Hai người lặng thinh một lát, Gryphus mang tư thế tấn công, còn Van Baerle thủ thế phòng ngự.
Rồi, nhận thấy tình hình cứ kéo dài vô tận, Cornelius dằn lòng muốn làm cho raẽ những nguyên do khiến người ngục tốt giận dữ đến thế, bèn cất lời hỏi trước:—
“Nào, rốt cuộc ông muốn gì?”
“Ta nói cho ngươi hay ta muốn gì,” Gryphus đáp; “ta muốn ngươi trả lại con gái Rosa cho ta.”
“Con gái ông ư?” Van Baerle kêu lên.
“Phải, con gái Rosa của ta, kẻ mà ngươi đã cướp khỏi tay ta bằng thứ ma thuật quỷ quái của ngươi. Giờ thì ngươi có chịu nói nó đang ở đâu không?”
Thái độ của Gryphus ngày càng trở nên đe dọa.
“Rosa không có ở Loewestein sao?” Cornelius thốt lên.
“Ngươi thừa biết nó không có ở đây. Lại hỏi ngươi lần nữa, ngươi có trả nó lại cho ta không?”
“Ta hiểu rồi,” Cornelius nói, “đây là cái bẫy ông giăng ra cho ta.”
“Giờ thì lần cuối cùng, ngươi có chịu nói con gái ta ở đâu không?”
“Tự mà đoán lấy, đồ vô lại, nếu mày không biết.”
“Cứ chờ đấy, cứ chờ đấy,” Gryphus gầm lên, mặt trắng bệch vì cơn giận, môi run lẩy bẩy, đầu óc bắt đầu mụ mẫm đi. “À, mày không chịu khai chứ? Được, tao sẽ cạy răng mày ra!”
Ông ta tiến lên một bước về phía Cornelius, vừa nói vừa giơ thứ vũ khí cầm trong tay ra:—
“Ngươi thấy con dao này chứ? Ta đã dùng nó cắt cổ hơn năm mươi con gà trống đen, và ta thề sẽ làm thịt cả chủ chúng nó, tức con quỷ dữ, hệt như lũ gà đó.”
“Nhưng cái đồ đần độn kia,” Cornelius bảo, “ông định giết tôi thật đấy à?”
“Ta sẽ rạch ngực ngươi ra xem chỗ nào ngươi giấu con gái ta.”
Nói đoạn, Gryphus trong cơn cuồng nộ lao về phía Cornelius; chàng chỉ kịp lùi lại phía sau chiếc bàn để tránh cú đâm đầu tiên. Thế nhưng Gryphus vẫn tiếp tục vung con dao lớn với những lời đe dọa rợn người; và dù đứng ngoài tầm với của vũ khí, chừng nào hung khí hãy còn trong tay kẻ điên, gã du côn hoàn toàn có thể phóng thẳng vào mình. Không chần chừ thêm nữa, tận dụng cây gậy đang kẹp chặt dưới nách, Cornelius giáng cho gã ngục tốt một đòn chí mạng vào cổ tay đang cầm dao.
Con dao rơi xuống đất, và Cornelius đặt ngay bàn chân lên đó.
Lúc ấy, dường như Gryphus vẫn quyết tâm lao vào một trận giáp lá cà dẫu cơn đau ở cổ tay và nỗi nhục vì bị tước khí giới lẽ ra phải khiến hắn chùng bước. Nhận thấy thế, Cornelius tung ra một đòn quyết định, vừa bình tĩnh đến mức anh dũng giã đòn lên người gã ngục tốt, vừa chọn chuẩn xác từng điểm để trút những nhát gậy kinh hoàng.
Chẳng mấy chốc Gryphus đã phải cất tiếng xin tha. Nhưng trước khi cầu xin sự khoan hồng, hắn từng tru tréo cứu viện hết hơi hết sức, và những tiếng kêu gào ấy đã đánh động toàn bộ quan chức trong nhà tù. Hai tên gác ngục, một thanh tra và ba bốn lính canh đồng loạt xuất hiện, bắt gặp Cornelius vẫn đang vung gậy với con dao nằm gọn dưới chân.
Trước sự hiện diện của những chứng nhân vốn không thể thấu tỏ mọi ngọn nguồn cơn cớ đã khơi mào và biện minh cho hành động tự vệ của mình, Cornelius cảm thấy bản thân đã lâm vào bước đường cùng không thể cứu vãn.
Quả thật, các nhân chứng đều thấy rõ ràng bất lợi cho chàng.
Chỉ trong chớp mắt, Cornelius bị tước vũ khí, còn Gryphus được nâng dậy và dìu đi; vừa gào thét vì giận dữ và đau đớn, hắn vừa có thể đếm trên lưng lẫn bả vai những vết bầm đang sưng tấy lên hệt như những quả đồi lúp xúp dọc sườn dãy núi.
Một biên bản ghi lại hành vi bạo lực của tù nhân nhắm vào ngục tốt lập tức được lập ra; và bởi nó dựa trên lời khai của chính Gryphus, chắc chắn người ta không thể xem là nhẹ tay được. Tù nhân bị vu cho tội danh không hơn không kém là mưu sát có trù tính từ lâu, kèm theo hành vi bạo loạn công khai.
Trong lúc bản án được khép lại cho Cornelius, Gryphus – kẻ chẳng còn cần thiết phải có mặt sau khi đã khai báo – liền được bọn lính gác dìu về buồng giam của hắn, vừa đi vừa rên rỉ trên thân thể đầy vết bầm tím.
Trong khi ấy, đám lính canh vừa bắt giữ Cornelius bèn sốt sắng thông báo cho tù nhân biết những lề thói và quy chế của Loewestein, dẫu cho chàng nắm rõ chúng tường tận chẳng kém gì họ. Các điều luật ấy từng được đọc cho chàng nghe ngay khoảnh khắc đặt chân vào nhà tù, và một số điều khoản đã khắc sâu vào trí nhớ.
Trong số đó, họ kể cho chàng nghe về việc quy chế này từng được thi hành triệt để đối với một tù nhân tên là Mathias vào năm 1668, tức năm năm trước, kẻ từng phạm tội bạo loạn ít bạo lực hơn nhiều so với tội của Cornelius. Hắn ta thấy bát súp của mình quá nóng nên đã hắt thẳng vào mặt tên đại úy gác ngục – kẻ vì màn gội đầu bất đắc dĩ ấy mà phải chịu nỗi khổ sở rách cả da khi đưa tay lau mặt.
Chỉ trong vòng mười hai tiếng, Mathias bị giải khỏi phòng giam, dẫn tới phòng ngục tốt; nơi tên tuổi hắn được ghi nhận là đã rời khỏi Loewestein. Tiếp đó, hắn bị đưa ra khu Esplanade, từ đó phóng tầm mắt ra phong cảnh bạt ngàn tuyệt đẹp của vùng đất rộng lớn. Tại đây, họ còng tay, bịt mắt và để hắn đọc lời cầu kinh.
Ngay sau đó, hắn được mời quỳ gối xuống, và mười hai tên lính canh Loewestein theo hiệu lệnh của viên trung sĩ, đã vô cùng khéo léo găm mỗi tên một viên đạn súng hỏa mai vào thân thể hắn.
Kết quả của thủ tục ấy là Mathias đã tức khắc quy tiên ngay tại chỗ.
Cornelius lắng nghe câu chuyện thú vị trên với sự tập trung cao độ, rồi cất lời:—
“À! À! Trong vòng mười hai tiếng, các anh bảo thế phỏng?”
“Phải, nếu ta nhớ không nhầm thì tiếng thứ mười hai thậm chí còn chưa điểm,” tên lính canh vừa kể chuyện đáp.
“Cảm ơn các anh,” Cornelius nói.
Tên lính canh vẫn giữ nguyên nụ cười trên môi – nụ cười mà hắn dùng để minh họa và làm tăng thêm phần kịch tính cho câu chuyện – thì bỗng vang lên tiếng bước chân cùng tiếng cựa ngựa va vào nhau lạo xạo trên cầu thang.
Đám lính gác tản ra để nhường đường cho một sĩ quan bước vào phòng giam của Cornelius đúng lúc viên thư ký Loewestein vẫn đang hoàn thành bản báo cáo.
“Đây có phải phòng số 11 không?” hắn hỏi.
“Thưa Đại úy, đúng vậy,” một hạ sĩ đáp.
“Thế thì đây là buồng giam của tù nhân Cornelius van Baerle?”
“Chính xác thưa Đại úy.”
“Tù nhân đâu?”
“Dạ có tôi đây, thưa ngài,” Cornelius đáp, sắc mặt hơi tái đi dẫu lòng can đảm ngập tràn.
“Ngươi là Tiến sĩ Cornelius van Baerle phải không?” hắn hỏi, lần này trực tiếp hướng về phía tù nhân.
“Dâng thưa ngài, phải ạ.”
“Vậy thì theo ta.”
“Ô hay!” Cornelius tự nhủ, lồng ngực thắt lại trước nỗi sợ hãi cái chết lần đầu ập đến. “Ở pháo đài Loewestein này họ làm việc nhanh gọn thật đấy. Thế mà cái tên khốn kia lại dám dọa ta là mười hai tiếng cơ chứ!”
“Thế nào, tôi đã bảo ông rồi mà?” tên lính canh ba hoa thì thầm vào tai tử tù.
“Nói dối.”
“Sao lại nói dối?”
“Các anh hứa cho tôi mười hai tiếng cơ mà.”
“À vâng, nhưng ngài phụ tá của Điện hạ, một trong những cận thần thân thiết nhất của ngài là Van Deken vừa tới đấy chứ lị! Chà chà! Họ có thèm dành vinh dự ấy cho tội nghiệp Mathias đâu cơ chứ.”
“Nào, thôi nào!” Cornelius lẩm bẩm, hít một hơi thật sâu. “Nào, ta sẽ cho những kẻ này thấy rằng một thường dân lương thiện, người đỡ đầu của Cornelius de Witt, có thể hiên ngang hứng trọn từng ấy viên đạn súng hỏa mai chẳng kém gì gã Mathias kia đâu.”
Nói đoạn, chàng kiêu hãnh bước qua mặt viên thư ký – người vì công việc bị gián đoạn nên bèn liều lĩnh lên tiếng với viên sĩ quan:—
“Nhưng thưa Đại úy van Deken, bản biên bản vẫn chưa làm xong.”
“Không cần làm xong nữa đâu,” vị sĩ quan đáp.
“Tuân lệnh,” viên thư ký đáp lời, đoạn triết lý cất cuộn giấy và cây bút vào trong chiếc cặp da cũ kỹ đã bóng nhờ dầu.
“Đã định sẵn rồi,” tội nghiệp Cornelius thầm nghĩ, “rằng ở cõi đời này ta không được phép để lại tên tuổi mình cho một đứa trẻ, một nhành hoa, hay một cuốn sách – ba thứ giúp ký ức của con người sống mãi với thời gian.”
Gạt bỏ những nỗi niềm u uất, chàng bước theo viên sĩ quan với một trái tim kiên định và cái đầu ngẩng cao.
Cornelius đếm từng bậc thang dẫn lên khu Esplanade, đoạn thầm tiếc nuối vì đã không hỏi tên lính canh xem có tổng cộng bao nhiêu bậc, mà ngài ta với sự lịch thiệp công vụ chắc chắn sẽ chẳng tiếc lời bảo cho chàng biết.
Điều khiến tù nhân khốn khổ lo lắng nhất trong quãng đường mà chàng đinh ninh sẽ dẫn đến điểm cuối của hành trình cuộc đời, là việc liệu mình có thể nhìn thấy Gryphus và không thấy Rosa hay không. Ôi chà, ánh mắt của người cha sẽ lóe lên sự thỏa mãn tàn nhẫn biết bao, và nỗi buồn nào sẽ làm mờ đi đôi mắt của nàng con gái!
Gryphus sẽ đắc ý xiết bao trước hình phạt dành cho chàng! Hình phạt ư? Đúng hơn là một màn trả thù tàn nhẫn cho một hành động cực kỳ chính nghĩa mà Cornelius lấy làm mãn nguyện vì đã hoàn thành như một bổn phận thiêng liêng.
Nhưng Rosa, cô gái tội nghiệp! Chẳng lẽ chàng phải chết mà không được thoáng nhìn thấy nàng, không có nổi cơ hội trao cho nàng một nụ hôn cuối, hay thậm chí thốt lên một lời từ biệt cuối cùng?
Và tệ hại nhất là, chẳng lẽ chàng phải chết mà chẳng hay biết chút gì về đóa tulip đen, rồi tỉnh lại chốn thiên đàng mà mơ hồ không rõ mình phải tìm nó ở hướng nào?
Quả thật, để kìm nén những giọt nước mắt trong cơn bĩ cực ấy, trái tim của kẻ khốn cùng hẳn phải được bọc bằng thứ giáp ba lớp aes triplex bền chắc hơn nhiều so với lớp giáp mà thi hào Horace đã ban tặng cho người thủy thủ đầu tiên dám dặt chân đến vùng bãi cạn Acroceraunian đầy hiểm nguy.
Cornelius đưa mắt nhìn sang trái sang phải trong vô vọng; chàng chẳng thấy chút bóng dáng nào của Rosa hay Gryphus.
Khi đặt chân lên Esplanade, chàng can đảm đảo mắt tìm kiếm đội lính canh sẽ đóng vai trò đao phủ cho mình, và quả thực chàng trông thấy một tá binh sĩ đang tụ tập. Song họ không hề đứng xếp hàng hay mang súng hỏa mai, mà đang vui vẻ trò chuyện với nhau đến mức khiến Cornelius ngỡ ngàng.
Bỗng nhiên, Gryphus với dáng đi thọt, lảo đảo và phải chống một cây gậy cong queo bước ra từ phòng ngục tốt; đôi mắt già nua xám xịt như mắt mèo của hắn bừng lên thứ ánh sáng chất chứa toàn bộ mối thù hằn. Hắn bắt đầu tuôn ra một tràng những lời nguyền rủa tục tĩu nhắm vào Cornelius, khiến chàng phải quay sang nói với viên sĩ quan:—
“Thưa ngài, tôi thiết nghĩ việc bị người đàn ông này lăng mạ như thế là không đúng mực chút nào, nhất là vào một thời điểm thế này.”
“Thôi nào! Nghe tôi đây,” viên sĩ quan vừa cười vừa nói, “việc tên cục mịch đáng kính này căm ghét anh cũng là điều dễ hiểu thôi – xem chừng anh đã giã cho hắn một trận nên thân đấy.”
“Nhưng thưa ngài, đó chỉ là hành động tự vệ.”
“Mặc kệ chứ,” vị Đại úy nhún vai ra dáng một triết gia thực thụ, “cứ để hắn nói; bây giờ thì điều đó còn quan trọng gì với anh nữa?”
Mồ hôi lạnh túa ra trên trán Cornelius trước câu trả lời ấy – câu trả lời mà chàng xem như một sự mỉa mai tàn nhẫn, nhất là khi nó thốt ra từ miệng một vị sĩ quan mà chàng từng nghe đồn là rất được lòng Hoàng tử.
Gã chơi hoa bất hạnh khi ấy hiểu ra rằng mình chẳng còn chút viện trợ hay người bạn nào nữa, bèn buông xuôi phó mặc cho số phận.
“Ý Chúa định đoạt vậy,” chàng lẩm bẩm rồi cúi gằm đầu; đoạn quay sang vị sĩ quan có vẻ đang kiên nhẫn đợi chàng chấm dứt những ngậm ngùi, chàng hỏi:—
“Xin ngài vui lòng cho biết, bây giờ tôi phải đi đâu?”
Viên sĩ quan chỉ tay về phía một cỗ xe ngựa bốn ngựa kéo. Cỗ xe ấy gợi nhắc chàng rất nhiều đến chiếc xe từng thu hút sự chú ý của chàng trong hoàn cảnh tương tự tại Buytenhof.
“Lên xe đi,” viên sĩ quan ra lệnh.
“À!” Cornelius tự nhủ thầm, “xem ra họ không định thết đãi ta cái vinh dự trên bãi Esplanade rồi.”
Chàng thốt ra những lời đó đủ lớn để tên lính canh ba hoa đang bám sát gót nghe thấy.
Linh hồn tử tế ấy có lẽ nghĩ rằng mình có bổn phận phải cung cấp cho Cornelius một vài thông tin mới mẻ; thế nên, hắn tiến lại gần cửa xe trong lúc viên sĩ quan một chân đặt lên bậc bước vẫn đang tiếp tục đưa ra vài chỉ thị, rồi thì thầm vào tai Van Baerle:—
“Tụi tù nhân bị kết án thỉnh thoảng vẫn được đưa về tận thị trấn của chúng để làm gương, và rồi sẽ bị xử tử ngay trước cửa nhà. Mọi thứ tùy thuộc vào hoàn cảnh thôi.”
Cornelius ra hiệu cảm ơn, rồi tự nhủ:—
“Chà, lại thêm một gã chưa bao giờ bỏ lỡ cơ hội an ủi người khác bất cứ khi nào có dịp. Thật lòng mà nói, bạn hiền ạ, tôi mang ơn anh nhiều lắm. Tạm biệt nhé.”
Cỗ xe lăn bánh rời đi.
“Đồ khốn, đồ cướp ngày!” Gryphus gầm lên, siết chặt hai nắm đấm nhắm về phía nạn nhân đang sảy khỏi tầm tay, “chẳng lẽ không đáng hổ thẹn sao khi tên này thoát tội mà chưa chịu trả lại con gái cho ta cơ chứ?”
“Nếu họ đưa mình về Dort,” Cornelius thầm nghĩ, “khi đi ngang qua nhà, mình sẽ xem mấy luống hoa tội nghiệp của mình có bị tàn phá nhiều không.”