Bất kể Đỗ Kiến Xuân kinh ngạc hay tò mò, bài tản văn "Tre tháng Tám xanh xanh" của Kha Bích Chu được đăng trên báo, quả thật là một sự thật không thể chối cãi.

Ngày phiên chợ, Hồ Biên Trại không ra đồng, nhà nào cũng có người đi chợ, bán ít rau muối, giỏ tre, trứng gà, mua về chút muối ăn, nước tương, dây gai, cả tập thể đang chuẩn bị cho vụ cày cấy mùa xuân sắp tới, xã viên trong nhà cũng cần sắm sửa chút vật dụng sinh hoạt. Đặc biệt là những xã viên trung niên, thanh niên sức dài vai rộng, những người sắp sửa "dụng võ" trong thời vụ cấy lúa, đi chợ ai cũng mang theo bình nước, ống tre, bầu rượu, họ đều phải mua chút rượu. Mùa vụ bận rộn, từ sáng đến tối còng lưng ngoài đồng, bữa cơm tối mà không có chút rượu thì lưng đau chân mỏi, đêm đến thật sự không ngủ nổi. Thế nên, hôm nay người đi chợ đặc biệt đông hơn hẳn, trong trại cũng vì thế mà càng thêm yên tĩnh.

Trại sau bữa cơm trưa tĩnh lặng đến mức không còn tiếng động nào. Gió xuân thổi lay những cành trúc mảnh, kêu "xào xạc". Một đàn chim sẻ nhỏ, tự do tự tại nhảy nhót kiếm ăn trên đường trong trại, "chiêm chiếp" kêu không ngừng.

Trong khu tập thể thanh niên trí thức, mọi người vội vã ăn xong bữa trưa, tiếng chuyện trò cũng thưa dần. Tô Đạo Thành và Hoa Văn Văn lấy cớ muốn leo cao nhìn xa, thưởng thức cảnh đẹp, đeo một chiếc túi vuông, dắt tay nhau chui vào rừng núi. Kha Bích Chu đi từ sáng sớm, bận đến mức bữa trưa cũng không về nấu. Trong khu tập thể chỉ còn Đường Huệ Quyên, Vương Liên Phát, Tiêu Vĩnh Xuyên và khách tới chơi là Tôn Lợi Bình.

Chủ động rửa bát đũa xong, Vương Liên Phát bảo Tôn Lợi Bình theo Đường Huệ Quyên vào phòng ngủ nữ nghỉ ngơi một lát. Hai cô gái vừa vào phòng, Vương Liên Phát vươn vai một cái, thong dong tản bộ đến cửa nhà bếp.

Tiêu Vĩnh Xuyên "Da Đen" vội vã bước tới sau lưng cậu ta, vỗ mạnh vào vai, gọi một tiếng:

"Tóc Xoăn..."

Vương Liên Phát quay mặt lại, Da Đen giơ ngón trỏ và ngón giữa lên, làm động tác kẹp điếu thuốc, hạ thấp giọng hỏi:

"Còn 'điếu thuốc' không?"

Vương Liên Phát im lặng lấy từ trong túi áo ra bao thuốc lá Triều Dương Kiều, đưa tới trước mặt Da Đen.

Tiêu Vĩnh Xuyên rút một điếu thuốc, ngậm vào miệng, quẹt diêm châm lửa xong, nở nụ cười nịnh nọt với Vương Liên Phát, rồi thuận thế kéo cậu ta ra khỏi nhà bếp, tới bên ngoài khu tập thể. Vương Liên Phát đang ngạc nhiên, Tiêu Vĩnh Xuyên lén lút liếc nhìn vào nhà bếp, hỏi như thì thầm:

"Hề hề, 'Tóc Xoăn', trong túi cậu còn 'phân tử' không?"

"Tóc Xoăn" lúc này mới chợt hiểu ra, Tiêu Vĩnh Xuyên, người chưa từng ở lại khu tập thể vào ngày phiên chợ, hôm nay sao lại trái lệ thường, suốt nửa ngày cứ rú rú trong nhà, nằm nghiêng trên giường ngân nga điệu hát, hát cái gì mà "chú ếch dưới sông, từ đâu tới...". Hóa ra là hắn đang chờ thời cơ để vay tiền mình! Nói thật lòng, "Tóc Xoăn" đối nhân xử thế vẫn có chừng mực, trong lòng có tính toán riêng. Ví dụ như, đối với người như Tô Đạo Thành, Vương Liên Phát luôn nhường nhịn ba phần; đối với người như Kha Bích Chu, Vương Liên Phát lại cảm thấy mình cao hơn một bậc; còn đối với Tiêu Vĩnh Xuyên thì sao, tuy trong lòng vô cùng chán ghét, nhưng ngoài mặt vẫn khách khí, kính nhi viễn chi. Trước đây, "Da Đen" cũng không ít lần vay tiền cậu, nhưng tên trộm vặt này ít nhiều cũng có chút nghĩa khí lưu manh, hắn vay tiền, thường là hứa khi nào trả thì trả đúng lúc đó, có kéo dài cũng không quá một tuần. Vương Liên Phát chỉ cầu hắn đừng tới trộm đồ của mình, cạy hòm của mình, hắn mở miệng vay ba đồng năm đồng, Vương Liên Phát đều đáp ứng yêu cầu của hắn. Nhưng hôm nay trong túi cậu chỉ còn năm đồng. Bạn gái Tôn Lợi Bình hôm qua lại đến Hồ Biên Trại chơi, nói muốn ở lại ba năm ngày, thế nào cũng phải hỏi mua "thổ sản" của người dân! Biết làm sao đây? Vương Liên Phát nhăn mặt, dang hai tay ra, hạ thấp giọng nói:

"Không giấu gì cậu, 'Da Đen', trong túi tôi chỉ còn một tờ 'đầu cá' thôi. Tiểu Tôn đang chơi ở đây, tôi phải giữ lại dự phòng."

"Được rồi, được rồi, đừng than nghèo kể khổ nữa. Anh đây vay tiền cậu, có lần nào trả thiếu đâu?" Tiêu Vĩnh Xuyên mất kiên nhẫn phả ra một luồng khói, vung tay nói, "Anh đây biết bố cậu mỗi tháng gửi cho cậu mười đồng đấy nhé!"

Vương Liên Phát cười nhạt: "'Da Đen', nói thật với cậu nhé, tôi cũng đang đợi tiền bố gửi tháng này đây..."

"Da Đen" còn muốn quấn lấy Vương Liên Phát nói gì đó, trên đường trong trại vang lên vài tiếng chuông xe đạp "kính coong". Vương Liên Phát đang không biết làm sao thoát khỏi sự "lải nhải" của Tiêu Vĩnh Xuyên, vừa nghe tiếng chuông này liền nhướng đôi mày rậm lên nói:

"Xem kìa, nhắc Tào Tháo, Tào Tháo đến! Nhân viên bưu chính Tiểu Đinh tới rồi. Xem cậu có phúc khí hay không thôi."

Nói rồi, Vương Liên Phát ba bước thành hai bước chạy ra đón, Tiêu Vĩnh Xuyên cũng chạy theo.

Nhân viên bưu chính Tiểu Đinh, một thanh niên thấp bé, vừa nhìn thấy Vương Liên Phát liền vội vã chống xe đạp, cao giọng nói:

"'Tóc Xoăn', mau ký tên đi! Cậu phát tài rồi."

Vương Liên Phát mừng rỡ nhảy cẫng lên trước mặt Tiểu Đinh: "Mau đưa cho tôi, mau đưa cho tôi, Tiểu Đinh! Thật sự phải cảm ơn cậu, ngày phiên chợ mà cũng xuống trại đưa thư đưa báo!"

Trước đây, ngày phiên chợ là ngày hưởng thụ của nhân viên bưu chính Tiểu Đinh, vì mỗi trại đều có người đi chợ huyện, cậu ta chỉ cần đứng ở đầu phố, nhờ người đi chợ mang báo chí thư từ của các đội các trại về là xong nhiệm vụ chuyển phát trong ngày. Nhưng hôm nay, cậu vẫn không quản ngại vất vả, đạp xe xuống trại, thật sự đã phá bỏ lệ thường.

Tiểu Đinh lấy kẹp giấy cứng từ túi bưu phẩm vải bạt ra, mở ra, vừa bảo Vương Liên Phát ký tên, vừa lấy thư và báo chí ra, vui vẻ nói:

"Hôm nay, khu tập thể các cậu coi như trúng mùa lớn rồi. Nhìn này, có thư của cậu, có phiếu hối đoái của cậu. Còn có giấy báo trúng tuyển đại học của Tiểu Đường, Đường Huệ Quyên! Nếu không có tờ giấy báo này, tôi còn lâu mới chạy thêm chuyến này đấy!"

"Thông báo!" Vương Liên Phát và Tiêu Vĩnh Xuyên đều kinh ngạc mở to mắt, đồng thanh hỏi, "Ở đâu?"

"Đây, đây chẳng phải là đây sao." Tiểu Đinh giơ phong bì lên, Vương Liên Phát và Tiêu Vĩnh Xuyên không hẹn mà cùng giơ tay ra nhận. Tiểu Đinh thu phong bì lại phía sau: "Không đưa cho các cậu được, phải đích thân cô ấy tới ký nhận!"

Tiêu Vĩnh Xuyên đến chuyện vay tiền Vương Liên Phát cũng chẳng màng tới nữa, hắn nhảy cẫng lên chạy ùa về phía khu tập thể, vừa chạy vừa gào lên như sấm:

"Đường Huệ Quyên, mau dậy đi! Tin đại hỷ đây, có giấy báo trúng tuyển đại học của cô rồi, mau ra lấy đi!"

Trong phòng ngủ nữ, Đường Huệ Quyên và Tôn Lợi Bình vừa nằm xuống giường, vẫn chưa ngủ, nghe được tin mừng như vậy, cả hai liền nhảy khỏi giường. Đường Huệ Quyên khoác áo ngoài, vừa cài khuy vừa chạy ra, giọng nói run rẩy hỏi:

"Ở đâu? Thông báo ở đâu?"

Tiểu Đinh đứng đằng xa vẫy tay với Đường Huệ Quyên: "Tiểu Đường, mau lại đây, ở đây này!"

Đường Huệ Quyên vội vàng chạy tới, định giơ hai tay ra nhận, Tiểu Đinh đeo phong bì ra sau lưng, nghiêng đầu hỏi:

"Cô có cho kẹo không?"

"Cho, cho!" Đường Huệ Quyên lo lắng đáp, "Nhất định cho cậu ăn!"

"Cho bao nhiêu?" Tiểu Đinh cố ý làm khó.

"Cậu muốn bao nhiêu cho bấy nhiêu!" Đường Huệ Quyên sốt ruột giậm chân, nhưng trên mặt vẫn nở nụ cười.

Tiểu Đinh lúc này mới đưa giấy báo trúng tuyển đại học cho Đường Huệ Quyên. Đường Huệ Quyên đôi tay run rẩy, xé phong bì, lấy ra một tờ giấy báo trúng tuyển đại học in chì, chỉ trong giây lát đã đọc xong. Khuôn mặt cô từ lo lắng chuyển sang xúc động, từ xúc động chuyển sang cuồng hỉ, không đề phòng, giấy báo bị Tiêu Vĩnh Xuyên bên cạnh giật lấy xem, Tiêu Vĩnh Xuyên xem xong lại đưa cho Tôn Lợi Bình. Trong chớp mắt, bốn thanh niên trí thức đều đã xem xong giấy báo trúng tuyển đại học.

Tôn Lợi Bình ôm chầm lấy Đường Huệ Quyên: "Huệ Quyên, chúc mừng cậu nhé!"

Khóe mắt Đường Huệ Quyên long lanh ngấn lệ, cảm khái muôn vàn nói: "Ôi, thật không ngờ, mình lại có thể quay về Thượng Hải, học đại học tại Học viện Công nghiệp! Thật cứ như một giấc mơ vậy."

"Thời gian cũng gấp gáp lắm đấy!" Vương Liên Phát chen lời, "Cậu nhìn xem, nửa tháng sau là phải làm xong thủ tục chuyển hộ khẩu, lương, dầu rồi, đi Thượng Hải báo danh thôi!"

"Dù thời gian có gấp hay không, đại hỷ sự thế này, cậu cũng phải mời anh em chúng tôi một bữa chứ!" Tiêu Vĩnh Xuyên mặt dày mày dạn đưa ra điều kiện.

Đường Huệ Quyên vốn cần kiệm là thế, lúc này sảng khoái lấy ra mười đồng, đưa vào tay Tiêu Vĩnh Xuyên:

"Được, mời thì mời! Mười đồng này giao cho cậu chủ trì, đi mua chút rau, chút trứng, mua hai hộp thịt đóng hộp về đây! Mình còn dư hai cân thịt muối và một chút lạp xưởng, giết luôn hai con gà mái đẻ trứng kia nữa, mọi người cùng vui vẻ!"

"Ấy, thế mới gọi là biết điều chứ!" Tiêu Vĩnh Xuyên hài lòng nhận tiền, lớn tiếng nói, "Anh đây chủ trì đảm bảo khiến mọi người hài lòng!"

Đám thanh niên trí thức chỉ mải vui mà quên mất nhân viên bưu chính Tiểu Đinh đang đứng bên cạnh. Tiểu Đinh mỉm cười gật đầu nói:

"Lần này, Đỗ Kiến Xuân ở Kính Tử Sơn không qua được khâu thẩm tra chính trị, cái chỉ tiêu còn thừa lại này không bị mấy kẻ 'đi cửa sau' cướp mất, cũng coi như là phúc của Tiểu Đường. Nếu không phải Huyện ủy quyết định dành chỉ tiêu này cho thanh niên trí thức Thượng Hải, Tiểu Đường thật không dễ dàng gì mà có được đâu!"

Đỗ Kiến Xuân vì bố gặp vấn đề mà bị loại ở khâu cuối cùng của việc đề cử, rồi sau đó bổ sung Đường Huệ Quyên vào thay thế, đây là chuyện mà đám thanh niên trí thức ai cũng biết. Được Tiểu Đinh nhắc lại, mọi người cũng không nhịn được mà gật đầu. Đường Huệ Quyên mời mọc:

"Tiểu Đinh, hiếm khi cậu đi đưa thư vào ngày phiên chợ, ở lại khu tập thể ăn bữa cơm đi!"

"Ấy, không được không được, sao tôi có thể ăn cơm của các bạn được! Hỏi cô xin kẹo chẳng qua là đùa vui một chút thôi!" Tiểu Đinh nghiêm sắc mặt nói, "Nào, cầm lấy báo của các bạn đi! Xem cho kỹ vào, bài tản văn của Kha Bích Chu trong khu tập thể các bạn, được đăng báo rồi đấy!"

"A!" Tin này rõ ràng cũng khiến bốn thanh niên trí thức có mặt ở đó kinh ngạc không thốt nên lời. Tôn Lợi Bình là người đầu tiên cướp lấy tờ báo, mở ra xem, liên tục reo lên, "Thật rồi, là thật rồi! Xem này, 'Tre tháng Tám xanh xanh', tản văn, tác giả, thanh niên tri thức Thượng Hải Kha Bích Chu, không sai một chữ nào."

Đường Huệ Quyên, Vương Liên Phát, Tiêu Vĩnh Xuyên cũng ghé đầu vào xem.

Tiểu Đinh hớn hở nói: "Thật đúng là đại hỷ sự! Tôi đi đưa báo bao nhiêu năm, lần đầu tiên đưa tờ báo có ý nghĩa thế này. Các bạn phải ăn mừng, chuyện này đáng để ăn mừng đấy! Nói cho các bạn hay, đài phát thanh tỉnh còn phối nhạc cho bài viết của Tiểu Kha nữa. Sáng nay có đồng chí ở bưu điện chúng tôi đã nghe thấy rồi."

"Ôi tốt quá!" Đường Huệ Quyên chân thành khen ngợi.

Tôn Lợi Bình gật đầu, trầm ngâm nói: "Kha Bích Chu người này, thật sự là trông mặt mà không bắt hình dong được đấy!"

"Thằng nhãi này, vận may tới rồi!" Tiêu Vĩnh Xuyên vừa đố kỵ vừa hâm mộ nói, "Tên tuổi được đăng lên báo rồi."

"Đây gọi là người có chí thì nên!" Vương Liên Phát phát biểu ý kiến của mình như tổng kết, "Tôi bình thường thấy cậu ấy tuy xuất thân không tốt, nhưng có chút tài năng, nên luôn khách khí với cậu ấy. Tục ngữ có câu, thêm một người bạn là thêm một con đường mà! Sau này Kha Bích Chu mà thật sự thành danh, tôi cũng được thơm lây."

Tiểu Đinh thấy đám thanh niên trí thức đứng đó bàn tán hăng say, nhấn chuông xe đạp, chào đám thanh niên trí thức rồi rời đi.

Tiêu Vĩnh Xuyên cố ý hạ thấp Kha Bích Chu: "Có gì hiếm lạ đâu, giờ đăng bài viết cũng chẳng có nhuận bút, cùng lắm là gửi tặng vài cuốn nhật ký cho cậu thôi. Nói về thực tế thì Tiểu Đường vẫn thực tế hơn, vừa học đại học, vừa về Thượng Hải, tốt nghiệp đại học lương cao hơn người ta. Tiểu Đường, cậu coi như đã mạ vàng xong ở sơn trại này rồi!"

"Sao nói thế được!" Đường Huệ Quyên lần đầu tiên đứng ra bảo vệ Kha Bích Chu trước mặt mọi người, "Đăng một bài tản văn, đài phát thanh còn phối nhạc ngâm thơ, tầm ảnh hưởng lớn lắm đấy! Tôi nói thật, chúng ta không nên vì Kha Bích Chu xuất thân không tốt mà lạnh nhạt với cậu ấy. Người ta cũng là một thanh niên có chí hướng mà!"

"Đúng đấy!" Vương Liên Phát thể hiện sự nhìn xa trông rộng của mình, "Bây giờ báo chí cũng công nhận cậu ấy rồi! Thấy bài viết này, Thiệu Ngọc Dung không biết sẽ vui đến mức nào đây!"

Tiêu Vĩnh Xuyên còn muốn nói gì đó, Tôn Lợi Bình giơ tay chỉ: "Nhìn kìa, Kha Bích Chu và Thiệu Ngọc Dung đến rồi."

Mọi người cùng nhìn về phía đường trại, quả nhiên, Thiệu Ngọc Dung và Kha Bích Chu, người trước người sau hăm hở bước tới. Vừa thấy bọn họ đứng đây, Thiệu Ngọc Dung đang đeo một cuộn dây điện nhảy chân sáo chạy lại, vui vẻ reo lên:

"Đại hỷ sự, đại hỷ sự! Tối nay, trạm thủy điện nhỏ Ám Lưu chính thức cấp điện cho Hồ Biên Trại rồi!"

"Ôi, thật có ý nghĩa!" Đường Huệ Quyên reo lên một tiếng, mày liễu mắt phượng đầy phấn khởi chạy ra đón, cao giọng kêu: "Ngọc Dung, chúng mình cũng có tin mừng báo cho cậu đây!"

Mọi người cùng ùa tới, kẻ nói người chen kể cho hai người nghe chuyện Đường Huệ Quyên học đại học và bài tản văn của Kha Bích Chu được đăng báo.

Thiệu Ngọc Dung mừng rỡ nhận lấy tờ báo từ tay Vương Liên Phát, đôi mắt hình thoi xinh đẹp lộ rõ vẻ tò mò và hy vọng mãnh liệt, sóng mắt long lanh nhìn chằm chằm vào bài tản văn trên báo, nhìn cái tên Kha Bích Chu, lồng ngực kích động phập phồng không thôi. Cô khó khăn lắm mới kìm nén được vẻ mừng rỡ quá đỗi của mình, liếc nhìn Kha Bích Chu một cái đầy vẻ hờn dỗi, đưa tờ báo qua:

"Nè, cậu xem rồi hả?"

Kha Bích Chu bình tĩnh nhìn lướt qua trang văn nghệ, tự tin nói:

"Tôi biết từ mấy hôm trước rồi."

"Mấy hôm trước?" Thiệu Ngọc Dung sững sờ, "Vậy sao cậu không nói sớm?"

"Có gì đâu mà nói." Kha Bích Chu tâm bình khí hòa nói, "Tòa soạn thông báo cho tôi, sau khi Đảng ủy công xã phúc đáp đồng ý, tản văn sẽ được đăng báo. Họ đã gửi bản in thử cho tôi xem rồi."

Thiệu Ngọc Dung vừa mừng vừa giận: "Cậu đấy, cậu đúng là đồ hũ nút!"

"Hũ nút thì có gì không tốt?" Đường Huệ Quyên biện hộ, "Bình thường thì đậy thật chặt, đến thời khắc mấu chốt, vừa mở nắp hũ ra, hương thơm đầy hũ cứ thế xộc thẳng ra ngoài."

Một câu nói khiến mọi người đều bật cười. Người vui nhất phải kể đến Thiệu Ngọc Dung, cô hân hoan nắm chặt tờ báo, chốc chốc lại ngước mắt lên, không nén nổi vui mừng liếc nhìn Kha Bích Chu đứng trước mặt, khuôn mặt vốn dĩ như được tráng men màu, nay càng như vẽ vàng mạ ngọc, lấp lánh ánh hào quang của tuổi thanh xuân.

Đường Huệ Quyên đầy hứng khởi nói: "Có thể nói, hôm nay là ngày song hỷ lâm môn, không, là tam hỷ lâm môn của khu tập thể Hồ Biên Trại chúng ta. Có điện, bài tản văn của Tiểu Kha lên báo, lại còn chuyện mình đậu đại học! Chúng ta đều phải thật vui vẻ, trải qua thời khắc hoan hỉ này! Ai cũng không được cãi cọ, gây gổ làm mọi người mất vui!"

"Tôi tán thành!" Vương Liên Phát giọng sang sảng tiếp lời, cậu ta từ đầu tới cuối vẫn luôn tỏ ra cởi mở vui vẻ, mặt mày hớn hở, phấn khích hơn hẳn mọi khi. Chỉ là mọi người đều đắm chìm trong niềm vui nên không để ý mà thôi. Cậu ta lên giọng nói: "Mọi người đều phải thật vui vẻ cho thỏa thích! Để kỷ niệm ngày này, tôi cũng góp năm đồng, tham gia liên hoan! 'Da Đen', cậu làm chủ trì, nhất định phải làm cho món ăn phong phú vào, mua thêm một con gà tơ! Tôi làm bếp, nấu mấy món đặc sản cho mọi người nếm thử! Kiến leo cây, gà sốt hành, sư tử đầu đỏ, cơm cháy thịt lát, gà xào hạt gạo. Đảm bảo các cậu ăn xong ai cũng hài lòng."

Tiêu Vĩnh Xuyên, người từ khi Kha Bích Chu tới thì ít nói hẳn đi, nhận lấy tiền từ tay "Tóc Xoăn", nhân cơ hội chuồn lẹ:

"Tôi đi mua gà, mua trứng, mua rau ngay đây, đảm bảo khiến các cậu vừa ý!"

Nói xong, hắn mở rộng hai vạt áo chạy biến về phía đường trại.

"Thế này thì hời cho Tô Đạo Thành và Hoa Văn Văn quá rồi!" Tôn Lợi Bình lẩm bẩm, "Hai người đó chẳng làm gì, về lại có gà có thịt ăn chùa!"

Đường Huệ Quyên cũng có cùng cảm nghĩ, Vương Liên Phát hào phóng nói: "Có gì lạ đâu! Họ về kịp thì ăn! Họ không về thì chúng ta cũng không đợi! Đi, về chuẩn bị trước đã."

Đám người cười nói không dứt kéo về phía khu tập thể...

Khi trời sẩm tối, Tô Đạo Thành và Hoa Văn Văn đi chơi trong rừng cũng đã trở về. Tô Đạo Thành lộ vẻ hơi mệt mỏi tiều tụy, còn Hoa Văn Văn thì mặt mày hồng hào, đôi mắt sáng rực, không nén nổi niềm vui và sự phấn khích trong lòng. Vừa bước chân vào nhà bếp, cả hai không khỏi vô cùng kinh ngạc.

Tấm cửa nhà bếp khu tập thể bị tháo xuống, tạm dùng làm mặt bàn dài, trên tấm cửa bày biện hơn mười món ăn đủ màu sắc, tỏa hương thơm nức mũi. Ngoài năm món đặc sản do Vương Liên Phát làm, còn có: trứng gà ta vàng óng, thịt muối lạp xưởng đựng trong bát, đậu phụ xào hành, lạc rang dầu, gà luộc, gà cà ri, gà cung bảo, canh trứng rau cải, mộc nhĩ xào lòng gà, còn mở hai hộp thịt đóng hộp, một hộp cá cơm, một bát đậu tằm non xào, điều đáng chú ý nhất là một nồi đất nấu món thịt rắn trắng như sữa, đây là con rắn Tiêu Vĩnh Xuyên đánh chết trên đường đi "mua sắm", hắn dùng một cành cây kẹp con rắn về, coi như món quà chúc mừng hắn đóng góp. Tất cả những món ăn tạm gom góp được này, đối với những thanh niên trí thức cắm bản sống ở sơn trại, đã là một bữa "yến tiệc" thịnh soạn rồi. Những món ăn này món đựng trong bát to, món trong đĩa, món trong hộp cơm, món múc trong lọ men, bát, có món cứ thế bưng cả nồi nhỏ, hộp thiếc lên, gom góp lại, qua bàn tay nấu nướng của Vương Liên Phát, Tôn Lợi Bình, Đường Huệ Quyên, trông cũng ra dáng phết, mang một phong vị riêng biệt. Đừng nhìn Tiêu Vĩnh Xuyên tay chân không sạch sẽ, chứ chuyện đi mua gà và trứng, động tác của hắn lại rất nhanh nhẹn.

Hoa Văn Văn hớn hở lè lưỡi, dùng giọng điệu cố tình phô trương thốt lên:

"Ái chà, nhiều món quá vậy! Ai có ý tưởng liên hoan đấy?"

"Hô hô, quy mô không nhỏ đâu nha, mở tiệc luôn rồi!" Tô Đạo Thành xoa hai tay vào nhau, "Chậc chậc" liên hồi hỏi.

Tiêu Vĩnh Xuyên đang vắt chân chữ ngũ, ngậm điếu thuốc bên cửa bóc vỏ khoai tây, ồm ồm nói:

"Đại thết đãi, bày tiệc rượu, Đường Huệ Quyên bỏ mười đồng, 'Tóc Xoăn' bỏ năm đồng, tôi góp một con rắn, hai chai rượu, phần Kha Bích Chu do Thiệu Ngọc Dung đại diện góp dầu ăn và trứng, hai người đừng hòng ăn chùa, có đồ gì trong kho thì lôi ra luôn đi!"

Tiêu Vĩnh Xuyên nói xong, Vương Liên Phát và Tôn Lợi Bình kẻ tung người hứng kể cho hai người nghe lý do của bữa tiệc.

Tô Đạo Thành nhướng mày, dang hai tay nói: "Phải ăn, nhất định phải ăn một bữa ra trò, haha, đời người mấy khi say chứ! Trong hòm tôi còn hai hộp cá diếc, một túi ruốc thịt lớn, lôi ra ăn chung. Văn Văn, cậu không có gì, thì chạy đi mua thêm hai chai rượu nữa đi, chạy nhanh lên, đi mau về nhanh nhé, cửa hàng chắc vẫn còn rượu đóng chai đấy."

Hoa Văn Văn đồng ý cái rụp, miệng hát: "Người ta nói bạn sắp rời làng..." dắt tay Tôn Lợi Bình ham hát ham nhảy chạy vụt đi.

Đúng bảy giờ. Trên tấm cửa bày đầy hơn hai mươi món ăn, bốn chai rượu, bát đũa lớn nhỏ đủ loại. Tiêu Vĩnh Xuyên cầm chai rượu, rót một ít vào từng bát, mắt không nhìn ai nói:

"Người gặp chuyện vui tinh thần sảng khoái, hôm nay tam hỷ lâm môn, ai uống được thì uống nhiều, không uống được thì uống ít, mỗi người đều phải uống một chút."

Sáu thanh niên trí thức của khu tập thể Hồ Biên Trại, cộng thêm Tôn Lợi Bình ở ngoài tới, và Thiệu Ngọc Dung trong trại, mỗi bên bốn người, ngồi hai bên tấm cửa, ai nấy mặt mày tươi rói nhìn cảnh tượng này mà vui vẻ. Vì trời vừa tối hẳn, sắp sửa có điện, đám thanh niên trí thức mang hết đèn dầu, nến dự phòng ra thắp sáng trưng, trong nhà bếp khu tập thể đèn đuốc sáng choang, thu hút mấy đứa trẻ con trong Hồ Biên Trại, cứ đứng trước cửa ngó đầu ngó cổ nhìn vào, bàn tán xôn xao không ngớt.

"Nào!" Tô Đạo Thành giành phát pháo đầu, cậu ta nâng bát rượu đầy, đứng dậy, giọng sang sảng nói: "Vì khu tập thể chúng ta xuất hiện vị sinh viên đại học đầu tiên, vì tối nay Hồ Biên Trại ngọc trai rơi đầy núi rừng, vì Kha Bích Chu danh tiếng vang bốn phương, tôi đề nghị mọi người đứng dậy, cạn một ly!"

Không ai bận tâm đến những câu từ cố ý khoe khoang của Tô Đạo Thành, tám người cùng đứng dậy, nâng những chiếc bát lớn, bát nhỏ, bát tráng men trên tay, đưa lên miệng uống một ngụm rượu trắng cay nồng cháy cổ. Có lẽ vì có người ngoài là Tôn Lợi Bình và Thiệu Ngọc Dung ở đây, mỗi người gắp một miếng thức ăn mình thích, rồi lại ngồi ngay ngắn không động đũa nữa.

Hoa Văn Văn luôn để ý chiếc đồng hồ trên tay Tô Đạo Thành, thấy Tôn Lợi Bình lại huých tay mình, liền kéo tay áo Tô Đạo Thành liếc nhìn một cái, rồi gật đầu với Tôn Lợi Bình. Tôn Lợi Bình nhanh nhẹn rời chỗ, chạy tới cạnh tường bật công tắc loa phát thanh hữu tuyến. Chiếc loa phát thanh hữu tuyến lắp trong nhà bếp khu tập thể, sau vài tiếng nhiễu sóng, vang lên rõ ràng:

"Sau đây xin mời nghe tản văn phối nhạc, 'Tre tháng Tám xanh xanh'. Tác giả, thanh niên tri thức Thượng Hải Kha Bích Chu, đại đội Ám Lưu, công xã Liên Ngư Hồ, đội sản xuất Hồ Biên Trại. Bài tản văn này, với nhiệt huyết cách mạng tràn đầy, ngôn ngữ đầy chất thơ, đã bày tỏ tình cảm chân thành của thanh niên trí thức cắm bản trong cuộc sống chiến đấu ở nông thôn, mượn cảnh tả tình, ý cảnh sâu xa. Rất đáng để giới thiệu tới đông đảo thanh niên trí thức..."

Tám thanh niên trí thức trong nhà bếp, dù phản ứng khác nhau nhưng ai nấy đều dỏng tai lên, lắng nghe phát thanh viên đọc bài. Vương Liên Phát có đài bán dẫn riêng, liếc Tôn Lợi Bình đầy trách móc, rồi chạy vào phòng ngủ nam lấy chiếc đài bán dẫn ra, bật đài lên. Tức thì, giọng nói âm sắc ngọt ngào của phát thanh viên vang lên trong khắp nhà bếp, còn rõ ràng êm tai hơn cả trên loa phát thanh hữu tuyến. Vương Liên Phát nào biết, Tôn Lợi Bình thực ra cũng là nhận sự ủy thác của Thiệu Ngọc Dung, để ý thời gian để nghe loa phát thanh hữu tuyến thôi. Dừng lại một lát, giọng nữ phát thanh viên trong trẻo êm tai, cùng với nhạc đệm như gió thổi ngọn trúc, vang lên đầy mê hoặc:

Ở vùng sơn cước tôi cắm bản, mọc đầy đủ các loại tre. Có tre nứa vững chãi kiên cường, có tre hóp thanh tú vươn cao, có tre Tương Phi yêu kiều dáng đẹp, lại còn cả tre câu cá rủ cong mềm mại. Nhưng thứ khiến tôi yêu thích nhất, chính là rừng tre tháng Tám trải khắp sườn núi, kỳ quan tráng lệ kia. ...

Mọi người đang say sưa lắng nghe, Kha Bích Chu lặng lẽ đứng dậy, trước tiên đi tắt loa phát thanh hữu tuyến, sau đó đứng lại vị trí cũ, nâng chiếc bát nhỏ trên tay, gật đầu với Vương Liên Phát, đề nghị:

"'Tóc Xoăn', tắt đài bán dẫn đi, mau uống rượu thôi, nếu không, nghe xong bài ngâm, thức ăn nguội hết cả. Thế thì làm mất hứng mọi người lắm!"

Tô Đạo Thành đầy đố kỵ là người đầu tiên tán thành, lớn tiếng nói: "Ý này hay! Thứ đó lúc nào nghe chẳng được!"

"Đúng đấy!" Tiêu Vĩnh Xuyên cầm bát lớn đứng dậy, "Để tôi chúc mừng Đường Huệ Quyên khổ tận cam lai trước, là người đầu tiên đỗ đại học, thoát khỏi nông thôn sơn trại, bay cao bay xa, tiền đồ vô lượng..."

Vương Liên Phát "tạch" một tiếng tắt đài bán dẫn, đầy hào hứng đứng dậy, vỗ tay hai cái, dõng dạc kêu lên:

"Tôi cũng xin nói vài câu. Trước hết, tôi muốn đính chính lại cách nói của mọi người, hôm nay đối với khu tập thể chúng ta, không phải tam hỷ lâm môn, mà là tứ hỷ lâm môn..."

Tiêu Vĩnh Xuyên "oa oa" kêu lên: "Việc hỷ thứ tư là gì? Cậu và Tôn Lợi Bình chuẩn bị đính hôn kết hôn đấy à?"

Cả phòng bị tiếng kêu kỳ quặc của hắn làm cho cười "phá" lên, khuôn mặt đen sạm của Tôn Lợi Bình lập tức đỏ bừng, giận dữ liếc tên trộm vặt một cái. "Tóc Xoăn" lại chẳng hề đỏ mặt, cậu vẫn đàng hoàng nói:

"Việc thứ tư, chính là điều tôi muốn thông báo với mọi người. Hôm nay tôi nhận được thư nhà, sau thời gian dài điều tra nội bộ và xác minh bên ngoài, bố tôi đã được thực hiện chính sách. Nghĩa là, ông là nhân viên cao cấp, không phải tư bản, xuất thân gia đình tôi không phải giai cấp bóc lột. Đơn vị của bố tôi nói, đầu thời kỳ giải phóng, ông làm việc buôn bán tôn trắng đó, vẫn là chính sách cho phép. Ngay cả số tiền kiếm được từ việc buôn bán đó cũng đã trả lại cho nhà tôi rồi. Bố tôi gửi cho tôi năm mươi đồng, ông bảo tôi lúc thích hợp thì xin nghỉ về thăm nhà! Thế nên tôi mới nói, hôm nay là tứ hỷ lâm môn. Xuất thân gia đình tôi xác định rồi, thì sau này tuyển công nhân, tuyển sinh đều có hy vọng rồi! Mọi người nói, có đúng không?" Nói rồi, Vương Liên Phát móc thư nhà và phiếu hối đoái trong túi áo ra, giơ cao lên.

"Đúng đấy, thật sự tính là đại hỷ sự, nào, chúc mừng cậu!" Tiêu Vĩnh Xuyên cầm bát rượu, chạm bát với Vương Liên Phát, "ực" một cái uống một ngụm lớn rượu.

Cả bàn người cũng nhảy cẫng lên chúc mừng Vương Liên Phát, Tôn Lợi Bình, Tô Đạo Thành gào lên:

"Cạn thôi, vì chuyện vui cạn ly! Không say không về, haha!"

Chẳng ai để ý, trong chớp mắt, bóng đèn treo trên xà nhà chợt sáng lên, trong khoảnh khắc, chiếu sáng cả nhà bếp, sáng trưng như ban ngày. Tám người cùng reo lên, Thiệu Ngọc Dung nhìn ra ngoài cửa, chỉ vào Hồ Biên Trại nói lớn:

"Nhìn kìa, nhìn kìa, cả trại sáng đèn rồi!"

Đám thanh niên trí thức vỗ tay, dậm chân, nhảy nhót, kêu la, thực sự vui quên cả trời đất. Vương Liên Phát giơ đũa lên quá đầu, gầm lên một tiếng:

"Tục ngữ có câu, ăn tiệc thì ánh mắt phải như chớp, đôi đũa phải như mưa rào, tới phải nhanh, chuẩn phải chính xác! Tới đây, tranh thủ lúc điện sáng rực rỡ này, mau ăn thức ăn đi!"

Vài đôi đũa cùng lúc hạ xuống, vươn về phía các đĩa thức ăn trên tấm cửa. Bầu không khí nhanh chóng trở nên sôi nổi.

Chỉ có Kha Bích Chu là không mấy khi động đũa. Nói thật lòng, hôm nay, cậu còn kích động, phấn khích hơn bất cứ ai có mặt tại đây. Trạm thủy điện nhỏ phát điện, tản văn được đăng báo, còn được phát trên đài, đối với cá nhân cậu mà nói, cũng coi là tam hỷ lâm môn. Cậu cảm thấy vui vẻ, niềm vui không thể kìm nén. Sự vui vẻ của cậu, ngoài việc đạt được chút thành tích trên con đường đời ra, quan trọng hơn là cậu đã nhận rõ mục tiêu, tìm được phương hướng nỗ lực, nhận được sự khích lệ và rèn giũa, tăng thêm sức mạnh để không ngừng tiến lên. Cậu cảm thấy, tương lai đang dang rộng vòng tay ôm lấy cậu, cậu bắt đầu hiểu được ý nghĩa đích thực của cuộc sống. Kha Bích Chu yêu văn học, thích mơ mộng à, những cảm nhận tưởng chừng như hết sức bình thường này của cậu, đã phải trả bằng cái giá lớn biết bao mới có được! Cậu trân trọng con đường gian nan mình đã đi qua, trân trọng tuổi xuân và tương lai của chính mình. Cậu giống như một con thuyền đã giương buồm, bắt đầu lao nhanh về phía trước, thực hiện một hải trình mới.

Cậu ăn rất ít, chỉ uống vài ngụm rượu nhỏ mà mặt đã đỏ hồng rạng rỡ. Đám thanh niên trí thức ăn uống thỏa thích một lúc, Tiêu Vĩnh Xuyên liền mượn hơi rượu ép Hoa Văn Văn hát. Hoa Văn Văn không từ chối được, đứng dậy hát giọng điệu õng ẹo bài "Hoa hồng đỏ nở". Mọi người lại hoan nghênh Tôn Lợi Bình hát, Tôn Lợi Bình ban đầu không chịu, dưới sự xúi giục của mọi người, cô thẹn thùng hát một bài "Nước sông nhỏ trong vắt". Mọi người đều khen cô hát hay, lại ép cô hát tiếp, Vương Liên Phát chủ động lấy kèn harmonica đệm nhạc, cô lại hát một bài nhạc phim. Hoa Văn Văn vẫn không buông tha, nói cô biết nhảy, thế là mọi người lại ép cô nhảy một điệu. Cô đành rời chỗ nhảy một điệu múa Tân Cương. Thu hút đám trẻ con vây xem ngoài cửa cũng vỗ tay dậm chân reo hò lớn tiếng. Tiếp đó, mọi người lại yêu cầu Đường Huệ Quyên biểu diễn, Đường Huệ Quyên không từ chối, cũng hát một bài "Ai mà chẳng khen quê hương tôi tốt". Đến lượt Tiêu Vĩnh Xuyên hát, hắn nói hắn không biết hát, đành lấy việc giả tiếng chó sủa mèo kêu thay thế, màn giả tiếng này khiến cả phòng người ngả nghiêng, ôm bụng cười bò.

Đang lúc vui vẻ tột độ, đám trẻ con ngoài cửa phát ra những tiếng reo hò, đám thanh niên trí thức nhìn ra cửa, thấy bác của Ngọc Dung là Thiệu Tư Ngữ cười tươi bước vào phòng. Tiêu Vĩnh Xuyên và Vương Liên Phát, uống say khướt nhảy dựng lên, một trái một phải đỡ lấy hai cánh tay của cục trưởng khí tượng, nhất quyết bắt ông ngồi xuống uống rượu. Thiệu Tư Ngữ kiên quyết không uống, ông tìm một chiếc ghế băng ngồi xuống, bảo đám thanh niên cứ ăn uống ăn mừng như bình thường, đừng bị gò bó. Sau đó, ông từng chữ từng chữ nói với Kha Bích Chu:

"Tiểu Kha, e là cháu không uống nhiều được nữa rồi. Tản văn của cháu lên báo, lại qua đài phát thanh phối nhạc, cả huyện đều biết rồi. Nhà văn hóa huyện đang lo không có người viết kịch bản biểu diễn, mấy lãnh đạo chốt hạ muốn điều cháu đi, cháu dừng lại một chút đi. Trưởng ban Tuyên truyền Huyện ủy đang đợi cháu ở nhà Tả Định Pháp đấy!"

Tin tức bất ngờ này khiến bữa tiệc của thanh niên trí thức lại một phen ồn ào...