Đỗ Kiến Xuân tuyệt nhiên không ngờ rằng, kỳ nghỉ thăm thân của cô lại bắt đầu trong một tâm trạng u sầu và buồn bã như thế này.
Kể từ khoảnh khắc bước chân vào nhà, cô đã chuẩn bị sẵn sàng cho việc người nhà hỏi về chuyện của Kha Bích Chu. Đáng tiếc là, bố đã đi Bắc Kinh họp, không để lại lời nào. Điều khiến cô ngạc nhiên là mẹ, anh trai và em gái, chẳng ai hỏi cô về chuyện này, như thể họ chẳng biết gì cả.
Đỗ Kiến Xuân cảm thấy, cô vội vã quay về chính là vì chuyện này. Nhưng đến nhà rồi, tại sao chẳng ai hé răng nửa lời? Cô băn khoăn, không hiểu nổi. Ban ngày, mẹ và anh trai đi làm, chỉ có em gái bầu bạn với cô. Kiến Tân gần đây mới được điều từ nông trường Sùng Minh về Thượng Hải, đang đợi phân công công tác, lúc nào cũng như hình với bóng bên cạnh chị. Kiến Xuân ở nhà đi chợ nấu cơm, xem phim, dạo công viên, dạo cửa hàng bách hóa, sắm quần áo mới, ăn ngon chơi tốt, nhưng lại không thể ngủ ngon. Cô muốn biết thái độ của gia đình đối với chuyện tình cảm của mình, Kha Bích Chu vẫn luôn thấp thỏm chờ đợi tin tức. Tuyệt đối không thể kéo dài vô thời hạn thế này được.
Đêm đó là ngày lạnh nhất trong mùa đông ở Thượng Hải. Nhiệt độ hạ xuống dưới không độ, gió tây bắc gào thét đập vào khung cửa kính. Trời âm u, những cành cây trơ trụi co rúm run rẩy trong gió lạnh buốt giá.
Hai chị em đi ngủ từ sớm, sau khi tắt đèn, Kiến Xuân cuối cùng cũng nói ra những lời đã lẩn quẩn nơi đầu lưỡi vô số lần: "Chị đang nghĩ, tuổi em cũng không còn nhỏ nữa, có bạn trai chưa?"
Kiến Tân bất chợt trở mình đối diện với chị, ngạc nhiên nhìn khuôn mặt Kiến Xuân, xem chị có đang đùa không. Cô nhận thấy trên mặt Kiến Xuân không hề có chút ý đùa cợt nào, mới mím chặt môi, dừng lại một lát rồi đáp:
"Mấy năm nay, em đều ở trong đội chuyên chính tại nông trường, làm sao có bạn được?... Chị ơi, em lại thực sự muốn nghe chuyện của chị đấy!"
Đây chính là điều Kiến Xuân mong đợi, câu chuyện đã dẫn vào đề, cô có thể nghe ngóng xem rốt cuộc bố mẹ đang tính toán điều gì. Cô vươn tay phải, nắm lấy tay Kiến Tân trong lòng bàn tay mình. Lòng bàn tay Kiến Tân mọc một lớp chai dày, thô ráp, ấm áp. Kiến Xuân áp lòng bàn tay em gái lên ngực mình, ghé sát tai em, thầm thì kể lại quá trình yêu đương giữa cô và Kha Bích Chu.
Vội vã lên giường, rèm cửa chưa kéo kín, ánh đèn đường chiếu vào phòng, sáng trắng rọi lên vách tường. Cái bóng của những cành cây không ngừng run rẩy trong gió lạnh cũng đang nhảy múa. Kiến Xuân kể lại tỉ mỉ đầu đuôi câu chuyện cô và Kha Bích Chu quen nhau, yêu nhau. Ngay cả bản thân cô cũng thầm kinh ngạc, có rất nhiều chuyện, cô cứ ngỡ đã bị cuộc sống bộn bề chôn vùi theo dòng chảy thời gian, không ngờ trong kho ký ức, chúng vẫn được lưu giữ trọn vẹn đến thế, ngay cả chi tiết, cử chỉ, lời thoại, ánh mắt vẫn còn nhớ rõ mồn một. Kiến Tân mượn ánh đèn đường lờ mờ, thấy chị kể mà nước mắt tuôn trào, chảy xuống gò má. Cô dán chặt thân mình ấm áp của mình vào chị, cảm nhận rõ ràng trái tim chị đang đập dữ dội. Nghe chuyện chị phải chịu đòn roi tàn bạo, chịu bức hại, liên tưởng đến chính bản thân mình bị áp giải vào đội chuyên chính ở nông trường, suốt ngày bị người ta quát tháo, khiển trách, Kiến Tân cũng khẽ nức nở theo. Những nỗi nhục nhã như vậy, cô cũng đã từng nếm trải. Số phận của chị và người kia đã khơi dậy sự quan tâm cực độ của Kiến Tân. Cô bắt đầu nhận ra, tình yêu của chị được phát triển trong môi trường gian khổ lâu dài, nó gắn liền với số phận, hy vọng, nỗi lòng và những hoài bão của chị, tình cảm của chị rất kiên trinh, khó lòng lay chuyển. Đồng thời, theo lời kể đầy tâm tình, cuốn hút của chị, Kha Bích Chu - người mà cô chưa từng gặp mặt - trong mắt Kiến Tân cũng trở nên cụ thể, hình tượng và rực rỡ hơn.
Khi chị kể xong, đã gần nửa đêm, chiếc đồng hồ để bàn trong phòng khách bên cạnh "đong đong đong" điểm mười một tiếng liên hồi. Hai chị em đều im lặng, Kiến Tân nép sát vào người chị hơn, cô có thể nghe thấy nhịp thở của chị, cảm nhận được thân nhiệt của chị, càng hiểu hơn nỗi niềm khao khát được nghe ý kiến của chị mình. Kiến Tân áp đôi má nóng hổi vào trán chị, nhẹ nhàng cọ xát, thì thầm như gió thoảng:
"Chị à, em có thể hiểu chị rồi... người đó của chị... thật tốt, em mong chị, mong hai người sẽ mãi tốt đẹp..."
Kiến Xuân nín thở lắng nghe lời Kiến Tân. Khi nghe rõ lời em gái, cô liền vươn đôi tay với tốc độ như cơn lốc, ôm chặt lấy em mình.
Trong ánh đèn đường lờ mờ, hai khuôn mặt đều ánh lên sắc hồng, đôi mắt giống nhau như đúc đều lấp lánh ánh lệ trong veo.
"Kiến Tân, nhà mình gửi điện báo giục chị về, dường như là có ý kiến với chuyện tình cảm của chị. Nhưng khi chị về đến Thượng Hải, sao mẹ lại chẳng nhắc nửa lời?" Kiến Xuân nêu ra thắc mắc đang nghẹn trong lòng.
"Chị vẫn chưa nhìn ra sao?" Đỗ Kiến Tân hơi ngạc nhiên hỏi ngược lại, "Em thấy chị suốt ngày ủ rũ, cứ tưởng chị hiểu rồi chứ..."
"Không, trong lòng chị bí bách lắm, chẳng hiểu gì cả."
"Chị nghĩ xem, từ khi chị về Thượng Hải, mẹ không phải bảo em đưa chị đi xem phim, dạo công viên, thì cũng là bảo em đi cùng chị sắm quần áo mới, mẹ còn đích thân mua đồng hồ, may áo bông mới cho chị, bình thường cứ hay hỏi chị còn cần gì không? Mẹ còn đặc biệt dặn dò em, bảo em một mình cố gắng cáng đáng việc nhà, cố gắng làm cơm nước thật phong phú. Chăm sóc tận tâm tận ý thế này, chị bảo là vì cái gì?"
"Vì cái gì?"
"Để chị cảm nhận được nhiều hơi ấm gia đình hơn, để chị quay về nhà về mặt tình cảm trước, để chị có sự so sánh rõ rệt với cuộc sống cắm bản, định cư ở trên núi của chính mình. Chị hiểu chưa?"
Đỗ Kiến Xuân vẫn còn mù mờ, trừng đôi mắt nghi hoặc, lắc đầu, tỏ ý vẫn chưa hiểu.
"Chị ơi là chị, người thông minh như thế mà sao đến chút ý tứ cơ bản này cũng không hiểu hả!" Kiến Tân đưa ngón tay điểm lên trán chị, nói thẳng thừng: "Khi chị dần quen với cuộc sống tương đối thoải mái ở Thượng Hải, tự nhiên sẽ dần xa cách với người kia của chị thôi. Đến lúc đó, mẹ sẽ lại khuyên bảo chị..."
"Á!" Đỗ Kiến Xuân kinh ngạc tột độ, hóa ra ý đồ của mẹ là như vậy! Thảo nào, chẳng ai nhắc đến Kha Bích Chu cả. Đỗ Kiến Xuân không chỉ kinh ngạc, trong thâm tâm còn thấy hơi sợ hãi. Mới về Thượng Hải, nhất là hai ngày đầu tiên, do đã sống nhiều năm ở chốn sơn trại hẻo lánh, cô tự nhiên cảm nhận được sự thoải mái và an nhàn của cuộc sống Thượng Hải. Chẳng phải sao, trên bàn ăn lúc nào cũng có sáu bảy món, tuy không phải sơn hào hải vị nhưng cũng đủ phong phú. Cùng với việc bố mẹ được minh oan, bố trí lại công việc, ngồi nhà là có thể xem tivi, ra rạp là mua được vé xem phim, mới về mấy ngày mà số phim cô xem còn nhiều hơn cả mấy năm cắm bản. Dù sao đi nữa, đường nhựa ở Thượng Hải vẫn dễ đi hơn đường mòn ở vùng núi trại Hồ Biên; nhà cao tầng đầy đủ thiết bị vệ sinh, than củi vẫn tốt hơn nhà tranh vách đất. Tất cả những điều này, Kiến Xuân đều cảm nhận rất tự nhiên, nhưng cô chưa bao giờ liên hệ những cảm giác đó với mối quan hệ với Kha Bích Chu. Giờ phút này, nhờ em gái nhắc, Kiến Xuân mới phát hiện ra, mẹ đang lợi dụng những thứ đó để kéo cô về phía mình! Bất thình lình, Đỗ Kiến Xuân cảnh giác, cô nắm chặt tay em gái hỏi: "Nói như vậy, là nhà mình phản đối chị và Kha Bích Chu đến với nhau sao?"
"Người kiên quyết phản đối chỉ có anh trai thôi." Kiến Tân thấy chị kích động, nhẹ nhàng nói: "Mẹ thì không tán thành, nhưng mẹ hy vọng thông qua việc khuyên nhủ sẽ làm chị thay đổi ý định. Bố thì không thể hiểu nổi việc chị tìm một đối tượng có xuất thân không tốt. Nhưng bố đã nói, phải thông qua tìm hiểu, điều tra mới bày tỏ thái độ."
Kiến Tân vừa dứt lời, Kiến Xuân không nằm yên được nữa, cô chống hai tay, ngồi bật dậy, vươn tay chộp lấy chiếc áo len, tròng lên đầu.
Kiến Tân bị hành động bất ngờ của chị làm cho sững sờ, cô vội vã hỏi: "Chị ơi, chị muốn làm gì thế?"
"Chị đi tìm mẹ!" Kiến Xuân nói như chém đinh chặt sắt. Khoác áo len vào, cô lại choàng thêm chiếc áo bông lên vai.
Kiến Tân nắm lấy ống tay áo bông của chị, khuyên nhủ: "Muộn thế này rồi, mai hẵng nói với mẹ nhé!"
"Không được, chị phải nói cho ra lẽ!" Kiến Xuân nhảy xuống giường, đắp lại chăn cho em gái rồi vội vã bước ra khỏi phòng ngủ.
Kiến Tân vội vàng hất chăn ra, cuống cuồng mặc quần áo vào người, rồi chạy theo chị đến cửa phòng mẹ.
Trong phòng mẹ vẫn còn sáng đèn, Đỗ Kiến Xuân gõ cửa hai cái, nghe thấy mẹ nói: "Vào đi." Cô "phựt" một cái đẩy cửa phòng, bước những bước dài đến trước giường mẹ, nói thẳng tuột:
"Mẹ, con muốn nói chuyện với mẹ!"
Liễu Bội Vân đang khoác áo ngồi tựa vào thành giường, đeo kính lão xem tài liệu. Gương mặt bà thoáng vẻ mệt mỏi, vành mắt hơi đỏ, nhưng mái tóc hoa râm vẫn được vấn rất gọn gàng. Nhìn thấy con gái lớn kích động bước đến trước giường mình, bà thản nhiên mỉm cười, tháo kính xuống, giọng điệu bình thản hỏi:
"Chuyện gì mà vội thế, sao cứ nhất định phải nói vào nửa đêm nửa hôm?"
Thái độ trấn tĩnh của mẹ dường như đã lây sang Kiến Xuân, cô khựng lại, răng cắn lấy môi dưới, như thể đang hạ quyết tâm cuối cùng. Khi thấy mẹ đang nhìn mình với ánh mắt mong chờ, cô đi thẳng vào vấn đề:
"Là chuyện của con và Kha Bích Chu. Rõ ràng là mọi người không tán thành, tại sao lại không nói thẳng với con? Ngược lại... ngược lại phải áp dụng cách quanh co lòng vòng như thế này?"
"Ồ!" Con gái lớn chủ động thẳng thắn nhắc đến chuyện yêu đương của mình, khiến Liễu Bội Vân cảm thấy hơi bất ngờ. Trong tâm trí bà vẫn luôn nghĩ rằng, chỉ cần bà không nhắc đến thì Kiến Xuân sẽ không chủ động nói ra. Làm mẹ, mấy ngày nay bà cũng luôn khó xử, không biết làm sao để nói chuyện này với con gái. Bà quá hiểu Kiến Xuân, cô bé này thẳng thắn, phóng khoáng, một khi đã nhận định chuyện gì thì rất khó để khiến cô thay đổi ý định. Qua hai lá thư của Kiến Xuân, qua thần thái cô biểu hiện ra, đều có thể thấy, cô rất có tình cảm với người yêu mình. Nó không còn là đứa trẻ nữa, sắp ba mươi tuổi rồi, đã chọn một đối tượng như thế, thì tuyệt đối sẽ không vì người nhà khuyên nhủ vài câu mà thay đổi ý định. Vì vậy, Liễu Bội Vân vẫn luôn không nhắc tới chủ đề này với Kiến Xuân, mà nghĩ ra kế sách để con bé sống thoải mái ở nhà một thời gian trước. Không ngờ, hôm nay đã gần nửa đêm, con bé lại xông vào phòng, khơi ra chủ đề này. Vừa nghe thấy lời Kiến Xuân, Liễu Bội Vân hơi nghi hoặc, nhưng bà liếc đầu sang, nhìn thấy bóng dáng con gái út ở phía cửa chưa đóng chặt, làm mẹ thì bà hiểu ngay, chắc chắn là Kiến Tân đã tiết lộ ý tứ của người nhà cho chị nó nghe rồi. Liễu Bội Vân khẽ mỉm cười với con gái lớn, thân thiết vẫy tay gọi: "Lại đây, ngồi xuống mép giường, bình tâm tĩnh khí nói chuyện tử tế nào. Kiến Tân," Liễu Bội Vân lại ngẩng mặt gọi ra phía cửa, "Con cũng đừng đứng ở cửa nữa, vào đây nghe cùng luôn đi."
Đỗ Kiến Tân nghe tiếng mẹ gọi, bước vào phòng, nhưng cô không ngồi xuống mà chỉ chắp hai tay ra sau lưng, dựa vào khung cửa, nghe mẹ và chị trò chuyện.
Nhìn Đỗ Kiến Xuân lưng thẳng tắp, mắt chằm chằm nhìn chiếc đèn bàn trên tủ đầu giường, ngồi trên mép giường với vẻ giận dữ, Liễu Bội Vân biết rằng một cuộc nói chuyện nghiêm trọng giữa hai mẹ con là không thể tránh khỏi. Đáng tiếc là ông Đỗ không có nhà, không thể bàn bạc kỹ lưỡng với ông, còn cậu con trai kiên quyết phản đối mối tình này của Kiến Xuân thì đã đi gặp bạn gái, đến giờ vẫn chưa về. Liễu Bội Vân cau mày, vừa suy nghĩ vừa chậm rãi nói:
"Kiến Xuân, con đã bước vào đời được bảy tám năm rồi! Theo lý mà nói, kết bạn, yêu đương đều là chuyện chính đáng. Thông thường mà nói, làm cha làm mẹ như chúng ta cũng không tiện can thiệp vào chuyện yêu đương, kết hôn của con cái. Ngược lại, các con đưa ra những yêu cầu hợp lý về mặt này, chúng ta vẫn sẽ đáp ứng. Chỉ là, khi cha mẹ phát hiện ra chuyện yêu đương của con cái không thỏa đáng, thì có quyền đưa ra ý kiến của mình. Con nói xem có phải không?"
"Phải ạ." Đỗ Kiến Xuân cố nhẫn nại, gật đầu.
"Con là con gái lớn của mẹ, tuổi tác không còn nhỏ nữa, nhưng vẫn là con gái của mẹ. Mẹ vừa phải coi con là một người lớn sắp lập gia đình, vừa phải coi con là một đứa trẻ." Liễu Bội Vân cân nhắc từng chữ, nói rất chậm, giọng điệu bình thản mà thân thiết. "Dù mẹ có cảm thấy chuyện yêu đương của con không phù hợp, thì cũng phải chọn một cơ hội thích hợp để trao đổi ý kiến với con chứ! Con cảm thấy mẹ làm vậy là không đúng sao?"
Mẹ dù sao cũng là Bí thư Đảng ủy ở nhà máy dệt, nói năng hợp tình hợp lý, uyển chuyển và kiên nhẫn. Kiến Xuân hiểu rõ trong lòng, những lời này của mẹ đều là để trả lời cho lời trách vấn vừa rồi của cô, cô còn có thể nói gì nữa đây? Chẳng lẽ cứ mãi giận dữ không thôi, cứ mãi giở thói cáu bẳn sao? Không, không thể! Hôm nay cô đến là để bàn chuyện nghiêm túc với mẹ. Ánh mắt Đỗ Kiến Xuân đặt trên gương mặt mẹ, gật đầu nói:
"Mẹ, mẹ nói đúng. Nhưng con không hiểu, mẹ nói con và Kha Bích Chu không phù hợp, thì là không phù hợp ở những phương diện nào ạ?"
"Cảm tính, không đủ lý trí, không đủ bình tĩnh." Liễu Bội Vân liếc nhìn Đỗ Kiến Tân đang đứng bên cửa, cô con gái út đang xỏ hai tay vào ống tay áo bông khoác trên vai, mở to mắt chăm chú lắng nghe, hiển nhiên ngay cả con bé cũng nhận ra cuộc nói chuyện này sẽ rất tốn thời gian. Liễu Bội Vân nói tiếp, "Làm mẹ, không có quyền chọn đối tượng thay con gái, nhưng ít nhất cũng có quyền tìm hiểu tình hình yêu đương của con chứ. Đối tượng của con là Kha Bích Chu, chúng ta còn chưa gặp mặt, mà con đã tuyên bố với gia đình là chuyện đã định rồi. Bảo mẹ đây làm sao yên tâm được?"
Đỗ Kiến Xuân vuốt lại mái tóc mai hơi rối, khóe miệng lộ ra nụ cười mang ý mỉa mai, cô bình tâm tĩnh khí hỏi:
"Mẹ, mẹ có hiểu Kha Bích Chu không?"
Giọng điệu của con gái đột nhiên trở nên trong trẻo rõ ràng, khiến Liễu Bội Vân hơi không vui, bà lẩm bẩm: "Sao mẹ lại có thể hiểu cậu ta được? Chẳng phải là xem phần giới thiệu trong thư con viết đấy sao."
"Mẹ không hiểu cậu ấy, vậy sao lại kết luận con và cậu ấy không phù hợp ạ? Mẹ." Giọng điệu Đỗ Kiến Xuân mang chút tinh quái nhưng lại rất sắc bén. Ngay cả Đỗ Kiến Tân bên cạnh cũng nghe ra, chị gái đang bắt đầu phản kích.
Liễu Bội Vân khẳng định bằng giọng chắc nịch: "Tất nhiên là không phù hợp rồi! Gia đình cậu ta xuất thân không tốt mà!"
"Mẹ! Mẹ chưa từng gặp Kha Bích Chu, cũng chưa từng tìm hiểu kỹ về nhân phẩm của cậu ấy, chỉ dựa vào việc gia đình cậu ấy xuất thân không tốt mà kết luận mối quan hệ giữa chúng con là không phù hợp, như vậy có khoa học không ạ?" Đỗ Kiến Xuân nắm thóp lời mẹ, cao giọng nói một cách hùng hồn, "Đó chẳng phải là duy tâm siêu hình sao? Đó chẳng phải là sự phản ánh của tư tưởng thuyết huyết thống trong đầu óc mẹ sao?"
"Kiến Xuân..." Liễu Bội Vân kéo dài giọng, ngắt lời con gái, trong giọng điệu cũng lộ ra sự thiếu kiên nhẫn, "Mẹ không tranh cãi với con về vấn đề lý thuyết, mẹ đang muốn con đối mặt với hiện thực xã hội."
"Đối mặt với hiện thực xã hội, thế thì càng tốt! Trong những ngày mẹ và bố bị giam giữ, con chính là một 'đứa con của lũ chó', từng bị người ta mắng, từng bị người ta đánh, nỗi khổ con phải chịu còn ít sao? Đến ngày hôm nay, tại sao chúng ta vẫn còn kỳ thị những đứa con xuất thân không tốt? Mẹ, rốt cuộc họ có tội gì mà phải gánh vác gánh nặng nặng nề như vậy?"
Kiến Tân đứng cạnh cửa chen vào: "Mẹ, lời chị nói có lý ạ..."
"Đừng nói lan man nữa!" Liễu Bội Vân vung tay, hơi tức giận cắt ngang lời con gái út, "Bố mẹ và con là bị bức hại, còn gia đình đối tượng của con lại là chuyện hoàn toàn khác! Hiện thực mà mẹ muốn con đối mặt là, con chọn đối tượng như vậy, trước hết là trong việc phân công công tác sau khi điều động là đã phải chịu thiệt rồi! Sau này vào Đảng, đi học nâng cao, xuất ngoại... thì đừng hòng nghĩ tới chuyện gì nữa!"
Đỗ Kiến Xuân không khỏi có chút phẫn nộ: "Theo như lời mẹ nói, một người xuất thân không tốt thì coi như chẳng làm nên trò trống gì sao?"
"Tất nhiên rồi!" Từ ngoài cửa phòng mẹ, một giọng nói tự tin vang lên. Ba mẹ con cùng quay mặt ra, Đỗ Kiến Thắng mặc một chiếc áo khoác dạ đen bằng len xịn, hai tay đút trong túi áo, ngẩng cao mặt, hiên ngang bước vào phòng. Cậu ta liếc mắt nhìn hai cô em gái, đứng đối diện với Đỗ Kiến Xuân, vừa nói vừa múa may tay chân: "Kiến Xuân, em từ cái máng lợn cắm bản trở về đấy nhé, chứ không phải từ mặt trăng mới nhảy xuống trái đất đâu. Lẽ nào em vẫn chưa nếm đủ mùi vị sao, một người gia đình xuất thân không tốt, không những trước mặt người khác nói năng không có trọng lượng, thấp kém hơn người ba phần, mà còn phải chịu khổ cả đời, chịu hết những nỗi dày vò về mặt tinh thần."
Đỗ Kiến Xuân nhìn anh trai bằng nửa con mắt, bĩu môi, quay nửa người đi chỗ khác. Cô rất ác cảm với ông anh này. Sau khi bố mẹ bị giam giữ, anh ta trốn trong nhà máy, rõ ràng mỗi tháng có 40, 50 đồng lương, vậy mà chẳng hề quan tâm đến hai cô em gái ở nông thôn, ngay cả viết thư cũng cực kỳ hiếm hoi. Có lá thư nào thì cũng đầy rẫy oán hận, ca thán, trách móc bố mẹ phạm sai lầm, vận số không may. Cuối thư còn dặn dò hai em đừng về Thượng Hải thăm thân, sợ hai đứa em tiêu tốn tiền của anh ta. Còn khi bố mẹ vừa về đến nhà, nghe Kiến Tân nói, anh ta lại là người đầu tiên dọn về, chẳng biết chăm sóc bố mẹ ốm đau, chỉ biết ăn diện, kết bạn, yêu đương, còn mặt dày nói rằng mấy năm nay làm lỡ dở thanh xuân của anh ta, anh ta phải tranh thủ lấy lại thời gian, sớm ngày kết hôn, mở miệng ra là đòi bố mẹ một nghìn đồng. Bạn gái mới của anh ta, Kiến Xuân đã gặp một lần, vẫn là một cô gái Thượng Hải chuẩn mực, sành điệu, khéo ăn khéo nói, vừa lễ phép vừa nho nhã, biết cắt may vá víu, cũng biết cầm thìa nấu nướng, mở miệng ra là không rời khỏi chuyện "thông đường đi lối lại", "tìm cửa chạy chọt", nào là đồ nội thất kiểu Séc, tivi, tủ lạnh. Ngồi trên ghế sofa cũng có thể chém gió với người ta về văn học, kịch nghệ, diễn viên điện ảnh. Chỉ là mới hai mươi ba tuổi, kém Đỗ Kiến Thắng ba mươi mốt tuổi tận tám tuổi. Kiến Tân lén bảo, kiểu người này mới hợp khẩu vị anh trai!
Người như Đỗ Kiến Xuân sao lại phục Đỗ Kiến Thắng được chứ! Bình thường, cô còn lười đả động đến anh ta ấy chứ.
Thấy em gái không ậm ừ gì, Đỗ Kiến Thắng cứ tưởng mấy lời của mình đã làm Kiến Xuân khiếp sợ, cậu ta hào hứng nói: "Kiến Xuân, nghe anh một lời, sau này về Thượng Hải, phân công một công việc thoải mái nhẹ nhàng, với điều kiện gia đình chúng ta, nam nhi trên đất Thượng Hải này, chẳng phải để em tùy ý lựa chọn sao! Thật sung sướng biết bao! Thật thực tế biết bao! Em mà đi theo một gã cắm bản xuất thân không tốt, thì cả đời đừng hòng ngóc đầu lên được!"
Nghe anh ta càng nói càng quá quắt, Đỗ Kiến Xuân không nhịn được mà lạnh lùng phản bác: "Theo em thấy, một người có tiền đồ hay không, mấu chốt nằm ở bản thân! Em không tin những kẻ tầm thường vô dụng, những kẻ ích kỷ vụ lợi, suốt ngày chỉ muốn dựa dẫm vào bố mẹ để xây tổ ấm, lại có thể có đóng góp gì cho đất nước chúng ta!"
"Hừ, lời anh nói em không nghe, ngược lại còn quay sang mỉa mai anh!" Đỗ Kiến Thắng trừng mắt, hai tay cởi khuy áo khoác, tháo áo khoác ra một cách hung hăng, vắt lên cánh tay, đầy vẻ phách lối nói: "Em hung dữ thì cứ hung dữ, lời anh vẫn phải nói cho rõ. Nói thật với em, em chọn một người xuất thân không tốt, đó là việc của em. Nhưng nếu ảnh hưởng đến anh, thì anh sẽ không khách sáo với em đâu!"
Đỗ Kiến Thắng nói ra những lời như vậy, Kiến Xuân cũng nổi cáu, cô lập tức đáp trả: "Đối tượng của em thì ảnh hưởng gì đến anh? Anh ta và anh còn chưa từng gặp mặt, sao có thể ảnh hưởng đến anh được? Thật vô lý hết sức!"
"Sao lại không ảnh hưởng? Nói thật cho em biết, lãnh đạo phân xưởng đã đánh tiếng với anh, muốn bồi dưỡng anh vào Đảng." Đỗ Kiến Thắng ném chiếc áo khoác dạ trên tay lên giường mẹ, nói một cách đầy lý lẽ: "Đến lúc đó, có một mối quan hệ xã hội như thế này, thì sẽ ảnh hưởng đến anh!"
Đỗ Kiến Xuân tức đến tái mặt, cô nghiêm giọng nói: "Thế thì đơn giản thôi, anh cứ nói là không có đứa em gái như em là được chứ gì!"
"Kiến Xuân!" Giọng điệu của Liễu Bội Vân trầm xuống, bà xoa xoa hai tay nói: "Con cũng đừng nói lời giận dỗi. Lời Kiến Thắng nói tuy có phần nặng nề, nhưng cũng có lý. Thực sự có mối quan hệ thân thích và xã hội như vậy thì đúng là sẽ có ảnh hưởng. Con bình tĩnh lại, xem trọng ý kiến của chúng ta, nhẫn nại suy nghĩ đi."
Đỗ Kiến Thắng lườm em gái, bồi thêm: "Đúng thế còn gì, việc gì phải cố tỏ ra cứng cỏi chứ."
Đỗ Kiến Tân từ đầu đến cuối dõi theo cuộc tranh luận này, nghe giọng điệu thì câu chuyện đã đi đến đường cùng, cô dời ánh mắt sang khuôn mặt chị gái, không biết chị sẽ nói những gì.
Thần sắc Kiến Xuân trang trọng, ánh mắt nghiêm nghị, cô dõng dạc nói:
"Mẹ, con đã nghe lý do của mọi người, con đã suy nghĩ rồi, con không thể tùy tiện thay đổi thái độ. Con từng thề với Kha Bích Chu, không phải chỉ là lời nói suông. Kiến Thắng, anh đừng có cười khẩy, chuyện giữa chúng em, anh sẽ không hiểu đâu. Con đã có sự chuẩn bị tư tưởng, tám năm dài đằng đẵng đều đã vượt qua, con hiểu cái gì là điều mình cần trân trọng. Con biết mọi người quan tâm con, yêu thương con, con cũng biết mọi người có thể đưa ra vô số lý do để khuyên con, nhưng con hy vọng, trong khi quan tâm con, mọi người cũng hãy tôn trọng con, tôn trọng ý nguyện cá nhân của con. Con không thể tưởng tượng có người thứ hai có thể thay thế Kha Bích Chu. Vì chuyện này, con có thể không vào làm ở đơn vị bảo mật, có thể mất đi nhiều cơ hội tốt hơn, thậm chí có thể không về Thượng Hải. Nếu mọi người cho rằng con tìm một người bạn như thế này sẽ ảnh hưởng đến cả gia đình, con cũng có thể không về nhà nữa! Con sắp ba mươi tuổi rồi, hiểu rõ cách nhìn nhận lý tưởng tốt đẹp, tiền đồ xán lạn, cuộc sống thực tại! Có lẽ mọi người cho rằng, đối với hiện trạng của con, cùng với việc thực thi chính sách, chuyển hộ khẩu về, tìm một công việc nhàn hạ, lập một gia đình thoải mái, có một người chồng gọi là tiền đồ vô lượng, chính là lý tưởng nhất! Con thừa nhận, điều này cũng đủ tốt đẹp, bao nhiêu người trong xã hội đang theo đuổi cuộc sống an ổn như thế này, con không cho rằng những người này đều là kẻ tầm nhìn hạn hẹp, nhưng con không thể vì giành lấy cuộc sống như thế mà vứt bỏ Kha Bích Chu. Tình yêu không thể đánh đồng với Thượng Hải, với môn đăng hộ đối, với điều kiện vật chất. Hơn nữa, Kha Bích Chu là ân nhân của con, mạng sống của con là do cậu ấy cứu. Mấy năm sau này của con là cùng cậu ấy đồng cam cộng khổ mà đi qua. Con không thể bỏ rơi cậu ấy, con cảm thấy đây là đạo đức và lòng tự trọng tối thiểu của một con người. Xin mọi người đừng can thiệp vào con."
"Hừ, thật là một người bảo vệ đạo đức, tôn nghiêm!" Đỗ Kiến Thắng châm biếm, "Quả đúng là tình sâu nghĩa nặng nha!"
Đỗ Kiến Xuân liếc nhìn anh ta một cách khinh bỉ, giận dữ nói: "Không cần anh phải chế giễu tôi! Lẽ nào nói, những đứa con xuất thân không tốt chỉ có thể yêu đương kết hôn với nhau, chứ không có quyền yêu đương, kết hôn với người khác sao? Lẽ nào họ không phải là thanh niên của xã hội mới? Lẽ nào họ không thể dùng hành động của chính mình để chọn con đường cách mạng? Đây là logic gì vậy? Đây chẳng phải là muốn tước đoạt quyền sống của họ sao? Đã là như vậy, tại sao còn bắt họ sinh ra làm gì, ngay từ đầu có thể tuyên bố họ là những người không được phép sinh ra, chẳng phải sẽ đỡ phiền phức, dứt khoát hơn sao? Thứ độc hại của thuyết huyết thống phản động này, thứ quan niệm môn đăng hộ đối hủ lậu này, ngày nào mới có thể gột rửa sạch sẽ đây?"
Em gái Đỗ Kiến Tân ngưỡng mộ nhìn chị, máu trong người cô đang sôi lên, cô cảm thấy, những lời này của chị mình, nói thực sự quá hay.
Trong phòng yên tĩnh một cách lạ thường, chỉ có chiếc đồng hồ để bàn ở phòng khách, "tích tắc tích tắc" một cách máy móc, cứng nhắc quay những vòng tròn không bao giờ dứt. Đã là nửa đêm, nhiệt độ càng giảm xuống thấp hơn, mấy người trong phòng đều cảm thấy ngón chân lạnh cóng.
Trong bầu không khí lạnh lẽo thấm đẫm hơi lạnh, khiến lòng người càng thêm bức bối. Đỗ Kiến Xuân chỉ cảm thấy trong không khí có một lực vô hình đang ép buộc cô, khiến cô cảm thấy khó thở, khó mà chịu nổi. Cô nhận ra rằng, dù có tranh cãi đến tận bình minh, anh trai và mẹ cũng sẽ không nhượng bộ. Đợi chờ cô, sẽ là những cuộc tranh cãi không hồi kết.
Chưa đợi cô quyết định, mẹ đã phá vỡ sự im lặng, nói: "Kiến Xuân, con có thể trình bày lý do của con, chúng ta cũng có thể đưa ra cái nhìn của mình. Mẹ hy vọng con bình tâm lại, suy nghĩ rồi lại suy nghĩ, suy nghĩ kỹ rồi hãy hành động! Con có thể..."
"Phựt" một cái, mẹ chưa nói hết câu, Đỗ Kiến Xuân đã không kiềm chế được mà đứng bật dậy, cô không nhìn ai cả, mắt nhìn chằm chằm vào cửa phòng, nói một cách đanh thép:
"Mọi người ép con, con sẽ đi!"
Nói xong, cô sải bước đi về phía phòng khách.
Vừa bước tới cửa phòng, mẹ cất giọng sắc lẹm gọi cô lại: "Kiến Xuân, con đợi đã!"
Cảm nhận được giọng điệu của mẹ không giống ngày thường, Kiến Xuân dừng bước, xoay nửa người lại.
Mẹ giơ tay ra, từng chữ từng chữ nói một cách rõ ràng: "Con hãy mời Kha Bích Chu đó, đến nhà chúng ta một lần!"
Không chỉ Đỗ Kiến Xuân, ngay cả Đỗ Kiến Tân và Đỗ Kiến Thắng cũng cảm thấy kinh ngạc vì đề nghị đột ngột của mẹ!
Đỗ Kiến Xuân không biết rốt cuộc mẹ muốn làm gì, miệng hơi mở, không đáp lại ngay. Giọng mẹ cao hơn một chút: "Con đã nghe thấy chưa?"
"Con nghe thấy rồi." Kiến Xuân đáp một cách máy móc, "Ngày mai chúng con đi xem phim, con sẽ bảo cậu ấy, để cậu ấy đến."
"Cứ thế đi." Giọng điệu mẹ trở lại bình thản, bảo ba đứa con, "Trời lạnh, giờ cũng không còn sớm nữa, nên nghỉ ngơi thôi."