Đúng như nàng tiểu thư Rosa với mối hoài nghi đầy điềm gở đã tiên đoán, sự việc quả nhiên diễn ra đúng như vậy.
Trong lúc John de Witt đang leo lên bậc cầu thang hẹp xoôn ốc dẫn tới ngục giam của người em trai Cornelius, toán thị dân đang tìm mọi cách để tống khứ đội quân của Tilly vốn đang ngáng đường họ.
Nhận thấy thái độ đó của đám đông, Bệ hạ Vua Mобы — kẻ hoàn toàn thấu hiểu những ý định đáng khen ngợi của lực lượng dân quân thân yêu — liền cất giọng hô vang hết sức dõng dạc:
“Muôn năm các thị dân!”
Về phần Bá tước Tilly, một con người vừa thận trọng vừa cương quyết, ông bắt đầu thương lượng với đám thị dân dưới sự bảo vệ từ những khẩu súng lục đã lên cò của lực lượng kỵ binh dưới quyền, giải thích cho những người dân thành trì dũng cảm hiểu rằng mệnh lệnh từ Các Ngài Nghị viên buộc ông phải cắt cử ba đại đội để canh giữ nhà ngục cùng các ngả đường xung quanh.
“Lại cái mệnh lệnh quái quỷ gì thế? Tại sao phải canh giữ nhà ngục?” những kẻ theo phái Orange gào lên.
“Khoan đã,” viên Bá tước đáp, “các ông vừa hỏi tôi một điều vượt quá khả năng giải đáp rồi đấy. Người ta bảo tôi rằng: ‘Hãy canh giữ nhà ngục,’ và tôi tuân lệnh. Còn các ông, những con người vốn chẳng khác nào binh lính, hẳn phải thừa nhận rằng mệnh lệnh thì không bao giờ được phép cãi lại.”
“Nhưng cái mệnh lệnh này được ban ra là để dọn đường cho lũ phản tẩu thoát khỏi thị trấn.”
“Rất có thể là như vậy, vì lũ phản tẩu đã bị kết án lưu đày,” Tilly điềm nhiên đáp.
“Nhưng kẻ nào đã ban hành mệnh lệnh này?”
“Còn ai vào đây nữa, Các Ngài Nghị viên chứ khỉ gì!”
“Bản thân Các Ngài Nghị viên cũng là lũ phản bội.”
“Điều đó thì tôi chịu chết chẳng biết được!”
“Và chính ngài cũng là một kẻ phản bội.”
“Ta á?”
“Đúng, chính là ngươi.”
“Này các ngài, nếu đã nói thế thì chúng ta phải cho ra ngô ra khoai mới được. Ta phản bội ai cơ chứ? Các Ngài Nghị viên á? Chà, ta đời nào phản bội họ được, khi mà ta ăn lương của họ và trung thành tuân thủ mọi mệnh lệnh họ giao phó.”
Vì viên Bá tước hoàn toàn có lý đến mức chẳng thể nào cãi lại được, đám đông liền đáp trả bằng những tiếng la hét chói tai cùng những lời đe dọa rợn người, mặc cho viên Bá tước vẫn giữ nguyên thái độ lịch thiệp hoàn hảo.
“Thưa các ngài,” ông nói, “xin hãy thả cò súng xuống, nhỡ có khẩu nào càn cợt cướp cò thì khổ; và nếu lỡ viên đạn ấy vô tình hạ sát một người của tôi, chúng tôi buộc phải tiễn vài trăm mạng bên phía các ngài về với tổ tiên đấy. Chúng tôi thực lòng lấy làm tiếc vì điều đó, nhưng có lẽ các ngài còn tiếc hơn gấp bội; nhất là khi một kịch bản như vậy vốn chẳng nằm trong tính toán của cả các ngài lẫn tôi.”
“Nếu ngài dám làm thế,” đám thị dân gào lên, “chúng tôi cũng sẽ cho ngài một phát lên tây thiên.”
“Dĩ nhiên là các ngài sẽ làm thế rồi; nhưng giả sử các ngài có tàn sát sạch bách từng tên lính của chúng tôi đi chăng nữa, thì những kẻ bị chúng tôi cho đăng xuất trước đó cũng chẳng vì thế mà sống lại được đâu.”
“Vậy thì hãy nhường lại nơi này cho chúng tôi, và ngài sẽ làm tròn bổn phận của một công dân tốt.”
“Trước hết,” viên Bá tước điềm tĩnh đáp, “tôi không phải là một công dân, mà là một sĩ quan, đó là hai khái niệm hoàn toàn khác biệt; và thứ hai, tôi không phải là người Hà Lan, mà là người Pháp, điều đó lại càng khác biệt hơn nữa. Tôi chẳng bận tâm đến ai ngoài Các Ngài Nghị viên, những kẻ trả lương cho tôi; hãy mang đến đây một mệnh lệnh từ họ bảo tôi nhường chỗ này cho các ngài xem, tôi sẽ vui mừng khôn xiết mà cút đi ngay tức khắc, bởi tôi đã phát ngấy đến tận cổ khi phải chôn chân ở cái xó xỉnh này rồi.”
“Đúng thế, đúng thế!” hàng trăm giọng nói vang lên, để rồi ngay lập tức bị át đi bởi năm trăm giọng khác; “hành quân tới Tòa thị chính thôi! Đi gặp các đại biểu nào! Đi thôi! Đi thôi!”
“Đúng bài bản rồi đấy,” Tilly lẩm bẩm trong kẽ răng khi thấy những kẻ hung hăng nhất trong đám đông đang quay đầu bỏ đi; “cứ đến Tòa thị chính mà cầu xin sự hèn hạ đi, rồi các ngươi sẽ biết bọn chúng có rủ lòng thương không; cứ đi đi, mấy cậu trai trẻ của ta, cứ đi đi!”
Vị sĩ quan đáng kính đặt niềm tin vào danh dự của giới quan tòa, trong khi họ, ở phía ngược lại, cũng đặt niềm tin vào danh dự của một người lính.
“Bẩm Đại úy,” viên trung úy thì thầm vào tai vị Bá tước, “tôi chỉ cầu mong các ngài đại biểu sẽ thẳng thừng từ chối bọn điên rồ này; nhưng suy cho cùng, nếu họ có gửi thêm chút viện binh cho chúng ta thì cũng chẳng thừa thãi chút nào.”
Trong lúc ấy, John de Witt — người mà chúng ta vừa để lại trên chặng đường leo cầu thang sau cuộc trò chuyện với viên ngục tốt Gryphus cùng cô con gái Rosa — đã đặt chân đến trước cánh cửa phòng giam, nơi người em trai Cornelius của ông đang nằm nghỉ trên một chiếc nệm rơm sau khi phải trải qua những đợt tra tấn sơ bộ. Vì bản án lưu đày đã được tuyên tòa phán quyết, nên chẳng còn lý do gì để tiếp tục áp dụng những hình thức tra tấn khốc liệt hơn nữa.
Cornelius đang nằm dài trên chiếc giường với đôi cổ tay gãy vụn và những ngón tay dập nát. Cậu chưa từng thú nhận một tội ác mà bản thân chẳng hề gây ra; và giờ đây, sau ba ngày dài đằng đẵng chìm trong đớn đau tột cùng, cậu lại được hít thở bầu không khí tự do một cách trọn vẹn, khi hay tin những vị thẩm phán — những kẻ mà cậu từng đinh ninh sẽ kết án tử hình mình — nay lại khoan hồng đày cậu ra xứ người.
Được trời phú cho một thể trạng cường tráng cùng một ý chí sắt đá, cậu chắc chắn sẽ khiến kẻ thù phải chưng hửng biết bao nếu chúng có dịp nhìn thấy, ngay trong căn ngục tối tăm ở Buytenhof, gương mặt xanh xao của cậu đang bừng sáng nụ cười của một vị thánh tử đạo — kẻ đã gạt bỏ mọi bụi trần ô trọc sau khi thoáng nhìn thấy vinh quang rực rỡ nơi thiên đàng.
Quả thực, viên ngục tốt đã lấy lại được hoàn toàn sức lực, phần lớn là nhờ vào sức mạnh từ ý chí kiên định của chính anh ta chứ chẳng phải do sự cứu chữa y tế nào; và anh ta đang thầm tính toán xem những thủ tục pháp lý rườm rà sẽ còn giam cầm anh ta lại đây trong bao lâu nữa.
Đó cũng chính là khoảnh khắc mà những tiếng hò hét hỗn độn của lực lượng dân quân và đám đông đang gào thét chống lại hai anh em, đồng thời đe dọa Đại úy Tilly — người đang đóng vai trò như một bức tường thành bảo vệ họ. Những âm thanh gầm rú bên ngoài bức tường ngục, tựa như những đợt sóng vỗ giận dữ vào vách đá, giờ đây đã vọng đến tai người tù nhân.
Thế nhưng, dẫu cho những âm thanh ấy có mang sắc thái đe dọa đến đâu chăng nữa, Cornelius dường như chẳng mảy may bận tâm để tìm hiểu xem nguyên nhân bắt nguồn từ đâu; cậu cũng chẳng buồn nhổm dậy để nhìn qua ô cửa sổ nhỏ có chấn song — nơi đón ánh sáng và cả những tiếng động ồn ào từ thế giới ngoài kia.
Cậu đã chìm đắm sâu sắc vào nỗi đau đớn đeo bám đến mức nó gần như đã trở thành một thói quen đối với cậu. Cậu cảm nhận một niềm hoan hỉ vô bờ khi thấy những sợi dây liên kết giữa phần linh hồn bất tử của mình với thân xác phàm trần cứ thế lỏng dần ra, tựa hồ như tinh thần cậu, được giải thoát khỏi những xiềng xích của thể xác, đang lơ lửng phía trên nó, giống như ngọn lửa sắp lụi tàn bay lên từ lớp tro tàn nguội lạnh.
Cậu cũng nghĩ về người anh trai; và trong lúc hình bóng người anh đang hiện lên rõ mồn một trong tâm trí, cánh cửa bỗng bật mở, John bước vội đến bên giường người em. Cornelius giơ những khúc xương gãy cùng đôi bàn tay quấn đầy băng gạc về phía người anh vĩ đại — người mà giờ đây cậu đã vượt qua, không phải ở những cống hiến cho đất nước, mà ở mức độ căm hận mà người Hà Lan dành cho ông.
John trìu mến hôn lên trán em trai, rồi nhẹ nhàng đặt đôi bàn tay đang bị thương của cậu trở lại tấm nệm.
“Cornelius, em trai tội nghiệp của tôi, em đang đau đớn lắm phải không?”
“Em chẳng còn thấy đau đớn gì nữa, ngay từ khoảnh khắc em nhìn thấy anh, người anh trai của em.”
“Ôi, Cornelius tội nghiệp, người em quý giá của tôi! Nhìn em ra nông nỗi này, lòng tôi đau như cắt.”
“Và quả thực, em đã nghĩ về anh nhiều hơn là nghĩ cho chính mình; và suốt những lúc họ tra tấn em, chưa một lần em thốt lên lời kêu than nào, ngoại trừ một lần để thốt lên: ‘Anh tôi tội nghiệp quá!’ Nhưng giờ đây khi anh đã có mặt ở đây, hãy quên hết đi thôi. Anh đến để đón em về phải không?”
“Đúng vậy.”
“Em đã hoàn toàn bình phục rồi; hãy giúp em đứng dậy, rồi anh sẽ thấy em điêu luyện thế nào.”
“Em sẽ chẳng phải đi bộ quá xa đâu, vì anh đã đỗ xe ngựa sẵn bên bờ hồ, ngay phía sau đám kỵ binh của Tilly.”
“Kỵ binh của Tilly ư? Sao họ lại ra gần bờ hồ làm gì vậy?”
“À,” viên Đại uý Tổng vụ đáp với một nụ cười đượm buồn vốn là thương hiệu của ông, “các vị ở Tòa thị chính cứ đinh ninh rằng dân chúng The Hague hẳn rất nóng lòng muốn tiễn đưa em, nên họ lo ngại có thể xảy ra bạo loạn.”
“Bạo loạn á?” Cornelius hỏi lại, đăm đăm nhìn người anh trai đang bối rối; “bạo loạn sao?”
“Đúng vậy, Cornelius.”
“Ồ! Hóa ra đó là thứ âm thanh mà em vừa nghe thấy khi nãy,” người tù nhân tự lẩm bẩm một mình. Rồi quay sang người anh, cậu tiếp lời,—
“Có đông người đang tụ tập trước cổng ngục lắm không anh?”
“Có chứ, em trai tôi, đông lắm.”
“Nhưng mà... để đến được đây gặp em——”
“Sao thế?”
“Làm thế nào mà họ lại chịu để anh đi qua cơ chứ?”
“Em thừa biết là anh em mình chẳng được lòng dân cho lắm đâu, Cornelius,” viên Đại ủy Tổng vụ đáp với giọng trầm buồn đầy cay đắng. “Anh đã phải luồn lách qua đủ mọi ngõ ngách và hẻm nhỏ để tới đây đấy.”
“Hóa ra anh phải lẩn trốn ư, John?”
“Anh muốn đến chỗ em càng nhanh càng tốt, và anh đã làm điều mà người ta vẫn thường làm trong chính trị, hay trên biển cả khi gặp gió ngược — anh đã đi ziczac.”
Ngay lúc ấy, tiếng động ngoài quảng trường bên dưới lại gầm lên với một sự cuồng nộ ngày càng tăng. Tilly đang tiến hành thương lượng với đám thị dân.
“Thôi được rồi,” Cornelius nói, “anh quả là một tay lái lụa cừ khôi, John; nhưng em hoài nghi rằng liệu anh có thể lèo lái đưa người em trai thoát khỏi Buytenhof giữa cơn bão táp này, băng qua dòng cuồng lưu của lòng căm thù từ đám đông, một cách suôn sẻ như cách anh từng đưa hạm đội của Van Tromp vượt qua những bãi cạn Scheldt để tiến vào Antwerp hay không.”
“Với sự giúp đỡ của Thượng đế, Cornelius, ít ra chúng ta cũng sẽ thử một phen,” John đáp; “nhưng trước hết, anh có vài lời muốn trao đổi với em.”
“Anh cứ nói đi!”
Những tiếng hò hét lại bùng lên dữ dội.
“Nghe kìa, nghe kìa!” Cornelius tiếp lời, “đám người kia sao mà tức giận thế nhỉ? Là chúng đang nhắm vào anh, hay đang nhắm vào em?”
“Anh e rằng chúng nhắm vào cả hai chúng ta đấy, Cornelius. Như anh đã nói với em rồi đấy, người em trai quý mến của tôi, phái Orange trong lúc tấn công chúng ta bằng những lời bị đặt vô lý, cũng quy chụp rằng chúng ta đã có những thỏa thuận ngầm với Pháp.”
“Mấy tên đầu đất ấy thật ngu ngốc hết chỗ nói!”
“Nhưng quả thực, chúng đang dùng điều đó để lên án chúng ta.”
“Thế mà, nếu những cuộc đàm phán đó thành công, chúng đã có thể ngăn chặn được những thảm họa tại Rees, Orsay, Wesel và Rheinberg; con sông Rhine đã chẳng bị vượt qua, và Hà Lan giờ đây vẫn có thể tự hào mình là bất khả chiến bại giữa những vùng đầm lầy và kênh rạch.”
“Tất cả những điều đó hoàn toàn chính xác, Cornelius thân mến của anh, nhưng còn một điều chắc chắn hơn thế, đó là nếu vào khoảnh khắc này mà thư từ giữa anh và Hầu tước de Louvois bị phát hiện, thì dù có là một tay lái lụa cừ khôi đi chăng nữa, anh cũng chẳng tài nào cứu nổi con thuyền mỏng manh đang chở hai anh em nhà De Witt cùng vận mệnh của họ rời khỏi dải đất Hà Lan đâu. Tập tài liệu ấy — thứ có thể chứng minh cho những người lương thiện thấy rằng anh yêu tổ quốc này đến nhường nào, và anh đã sẵn sàng hy sinh những gì vì sự tự do và vinh quang của nó — sẽ trở thành thứ vũ khí chôn vùi chúng ta nếu nó rơi vào tay phái Orange. Anh hy vọng em đã thiêu hủy những bức thư đó trước khi rời Dordrecht để đến hội ngộ với anh tại The Hague.”
“Thưa anh yêu quý,” Cornelius đáp, “toàn bộ thư từ giữa anh và ngài de Louvois chính là bằng chứng hùng hồn nhất cho thấy anh từng là vị công dân vĩ đại nhất, hào hiệp nhất và tài năng nhất trong Bảy Tỉnh Liên Hiệp thời gian qua. Em vô cùng tự hào trước vinh quang của đất nước, và đặc biệt tự hào về vinh quang của chính anh, John. Và em đã cẩn trọng đến mức không thèm đốt tập thư từ đó đấy.”
“Thế thì cuộc đời chúng ta coi như chấm hết rồi,” viên Đại ủy Tổng vụ bình thản thốt lên, rồi bước chậm về phía cửa sổ.
“Không, trái lại là đằng khác, John, chúng ta sẽ vừa bảo toàn được tính mạng vừa lấy lại được sự ái mộ từ công chúng.”
“Nhưng em đã xử lý những bức thư đó thế nào rồi?”
“Em đã giao phó chúng cho Cornelius van Baerle, đứa con đỡ đầu của em, người mà anh biết đấy, đang sinh sống tại Dordrecht.”
“Tội nghiệp Van Baerle chân chất! Cậu ta uyên bác là thế, vậy mà trong đầu chỉ nghĩ đến hoa cỏ và Thượng đế — đấng đã tạo ra chúng. Em lại giao phó cái bí mật chết người ấy cho cậu ta sao; điều đó sẽ hủy hoại cuộc đời cậu ta mất, tội nghiệp cậu ta thay!”
“Hủy hoại cậu ta á?”
“Đúng vậy, vì cậu ta sẽ rơi vào cảnh hoặc là tỏ ra cứng rắn, hoặc là mềm yếu. Nếu cậu ta cứng rắn, khi nghe tin về những gì xảy ra với chúng ta, cậu ta sẽ đem mối quan hệ với anh em ta ra để khoe khoang; còn nếu cậu ta mềm yếu, cậu ta sẽ đâm hoảng sợ vì có dính líu đến chúng ta: nếu cứng rắn, cậu ta sẽ vô tình làm lộ bí mật vì quá táo tợn; nếu mềm yếu, cậu ta sẽ đầu hàng trước sức ép và khai ra tất cả. Dù ở kịch bản nào đi nữa, cậu ta cũng sẽ tiêu đời, và chúng ta cũng chẳng thể thoát khỏi kết cục đó. Thế nên, chúng ta phải trốn thôi, trốn ngay khi vẫn còn kịp.”
Cornelius de Witt nhổm người dậy trên chiếc nệm, siết chặt bàn tay người anh — người đang rùng mình khi chạm vào lớp băng gạc của em — rồi cất lời đáp,—
“Chẳng lẽ em lại không hiểu đứa con đỡ đầu của mình sao? Chẳng lẽ em chưa từng đọc vị từng ý nghĩ trong tâm trí và từng tình cảm trong trái tim Van Baerle hay sao? Anh hỏi cậu ta cứng rắn hay mềm yếu ư? Cậu ta chẳng thuộc phe nào cả; nhưng đó không phải là vấn đề lúc này. Điểm mấu chốt là, cậu ta chắc chắn sẽ không hé răng nửa lời về bí mật ấy, bởi một lý do cực kỳ đơn giản: chính bản thân cậu ta cũng chẳng hề hay biết về nó.”
John quay lại với vẻ đầy kinh ngạc.
“Anh phải hiểu điều này, người anh yêu quý của tôi: em đã được đào tạo trong chính ngôi trường chính trị của nhà tài phiệt lỗi lạc John de Witt; và em xin nhắc lại lần nữa, Van Baerle hoàn toàn mù tịt về bản chất cũng như tầm quan trọng của bọc tài liệu mà em đã gửi gắm cho cậu ta.”
“Vậy thì nhanh lên,” John kêu lên, “khi vẫn còn thời gian, chúng ta hãy gửi chỉ thị bảo cậu ta tiêu hủy bọc đồ ấy ngay lập tức.”
“Gửi bằng cách nào?”
“Thông qua Craeke, người hầu của anh — kẻ đáng lẽ đã cùng cưỡi ngựa theo chúng ta, và hiện đang có mặt trong ngục để hỗ trợ em bước xuống lầu.”
“Hãy suy nghĩ thật kỹ trước khi quyết định thiêu rụi những tài liệu vô giá ấy nhé, John!”
“Hơn hết thảy, điều anh suy tính lúc này là hai anh em nhà De Witt buộc phải giữ lấy cái mạng sống mới có thể rửa sạch tiếng oan cho danh dự của mình. Nếu chúng ta ngã xuống, ai sẽ là kẻ đứng lên biện hộ cho ta đây? Ai sẽ là người thấu hiểu trọn vẹn những tâm nguyện của chúng ta?”
“Ý anh là họ sẽ tước đoạt mạng sống chúng ta nếu những tài liệu đó bị phát giác ư?”
John không đáp lời, chỉ giơ tay chỉ về phía quảng trường, nơi những tiếng gầm thét dữ dội cùng những tràng la ó man rợ vừa vọng lên rõ mồn một.
“Đúng thế, đúng thế,” Cornelius nói, “em nghe rất rõ những tiếng la hét đó, nhưng ý nghĩa của chúng là gì chứ?”
John đẩy cửa sổ mở tung.
“Chết cho lũ phản tẩu!” đám đông cuồng loạn gào thét.
“Em đã nghe thấy rõ chưa, Cornelius?”
“‘Lũ phản tẩu’! Hóa ra ý chúng là ám chỉ anh em ta!” người tù nhân ngước đôi mắt lên nhìn bầu trời rồi nhún vai mỉm cười cay đắng.
“Ừ, chúng đang nhắm vào anh em mình đấy,” John lặp lại.
“Thế Craeke đang ở đâu?”
“Chắc là đang đứng ngoài cửa phòng giam của em.”
“Vậy hãy bảo cậu ta vào đây.”
John mở cửa; người đầy tra trung thành đang đứng túc trực ngay ngưỡng cửa.
“Vào đây đi, Craeke, và hãy ghi nhớ thật kỹ những gì anh tôi sắp căn dặn.”
“Không, John; chỉ sai người chuyển lời miệng thôi là chưa đủ; ngặt một nỗi anh buộc phải đặt bút viết thư.”
“Tại sao lại phải làm vậy?”
“Bởi vì Van Baerle sẽ chẳng đời nào chịu giao nộp bọc tài liệu hay thiêu rụi nó nếu không có một mệnh lệnh tường tận bằng văn bản.”
“Nhưng liệu em có thể cầm bút viết nổi không, tội nghiệp anh bạn già của tôi?” John ái ngại cất lời khi nhìn vào đôi bàn tay đã bị thiêu đốt và bầm dập của người em bất hạnh.
“Nếu anh đưa cho em bút mực, anh sẽ thấy ngay thôi,” Cornelius đáp.
“Thế thì chí ít cũng dùng tạm chiếc bút chì này vậy.”
“Thế còn giấy thì sao? Bọn chúng có cho em giữ lại mảnh giấy nào đâu.”
“Đây, lấy cuốn Kinh Thánh này và xé tấm trang lót bìa ra.”
“Được rồi, thế là đủ dùng.”
“Nhưng chữ viết của em sẽ nguệch ngoạc khó đọc lắm đấy.”
“Cứ để mặc em lo phần đó,” Cornelius nói. “Bọn đao phủ tuy có tra khảo em thê thảm thật đấy, nhưng bàn tay này sẽ chẳng mảy may run rẩy khi vạch ra mấy dòng ngắn ngủi cần thiết đâu.”
Quả thật, Cornelius cầm lấy bút chì và bắt đầu viết, dẫu cho qua lớp băng gạc trắng toát, từng giọt máu rỉ ra từ phần thịt tươi đang bị sức ép từ ngón tay tì lên ngòi bút.
Những giọt mồ hôi lạnh túa ra trên vương trán vị Đại ủy Tổng vụ.
Cornelius viết:—
“Con đỡ đầu thân mến của ta,—
“Hãy thiêu rụi bọc tài liệu mà ta từng gửi gắm nơi con. Hãy đốt nó đi mà đừng mảy may liếc nhìn hay mở tung ra, để nội dung bên trong mãi mãi là điều bí mật đối với chính con. Những thứ bí mật kiểu này chính là thứ độc dược cướp đi mạng sống của bất cứ kẻ nào cất giữ chúng. Hãy đốt nó đi, và con sẽ cứu được cả John lẫn Cornelius de Witt.
“Tạm biệt con, và hãy nhớ thương lấy ta.
“Cornelius de Witt
“Ngày 20 tháng 8 năm 1672.”
John rưng rưng dòng lệ, lấy tay lau đi vết máu vương trên trang giấy — giọt máu cao quý đã làm lem nhem bức thư, rồi trao bức thông điệp cho Craeke kèm theo lời dặn dò cuối cùng, trước khi quay lại nhìn Cornelius — người lúc này dường như đã kiệt sức vì những cơn đau đớn dữ dội hành hạ và sắp ngất lịm đi.
“Bây giờ,” ông nói, “khi nào Craeke thổi tiếng còi hiệu quen thuộc của thủy thủ, đó sẽ là tín hiệu cho thấy cậu ta đã vượt qua đám đông và sang đến bờ bên kia hồ. Và khi đó sẽ đến lượt chúng ta lên đường.”
Năm phút trôi qua chưa kịp, một tiếng còi dài và chói tai đã vang lên xuyên qua lớp âm thanh hỗn độn ngập tràn quảng trường Buytenhof.
John ngước đôi mắt ngập tràn lòng biết ơn lên bầu trời.
“Và giờ thì,” ông cất lời, “chúng ta đi thôi, Cornelius.”