Bất kể Đỗ Kiến Xuân nghĩ thế nào về bi kịch của Kha Bích Chu, âm thầm thương cảm cho anh ta ra sao, trên thực tế, kể từ sau cuộc trò chuyện thẳng thắn cởi mở giữa Thiệu Ngọc Dung, Thiệu Tư Ngữ và anh ta, Kha Bích Chu đã bắt đầu thay đổi.

Những thảo dược Thiệu Đại Sơn hái từ trên sườn dốc về, giã nát đắp lên đùi bị gãy xương nghiêm trọng của Tiểu Kha, chân anh dần dần khá hơn. Ban đầu là xuống giường chống nạng đi được, sau đó bỏ nạng, cũng có thể chậm rãi lê từng bước trong sân. Tất nhiên, dáng vẻ này thì không thể đi làm công, lên dốc chăn bò cũng không vượt qua được mương rãnh, cần phải nghỉ ngơi thêm. Xem ra, công điểm tháng này chắc chắn là bị hụt rồi. Nhưng nhờ tinh thần có được nguồn sức mạnh mới, Thiệu Ngọc Dung ngày ngày mang cho anh những món ngon, sắc mặt hốc hác của Kha Bích Chu tốt hơn nhiều, ngày anh có thể bước ra khỏi sân, Thiệu Tư Ngữ đều cảm thấy trên mặt anh đã ánh lên vẻ hồng hào.

Nhà của Thiệu Đại Sơn nằm trên một gò đất nhỏ bên bờ hồ Liên Ngư, xung quanh ngôi nhà gỗ gạch là mấy cây tử mộc, một cây bách vươn thẳng lên trời, và vài khóm tre hao thanh tú vươn cao. Trước thềm nhà nhỏ là một cái sân ba mặt, tường sân xây bằng đá núi, chỉ có một cánh cổng tre thưa để ra vào. Sau nhà là một mảnh đất vườn, trong vườn trồng anh đào, mận, dâu, đào, táo, năm sáu loại cây ăn quả, chia thành từng ô đất nhỏ, cha con Thiệu Đại Sơn xới đất rất kỹ và đều, trồng đầy rau củ, hành, đậu, bí đỏ, cà tím, ớt. Nhìn thoáng qua, vườn sau trông chẳng khác nào một vườn hoa rực rỡ sắc màu, đầy ắp những món ngon.

Mấy ngày nay, cây tử mộc đang nở những đóa hoa to rực rỡ, ngoài cửa sổ phòng khuê của Thiệu Ngọc Dung, hoa loa kèn, hoa cẩm chướng, hoa nhài đang nở rộ quyến rũ, gió từ mặt hồ thổi tới, hương hoa xộc thẳng vào mũi. Kha Bích Chu thường thích đứng bên bờ tường sân, chỗ bóng râm dưới tán cây bách và cây tử mộc, phóng tầm mắt nhìn về phía hồ Liên Ngư. Bên bờ hồ, cạnh tấm ván bắc lên thuyền, trong làn nước xanh biếc đóng những cây cọc gỗ, hàng chục con thuyền nhỏ của đại đội Ám Lưu đều neo đậu ở đó. Dây của mỗi con thuyền nhỏ đều buộc vào những chiếc cọc bên bờ hồ. Khi nước hồ dập dềnh, những con thuyền nhỏ neo đậu cũng nhẹ nhàng lắc lư theo sự trôi nổi của nước, vô cùng tĩnh lặng an nhiên. Trên mũi thuyền nhỏ thường có hai con chim ưng biển toàn thân đen nhánh, mỏ dài đang đứng đó rỉa lông, chăm chú nhìn mặt nước. Đây là loại chim mà người địa phương gọi là diều hâu, do Thiệu Đại Sơn nuôi để bắt cá.

Hồ Liên Ngư trải rộng hình cánh quạt, mặt nước hồ sóng biếc dập dềnh trông đầy vẻ quyến rũ mênh mông, từng đợt sóng lăn tăn nhịp nhàng khoan thai, mang một vẻ đẹp uể oải đầy sức sống và dịu dàng phục tùng. Nhìn vào khiến lòng người bừng mở. Hai bờ hồ Liên Ngư hẹp dài cũng phong cảnh tráng lệ, kỳ sắc bừng lên. Bờ bắc hồ là một vách núi dài như bức bình phong, nhìn từ xa, các đỉnh núi xếp hàng lấp đầy không trung, chen chúc nhau, lộ ra vẻ thân thiết kề vai sát cánh. Bờ nam hồ, thế núi tuy bằng phẳng hơn bờ bắc, nhưng cũng là núi non trùng điệp, bóng cây xanh bao phủ. Giữa những ngọn núi hai bên bờ đều có cảnh quan kỳ thú, núi bao bọc nước, những thung lũng sâu thẳm, miếu mạo nằm nơi đường cong quanh co, rừng rậm mờ ảo trong khói mây.

Khung cảnh tráng lệ đặc sắc như vậy, vào lúc các thanh niên trí thức Thượng Hải mới đến sơn trại, từng thu hút sâu sắc Kha Bích Chu vốn yêu thích văn học. Nhưng những năm tháng này, cuộc sống gian khổ khiến mắt anh đờ đẫn, áp lực nặng nề của sự u uất khiến anh mất đi cái hứng thú thưởng thức cảnh đẹp. Nhưng hiện tại, vẻ yêu kiều của thiên nhiên lại đột ngột xuất hiện trước mặt Kha Bích Chu như một người bạn tốt đã lâu không gặp, khiến anh không khỏi cảm thấy khoan khoái dễ chịu. Đặc biệt là trong bầu không khí mát mẻ trong lành này, dưới ánh mặt trời tháng Tư chói chang rực rỡ không dứt, vòm trời xanh thẳm như màu chàm, Kha Bích Chu càng cảm thấy tâm trạng vô cùng cởi mở, tinh thần phấn chấn. Trong thâm tâm, anh thầm than: "Ai dám bảo đây không phải là vùng sơn thôn đẹp đẽ không gì sánh bằng chứ?"

Mỗi khi như thế này, cán bộ Cục Khí tượng huyện, bác của Thiệu Ngọc Dung là Thiệu Tư Ngữ, luôn đến bên cạnh Kha Bích Chu, cùng anh thưởng thức cảnh đẹp xung quanh hồ Liên Ngư, đi dạo cùng anh dọc theo bờ hồ, theo những bờ ruộng. Vào buổi sáng sớm khi những hạt sương lấp lánh ánh bạc đính đầy lá cỏ, vào buổi hoàng hôn tĩnh lặng khi ngọn cây phủ đầy ánh tà dương, Thiệu Tư Ngữ vừa sóng vai bước đi cùng Kha Bích Chu, vừa dùng những ngôn từ cảm động lòng người và tư tưởng sâu sắc, gảy lên sợi dây đàn nơi sâu thẳm trái tim Kha Bích Chu. Có một đoạn như thế này, bao nhiêu năm sau, Kha Bích Chu vẫn nhớ rõ, bác Tư Ngữ ôn tồn dạy bảo: "Phải đấy, mấy năm nay, bao nhiêu việc bị làm hỏng, bị xáo trộn, đừng nói các cháu thanh niên trẻ tuổi hoang mang, bác đây người già rồi cũng lo lắng đấy! Tuy nhiên, Tiểu Kha, cháu phải nhớ kỹ, không ai có thể chọn thời đại mình sống, không ai có thể mong đợi vừa sinh ra đã sống trong thiên đường, cuộc đời mỗi người đều có những cảnh ngộ không thuận ý và gian nan. Không thể vì thế mà cứ ủ rũ u sầu. Một thanh niên có chí khí, phải có dũng khí vượt qua trở ngại do môi trường gian khó gây ra, dâng hiến nhiệt năng trên người mình cho sự nghiệp xây dựng Tổ quốc." Dưới sự giúp đỡ, gợi mở cố ý hay vô ý của Thiệu Tư Ngữ, nội tâm Kha Bích Chu dần cởi mở, tấm lòng cũng từ từ rộng mở hơn. Anh không còn chỉ nghĩ đến xuất thân gia đình đáng nguyền rủa của mình, không còn chỉ nghĩ đến lối thoát và vận mệnh của bản thân. Anh bắt đầu nghĩ đến lợi ích tập thể, cuộc sống của xã viên trên sơn trại, nghĩ tại sao thôn quê sơn trại của chúng ta vẫn nghèo khó, bế tắc, lạc hậu đến thế.

Mùa vụ bận rộn cày cấy mùa xuân đã đến, đó là một buổi sáng mưa phùn lất phất, Thiệu Tư Ngữ sắp về huyện. Kha Bích Chu chân cẳng chưa lành hẳn, nhất định phải tiễn ân nhân cứu mạng mình. Thiệu Đại Sơn, Thiệu Ngọc Dung, Kha Bích Chu tiễn Thiệu Tư Ngữ đến bên hồ, Thiệu Đại Sơn tháo dây buộc vào cọc gỗ, cao giọng dặn dò anh trai, có kỳ nghỉ nhất định phải về quê thăm, Thiệu Ngọc Dung đang đứng ở mũi thuyền, sẵn sàng chống sào chèo thuyền đưa bác đến huyện thành. Thiệu Tư Ngữ lại không vội lên thuyền, xuyên qua màn mưa bụi, ông nheo mắt nhìn xa xăm về phía con đường nhỏ trên bờ ruộng. Thiệu Đại Sơn khó hiểu lớn tiếng hỏi: "Anh còn quên món gì à?"

Thiệu Tư Ngữ xua xua tay, chỉ vào những xã viên đang gánh giỏ lúa, dắt ngựa thồ, đeo gùi trên con đường nhỏ bờ ruộng, nói với Kha Bích Chu:

"Tiểu Kha, cháu xem, họ đang làm gì thế?"

"Đều là đi đến nhà máy ép dầu, nhà máy giã gạo, nhà máy xay bột," Kha Bích Chu nhìn những xã viên trên đường bờ ruộng với vẻ không cho là đúng, nói bằng giọng điệu quen thuộc, "Trại ven hồ không có điện, giã gạo phải đến nhà máy gạo bên sông Ám Lưu, ép dầu phải đi sáu bảy dặm đường. Đổi mì, xay bột, phải đi mười mấy dặm cơ!"

"Đúng vậy," Thiệu Tư Ngữ nhíu mày, giọng điệu trầm trọng nói, "Tiểu Kha, giải phóng gần hai mươi hai năm rồi, tại sao trại ven hồ, đại đội Ám Lưu, đại đội Kính Tử Sơn, và cả những đại đội sâu hơn nữa ở Kính Tử Sơn, đều vẫn chưa có điện nhỉ? Có điện rồi, người trại ven hồ chẳng phải đều có thể giã gạo, đổi mì, ép dầu ngay trước cửa nhà mình, làm được nhiều việc hơn sao? Đêm nào cũng mò mẫm trong bóng tối, cháu là người Thượng Hải, chắc không quen đâu nhỉ, ha ha!"

Thiệu Tư Ngữ đi rồi, nhưng lời của ông, lại cứ vang vọng bên tai Kha Bích Chu, làm dấy lên sự chấn động lớn trong thâm tâm anh. Phải rồi, tại sao mình luôn chìm đắm trong nỗi u sầu buồn bã, tại sao mình chỉ biết than vãn đau buồn trước hiện thực? Tại sao mình không thể dùng trí tuệ và sức mạnh của bản thân để thay đổi diện mạo lạc hậu trước mắt này?

Ngày hôm đó, Kha Bích Chu cứ ngẩn ngơ ngồi trên mép giường, mắt trân trân nhìn một chỗ, trầm tư suy nghĩ.

Trời sẩm tối, Thiệu Ngọc Dung đưa bác về huyện rồi quay về nhà, bưng một chiếc cốc, đi vào phòng, dịu dàng hỏi:

"Anh bị sao thế? Nghe ba nói, anh ngồi thẫn thờ suốt cả ngày."

"..." Kha Bích Chu không lên tiếng.

"Lại đang nghĩ tâm sự gì đúng không? Mau đừng nghĩ về xuất thân gia đình đó nữa, uống chén nước đi." Nói rồi, Thiệu Ngọc Dung đưa cốc đến trước mặt Kha Bích Chu.

Bình thường, Kha Bích Chu luôn phải nói một tiếng cảm ơn, rồi mới nhận lấy cốc. Nhưng lần này anh chẳng nhìn Thiệu Ngọc Dung, nhận lấy cốc, liền uống một ngụm. Anh tặc lưỡi, mới nếm ra vị:

"Ngọt à? Em bỏ đường sao?"

"Không, là mật ong." Thiệu Ngọc Dung cười ấm áp nói.

Kha Bích Chu nghi hoặc: "Mật ong, lấy ở đâu ra?"

"Nhà mình tự nuôi ong ủ ra chứ sao."

"Ong nhà à?"

"Cái này có gì lạ," Thiệu Ngọc Dung cười khúc khích nói, "Lao động đổi lấy cuộc sống ngọt ngào mà!"

"Nói hay lắm, lao động đổi lấy cuộc sống ngọt ngào." Kha Bích Chu chân thành tự nhủ, anh rõ ràng đã được gợi mở, đặt cốc lên bàn, nhướng đôi mày nói, "Ngọc Dung, em nói xem, trại ven hồ không có điện, tại sao không thể dẫn từ bên ngoài vào nhỉ?"

"Hô, anh ngồi thẫn thờ trong nhà cả ngày, nghĩ chính là chuyện này sao!" Thiệu Ngọc Dung vui vẻ cười, đôi môi khẽ vén lên nói, "Dẫn điện từ bên ngoài vào, cần nhiều dây điện lắm! Hai năm trước trại chúng ta từng tính toán rồi, trại có điện, gần nhất cũng cách trại ven hồ bảy dặm đường. Anh tính xem, bảy dặm đường cần bao nhiêu dây điện, chưa nói tích lũy tập thể ít, không có nhiều tiền để lo lót, đi cửa sau mua dây điện. Dù có tiền, tốn hết tâm cơ mua được dây điện, kéo được điện vào, cũng chưa chắc thắp sáng được bóng đèn..."

"Thế đó là vì sao?"

"Vì sao? Anh còn chưa rõ sao? Mấy năm nay sản xuất không bình thường, điện nhà máy phát ra ít, điện mà các xưởng và doanh nghiệp thông thường tiêu thụ lại nhiều. Mà các công trường cơ sở hạ tầng, nhà máy mới mở cũng nhiều, điện năng rất căng thẳng. Các xã đội nông thôn, dù có kéo được dây điện cũng thường xuyên mất điện. Anh không nghe nói sao, cứ đến khi trời hạn cần điện bơm nước, thường thì máy bơm mang tới rồi, điện lại không gửi đến, sốt ruột chết đi được!"

Sắc mặt đang đầy hứng khởi của Kha Bích Chu tối sầm lại: "Vậy... vậy trại ven hồ cả đời này không thắp nổi bóng đèn sao?"

"Anh sốt ruột cái gì chứ," Thiệu Ngọc Dung cười khúc khích, "Bác nói bừa một câu, mà đã làm anh sốt ruột đến thế này rồi. Sau này ai còn dám nói chuyện với anh nữa. Đi, đi ăn tối thôi."

Trong đầu Kha Bích Chu, lại không sao xóa nổi ý niệm này. Anh thấy không nên nghỉ ngơi nữa, Thanh Minh đã qua lâu rồi, dạo này khí hậu ấm áp, cỏ cây tươi tốt, vùng núi đã bước vào mùa vụ cày cấy mùa xuân trăm vật sinh sôi, nhân lực trong trại rất căng thẳng, mình tuy không thể đi chăn bò, nhưng vẫn có thể làm những việc trong khả năng. Hơn nữa, ở nhà họ Thiệu đã nhiều ngày, quá làm phiền Thiệu Đại Sơn và Ngọc Dung, không thể tiếp tục ở nhà họ nữa.

Từ chối sự chăm sóc và lòng hiếu khách của nhà họ Thiệu, Kha Bích Chu về lại hộ tập thể, đêm đó tìm đến Tả Định Pháp.

Chiến tích liều mình cứu bò cày của Kha Bích Chu, qua miệng Thiệu Đại Sơn và Ngọc Dung, đã lan truyền khắp đại đội Ám Lưu, mọi người đều khen ngợi hành động quả cảm của Kha Bích Chu trong thời khắc then chốt, hai con trâu nước, giá trị tới ngàn tệ cơ đấy! Lần này Tả Định Pháp tiếp đãi Kha Bích Chu, khách khí hơn thường lệ một chút. Tất nhiên rồi, đối với sự dũng cảm vô tư của Kha Bích Chu, là không thể biểu dương, con cái của những thành phần gia đình không tốt như thế này, làm việc tốt, mang tính ngẫu nhiên rất lớn, khen ngợi họ một chút, đã là phần thưởng lớn nhất rồi, Tả Định Pháp cuốn thuốc lá lá, rủ mí mắt nghe hết lời trình bày của Kha Bích Chu, sau đó di chuyển thân hình mập mạp một chút, ngẩng khuôn mặt vuông vức đen sạm lên, nói giọng quan cách:

"Chuyện của cậu, chúng tôi đã bàn qua rồi."

Ông ta luôn như vậy, dù là Ủy ban Cách mạng, hay chi bộ Đảng mới xây dựng chưa từng nghiên cứu qua chuyện gì, ông ta cũng nói như thế. Thể hiện lời ông ta nói, câu nào cũng là đại diện cho chi bộ sau khi chỉnh đốn, đại diện cho ủy ban cách mạng đại đội nói ra: "Đã cậu có yêu cầu này, chúng tôi thấy rất tốt. Tôi có nghe nói, những ruộng cao bảng ở trại ven hồ thiếu phân, đội đang tổ chức lao động nữ cắt "ương thanh", đắp dưới nước ruộng để ủ phân. Hình như đang thiếu một lao động gánh "ương thanh", sức khỏe cậu chưa lành hẳn, tôi thấy cứ chiếu cố cậu, đi gánh "ương thanh" cho lao động nữ đi! Nhớ kỹ đấy, công việc này tuy nhàn rỗi, cũng phải nghiêm túc, cẩn thận, đừng cân thiếu cân nặng cho người ta, cũng đừng cân thừa."

Từ sau hôm đó, Kha Bích Chu sáng sớm thức dậy, ăn qua loa rồi ra đứng trên bờ ruộng cao bảng ngoài trại, tay cầm một chiếc cân đòn lớn, trong túi bỏ cuốn sổ nhỏ, bút máy, cân trọng lượng cho lao động nữ cắt ương thanh. Sự hăng hái của các phụ nữ thật lớn, những cô gái và nàng dâu trẻ chăm chỉ, một ngày có thể cắt được sáu bảy gùi ương thanh. Trời tờ mờ sáng thức dậy, họ liền vội vã lên sườn dốc, cắt từng nắm ương thanh còn đọng sương, nhét đầy vào gùi, cắt đầy một gùi cao vút rồi gánh đến ruộng cao bảng, một gùi ương thanh đầy ắp cũng phải bảy tám mươi cân, thậm chí cả trăm cân, ít cũng phải năm sáu mươi cân. Cắt hai trăm cân ương thanh được tính mười công điểm. Lao động khỏe, cắt một ngày ương thanh tương đương với hai ba ngày công lao động. Sự hăng hái của các phụ nữ làm sao mà không lớn được. Người tốn sức nhất trong đó, phải kể đến thím Thiếu Nha Ba. Thím Thiếu Nha Ba hơn bốn mươi tuổi, là vợ của thợ nung gốm trong trại Nguyễn Đình Khuê. Người đàn bà này vì chỉ sinh con gái mà bị người trong tộc họ Nguyễn ở trại ven hồ coi thường. Nhưng thím ấy có một đặc điểm, là sức lao động khỏe, bất kể làm việc gì, thím ấy luôn vừa mở cái hàm răng thiếu "xì xì" hở gió ra đùa giỡn, vừa dốc sức làm cật lực. Vì vậy, một năm trôi qua, công điểm của thím ấy luôn vượt xa các phụ nữ khác bảy tám trăm điểm. Cộng thêm chồng thím ấy có kỹ thuật nung gốm, nung một lò gạch ngói, tính cả thời gian đóng lò và ra lò, tổng cộng mười ngày, vì ngày đêm đều phải canh giữ trong lều cỏ bên cạnh lò gạch, tập thể trả cho thím ấy ba mươi điểm công cho hai mươi bốn giờ. Nung một lò gạch ngói, anh ấy có thể được hơn ba trăm công điểm. Trong một năm mùa không sương giá dài, nung mười lăm lò gạch ngói không thành vấn đề. Chỉ riêng mười lăm lò gạch ngói này nung xong, chỉ mất nửa năm thời gian, Nguyễn Đình Khuê có thể được gần năm ngàn công điểm. Nửa năm còn lại, mùa không nung gạch ngói, Nguyễn Đình Khuê xuống ruộng làm việc, cũng có thể được một hai ngàn công điểm, còn công điểm phân chuồng, phân xanh, công điểm giúp tập thể chăn nuôi gia súc, chỉ riêng hai vợ chồng thím ấy, một năm có thể làm hơn một vạn điểm, tức hơn một ngàn ngày công lao động. Trong số các xã viên đi làm, tốn sức kiếm công điểm, Nguyễn Đình Khuê và thím Thiếu Nha Ba là cặp vợ chồng năm nào cũng kiếm được nhiều nhất. Mặc dù vậy, thím Thiếu Nha Ba còn chê kiếm được công điểm ít, bắt đứa con gái đầu mười bảy mười tám tuổi, con gái thứ mười lăm mười sáu tuổi, con gái thứ ba mười hai mười ba tuổi, đều phải đi làm kiếm công điểm. Giáo viên trường tiểu học đại đội vận động thím đưa con gái đến trường học đọc sách nhận chữ học văn hóa, thím không đồng ý, còn lý lẽ đầy đủ nói: "Con gái đều là hàng lỗ vốn, lớn lên không phải là người họ Nguyễn, đi học làm gì? Sớm một ngày kiếm công điểm, trong nhà thêm một phần thu nhập. Tôi mà sinh được con trai, không đợi đến bảy tuổi đã đưa nó vào học đường."

Thím Thiếu Nha Ba thấy cắt ương thanh có thể kiếm công điểm, không những lôi ba đứa con gái lên trận, còn mang cả đứa con gái thứ tư vừa tròn mười tuổi đi theo. Mỗi ngày, thím dẫn bốn đứa con gái, làm từ lúc trời sáng đến tận tối mịt, một ngày có thể cắt được ba mươi mấy gùi ương thanh. Đủ để bón cho một mẫu ruộng. Mỗi khi thím dẫn đầu, theo sát phía sau là bốn đứa con gái khom lưng, cõng những chiếc gùi cao ngất, từ từ đi lên bờ ruộng cao bảng, Kha Bích Chu luôn phải tiến lên phía trước, giúp gia đình thím Thiếu Nha Ba dỡ gùi xuống, khuyên họ nghỉ ngơi một chút rồi hãy cân. Bốn đứa con gái đều giống mẹ, cũng là lao động tốt, chiếc gùi nào cũng nặng đến kinh ngạc. Kha Bích Chu nhìn những loại ương thanh như lá chè rừng, rêu mai san, lá thanh ngạnh, lá dâu, cây hạo tử, dương xỉ, lá vịt hoang này đổ xuống đầu ruộng, trong lòng luôn nghĩ, chỉ cần mưa thuận gió hòa, ruộng cao bảng năm nay nhất định có được một vụ mùa bội thu. Khi cân, thím Thiếu Nha Ba mồ hôi đầm đìa, mặc dù mệt đến mức phanh cả áo, lộ ra chiếc áo nhỏ sát thân đã bị mồ hôi nhuộm thành màu vàng đất, thở không ra hơi, thím vẫn nhiệt tình đến giúp nâng cân, một mặt bắt Kha Bích Chu nhìn rõ cán cân, một mặt khen ngợi anh:

"Tiểu Kha, cậu xả thân vì người, là tấm gương cho chúng tôi học tập! Nếu không phải là cậu, hai con bò cày của đội đều không còn mạng rồi!"

Hoặc là: "Tiểu Kha à, một ngày tôi phải nói với con gái nhà mình mấy lần, làm người phải giống như Tiểu Kha, trung hậu, thành thật! Nhìn thôi đã thấy người ta thích rồi."

Kha Bích Chu cảm thấy thím Thiếu Nha Ba cái gì cũng tốt, chỉ có mỗi chuyện lần nào cũng nói những lời khen ngợi quá mức này, khiến người ta không chịu nổi.

Ruộng cao bảng rộng tới sáu bảy dặm, là ruộng "trông trời" đúng nghĩa của trại ven hồ. Mưa thuận, năm nào được mùa, đội lại gặt thêm bốn vạn cân thóc, mỗi lao động cũng có thể phân thêm trăm cân thóc. Mưa không thuận, chỉ có thể cải tạo ruộng thành đất, trồng ngô, thu hoạch giảm một nửa chưa nói, vào hạ, vào thu mưa nhiều, thường vẫn không thu hoạch được mấy ngô.

Đứng trên bờ ruộng cao bảng, nhìn những mảnh ruộng nước lớn nhỏ không đều kia, ruộng khối gối, ruộng khối lưỡi dao, ruộng chân đất, ruộng vuông, khối cong lớn, khối cong nhỏ, ruộng đũng quần... Kha Bích Chu lại nhớ đến lời của Thiệu Tư Ngữ. Chỉ cần trại ven hồ có điện, lắp máy bơm nước, vùng này có rất nhiều nước, bơm nước lên, thu nhập hàng năm của ruộng cao bảng được đảm bảo, nạn đói mùa xuân thường niên, chẳng phải xóa bỏ được rồi sao! Nhưng, điện này, từ đâu mà đến đây?

Kha Bích Chu lúc không có ai mang ương thanh đến cân, luôn nhíu mày nhìn trước nhìn sau, như thể trên núi non chốn rừng sâu ẩn giấu cả điện. Phía trước ruộng cao bảng không xa, chính là sông Ám Lưu. Sông Ám Lưu chảy từ tây sang đông, dòng nước chảy xiết cuồng nộ, chảy đến một cái thung lũng trước cửa trại ven hồ, một nửa dòng sông ầm ầm chảy vào cái hang rồng không đáy kia, nửa còn lại, tiếp tục xuyên núi vòng quanh, chảy về hướng trấn Song Lưu. Vì vậy, nơi này gọi là Ám Lưu, đại đội sát bên Ám Lưu, gọi là đại đội Ám Lưu. Dãy núi sát cạnh ruộng cao bảng, liên miên mấy sườn dốc lớn, đều mọc đầy tre tám tháng. Kha Bích Chu từng nghe người ta nói, dãy tre tám tháng đầy khắp núi khắp sườn này, vì theo lịch cổ tháng tám mới mọc măng, nên mới có tên như thế. Thời gian sinh trưởng của nó là ba năm năm, cao hai ba mét, bà con hàng xóm trong trại ngoài việc mỗi năm mùa xuân chặt một ít về làm giàn đậu đũa, đậu cove, còn lại thì mặc kệ chúng tự sinh tự diệt, tập thể rất ít khi quan tâm đến nó. Loại tre tám tháng gốc rễ mọc đầy gai này, nhìn rất ngoạn mục, khá thú vị, nhưng hàng ngàn năm nay, người địa phương chưa ai nghĩ đến chuyện dùng nó vào việc gì. Kha Bích Chu nghĩ đến điện, cũng thấy nó không có tác dụng gì. Ánh mắt anh, thường nhìn về phía đầu kia của sông Ám Lưu.

Điện, điện, điện! Nhiệt điện, thủy điện, sông Ám Lưu cuồn cuộn chảy xiết, ầm ầm đổ vào hang rồng, liệu có thể tận dụng nó để phát điện không nhỉ?

Kha Bích Chu trầm tư, không phát hiện ra Thiệu Ngọc Dung cõng một gùi ương thanh đầy ắp, gắng sức khom lưng, đã đi đến bên cạnh anh rồi.

"Tiểu Kha, giúp em đỡ một chút."

Nghe tiếng chào của Thiệu Ngọc Dung, Kha Bích Chu mới chợt bừng tỉnh từ trong suy tư sâu sắc, anh mở đôi mắt trũng sâu nhìn, thấy trên đôi lông mày mảnh khảnh của Thiệu Ngọc Dung, trên đỉnh sống mũi thẳng tắp, trên khuôn mặt hồng hào sáng bóng, đều chảy những giọt mồ hôi to như hạt đậu. Kha Bích Chu vội vàng vươn hai tay, giúp Ngọc Dung đỡ gùi xuống, vừa cân xong, chín mươi bảy cân. Kha Bích Chu mở cuốn sổ nhỏ ghi lại, ngẩng mắt thấy mồ hôi trên lưng Ngọc Dung đang cúi xuống đổ ương thanh, đã thấm ướt áo vải hoa, anh không kìm được nói:

"Em đừng cõng nhiều quá, nhìn mồ hôi của em kìa..."

"Không sao." Đôi mắt hình thoi thanh tú của Thiệu Ngọc Dung linh hoạt xoay chuyển, khóe mắt lộ ra một tia ánh sao vui vẻ, đôi má đỏ hồng, cô đổ hết ương thanh, khéo léo kéo dây đeo, chiếc gùi nhẹ nhàng lên vai, nói: "Tiểu Kha, em có chuyện muốn nói với anh!"

"Chuyện gì?" Thấy sắc mặt nghiêm túc của Thiệu Ngọc Dung, Kha Bích Chu vội hỏi.

Sắc mặt Thiệu Ngọc Dung trở nên nghiêm trọng, cô hạ thấp giọng nói: "Ương thanh của thím Thiếu Nha Ba, lần nào cũng rất nặng, đúng không?"

"Đúng vậy!"

"Anh có biết tại sao ương thanh nhà thím ấy lần nào cũng nặng thế không?"

"Họ cắt được nhiều mà!"

"Không," Thiệu Ngọc Dung quay đầu nhìn ngó hai bên, vội vã nói, "Nói cho anh biết, thím Thiếu Nha Ba đang lừa anh đấy! Trong gùi nhà thím ấy, lần nào cũng bỏ đá. Khi cân, thím ấy vừa nói chuyện thu hút sự chú ý của anh, vừa vươn chân đạp lên dây gùi, cái gùi đó liền nặng thêm hai ba mươi cân."

"A, có chuyện này sao?" Kha Bích Chu như bị giáng một gậy vào đầu, "Sao em biết?"

"Cái này anh đừng quản! Đề phòng đi." Thiệu Ngọc Dung cười thầm, liếc Kha Bích Chu mấy cái với vẻ khiển trách, "Anh cứ đờ đẫn ngẩn ngơ, cả ngày đang nghĩ cái gì thế?"

Một câu nhắc nhở Kha Bích Chu, anh vội vươn ngón tay chỉ sông Ám Lưu nói: "Ngọc Dung, em nhìn nước sông Ám Lưu chảy xiết chưa kìa! Anh nghĩ... anh nghĩ... nước này có thể phát điện không nhỉ?"

"Lại nghĩ cái này, em thấy anh đâm đầu vào ngõ cụt rồi." Nói thì nói thế, nhưng giọng điệu của Thiệu Ngọc Dung lại dịu dàng nhẹ nhàng, "Nói cho anh biết nhé, cách này người trại ven hồ hai năm trước từng nghĩ tới rồi, phía huyện còn mời chuyên gia đến khảo sát, nói nước sông Ám Lưu có thể làm thủy điện nhỏ..."

"Vậy thì tốt quá." Hai mắt Kha Bích Chu lóe lên ánh sáng.

"Vô ích thôi," Thiệu Ngọc Dung nói, "Lắp máy phát điện, cần tiền đấy! Số tiền lớn! Trại ven hồ chặt vườn cây ăn quả, không cho nuôi cá, lấy đâu ra nhiều tiền thế? Tiểu Kha, em khuyên anh đừng mơ mộng hão huyền nữa, làm tốt công việc cân ương thanh đi, đừng để người ta lừa nữa. Ồ, anh xem, gia đình thím Thiếu Nha Ba lại tới rồi, anh chú ý nhé."

Thiệu Ngọc Dung như sợ hãi điều gì, vội vàng đi mất.

Một gáo nước lạnh tạt lên đầu Kha Bích Chu, cách làm mới nghĩ ra của Kha Bích Chu lại bị phủ quyết. Tiền, đi đâu tìm tiền đây? Bản thân Kha Bích Chu nghèo đến nỗi cắt tóc cũng lo tiền, còn mơ lắp máy phát điện. Kha Bích Chu thất vọng ngẩng đầu lên, quả nhiên, trên con đường nhỏ bờ ruộng, thím Thiếu Nha Ba và bốn cô con gái của bà ta, cõng năm gùi ương thanh đầy ắp, vừa đi vừa lắc lư tiến tới.

"Tiểu Kha, cân nhanh lên đi!" Đợi Kha Bích Chu giúp họ dỡ hết gùi xuống, thím Thiếu Nha Ba chủ động cầm cán cân lớn, gọi Kha Bích Chu.

Kha Bích Chu nhìn bà ta một cái, bình thản nói: "Thím, có xã viên nói, một bộ phận nhỏ phụ nữ cắt ương thanh làm giả, muốn tôi khi cân kiểm tra gùi của từng người. Kiểm tra trước, rồi hãy cân."

Sắc mặt thím Thiếu Nha Ba thay đổi, chưa đợi bà ta đáp lại, Kha Bích Chu đã đổ một gùi ương thanh xuống bờ ruộng, từ trong đó nhặt ra hai cục đá lớn. Kha Bích Chu cân thử, nặng tới hơn mười cân.

"Tiểu Kha, cái này sợ là đứa nào đùa giỡn với lão nương, trêu chọc lão nương đấy!" Thím Thiếu Nha Ba vội vàng xoay người che giấu.

Kha Bích Chu không thèm để ý đến bà ta nữa, kiểm tra lần lượt năm gùi, gùi nào cũng có hai ba cục đá. Kha Bích Chu nhìn thím Thiếu Nha Ba không nói nên lời, chỉ vào đống đá nói:

"Đây cũng là đùa giỡn sao? Thím, dùng thủ đoạn như thế này để lừa công điểm thật sự không nên. Giá trị của công điểm, là do mọi người đổ mồ hôi tạo ra đấy! Thím nói xem, có nên trừ đi trọng lượng của đá và trọng lượng chân đạp lên dây gùi không?"

Sắc mặt thím Thiếu Nha Ba lúc xanh lúc đỏ, thật sự lúng túng, bẽ bàng. Những giọt mồ hôi to như hạt đậu chảy dọc theo làn da nhăn nheo của bà ta, bà ta cũng không buồn lau. Đợi Kha Bích Chu nói xong, bà ta thấy xung quanh không có ai, vội vươn đầu ra, giọng lí nhí nói:

"Tiểu Kha, chuyện này cậu biết tôi biết, trời biết đất biết, người ngoài đều không biết, cậu giơ cao đánh khẽ, tha cho tôi lần này đi! Nhà tôi thắp hương dập đầu, đều cảm kích cậu đấy!"

Kha Bích Chu lắc đầu, nói: "Làm vậy, tốt cho thím sao?"

"Có gì mà không tốt?" Thím Thiếu Nha Ba trừng đôi mắt nói, "Thực ra, chuyện này tính là cái gì chứ. Tả Định Pháp làm chủ nhiệm, cả ngày không làm việc, đến cuối năm thanh toán, công điểm hai vợ chồng ông ta còn nhiều hơn hai vợ chồng nhà tôi. Tôi vừa nêu ý kiến, vợ ông ta còn chửi người bảo: "Chẳng lẽ chủ nhiệm đại đội cả năm không bằng một gã nung gốm." Tiểu Kha, cậu nghĩ xem, chúng tôi giở chút trò, kiếm chút công điểm, còn không phải vì nuôi gia đình à. Vài cục đá có thể cho chúng tôi thêm mấy công điểm? So với Tả Định Pháp, chẳng qua chỉ là một chút xíu thế này! Hơn nữa, đá này chúng tôi cũng tốn sức gánh về..."

Kha Bích Chu thực sự vừa giận vừa buồn cười, trên đời này lại có người không biết xấu hổ đến thế, anh chỉ vào đống đá đó, bình tĩnh hỏi:

"Cái này cũng coi là phân bón sao?"

"Cậu thật khờ, chính vì nó không làm phân bón được, thím mới cầu xin cậu làm phúc đấy!"

Kha Bích Chu không nói nữa. Anh biết, Nguyễn Đình Khuê người này, những năm năm mươi từng làm nghề đầu cơ chuyển tay, ở bên ngoài chơi bời, học được một nghề nung gốm, về lại trại ven hồ, cậy vào một kỹ năng chuyên môn, mới an tâm làm việc, chuyên nung gốm kiếm công điểm cao. Vợ của Nguyễn Đình Khuê là thím Thiếu Nha Ba, lại là người chưa bao giờ ngừng chạy khắp các phiên chợ, làm buôn bán nhỏ đầu cơ. Ở trại ven hồ, bà ta là một người đàn bà đanh đá nổi tiếng, từng trải đời, từng qua trận mạc. Ai làm bà ta giận, bà ta có thể bê một cái ghế, chặn ở cửa nhà cậu, không chỉ đích danh cũng có thể chửi rủa tổ tông mười tám đời nhà cậu. Hôm nay đắc tội với người này, bà ta thực sự làm ầm ĩ lên, thì biết làm sao đây?

Suy nghĩ một hồi, Kha Bích Chu đối mặt với thím Thiếu Nha Ba đang nhìn chằm chằm vào mình: "Thím, tập thể ủy thác tôi làm việc này, tôi không thể lương tâm bị chó ăn mà đối với tập thể được. Chuyện này của thím, thím đã thừa nhận. Tôi không thêm mắm thêm muối, báo cáo sự thật với đội trưởng, để lãnh đạo quản lý, thím nói xem có được không?"

"Được, được, được..." Thím Thiếu Nha Ba thấy vẻ mặt nghiêm nghị của Kha Bích Chu, bĩu đôi môi rộng, đôi môi run rẩy, lời cũng không nói trọn vẹn. Bà ta biết, muốn bảo Kha Bích Chu giấu giếm chuyện này, là muốn dùng giấy gói lửa, không thể nào được nữa. Bà ta sầm mặt xuống, tức giận kéo chiếc gùi tre, hậm hực nói: "Giờ tôi mới nhận ra cậu họ Kha này. Đi thôi, về nhà thôi, lão nương cũng lười cắt cái thứ ương thanh xui xẻo này rồi!"

Thím Thiếu Nha Ba tức tối trút giận, ưỡn ngực ngẩng đầu đi dọc theo bờ ruộng bước nhanh. Đi được mấy bước, bà ta lại đột ngột quay đầu, nói bằng giọng lệnh:

"Đứa con thứ tư, con đi chậm thôi, bứt vài nắm cỏ lợn rồi hãy về nhà!"

Đứa con thứ tư đáp một tiếng, dừng chân trên con đường bờ ruộng hẹp, lề mề cúi lưng xuống.

Kha Bích Chu nhìn thím Thiếu Nha Ba và ba đứa con gái của bà ta đi xa, không khỏi cúi thấp đầu, trong lòng vẫn còn xáo trộn. Chuyện này, xử lý đúng hay sai đây? Sau này, thím Thiếu Nha Ba chặn cửa hộ tập thể làm loạn lên, mình phải làm sao? Người đàn bà này, lời gì mà chẳng dám chửi? Một khi chửi lên, không phải lại chửi đến xuất thân gia đình của mình sao? Than ôi, làm chuyện này thực sự đắc tội người ta quá.

Sau đó, khoảng thời gian nửa ngày còn lại, Kha Bích Chu luôn ở trong tâm trạng u uất không vui. Cũng khó trách thôi, là thanh niên trí thức, ai mà không mong mình trong mắt xã viên sơn trại có ấn tượng tốt cơ chứ! Tuyển sinh, đề bạt, tuyển dụng, ngày nay đều chuộng quần chúng tiến cử, cơ hội đến rồi, có người công khai hạ thấp cậu ở hội nghị quần chúng, cậu làm sao mà được tiến cử ra ngoài được!

Hoàng hôn buông xuống, các xã viên đang cày ruộng đang rửa lưỡi cày, bừa trong mương nước, vài con trâu đực lớn, thả rải rác trên bờ ruộng cúi đầu uể oải nhai cỏ non, ở bãi đất bằng phía bên kia thung lũng, một con ngựa Xuyên màu cà phê buộc vào cọc đất, ngẩng đầu ngựa hí vang, thiếu kiên nhẫn giục chủ nhân đến dắt nó về chuồng. Trên sống núi xa xa, những người đi làm về trại, vác cuốc chậm rãi đi qua. Phía tây bầu trời, ánh tà dương vàng óng như chiếc quạt giấy khổng lồ, rung rinh tỏa ra từng dải ráng chiều màu cam đỏ rực rỡ, sâu trong thung lũng, dưới gốc cây bắt đầu tối lại rồi.

Lao động nữ cắt ương thanh từng người một đi từ bờ ruộng tới, Kha Bích Chu tập trung tinh thần cân cho họ, ghi số, các phụ nữ chí chóe nói cười, đùa giỡn, anh đều nghe mà như không. Chú ý đến từng chiếc gùi, để ý xem lúc cân có ai đạp dây gùi không. Mọi người đều ngạc nhiên hỏi, gia đình thím Thiếu Nha Ba, tại sao buổi chiều không đến cắt ương thanh, chẳng phải nhà bà ta kiếm công điểm là mạnh nhất sao!

Kha Bích Chu cân xong ương thanh cho các phụ nữ, phát hiện các xã viên nữ trại ven hồ gần như đã về hết, chỉ riêng Thiệu Ngọc Dung, vẫn chưa cõng ương thanh về. Anh đứng trên bờ ruộng hẹp, đợi cô.

Các phụ nữ đi nối đuôi nhau dọc theo bờ ruộng, dần dần về trại rồi. Vợ của Tả Định Pháp, người mỗi gùi ương thanh chỉ cắt được hơn năm mươi cân Tần Minh Quyên, một phụ nữ trung niên môi vểnh mắt lồi, liên tục quay đầu nhìn Kha Bích Chu, vén đôi môi dày, hỏi bằng giọng lanh lảnh kéo dài:

"Tiểu Kha, trời tối đen rồi, cậu còn chưa về nhà sao?"

"Còn xã viên chưa về." Kha Bích Chu đáp ngắn gọn.

Tần Minh Quyên cố ý chớp chớp mắt: "Là ai vậy?"

Mặt Kha Bích Chu hơi đỏ lên, anh chỉ vào cuốn sổ nhỏ trong tay nói: "Tham gia cắt ương thanh có tổng cộng năm mươi bốn lao động nữ, chỉ về năm mươi ba người, tôi không biết ai chưa đến."

"Tôi thì biết là ai, ha ha ha!" Tần Minh Quyên phát ra một tràng cười lớn, cõng gùi đi xa.

Kha Bích Chu bị tiếng cười của bà ta làm cho mặt đỏ bừng, không biết đáp lại thế nào cho phải. May mà trời đã tối muộn, màn đêm dày đặc dâng lên từ núi non, thung lũng, các dãy núi không còn vẻ đậm nhạt rõ nét, khí thế vạn trạng như ban ngày nữa, mà đều như bị đổ mực vào, đen ngòm.

Ếch nhái kêu, côn trùng râm ran, nước trong mương chảy róc rách. Những vì sao mọc sớm, như đôi mắt trẻ thơ chớp chớp trên bầu trời màu tím biếc. Những con đường nhỏ nơi sơn dã, chỉ có thể phân biệt lờ mờ. Kha Bích Chu lo lắng nghĩ, tại sao Ngọc Dung vẫn chưa về? Là bị rắn độc cắn rồi? Hay bị liềm cắt đứt chân rồi? Hay là cắt nhiều quá không cõng nổi? Lòng anh như đang bị ngâm trong chảo dầu sôi, vô cùng nóng ruột.

Đúng lúc này, từ cách mấy chục bước truyền đến tiếng hỏi dò cẩn thận của Ngọc Dung: "Còn ai ở trên bờ ruộng không?"

Đây chẳng phải giọng của Ngọc Dung sao! Lòng Kha Bích Chu một trận phấn khích, anh vội chạy về phía tiếng gọi, vừa chạy vừa hét:

"Có người, có người đây!"

Ngọc Dung cõng một gùi ương thanh đầy ắp cao quá đầu, hơi khom lưng, đứng trên bờ ruộng gần mương nước địa thế thấp hơn, nhìn thấy Kha Bích Chu chạy về phía mình, cô lặng lẽ mỉm cười.

Kha Bích Chu chạy đến bên cạnh Ngọc Dung, giúp cô dỡ gùi ương thanh đầy ắp xuống, miệng lẩm bẩm đầy vẻ trách móc nhẹ nhàng:

"Lại là một gùi lớn như thế này, bảo em cắt ít thôi, cắt ít thôi, sao em cứ nhất định phải cắt nhiều thế này? Trời tối rồi cũng không biết đường về."

Thiệu Ngọc Dung nghe ra, trong giọng của Kha Bích Chu thành phần trách móc ít, thành phần thương xót nhiều, lòng ngọt lịm, chỉ lặng lẽ cười, vươn tay lau mồ hôi trên trán, trên mặt, không phản bác, cũng không giải thích. Thấy Kha Bích Chu lấy cân tới, cô thì thầm hỏi:

"Tiểu Kha, buổi chiều không thấy Thiếu Nha Ba lên sườn dốc, có phải anh đã vạch trần cô ta không?"

"Ừ." Kha Bích Chu đang định dùng móc cân để móc gùi, nghe vậy, thẳng lưng nói, "Anh còn sợ cô ta làm loạn nữa chứ." Nói rồi, kể lại quá trình sự việc một lần.

"Đáng đời trị cô ta!" Thiệu Ngọc Dung nghe xong lời của Kha Bích Chu, gật đầu khẳng định, tức giận nói, "Sao có thể để mặc cô ta làm giả, chỉ biết ăn mồ hôi nước mắt của mọi người! Anh mà lo cô ta làm loạn, tối nay, cứ đến nhà đội trưởng, báo cáo sự thật chuyện này đi!"

Kha Bích Chu gật đầu, không lên tiếng.

Trong bóng tối, Thiệu Ngọc Dung không thấy Kha Bích Chu gật đầu, cũng không nghe anh đáp lại, tưởng anh do dự, vội hỏi:

"Anh sợ à? Nếu nhát gan, em đi cùng anh!"

"Không, không cần đi cùng." Kha Bích Chu hơi hoảng sợ đáp, "Anh không nhát gan, anh sẽ đi!"

Thiệu Ngọc Dung tán thành nói: "Đúng rồi, nên có khí thế này. Tiểu Kha, anh đừng sợ cô ta làm loạn, xã viên sẽ ủng hộ anh!"

"Cảm ơn." Lúc này khắc này, Kha Bích Chu nhận được sự ủng hộ và khích lệ như vậy, lòng nóng hổi, anh không kìm được cảm kích nói: "Thực sự phải cảm ơn em nhiều!"

Thiệu Ngọc Dung cười khúc khích: "Cái này cũng đáng để cảm ơn sao? Trong lòng ai chẳng có cây cân!"

Kha Bích Chu móc móc cân vào gùi, mãi mới cân được gùi ương thanh đó của Ngọc Dung, nhưng vì trời tối không nhìn thấy gì, chỉ lờ mờ phân biệt được quả cân vượt quá một trăm cân, rốt cuộc vượt bao nhiêu, nhìn thế nào cũng không rõ.

"Tại em hết!" Kha Bích Chu bĩu môi trách móc, "Về muộn như thế, cân cũng nhìn không rõ. Cắt thì cắt nhiều như thế, cũng không biết có mệt không, thời gian cũng quên cả xem."

Thiệu Ngọc Dung tinh nghịch thè lưỡi: "Anh thấy trời tối, biết rõ là không nhìn thấy cân, còn đứng đờ ra làm gì?"

Kha Bích Chu buột miệng: "Đây là công việc của anh..."

"Công việc, chẳng phải chỉ là cân một cái sao, ngày mai cân cũng được mà."

"Anh muốn đợi..." Kha Bích Chu hơi đập thình thịch, giọng nhỏ như tiếng muỗi kêu, "Anh sợ em bị rắn cắn, sợ chân em bị liềm cắt, sợ em cắt nhiều quá, không cõng nổi về."

"Ha ha, anh xem em là tiểu thư khuê các ở Thượng Hải rồi." Thiệu Ngọc Dung cười vui vẻ, "Làm gì mà có nhiều cái sợ thế. Nói thật với anh, đi đường trong bóng tối, với em là chuyện thường rồi. Không cần anh lo sợ đâu. Này, sao anh lo lắng cho em thế?"

"Anh... anh cũng không nói rõ được."

"Anh đúng là..." Thiệu Ngọc Dung vừa ngạc nhiên vừa vui mừng mắng nửa câu, rồi cũng không nói nữa.

Tiếng côn trùng, tiếng ếch kêu, tiếng nước mương chảy, hai người đứng trên bờ ruộng, xung quanh là màn đêm mùa xuân dày đặc, cả hai đều có chút hoảng hốt, lúng túng, không biết nói gì cho phải. Một loại tình cảm mới mẻ, vốn dĩ như là không hề chuẩn bị trước, như cơn lũ bất ngờ, tràn ngập trong lòng hai người.

Thiệu Ngọc Dung lấy gùi, ném ương thanh bên trong về phía đầu ruộng. Kha Bích Chu nắm chặt lấy cổ tay cô: "Từ từ đã, chưa nhìn rõ cân mà!"

"Cứ tính là một trăm cân đi!" Tay Thiệu Ngọc Dung hơi run, giọng cũng có chút kích động, nhưng không rút tay ra.

Kha Bích Chu lúc này mới nhận ra sự lỗ mãng của mình, anh rụt tay lại như bị lửa đốt, há miệng ra, không nói được lời nào.

Thiệu Ngọc Dung ném cả gùi ương thanh đầy ắp xuống ruộng, hai tay vịn gùi, nói với Kha Bích Chu:

"Tiểu Kha, thử nghĩ xem, hôm nay là ngày gì?"

Kha Bích Chu ngơ ngác không biết: "Ngày gì?"

"Anh không biết à, ngày mai là tết Đoan Ngọ đấy! Ở sơn trại, nhà nhà đều phải quây quần ăn uống."

"Ngày lễ gì, với anh đều như nhau thôi." Kha Bích Chu cúi đầu, buồn bã nói.

Thiệu Ngọc Dung dịu dàng mời mọc: "Đến nhà em ăn tối đi!"

"Không, anh làm phiền nhà em nhiều quá rồi."

"Cái này có gì? Ăn một bữa cơm, cũng chẳng tính là làm phiền."

"Không, anh không đi đâu." Kha Bích Chu kiên quyết lắc đầu.

"Tại sao sợ đến nhà em thế?"

Trong đầu Kha Bích Chu lóe lên ánh mắt xảo quyệt và tràng cười của Tần Minh Quyên, anh ngập ngừng nói:

"Anh sợ người ta nói ra nói vào..."

"Người nào nói ra nói vào chứ?" Thiệu Ngọc Dung gặng hỏi.

"Không... không có ai nói..." Kha Bích Chu càng lúng túng, ấp úng đáp, "Dù sao anh cũng không đi..."

"Em đoán là anh sợ đi mà." Thiệu Ngọc Dung nói, cúi người lấy ra một hộp cơm từ đáy gùi, đưa đến trước ngực Kha Bích Chu, "Cho anh này!" Kha Bích Chu không dám nhận: "Cái gì vậy?"

"Anh nhận lấy sẽ biết, mau cầm lấy!" Thiệu Ngọc Dung nói bằng giọng ra lệnh.

Kha Bích Chu nhận lấy hộp cơm nặng trịch, mở ra xem, anh sững sờ ngạc nhiên vui mừng.

Đầy trời sao đều hiện ra, nhuộm bầu trời thành màu tím thẫm. Dưới ánh sao mờ nhạt, Kha Bích Chu thấy, trong hộp cơm đặt ngay ngắn một hộp bánh tét gạo trắng. A, xuống nông thôn mấy năm rồi, mỗi khi đến tết lễ, Tết Nguyên Đán, Nguyên Tiêu, Đoan Ngọ, Trùng Dương, chưa từng có ai tặng Kha Bích Chu thứ gì, cũng chưa từng có ai mời Tiểu Kha ăn một bữa cơm, đón mừng ngày lễ. Tô Đạo Thành và Hoa Văn Văn thường xuyên tặng quà cho Tả Định Pháp, cứ đến ngày lễ, Tần Minh Quyên liền đến kéo hai người này đi ăn một bữa. Vương Liên Phát, Đường Huệ Quyên cũng đều có vài xã viên thân thiết, sẽ đến kéo họ đi đón lễ. Ngay cả Tiêu Vĩnh Xuyên, dù danh tiếng xấu, nhưng ở trên sơn trại cũng có quan hệ rất thân thiết với vài kẻ cờ bạc, làm nghề đầu cơ, Nguyễn Đình Khuê thường kéo anh ta đi uống rượu. Những người này ăn xong về, không thiếu vài câu về sự nhiệt tình hiếu khách của bần nông, và mối quan hệ thân thiết với họ. Trong lúc nói chuyện, Tô Đạo Thành, Hoa Văn Văn, Tiêu Vĩnh Xuyên vài người, cũng chẳng tránh hiềm nghi hối lộ, khoe khoang mình đã hiếu kính những người này thứ gì. Mỗi khi như vậy, Kha Bích Chu không những cảm thấy chán ghét, da đầu tê dại, mà còn bị kích thích sâu sắc. Điều này càng làm nổi bật tình cảnh cô độc, lạnh lẽo, không ai đoái hoài của anh.

Thế nhưng, tết Đoan Ngọ năm nay còn chưa đến, Thiệu Ngọc Dung đã chủ động mời anh đi ăn cơm, còn tặng anh một hộp cơm bánh tét gạo trắng đầy ắp. Sao có thể không khiến anh vô cùng xúc động, sóng lòng không yên được chứ. Anh bắt đầu đoán ra, tại sao Ngọc Dung lại kéo dài đến muộn thế này mới về rồi.

Dưới ánh sao lấp lánh, trong bóng tối mờ mịt, lồng ngực Kha Bích Chu phập phồng dữ dội, hai mắt rơm rớm nước mắt, đôi môi khẽ mấp máy.

"Đứng ngẩn ngơ làm gì? Về trại đi!" Thiệu Ngọc Dung đứng bên cạnh, sớm đã nhìn thấy cảm xúc không thể kìm nén được của anh, cô nhắc gùi lên, giục một câu, rồi đi dọc theo bờ ruộng.

Kha Bích Chu bưng hộp cơm, tay xách cán cân, theo sau Thiệu Ngọc Dung, đi về phía trại ven hồ.

Trời đã tối đen từ lâu, trên bầu trời sơn trại, đêm tối đậm đặc, vắt ngang một dải sương sa màu xanh nhạt.