Một cảnh tượng đặc trưng khác của năm 1863 đen tối và đẫm máu đó, trích từ những ghi chép trong chuyến thăm của tôi tới bệnh viện Armory-square vào một ngày hè oi ả nhưng dễ chịu. Tại phòng H, chúng tôi tiến lại gần chiếc giường của một trung úy trẻ thuộc một trong những trung đoàn Wisconsin. Hãy nhẹ bước trên sàn gỗ trần trụi này, bởi nỗi đau và hơi thở gấp gáp của thần chết đang hiện hữu trên chiếc giường ấy. Tôi đã thấy người trung úy này khi anh mới được đưa tới đây từ Chancellorsville, và thỉnh thoảng vẫn túc trực bên anh từ ngày này qua ngày khác, đêm này qua đêm khác. Anh ấy vẫn ổn cho đến tận đêm kia, khi cơn xuất huyết đột ngột không thể cầm lại được ập đến, và cho đến hôm nay, nó vẫn tiếp diễn từng đợt. Hãy nhìn chiếc thùng nước bên cạnh giường, chứa đầy máu và những miếng vải xô đẫm máu; chính nó đã kể lên câu chuyện ấy. Chàng trai trẻ đáng thương đang vật lộn đau đớn để thở, đôi mắt đen lớn của anh đã bắt đầu phủ một lớp màng đục, và tiếng nghẹn thở yếu ớt nhưng vẫn nghe rõ nơi cổ họng. Một nhân viên y tế ngồi bên cạnh, quyết không rời xa cho đến tận phút cuối; dẫu vậy, cũng chẳng thể làm gì hơn. Anh ấy sẽ ra đi tại đây trong một hoặc hai giờ nữa, không có người thân thích nào bên cạnh. Trong khi đó, những câu chuyện phiếm và nhịp sống thường nhật của phòng bệnh cách đó không xa vẫn diễn ra một cách thờ ơ. Vài bệnh nhân đang cười đùa, những người khác chơi cờ hoặc đánh bài, số còn lại thì đọc sách, vân vân.

Tôi nhận thấy ở hầu hết các bệnh viện rằng, chỉ cần người bệnh còn một tia hy vọng, dù tình trạng có tồi tệ đến đâu, các bác sĩ phẫu thuật và y tá đều nỗ lực hết mình, đôi khi với sự kiên trì lạ thường, để cứu sống họ, làm mọi thứ có thể, và cắt cử người túc trực để thực hiện y lệnh của bác sĩ, chăm sóc họ từng phút cả ngày lẫn đêm. Hãy nhìn tấm bình phong kia. Khi bạn bước đi trong ánh hoàng hôn của buổi chập tối, một y tá sẽ rón rén bước tới, lặng lẽ nhưng đầy nghiêm khắc ngăn bạn gây ồn ào, hoặc có lẽ là cấm bạn đến gần. Sự sống của một người lính đang leo lét nơi đó, treo lơ lửng giữa sự hồi phục và cái chết. Có lẽ vào khoảnh khắc này, thân xác kiệt quệ ấy vừa chìm vào một giấc ngủ chập chờn mà chỉ một bước chân cũng có thể làm lay động. Bạn phải rút lui. Những bệnh nhân bên cạnh phải đi lại thật khẽ bằng tất. Tôi đã nhiều lần kinh ngạc trước những nỗ lực rõ rệt ấy—mọi thứ đều hướng về việc cứu một mạng người khỏi bàn tay của thần chết. Nhưng khi bàn tay ấy đã siết chặt, không còn để lại chút hy vọng hay cơ hội nào, bác sĩ phẫu thuật sẽ từ bỏ bệnh nhân. Nếu là trường hợp cần chất kích thích để xoa dịu, y tá sẽ cho uống sữa pha rượu hoặc rượu mạnh, hay bất cứ thứ gì cần thiết, tùy ý muốn. Không có sự ồn ào nào. Tôi chưa từng thấy một chút ủy mị hay than vãn nào bên cạnh bất kỳ giường bệnh nào, dù là trong bệnh viện hay ngoài chiến trường, mà nhìn chung chỉ là sự dửng dưng vô cảm. Mọi sự đã an bài, chừng nào mọi nỗ lực còn có thể thực hiện; việc tiêu tốn cảm xúc hay công sức lúc này là vô ích. Khi còn tia hy vọng, họ sẽ đấu tranh quyết liệt—ít nhất là hầu hết các bác sĩ phẫu thuật đều như vậy; nhưng khi cái chết đã rõ ràng và chắc chắn, họ đành buông xuôi.

Chú thích:

{6} ÔNG GARFIELD (Tại Hạ viện, ngày 15 tháng 4 năm 1879.)

"Các quý ông có biết rằng (không tính đến tất cả các bang biên giới) đã có năm mươi trung đoàn và bảy đại đội người da trắng trong quân đội chúng ta chiến đấu vì Liên bang từ chính những bang đã nổi loạn không? Họ có biết rằng chỉ riêng từ bang Kentucky, số lượng binh lính Liên bang chiến đấu dưới lá cờ của chúng ta còn nhiều hơn số quân Napoleon mang vào trận Waterloo? Nhiều hơn cả số quân Wellington dẫn đầu cùng với tất cả các đội quân đồng minh chống lại Napoleon? Họ có nhớ rằng 186.000 người da màu đã chiến đấu dưới lá cờ của chúng ta chống lại cuộc nổi loạn và vì Liên bang, và trong số đó có 90.000 người đến từ chính các bang đã nổi loạn không?"