn thân bủn rủn, lúc này mới thở hồng hộc, nằm yên. Cô cố sức lật người trên giường, đầu chạm phải vài tờ báo. Đây là những tờ báo mới mà anh Đinh, người bưu tá nông thôn cần mẫn, ngày nào cũng giao đến khu nhà tập thể đúng giờ. Đỗ Kiến Xuân sợ làm hỏng báo bằng cái đầu của mình, tiện tay cầm lấy, định ném lên chiếc bàn ba ngăn, nhưng ánh mắt lướt qua tờ báo một cách vô định, dường như có tia nắng chói chang chiếu rọi vào tờ báo, thứ gì đó hấp dẫn cô đến lạ, Đỗ Kiến Xuân mở to hai mắt như vừa phát hiện ra kỳ tích, sững sờ. Qua làn nước mắt, Đỗ Kiến Xuân nhìn thấy trên báo in rõ ràng một tựa đề nổi bật:
Tre xanh tháng Tám (Tản văn)
Tác giả: Thanh niên trí thức Thượng Hải Kha Bích Chu
Toàn bộ khuôn mặt của Đỗ Kiến Xuân thay đổi hẳn, cô chết lặng!