Tôi còn nhớ, mùa xuân năm đó ở Carlisle đến muộn. Mãi tới tháng Năm thời tiết mới làm hài lòng những người lớn. Nhưng chúng tôi, những đứa trẻ, thì dễ tính hơn, và chúng tôi cho rằng tháng Tư là một tháng tuyệt vời bởi tuyết đã tan hết từ sớm, để lại mặt đất xám xịt, cứng cáp cho những chuyến rong chơi và trò đùa của chúng tôi. Những ngày tháng trôi qua, thời tiết càng trở nên dịu dàng hơn; các triền đồi trông như đang ấp ủ những bông hoa tháng Năm; vườn cây ăn quả già cỗi đắm mình trong làn nắng ấm áp râm ran và nhựa sống bắt đầu trào dâng trong những thân cây lớn; ban ngày, bầu trời phủ một lớp mây mỏng manh, nhẹ nhàng như làn sương dệt; vào các buổi tối, vầng trăng tròn và thấp thoáng soi xuống những thung lũng, nhợt nhạt và thánh thiện như một vị thánh có hào quang; tiếng cười và giấc mơ bay theo chiều gió, và thế giới như trẻ lại cùng niềm vui của những làn gió tháng Tư.
“Được sống vào mùa xuân thật tuyệt,” Cô Bé Kể Chuyện nói vào một buổi hoàng hôn khi chúng tôi đang đu đưa trên những cành cây trong lối đi của chú Stephen.
“Lúc nào mà chẳng tuyệt,” Felicity đáp lại, đầy tự mãn.
“Nhưng mùa xuân vẫn tuyệt hơn,” Cô Bé Kể Chuyện khăng khăng. “Tớ nghĩ rằng khi chết đi, tớ sẽ CẢM THẤY mình đã chết suốt quãng thời gian còn lại trong năm, nhưng khi mùa xuân đến, tớ chắc chắn mình sẽ muốn thức dậy và được sống lại một lần nữa.”
“Cậu cứ nói mấy điều kỳ quặc thật đấy,” Felicity càu nhàu. “Cậu sẽ chẳng bao giờ thực sự chết đâu. Cậu sẽ ở thế giới bên kia mà. Và tớ nghĩ nói về việc người ta chết chóc thế nào thì thật là kinh khủng.”
“Ai rồi cũng phải chết thôi,” Sara Ray nói một cách nghiêm trang, nhưng lại pha chút thích thú. Dường như cô bé rất tận hưởng việc trông đợi một điều gì đó mà chẳng ai, dù là người mẹ không thấu hiểu hay số phận nghiệt ngã đã khiến cô bé trở thành một con người nhạt nhòa, có thể ngăn cản cô bé trở thành nhân vật chính.
“Đôi khi tớ nghĩ,” Cecily nói, giọng có phần mệt mỏi, “rằng chết trẻ cũng không đáng sợ như tớ vẫn tưởng.”
Cô bé mở đầu lời nhận xét bằng một cái ho nhẹ, điều mà gần đây cô bé rất hay làm, bởi dư âm của trận cảm lạnh mắc phải đêm chúng tôi bị lạc trong bão vẫn còn đeo đẳng lấy cô.
“Đừng nói nhảm nữa, Cecily,” Cô Bé Kể Chuyện thốt lên với sự sắc sảo khác thường, một sự sắc sảo mà tất cả chúng tôi đều hiểu. Trong thâm tâm, dù chẳng bao giờ nói với nhau, tất cả chúng tôi đều nghĩ Cecily không được khỏe như đáng lẽ phải thế vào mùa xuân đó, và chúng tôi ghét phải nghe bất cứ điều gì có vẻ như chạm đến hay thừa nhận cái bóng nhỏ bé, mờ nhạt thỉnh thoảng lại hiện lên le lói che khuất ánh nắng của chúng tôi.
“Chà, chính cậu là người bắt đầu nói về việc chết chóc đấy chứ,” Felicity bực dọc nói. “Tớ nghĩ nói về mấy chuyện đó là không nên. Cecily, cậu có chắc chân mình không bị ẩm không? Dù sao thì chúng ta cũng nên vào nhà thôi—ngoài này trời lạnh quá đối với cậu đấy.”
“Các cậu vào trước đi,” Dan nói, “nhưng tớ không vào cho đến khi lão Isaac Frewen đi khuất. Tớ chẳng ưa gì lão cả.”
“Tớ cũng ghét lão,” Felicity nói, lần đầu tiên trong đời đồng tình với Dan. “Lão cứ nhai thuốc lá suốt ngày rồi nhổ toẹt xuống sàn—thật là đồ lợn ghê tởm!”
“Vậy mà anh trai lão lại là một trưởng lão trong nhà thờ đấy,” Sara Ray ngạc nhiên nói.
“Tớ biết một câu chuyện về Isaac Frewen đây,” Cô Bé Kể Chuyện nói. “Khi còn trẻ, lão thường được gọi là Frewen Yến Mạch, và lão có cái tên đó như thế này. Lão nổi tiếng là kẻ hay làm mấy trò quái gở. Hồi đó lão sống ở Markdale và là một gã to xác, vụng về, cao tới sáu bộ. Một thứ Bảy nọ, lão lái xe đến Baywater để thăm chú mình và chiều hôm sau mới về nhà, dù là ngày Chủ nhật, lão vẫn chở theo một bao yến mạch lớn trong xe. Khi đến nhà thờ Carlisle, lão thấy đang làm lễ nên quyết định ghé vào. Nhưng lão không muốn để bao yến mạch ở bên ngoài vì sợ có chuyện gì xảy ra, bởi quanh đó lúc nào cũng có lũ trẻ nghịch ngợm, thế nên lão vác bao yến mạch lên lưng và đi thẳng vào nhà thờ, đi tuốt lên lối đi dẫn đến ghế ngồi của ông nội King. Ông nội King vẫn thường kể rằng ông sẽ không bao giờ quên được cảnh tượng đó cho đến tận ngày nhắm mắt xuôi tay. Vị mục sư đang giảng đạo và mọi thứ đang yên ắng, trang nghiêm thì ông nghe thấy tiếng cười khúc khích sau lưng mình. Ông nội King quay lại với vẻ mặt cau có đầy giận dữ—vì cậu biết đấy, thời đó cười đùa trong nhà thờ bị coi là điều kinh khủng—để quở trách kẻ phạm thượng; và cậu biết ông đã nhìn thấy gì không? Chính là gã Isaac trẻ tuổi to xác đó đang lù lù bước lên lối đi, người hơi cúi xuống dưới sức nặng của bao yến mạch lớn! Ông nội King ngạc nhiên đến mức không thể cười nổi, nhưng hầu hết mọi người trong nhà thờ đều bật cười, và ông nội bảo ông không hề trách họ, vì đó là cảnh tượng buồn cười nhất từng thấy. Isaac trẻ tuổi rẽ vào ghế của ông nội và ném bịch yến mạch xuống ghế với một tiếng huỵch khiến ghế nứt ra. Sau đó lão thản nhiên ngồi xuống bên cạnh, bỏ mũ, lau mặt, và tựa lưng vào để nghe giảng đạo, cứ như thể đó là chuyện bình thường thôi. Khi buổi lễ kết thúc, lão lại vác bao tải lên, hiên ngang đi ra khỏi nhà thờ và đánh xe về nhà. Lão chẳng bao giờ hiểu tại sao chuyện đó lại khiến người ta bàn tán nhiều đến thế; nhưng lão đã được gọi bằng cái tên Frewen Yến Mạch trong suốt nhiều năm.”
Tiếng cười của chúng tôi, khi chia tay nhau, vang lên ngọt ngào khắp vườn cây ăn quả già cỗi và băng qua những đồng cỏ xa xăm, mờ sương. Felicity và Cecily đi vào nhà, còn Sara Ray và Cô Bé Kể Chuyện đi về nhà, nhưng Peter đã dụ tôi vào nhà kho để hỏi ý kiến.
“Cậu biết tuần tới là sinh nhật Felicity rồi đấy,” cậu ấy nói, “và tớ muốn viết tặng cậu ấy một bài thơ.”
“Một… một cái gì cơ?” Tôi hốt hoảng hỏi.
“Một bài thơ,” Peter lặp lại, giọng nghiêm nghị. “Là thơ ấy mà. Tớ sẽ đăng nó lên Tạp Chí Của Chúng Ta.”
“Nhưng cậu đâu có làm được thơ, Peter,” tôi phản đối.
“Tớ sẽ thử,” Peter quả quyết nói. “Nghĩa là, nếu cậu nghĩ cậu ấy sẽ không thấy khó chịu vì tớ.”
“Cậu ấy nên cảm thấy được vinh dự mới phải,” tôi đáp.
“Cậu không bao giờ biết được cậu ấy sẽ đón nhận mọi việc thế nào đâu,” Peter nói vẻ buồn rầu. “Dĩ nhiên là tớ sẽ không ký tên mình, và nếu cậu ấy không thích thì tớ sẽ không nói cho cậu ấy biết là tớ viết. Cậu đừng có hé răng đấy nhé.”
Tôi hứa sẽ giữ kín và Peter ra về với tâm trạng nhẹ nhõm. Cậu ấy bảo định viết mỗi ngày hai câu cho đến khi hoàn thành.
Mùa xuân năm ấy, thần Cupid không chỉ trêu đùa mỗi cậu chàng Peter tội nghiệp. Trong những ghi chép này đã từng nhắc đến một nhân vật, Cyrus Brisk, và sự thật rằng cô bé Cecily tóc nâu, giọng nói dịu dàng của chúng tôi đã lọt vào mắt xanh của gã Cyrus đó. Cecily chẳng hề lấy làm tự hào về chiến tích của mình. Ngược lại, việc bị trêu chọc về Cyrus làm cô bé khó chịu khủng khiếp. Cô bé tuyên bố mình ghét cả gã lẫn cái tên đó. Cô bé đối xử với Cyrus tệ hết mức có thể đối với một cô gái dịu dàng như Cecily, nhưng gã Cyrus dũng cảm kia chẳng hề nản lòng. Gã kiên quyết vây hãm trái tim non trẻ của Cecily bằng đủ mọi cách mà những gã si tình thường dùng. Gã đặt những món quà nhỏ xinh như nhựa thông, kẹo dẻo mật mía, kẹo “trò chuyện” và những chiếc bảng đá được trang trí lên bàn học của cô bé; gã luôn cố “chọn” cô bé trong mọi trò chơi ở trường đòi hỏi phải có bạn cặp; gã nài nỉ xin được xách giỏ cho cô bé khi tan học; gã tình nguyện làm bài tập giúp cô; và có lời đồn rằng gã đã mạnh miệng tuyên bố mình định hỏi xin phép được đưa cô bé về nhà sau buổi cầu nguyện tối nào đó. Cecily rất sợ gã sẽ làm thế; cô bé tâm sự với tôi rằng thà chết còn hơn phải đi bộ về nhà cùng với gã, nhưng nếu gã ngỏ lời thì cô bé lại quá nhút nhát để nói lời từ chối. Tuy nhiên, cho đến nay, Cyrus vẫn chưa làm phiền cô bé ngoài giờ học, và gã cũng chưa đấm Willy Fraser—người được cho là đang rất chán nản vì toàn bộ sự việc này.
Và giờ đây, Cyrus đã viết cho Cecily một lá thư—một lá thư tình, hãy nhớ kỹ điều đó. Hơn nữa, gã còn gửi qua bưu điện, dán hẳn con tem tử tế. Sự xuất hiện của nó gây ra một cơn chấn động trong đám chúng tôi. Dan mang nó từ bưu điện về, và vì nhận ra nét chữ của Cyrus, cậu ta không để Cecily được yên cho đến khi cô bé cho chúng tôi xem bức thư. Đó là một lá thư rất ủy mị và viết sai chính tả khá nhiều, trong đó gã Cyrus dễ xúc động đã dùng những lời lẽ đau lòng để trách móc sự lạnh lùng của cô, và cầu xin cô trả lời, hứa rằng nếu cô hồi âm, gã sẽ giữ bí mật “trong những đóa violet.” Có lẽ Cyrus muốn nói “bất khả xâm phạm” (inviolate) nhưng Cecily lại nghĩ gã muốn tạo vẻ thi vị. Gã ký tên là “người tình chung thủy của em, Cyrus Brisk” và viết thêm ở phần tái bút rằng gã không thể ăn ngủ gì vì cứ mải nghĩ về cô.
“Cậu có định trả lời không?” Dan hỏi.
“Tất nhiên là không rồi,” Cecily đáp lại một cách đầy kiêu hãnh.
“Cyrus Brisk cần phải bị cho một trận,” Felix càu nhàu, cậu chàng này dường như cũng chẳng phải bạn thân thiết gì của Willy Fraser. “Tốt nhất là hắn nên học cách viết chính tả trước khi bày đặt viết thư tình.”
“Biết đâu Cyrus sẽ chết đói nếu cậu không trả lời đấy,” Sara Ray gợi ý.
“Tớ hy vọng hắn ta sẽ như thế,” Cecily tàn nhẫn nói. Cô bé thực sự bực bội về lá thư; nhưng dẫu vậy, trái tim phụ nữ thật mâu thuẫn làm sao, ngay cả khi mới mười hai tuổi, tôi nghĩ cô bé cũng có chút cảm thấy hãnh diện. Đó là lá thư tình đầu tiên của cô bé và cô bé đã tâm sự với tôi rằng nhận được nó mang lại cảm giác rất kỳ lạ. Dù sao thì—lá thư đó, tuy không được trả lời, nhưng cũng không bị xé đi. Tôi chắc rằng Cecily đã giữ nó. Nhưng sáng hôm sau ở trường, cô bé lướt qua Cyrus với khuôn mặt lạnh như băng, không hề tỏ chút thương xót nào cho nỗi đau của mối tình đơn phương mà gã phải chịu đựng. Cecily sẽ nhăn mặt khi thấy Pat bắt được chuột, sẽ sang nhà bạn chơi vào ngày người ta giết lợn để không phải nghe tiếng kêu thảm thiết của chúng, và sẽ không bao giờ giẫm lên một con sâu róm dù có chuyện gì xảy ra đi nữa; vậy mà cô bé chẳng hề bận tâm xem gã Cyrus hăng hái kia phải chịu khổ sở đến mức nào.
Rồi bất chợt, tất cả niềm vui xuân và hy vọng vào tháng Năm của chúng tôi bị dập tắt như bị một đợt sương giá tàn khốc quét qua. Nỗi buồn và sự lo âu xâm chiếm những ngày của chúng tôi và làm những giấc mơ đêm trở nên cay đắng. Một bi kịch nghiệt ngã đã bao trùm lấy cuộc sống của chúng tôi trong hai tuần sau đó.
Paddy đã biến mất. Một đêm nọ, chú mèo vẫn liếm sữa tươi như thường lệ ở cửa xưởng bơ sữa của chú Roger, rồi thản nhiên ngồi trên phiến đá phẳng trước cửa, toát lên vẻ an nhiên của một chú mèo, bộ lông bóng mượt, cái đuôi bông xù cuộn tròn duyên dáng quanh bàn chân, đôi mắt sáng rực quan sát những cành liễu trần trụi lay động trong không khí chạng vạng phía trên. Đó là lần cuối cùng người ta nhìn thấy chú. Đến sáng hôm sau, chú đã không còn ở đó nữa.
Ban đầu chúng tôi không quá hoảng sợ. Paddy không phải là gã mèo hoang lêu lổng, dù đôi khi chú cũng biến mất một hoặc hai ngày. Nhưng khi hai ngày trôi qua mà chú không trở về, chúng tôi bắt đầu lo lắng, ngày thứ ba khiến chúng tôi vô cùng bất an, và đến ngày thứ tư thì chúng tôi hoàn toàn hoảng loạn.
“Chắc chắn đã có chuyện gì xảy ra với Pat rồi,” Cô Bé Kể Chuyện buồn bã tuyên bố. “Chưa bao giờ chú ấy đi khỏi nhà quá hai ngày trong đời.”
“Chuyện gì có thể xảy ra với chú ấy chứ?” Felix hỏi.
“Chú ấy bị đầu độc—hoặc bị một con chó cắn chết rồi,” Cô Bé Kể Chuyện đáp lại bằng giọng bi thương.
Cecily bắt đầu khóc nức nở khi nghe vậy; nhưng nước mắt chẳng giải quyết được gì cả. Có vẻ như chẳng có cách nào giúp được. Chúng tôi lục lọi mọi ngóc ngách của các nhà kho, công trình phụ và những cánh rừng trong cả hai nông trại nhà King; chúng tôi hỏi han khắp nơi; chúng tôi lang thang khắp những đồng cỏ Carlisle gọi tên Paddy, cho đến khi dì Janet phát cáu và tuyên bố chúng tôi phải dừng cái trò thể hiện đó lại. Nhưng chúng tôi không tìm thấy và không nghe thấy bất kỳ dấu vết nào của thú cưng bị mất. Cô Bé Kể Chuyện ủ rũ và từ chối mọi lời an ủi; Cecily thì khóc lóc bảo rằng cô bé không thể ngủ vào ban đêm vì cứ nghĩ đến cảnh Paddy đáng thương đang hấp hối trong một xó xỉnh nào đó nơi chú lê cái thân hình tàn tạ đến, hoặc đang nằm đâu đó bị một con chó xé xác. Chúng tôi ghét cay ghét đắng bất cứ con chó nào mình nhìn thấy trên mặt đất vì sợ rằng biết đâu đó chính là thủ phạm.
“Chính sự không biết này mới là điều khó khăn nhất,” Cô Bé Kể Chuyện nức nở. “Nếu tớ chỉ cần biết chuyện gì đã xảy ra với chú ấy thì mọi chuyện sẽ KHÔNG còn quá khó khăn nữa. Nhưng tớ không biết chú ấy còn sống hay đã chết. Có thể chú ấy đang sống và phải chịu đau đớn, và đêm nào tớ cũng mơ thấy chú ấy đã về nhà, để rồi khi tỉnh dậy và nhận ra đó chỉ là một giấc mơ, tim tớ như tan nát.”
“Chuyện này còn tồi tệ hơn nhiều so với lần chú ấy bị ốm vào mùa thu năm ngoái,” Cecily nói một cách buồn thảm. “Khi ấy ít ra chúng ta còn biết rằng mình đã làm mọi thứ có thể cho chú ấy.”
Lần này chúng tôi không thể cầu cứu Peg Bowen. Trong cơn tuyệt vọng, chúng tôi đã rất muốn làm thế, nhưng Peg đang ở quá xa. Với hơi thở đầu tiên của mùa xuân, bà ấy đã khăn gói lên đường, đáp lại tiếng gọi của những con đường dài. Đã nhiều ngày nay, người ta không thấy bà xuất hiện ở những nơi thường lui tới. Những con thú cưng của bà tự kiếm ăn trong rừng và ngôi nhà của bà thì đã khóa cửa cài then.