Khu rừng thẳm, ngày 2 tháng 7 năm 1882.—Nếu thực hiện điều này, tôi không thể trì hoãn thêm được nữa. Dù đống ghi chép nhật ký, tư liệu chiến tranh từ năm 1862–1865, những ghi chép về thiên nhiên từ năm 1877–1881, cùng những quan sát sau đó ở miền Tây và Canada, tất cả được bó lại và buộc bằng một sợi dây lớn, có phần vụn vặt, rời rạc và đầy những khúc nhảy cóc; thì hôm nay, ngay giờ phút này,—(và quả là một ngày tuyệt vời làm sao! Một giờ phút đang trôi qua thật đẹp đẽ! sự xa hoa của thảm cỏ tươi rờn và làn gió lộng, cùng bao cảnh sắc của mặt trời, bầu trời và tiết trời hoàn hảo, chưa bao giờ lại thấm đẫm vào tôi đến thế, cả thể xác lẫn tâm hồn),—quyết định, hay đúng hơn là mệnh lệnh, đã giáng xuống tôi: hãy về nhà, tháo gói tư liệu, trải ra những mảnh nhật ký và ghi chép đúng như nguyên bản, lớn hay nhỏ, nối tiếp nhau, đưa lên các trang in, và cứ để sự thiếu sót cùng tính rời rạc của tập hỗn hợp này tự lo liệu lấy. Dù sao thì nó cũng minh họa cho một khía cạnh của con người; rằng có rất ít ngày giờ trong đời (không phải do giá trị hay tỷ lệ tương đối, mà do sự tình cờ) từng được ghi chép lại. Có lẽ còn một điểm nữa, đó là cách chúng ta chuẩn bị lâu dài cho một mục tiêu nào đó, lên kế hoạch, đào sâu và nhào nặn, để rồi khi giờ phút hành động thực sự đến, ta lại thấy mình vẫn hoàn toàn chưa sẵn sàng, đành gom mọi thứ lại với nhau, để sự vội vã và thô mộc kể câu chuyện ấy còn hay hơn là một tác phẩm được gọt giũa tinh vi. Dù thế nào đi nữa, tôi vẫn vâng theo mệnh lệnh từ giờ phút hạnh phúc của mình, một mệnh lệnh mang sức mạnh thôi thúc kỳ lạ. Biết đâu, nếu chẳng làm gì khác, tôi sẽ cho xuất bản cuốn sách kỳ quặc, tự phát và vụn vặt nhất từng được in ra.
Chú thích cuối trang:
{1} Các trang từ 1 đến 15 gần như là bản sao y nguyên một bức thư bộc phát của tôi vào tháng 1 năm 1882 gửi cho một người bạn cứ nài nỉ mãi. Tiếp theo, tôi kể lại một số trải nghiệm ảm đạm. Cuộc chiến ly khai bất thành dĩ nhiên là sự kiện nổi bật nhất trong thời đại của tôi. Tôi bắt đầu từ cuối năm 1862, và tiếp tục đều đặn suốt các năm '63, '64 và '65, đến thăm những binh sĩ ốm đau và thương tật của quân đội, cả trên chiến trường lẫn trong các bệnh viện ở trong và xung quanh thủ đô Washington. Ngay từ đầu, tôi đã giữ những cuốn sổ tay nhỏ để ghi chép nhanh bằng bút chì nhằm làm tươi mới trí nhớ của mình về tên tuổi, hoàn cảnh, cùng những gì thực sự cần thiết, v.v. Trong đó, tôi tóm tắt các trường hợp, con người, cảnh tượng, sự việc trong trại lính, bên giường bệnh, và không hiếm khi là bên những thi thể đã lạnh ngắt. Một số được viết vội từ những câu chuyện kể mà tôi nghe được và ghi lại chi tiết trong lúc canh gác, chờ đợi, hay chăm sóc ai đó giữa những khung cảnh ấy. Tôi còn lại hàng tá cuốn sổ tay nhỏ như thế, tạo nên một lịch sử đặc biệt về những năm tháng đó, chỉ dành riêng cho bản thân tôi, chứa đầy những mối dây liên kết không bao giờ có thể kể hay hát lên lời. Ước gì tôi có thể truyền tải đến người đọc những tình cảm gắn liền với những tập sách nhỏ đã hoen ố và nhàu nát ấy, mỗi tập gồm một hoặc hai tờ giấy, gấp nhỏ lại để đút túi và cài bằng một chiếc ghim. Tôi để nguyên chúng như lúc vứt xô lệch sang một bên sau chiến tranh, chỗ này chỗ kia loang lổ những vết máu không chỉ một, được viết vội vàng, đôi khi tại trạm xá, không hiếm lúc giữa bầu không khí kích động của sự bất định, thất bại, hoặc của trận chiến, hay lúc chuẩn bị cho nó, hoặc trong một cuộc hành quân. Hầu hết các trang từ 20 đến 75 là bản sao chép y nguyên từ những cuốn sổ tay nhỏ đầy vẻ ảm đạm và vấy máu đó.
Rất khác biệt là phần lớn các ghi chép theo sau đây. Một thời gian sau khi chiến tranh kết thúc, tôi bị một cơn đột quỵ liệt nửa người, khiến tôi suy sụp suốt nhiều năm trời. Đến năm 1876, tôi bắt đầu vượt qua được giai đoạn tồi tệ nhất. Từ thời điểm đó, trong một số khoảng thời gian của các năm, đặc biệt là mùa hè, tôi dành thời gian ở một nơi ẩn dật sâu trong hạt Camden, bang New Jersey—lạch Timber, một con sông khá nhỏ (chảy ra từ sông Delaware vĩ đại, cách đó mười hai dặm)—với những chốn hoang sơ nguyên thủy, dòng nước uốn lượn, những bờ cỏ rậm rạp và u tịch, những con suối ngọt lành, cùng tất cả vẻ quyến rũ mà chim chóc, thảm cỏ, hoa dại, thỏ và sóc, những cây sồi già, cây óc chó, v.v. có thể mang lại. Qua những khoảng thời gian đó, và tại những chốn ấy, phần nhật ký từ trang 76 trở đi phần lớn đã được viết ra.
Phần TẬP HỢP (COLLECT) sau đó thu lượm lại những mảnh vụn của bất kỳ tác phẩm nào mà tôi có thể tìm được tay vào lúc này, được viết vào các thời điểm khác nhau trong quá khứ, và quét sạch tất cả lại với nhau giống như cá trong lưới.
Tôi đoán rằng mình xuất bản và để lại toàn bộ thành quả thu thập này, trước hết, là từ xu hướng vĩnh cửu muốn duy trì và bảo tồn vốn ẩn sau vạn vật trong Tự nhiên, bao gồm cả các tác giả; thứ hai, để tượng trưng cho hai hoặc ba không gian nội tâm tiêu biểu, mang tính cá nhân và những thứ khác, giữa vô vàn không gian của thời đại tôi, khoảng giữa thế kỷ XIX tại Tân Thế Giới; một thời kỳ kỳ lạ, được giải phóng và đầy kinh ngạc. Nhưng cuốn sách có lẽ chẳng mang một mục đích rõ ràng nào có thể diễn tả thành lời.
