Vua và Laertes bước vào.
Vua: Giờ đây, lương tâm khanh hẳn đã được an ủi, và khanh phải coi trẫm như một người bạn tri kỷ, bởi khanh đã nghe, bằng chính đôi tai tường tận của mình, rằng kẻ đã giết cha khanh cũng chính là kẻ mưu hại mạng sống của trẫm.
Laertes: Sự tình quá đỗi rõ ràng. Nhưng xin bệ hạ cho biết, tại sao ngài lại không trừng trị những hành vi phạm tội tày đình ấy, những tội ác mà lẽ ra vì sự an nguy của chính mình, vì sự khôn ngoan và mọi lẽ thường tình, ngài đã phải ra tay ngay từ đầu?
Vua: Ồ, vì hai lý do đặc biệt mà có lẽ với khanh nghe thì thật yếu ớt, nhưng với trẫm lại vô cùng hệ trọng. Thứ nhất, hoàng hậu, mẹ của nó, dường như sống chỉ để nhìn ngắm nó. Còn đối với trẫm – dù đó là đức hạnh hay là tai ương – bà ấy gắn kết với tâm hồn và sự sống của trẫm đến mức, tựa như vì sao chẳng bao giờ rời khỏi quỹ đạo của nó, trẫm không thể tách rời bà. Lý do thứ hai khiến trẫm không thể công khai luận tội nó, chính là vì thần dân quá đỗi yêu mến nó; họ rũ sạch mọi lỗi lầm của nó trong tình cảm mê muội ấy, chẳng khác nào dòng suối biến gỗ thành đá, họ biến xiềng xích của nó thành vương miện. Thành thử, những mũi tên trẫm bắn ra, vốn chẳng đủ lực chống lại cơn cuồng phong ấy, chắc chắn sẽ quay ngược trở lại cây cung của trẫm chứ chẳng hề chạm tới mục tiêu.
Laertes: Vậy là con đã mất một người cha cao quý, và một người em gái bị đẩy vào tình cảnh tuyệt vọng; nếu những lời khen ngợi có thể quay ngược thời gian, thì vẻ đẹp của con bé từng là thách thức cho cả thời đại này. Nhưng rồi sự trả thù của con sẽ tới.
Vua: Khanh đừng quá bận tâm đến nỗi mất ngủ vì điều đó. Đừng nghĩ rằng trẫm là kẻ nhu nhược, hèn yếu đến mức để người ta nắm râu dọa nạt mà lại coi là trò đùa. Khanh sẽ sớm nghe tin tức. Trẫm từng yêu quý cha khanh, và trẫm cũng biết yêu chính bản thân mình; hy vọng điều đó sẽ giúp khanh hiểu...
Một Sứ giả bước vào, mang theo thư từ.
Vua: Chuyện gì thế? Có tin tức gì?
Sứ giả: Thư gửi bệ hạ từ Hamlet, và thư này gửi hoàng hậu.
Vua: Từ Hamlet ư? Ai mang chúng đến?
Sứ giả: Thưa bệ hạ, nghe nói là các thủy thủ, nhưng thần không trông thấy họ. Thư do Claudio trao cho thần, hắn nhận từ tay người đã mang thư tới.
Vua: Laertes, khanh hãy nghe đây. Hãy lui ra.
[Sứ giả đi ra.]
[Vua đọc thư]
'Thưa bệ hạ cao quý, người sẽ biết rằng con đã trở về vương quốc của người trong cảnh trắng tay. Ngày mai, con xin mạn phép được diện kiến ánh mắt vương giả của người: khi ấy, sau khi khẩn khoản xin người thứ lỗi, con sẽ thuật lại nguyên do của sự trở về đột ngột và kỳ lạ này.'
'Hamlet.'
Chuyện này nghĩa là sao? Phải chăng tất cả những kẻ khác cũng đã trở về? Hay đây lại là một trò lừa bịp nào đó?
Laertes: Bệ hạ có nhận ra nét chữ này không?
Vua: Chính là bút tích của Hamlet. 'Trắng tay!' Và trong phần tái bút đây, nó còn nói 'một mình'. Khanh có kế sách gì không?
Laertes: Thần cũng mù tịt, thưa bệ hạ. Nhưng cứ để hắn đến. Điều đó làm bừng lên ngọn lửa căm hờn trong tim thần, vì thần sẽ được tận mắt đối diện hắn mà nói rằng: 'Chính ngươi đã làm điều đó.'
Vua: Nếu quả thực như vậy, Laertes — mà làm sao khác được chứ? — khanh có bằng lòng để trẫm dẫn dắt không?
Laertes: Thưa vâng, nếu bệ hạ không ép thần phải thỏa hiệp để đi đến hòa bình.
Vua: Vì sự bình yên của chính khanh mà thôi. Nếu hắn đã trở về, và có ý định không ra khơi nữa, trẫm sẽ dẫn dắt hắn vào một cái bẫy đã chín muồi mà trẫm dày công sắp đặt; một cái bẫy mà hắn khó lòng thoát khỏi. Khi hắn chết, sẽ chẳng có lấy một lời nghi kỵ, thậm chí chính mẹ hắn cũng sẽ cho rằng đó chỉ là một tai nạn.
Laertes: Thưa bệ hạ, thần xin nghe theo; nhất là nếu bệ hạ có thể sắp xếp để chính thần được ra tay.
Vua: Thế thì thật hoàn hảo. Kể từ khi khanh đi xa, người ta nhắc nhiều về khanh, ngay cả trước mặt Hamlet, về một tài nghệ mà họ nói khanh rất xuất chúng. Chẳng phải mọi phẩm chất của khanh khiến hắn ghen tị, mà chính là tài nghệ này, thứ mà theo trẫm là quý giá nhất.
Laertes: Đó là tài nghệ gì vậy, thưa bệ hạ?
Vua: Một món trang sức nhỏ trên mũ của tuổi trẻ, nhưng lại rất cần thiết; vì tuổi trẻ cũng phù hợp với trang phục nhẹ nhàng, phóng khoáng mà nó khoác lên, chẳng kém gì tuổi già với lớp áo choàng đen nghiêm cẩn, tượng trưng cho sự chín chắn. Hai tháng trước, có một quý tộc người Normandy ghé qua đây: Trẫm đã từng tận mắt chứng kiến và chiến đấu chống lại người Pháp, họ rất giỏi cưỡi ngựa; nhưng gã hào hoa này thì như có phép thuật, gã như hòa làm một với yên ngựa, điều khiển con ngựa của mình một cách kỳ diệu đến mức tưởng chừng như người và thú là một thể thống nhất. Gã vượt xa mọi tưởng tượng của trẫm, đến mức trẫm, dù có cố hình dung ra những ngón đòn điêu luyện đến mấy, cũng chẳng thể sánh bằng.
Laertes: Có phải người Normandy không ạ?
Vua: Đúng là người Normandy.
Laertes: Chắc chắn là Lamond.
Vua: Chính hắn.
Laertes: Thần biết hắn rõ lắm: hắn quả là viên ngọc quý của cả quốc gia đó.
Vua: Hắn đã tán dương khanh hết lời, ca ngợi sự tinh thông và luyện tập trong kỹ thuật phòng thủ của khanh, đặc biệt là với kiếm, đến mức hắn kêu lên rằng thật là một cảnh tượng kỳ thú nếu có ai đó đấu với khanh; hắn thề rằng những kiếm sĩ giỏi nhất của nước họ cũng chẳng thể giữ nổi tư thế, cũng chẳng thể nhìn thấu đường kiếm nếu đối đầu với khanh. Này khanh, chính lời khen ngợi đó đã khiến Hamlet nảy sinh lòng đố kỵ đến mức hắn chỉ còn biết ước ao và khẩn khoản mong khanh mau chóng trở về để đấu với hắn. Giờ thì từ chuyện này...
Laertes: Từ chuyện này thì sao, thưa bệ hạ?
Vua: Laertes, cha khanh có thực sự yêu thương khanh không? Hay khanh cũng giống như một bức họa về nỗi đau, một gương mặt không có trái tim?
Laertes: Tại sao bệ hạ lại hỏi như vậy?
Vua: Không phải trẫm nghi ngờ tình yêu khanh dành cho cha mình, mà vì trẫm biết tình yêu bắt nguồn từ thời gian, và trẫm thấy rõ qua bao minh chứng rằng thời gian dần làm phai nhạt đi ngọn lửa nồng cháy ấy. Ngay trong ngọn lửa tình yêu vẫn luôn tồn tại thứ bấc hoặc muội than khiến nó lụi tàn; chẳng có gì giữ mãi được sự vẹn nguyên, bởi lẽ cái tốt, khi phát triển đến mức thái quá, sẽ tự hủy diệt chính mình. Điều chúng ta muốn làm, nên làm ngay khi còn muốn; vì chữ 'muốn' ấy luôn thay đổi, mang theo bao sự trì hoãn và suy giảm như chính những lời nói, hành động, hay những sự cố bất ngờ của cuộc đời. Và rồi chữ 'nên' ấy chẳng khác nào một tiếng thở dài hoang phí, vừa thở ra đã làm tổn thương chính mình. Nhưng, hãy đi thẳng vào vấn đề chính: Hamlet đã trở về. Khanh định làm gì để chứng tỏ mình là con trai của cha, không chỉ bằng lời nói mà bằng hành động?
Laertes: Thần sẽ cắt cổ hắn ngay trong nhà thờ.
Vua: Đúng vậy, không nơi nào có thể che chở cho kẻ sát nhân; sự trả thù không nên có giới hạn. Nhưng, Laertes hiền lành, hãy làm thế này: hãy ở yên trong phòng. Khi Hamlet trở về, nó sẽ biết khanh đã về nhà. Trẫm sẽ sai người ca ngợi tài năng của khanh, tô vẽ thêm cho danh tiếng mà gã người Pháp kia đã ban tặng khanh; trẫm sẽ đưa hai người đến với nhau và đặt cược vào hai người: vì hắn vốn lơ đễnh, lại hào sảng và chẳng chút mưu mô, hắn sẽ không mảy may kiểm tra những thanh kiếm. Nhờ thế, khanh dễ dàng hoặc chỉ cần một chút tráo đổi là có thể chọn một thanh kiếm sắc bén, và trong một trận đấu tập, khanh sẽ trả thù cho cha mình.
Laertes: Thần sẽ làm vậy. Và để chắc chắn, thần sẽ bôi thuốc độc lên kiếm. Thần đã mua được một loại thuốc cực độc của một gã lang băm, chỉ cần chạm khẽ vào dao, nếu nó làm trầy da thì chẳng có loại thuốc cao dán quý hiếm nào, được tinh chế từ mọi loại thảo dược quý giá nhất dưới ánh trăng, có thể cứu mạng kẻ bị thương. Thần sẽ bôi lên mũi kiếm của mình, để chỉ cần làm hắn xước nhẹ thôi, hắn cũng sẽ mất mạng.
Vua: Hãy để chúng ta suy tính thêm về việc này; cân nhắc xem thời gian và phương tiện nào phù hợp nhất với kế hoạch của chúng ta. Nếu việc này thất bại, và ý đồ của chúng ta bị lộ tẩy do thực hiện vụng về, thì thà đừng làm còn hơn. Vì thế, kế hoạch này cần một phương án dự phòng, phòng khi kế hoạch đầu thất bại. Khoan đã, để trẫm xem: Chúng ta sẽ đặt một cuộc cá cược trang trọng về tài nghệ của hai người: Trẫm nghĩ ra rồi! Khi hai người đang đấu kiếm, nóng nảy và khát nước — vì khanh sẽ khiến trận đấu trở nên quyết liệt hơn vì mục đích đó — và nếu hắn gọi nước uống, trẫm sẽ chuẩn bị sẵn một chén độc dược; chỉ cần hắn nhấp một ngụm, nếu chẳng may hắn tránh được nhát kiếm độc của khanh, kế hoạch của chúng ta vẫn thành công. Nhưng khẽ đã, tiếng ồn gì thế kia?
Hoàng hậu bước vào.
Vua: Có chuyện gì thế, hoàng hậu yêu quý?
Hoàng hậu: Tai họa này nối tiếp tai họa kia, chúng ập đến quá nhanh: em gái của con, Laertes, đã chết đuối rồi.
Laertes: Chết đuối! Ồ, ở đâu cơ?
Hoàng hậu: Có một cây liễu mọc nghiêng bên dòng suối, soi bóng những chiếc lá bạc xuống mặt nước trong veo; con bé đã đến đó với những vòng hoa kết bằng hoa cúc, tầm ma, hoa cúc dại và cả những bông hoa tím dài, thứ mà những gã chăn cừu thô lỗ gọi bằng cái tên khiếm nhã, nhưng những cô gái trinh trắng của chúng ta lại gọi là 'ngón tay người chết'. Ở đó, khi con bé cố trèo lên để treo vòng hoa của mình lên những cành cây rủ xuống, một cành cây gãy giòn đã khiến nó cùng những vòng hoa rơi tõm xuống dòng suối đang khóc than. Váy áo con bé xòe rộng ra, nâng nó nổi lên mặt nước một lúc như một nàng tiên cá; trong lúc đó, con bé vẫn hát những đoạn nhạc cũ, như thể chẳng hề hay biết mình đang gặp nguy hiểm, hoặc như một sinh vật vốn sinh ra và thuộc về chính dòng nước đó. Nhưng chẳng được bao lâu, những bộ y phục nặng trĩu vì ngấm nước đã kéo kẻ tội nghiệp kia rời khỏi lời ca du dương của mình mà chìm vào cái chết bùn lầy.
Laertes: Ôi, vậy là con bé đã chết đuối!
Hoàng hậu: Chết đuối, chết đuối.
Laertes: Em đã có quá nhiều nước rồi, Ophelia tội nghiệp, nên anh sẽ không được phép rơi thêm giọt nước mắt nào nữa. Nhưng đó lại là bản tính của chúng ta; tự nhiên vẫn giữ thói quen của nó, mặc cho sự xấu hổ có nói gì đi nữa. Khi những giọt lệ này khô cạn, bản chất con người sẽ không còn. Xin cáo biệt, thưa bệ hạ: con đang chất chứa trong lòng ngọn lửa căm hờn muốn bùng lên, nhưng sự điên rồ này đã dập tắt nó mất rồi.
[Laertes đi ra.]
Vua: Hãy theo nó đi, Gertrude. Ta đã phải nhọc công thế nào để xoa dịu cơn giận của nó! Giờ ta sợ rằng tin tức này sẽ lại khiến nó bùng phát trở lại; vì vậy, hãy theo nó.
[Vua và Hoàng hậu đi ra.]