Đó là một ngày tháng Hai lạnh giá với thứ ánh sáng tựa kim cương — trong trẻo, buốt giá, cứng cáp và rực rỡ. Bầu trời xanh ngắt sắc sảo tỏa sáng, những cánh đồng và ngọn đồi tuyết trắng lấp lánh, viền băng quanh mái hiên nhà Bác Alec rực lên muôn vàn tia sáng. Cái lạnh cắt da cắt thịt và tuyết giòn tan bao trùm lấy thế giới của chúng tôi; và lũ trẻ chúng tôi trong các gia đình họ King đều đang háo hức tận hưởng cuộc sống — bởi chẳng phải hôm nay là thứ Bảy sao, và chẳng phải chúng tôi được ở nhà một mình để quản lý cơ ngơi đó sao?
Hôm trước, Dì Janet và Dì Olivia vừa có một đợt “giết mổ” gà vịt chợ lớn cuối cùng; và từ sáng sớm, toàn bộ người lớn trong nhà đã khởi hành đi Charlottetown, vắng mặt suốt cả ngày. Họ để lại cho chúng tôi vô số dặn dò quen thuộc, có điều chúng tôi nhớ và có điều chúng tôi quên; nhưng với Felicity nắm quyền chỉ huy, chẳng ai trong chúng tôi dám bén mảng vượt quá giới hạn. Cô Lắm Chuyện và Peter tất nhiên đã qua chơi, và tất cả chúng tôi đều đồng ý sẽ nhanh chóng hoàn thành công việc vào buổi sáng để có một buổi chiều trọn vẹn niềm vui không bị gián đoạn. Một mẻ kẹo bơ cứng sau bữa trưa và sau đó là một giờ trượt tuyết vui vẻ trên cánh đồng đồi trước bữa tối đã có trong kế hoạch của chúng tôi. Nhưng sự thất vọng mới là phần chúng tôi nhận được. Chúng tôi quả thật đã làm xong kẹo bơ nhưng trước khi kịp nếm thử thành quả một cách trọn vẹn, và đúng lúc mấy cô gái đang dọn dẹp xong đống bát đĩa, Felicity liền liếc ra cửa sổ và thốt lên đầy kinh hãi,
“Ôi trời ơi, Cố Đại di Eliza đang đi tới ngõ kìa! Chẳng phải thế này là quá quắt lắm sao?”
Tất cả chúng tôi cùng nhìn ra ngoài và thấy một người phụ nữ cao lớn, tóc điểm bạc đang tiến lại gần ngôi nhà, đảo mắt quan sát xung quanh với vẻ bối rối nhẹ của một người xa lạ. Chúng tôi đã mong đợi sự xuất hiện của Cố Đại di Eliza từ vài tuần nay, bởi bà đang ghé thăm họ hàng ở Markdale. Chúng tôi biết bà có thể giáng xuống nhà bất cứ lúc nào, vốn là một trong những vị khách thú vị thích tạo “bất ngờ” cho người khác, nhưng chúng tôi chưa từng nghĩ bà lại đến vào đúng ngày hôm đó. Phải thú nhận rằng chúng tôi chẳng hề trông đợi chuyến thăm của bà với chút hứng thú nào. Chưa ai trong chúng tôi từng gặp bà, nhưng chúng tôi biết bà rất nặng tai, và có những quan điểm vô cùng cứng nhắc về cách cư xử của trẻ con.
“Chà!” Dan huýt sáo. “Chúng ta tiêu đời cái buổi chiều vui vẻ này rồi. Bà điếc đặc như cột nhà và chúng ta sẽ phải gân cổ lên mới mong bà nghe thấy gì. Tớ đang có ý định chuồn đây.”
“Ôi, đừng nói thế chứ, Dan,” Cecily trách móc. “Bà đã già, cô độc và trải qua rất nhiều nỗi bất hạnh. Bà đã chôn cất ba đời chồng. Chúng ta phải đối xử tử tế với bà và cố gắng hết sức để chuyến thăm của bà thật dễ chịu.”
“Bà đang đi về phía cửa sau,” Felicity nói với một cái liếc mắt đầy lo lắng quanh nhà bếp. “Tớ đã bảo cậu rồi đấy, Dan, lẽ ra sáng nay cậu phải xúc sạch tuyết ở cửa trước đi chứ. Cecily, cất ngay mấy cái nồi vào phòng kho đi — giấu mấy đôi giày đi, Felix — đóng cửa tủ lại, Peter — Sara, dọn lại chiếc ghế dài đi. Bà khó tính khủng khiếp và mẹ bảo nhà bà lúc nào cũng ngăn nắp như lau như ly.”
Công bằng mà nói với Felicity, trong lúc ra lệnh cho phần còn lại của chúng tôi, bản thân cô bé cũng đang tất bật bay nhảy khắp nơi, và thật đáng kinh ngạc là chỉ trong hai phút ngắn ngủi Cố Đại di Eliza đi ngang qua sân, căn bếp đã được dọn dẹp ngăn nắp hoàn hảo đến mức nào.
“May là phòng khách vẫn gọn gàng và trong phòng kho thì có đủ thứ,” Felicity nói, người có thể đối mặt với bất cứ chuyện gì một cách hiên ngang khi sau lưng có một cái chạn trữ đầy thức ăn.
Cuộc trò chuyện bị cắt đứt bởi tiếng gõ cửa dứt khoát. Felicity liền ra mở cửa.
“Ồ, cháu chào Đại di Eliza ạ?” cô bé cất giọng thật to.
Một vẻ mặt hơi ngơ ngác xuất hiện trên khuôn mặt Đại di Eliza. Felicity nhận ra mình đã nói chưa đủ lớn.
“Cháu chào Đại di Eliza ạ,” cô bé lặp lại bằng hết sức lực của cổ họng. “Xin di vào trong — chúng cháu rất vui khi được gặp di. Chúng cháu đã ngóng trông di từ lâu lắm rồi.”
“Bố mẹ cháu có nhà không?” Đại di Eliza chậm rãi hỏi.
“Dạ không, bố mẹ cháu đi thị trấn hôm nay rồi. Nhưng tối nay họ sẽ về.”
“Di tiếc là họ đi vắng,” Đại di Eliza nói khi bước vào nhà, “vì di chỉ có thể ở lại vài tiếng thôi.”
“Ôi, tiếc thế ạ,” tội nghiệp Felicity thốt lên, phóng một cái nhìn giận dữ về phía chúng tôi như để đòi hỏi tại sao không ai chịu cứu nguy cho cô bé. “Sao cơ ạ, chúng cháu cứ nghĩ di sẽ ở lại với chúng cháu trọn một tuần cơ đấy. Di PHẢI ở lại qua Chủ nhật nhé.”
“Di thực sự không thể. Tối nay di phải đi Charlottetown rồi,” Đại di Eliza đáp lại.
“Thế thì, ít ra di cũng phải cởi áo khoác và ở lại uống trà chứ ạ,” Felicity nài nỉ, hết sức hiếu khách trong giới hạn mà dây thanh quản đang căng cứng của cô cho phép.
“Ừ, di nghĩ di sẽ làm vậy. Di muốn làm quen với các — các cháu trai cháu gái của mình,” Đại di Eliza nói với một cái nhìn khá dễ chịu quanh nhóm chúng tôi. Nếu tôi có thể liên kết ý nghĩ về một chuyện như thế với ấn tượng ban đầu của mình về Cố Đại di Eliza, tôi đã có thể thề là có một tia tinh nghịch lóe lên trong mắt bà. Nhưng tất nhiên điều đó là không thể. “Các cháu tự giới thiệu đi chứ, được chứ?”
Felicity hô to tên của chúng tôi và Cố Đại di Eliza bắt tay từng người một. Bà làm việc đó một cách nghiêm nghị và tôi kết luận rằng chắc mình đã nhầm về tia sáng nghịch ngợm kia. Bà quả thực rất cao, ra dáng đường bệ và uy nghi — nói chung là một người cố đáng để kính trọng.
Felicity và Cecily đưa bà vào phòng dành cho khách rồi để bà ở phòng khách trong khi họ quay lại nhà bếp để bàn bạc trong một cuộc họp gia đình.
“Nào, và các cậu nghĩ sao về Đại di Eliza yêu quý?” Dan hỏi.
“S-s-s-sh,” Cecily ra hiệu cảnh báo, liếc nhìn cánh cửa phòng khách đang khép hờ.
“Xí,” Dan bĩu môi, “bà có nghe thấy chúng ta đâu. Lẽ ra phải có luật cấm ai đó điếc đặc đến thế chứ.”
“Trông bà không già như tớ tưởng tượng,” Felix nói. “Nếu tóc bà không bạc trắng thế thì trông bà chẳng già hơn mẹ cậu là mấy đâu.”
“Đâu cần phải rất già thì mới làm cố được,” Cecily nói. “Kitty Marr có một người cố trẻ bằng đúng mẹ cậu ấy. Tớ đoán chính việc chôn cất ngần ấy ông chồng đã làm tóc bà bạc trắng. Nhưng Đại di Eliza trông cũng không giống như tớ mong đợi cho lắm.”
“Bà ăn mặc sành điệu hơn tớ tưởng,” Felicity nói. “Tớ cứ nghĩ bà sẽ quê mùa lắm cơ, nhưng quần áo của bà không tệ chút nào.”
“Trông bà sẽ không đến nỗi nào nếu không vì cái mũi,” Peter nói. “Nó quá dài, lại còn khoằm nữa.”
“Cậu không cần phải chê bai họ hàng nhà chúng tớ kiểu đó đâu,” Felicity cộc cằn đáp.
“Này, chứ chẳng phải các cậu cũng đang làm thế đấy phỏng?” Peter cãi lại.
“Thế khác chứ,” Felicity vặn lại. “Cậu đừng có mà xen vào chuyện cái mũi của Cố Đại di Eliza.”
“Thôi, đừng có mong tớ nói chuyện với bà nhé,” Dan bảo, “vì tớ không đời nào làm thế đâu.”
“Tớ sẽ đối xử thật lịch sự với bà,” Felicity nói. “Bà giàu lắm. Nhưng làm thế nào để tiếp đãi bà đây, đó mới là vấn đề.”
“Sách Hướng dẫn Gia đình nói gì về việc tiếp đãi người dì giàu có và điếc lác hả?” Dan mỉa mai hỏi.
“Sách Hướng dẫn Gia đình bảo chúng ta phải lịch sự với TẤT CẢ MỌI NGƯỜI,” Cecily nói, liếc Dan đầy trách móc.
“Điều tệ nhất là,” Felicity lo lắng nói, “trong nhà chẳng còn lấy một mẩu bánh mì cũ nào trong khi tớ nghe bố nói bà không ăn được bánh mì mới. Nó gây khó tiêu đấy. Giờ chúng ta phải làm sao đây?”
“Làm một chảo bánh mì khô rồi xin lỗi vì không có bánh mì cũ đi,” Cô Lắm Chuyện gợi ý, có lẽ là để trêu chọc Felicity. Tuy nhiên, cô bé lại tưởng thật.
“Sách Hướng dẫn Gia đình bảo chúng ta không bao giờ được xin lỗi vì những chuyện mình không thể xoay xở được. Sách bảo làm thế chẳng khác nào xát muối vào vết thương. Nhưng Sara này, cậu chạy sang nhà lấy một ổ bánh mì khô đi, còn ý tưởng làm bánh mì khô thì hay đấy. Tớ sẽ làm hẳn một chảo.”
“Để tớ làm cho,” Cô Lắm Chuyện háo hức đề nghị. “Bây giờ tớ làm bánh mì khô ngon phết đấy.”
“Không, không thể tin tưởng cậu được đâu,” Felicity nhẫn tâm từ chối. “Cậu lại gây ra sai lầm quái gở nào đó rồi Đại di Eliza sẽ mang đi rao khắp xứ cho xem. Bà là một tay buôn chuyện đáng sợ đấy. Tớ sẽ tự tay làm bánh mì khô. Bà rất ghét mèo, thế nên chúng ta tuyệt đối không được để con Paddy xuất hiện. Và bà theo phái Giám lý, nên hãy nhớ không ai được nói gì chống lại phái Giám lý trước mặt bà nhé.”
“Ai thèm nói gì cơ chứ?” Peter hiếu chiến hỏi.
“Không biết tớ có thể xin bà một miếng vải để khâu vào tấm chăn patchwork của tớ không nhỉ?” Cecily ngẫm nghĩ. “Tớ tin là mình sẽ xin đấy. Trông bà thân thiện hơn tớ tưởng nhiều. Tất nhiên là bà sẽ chọn phần năm xu rồi. Bà là một cụ bà đáng kính, nhưng cực kỳ tiết kiệm.”
“Sao cậu không nói thẳng là bà keo kiệt đến mức lột da con bọ chét để lấy mỡ và da đi?” Dan nói. “Đó mới là sự thật phũ phàng.”
“Thôi, tớ phải đi lo chuyện trà nước đây,” Felicity nói, “thế nên mấy cậu sẽ phải ở lại tiếp chuyện bà. Các cậu mau vào trong và cho bà xem mấy bức ảnh trong album đi. Dan, cậu làm đi.”
“Cảm ơn, đấy là việc của con gái,” Dan đáp. “Trông tớ sẽ rất bảnh khi cứ ngồi sát bên Đại di Eliza rồi hét vào tai rằng đây là Bác Jim và đằng kia là cặp sinh đôi của Cô Sarah nhỉ? Cecily hoặc Cô Lắm Chuyện làm đi.”
“Tớ có thuộc hết ảnh trong album nhà cậu đâu,” Cô Lắm Chuyện vội vàng nói.
“Chắc tớ phải làm thôi, dù chẳng thích chút nào,” Cecily thở dài. “Nhưng chúng ta phải vào trong thôi. Nãy giờ để bà ở một mình lâu quá rồi. Bà sẽ nghĩ chúng ta vô phép mất.”
Thế là tất cả chúng tôi lủi thủi kéo nhau bước vào trong với vẻ không mấy tự nguyện. Cố Đại di Eliza đang sưởi ấm đôi bàn chân — đi những đôi giày rất thời trang và gọn gàng — bên chiếc lò sưởi và trông vô cùng thoải mái. Cecily, quyết tâm làm tròn bổn phận dù phải đối mặt với thử thách kinh hoàng là chứng điếc của Cố Đại di Eliza, bèn lôi một cuốn album bọc nhung nặng trịch ra khỏi góc phòng và tiến hành trưng bày, giải thích những bức ảnh gia đình. Cô bé đã cố gắng hết sức có thể nhưng không thể hét to như Felicity, và theo như sau này cô bé tâm sự với tôi, nửa thời gian cô cảm thấy Cố Đại di Eliza chẳng nghe lọt tai một chữ nào mình nói, bởi vì trông bà chẳng hề tiếp thu xem những người đó là ai, mặc dù cũng giống như mọi người điếc khác, bà nhất quyết không chịu thừa nhận. Cố Đại di Eliza quả thực chẳng nói mấy; bà lặng lẽ ngắm nhìn những bức ảnh, nhưng thỉnh thoảng lại mỉm cười. Nụ cười đó làm tôi bận tâm. Nó quá đỗi tinh nghịch và hoàn toàn không giống tác phong của một người cố họ Eliza chút nào. Nhưng tôi lại cảm thấy bất bình thay cho bà. Tôi nghĩ lẽ ra bà phải tỏ ra trân trọng hơn trước những nỗ lực đầy dũng cảm của Cecily trong việc tiếp khách.
Phần còn lại của chúng tôi cảm thấy vô cùng tẻ nhạt. Cô Lắm Chuyện ngồi thu lu trong góc với vẻ hờn dỗi; cô bé tức giận vì Felicity không cho mình làm bánh mì khô, và có lẽ cũng hơi bực bội vì không thể dùng giọng ca vàng cùng tài kể chuyện của mình để làm say đắm Cố Đại di Eliza. Felix và tôi nhìn nhau, ao ước được ra ngoài cánh đồng đồi, thỏa sức lướt đi trên lớp tuyết đông cứng lấp lánh một cách huy hoàng.
Nhưng chẳng mấy chốc một chút niềm vui đã đến với chúng tôi. Dan, người đang ngồi phía sau Cố Đại di Eliza và do đó nằm ngoài tầm nhìn của bà, bắt đầu đưa ra những lời bình phẩm về màn giải thích của Cecily về từng bức ảnh một. Mặc cho Cecily van nài cậu dừng lại vô ích. Trò vui thế này thì sao mà bỏ qua được. Trong nửa giờ tiếp theo, cuộc đối thoại diễn ra theo kịch bản này, trong khi Peter, Felix và tôi, thậm chí cả Cô Lắm Chuyện, phải chịu đựng sự dằn vặt tột cùng khi cố nén lại những tiếng cười bật ra — bởi Cố Đại di Eliza tuy không nghe thấy nhưng mắt bà vẫn nhìn thấy:
CECILY, HÉT LỚN: — “Đó là ông Joseph Elliott ở Markdale, họ hàng đời thứ hai của mẹ.”
DAN: — “Đừng có khoe khoang thế chứ, em gái. Ông ấy chính là người từng được hỏi rằng liệu có ai đó nói điều gì đó thật lòng không và ông già Joe đã đáp ‘Không, hắn ta nói điều đó dưới tầng hầm nhà tôi cơ.’”
CECILY: — “Đây chẳng phải ai trong gia đình chúng ta cả. Đây là tiểu Xavy Gautier, người từng làm thuê cho Bác Roger.”
DAN: — “Bác Roger bắt cậu ta sửa cái cổng một hôm và mắng cậu ta vì làm hỏng việc, thế là Xavy điên tiết lên và bảo ‘Làm sao ông trông đợi tôi sửa cái cổng đó chứ? Tôi có được học địa lý bao giờ đâu.’”
CECILY, VỚI CÁI NHIỆC ĐẦY ĐAU KHỔ NHÌN DAN: — “Đây là Cố bác Robert King.”
DAN: — “Ông ấy đã cưới vợ bốn lần rồi đấy. Em không nghĩ thế là đủ nhiều rồi sao, thưa cố đại di kính yêu?”
CECILY: — “(Dan!!) Đây là cháu trai của ông Ambrose Marr. Anh ấy sống ở miền tây và làm nghề dạy học.”
DAN: — “Đúng thế, và Bác Roger bảo anh ta khờ đến mức ngủ ngoài đồng mà quên mất không đóng cửa chuồng.”
CECILY: — “Đây là cô Julia Stanley, người từng dạy học ở Carlisle vài năm trước.”
DAN: — “Khi cô ấy từ chức, ban quản trị đã mở một cuộc họp để xem có nên giữ cô ấy lại và tăng phụ cấp không. Ông già Highland Sandy lúc đó vẫn còn sống và đã đứng lên nói rằng, ‘Nếu cô ta đi thì cứ để cô ta đi. Biết đâu cô ta đi lấy chồng.’”
CECILY, VỚI VẺ MẶT CỦA MỘT KẺ TỬ ĐẠO: — “Đây là ông Layton, người từng đi khắp nơi bán Kinh Thánh, sách thánh ca và các bài giảng của Talmage.”
DAN: — “Ông ấy gầy đến mức Bác Roger thường bảo cứ tưởng lầm ông là một vết nứt trong không khí. Có lần ông ấy ở lại đây qua đêm và đi dự buổi họp cầu nguyện, thế rồi ông Marwood mời ông ấy dẫn dắt lời cầu nguyện. Trời đã mưa hầu như mỗi ngày trong suốt ba tuần, và lại đúng vào mùa gặt, ai nấy đều nghĩ lúa sẽ hỏng hết, thế là ông già Layton đứng lên cầu nguyện Chúa ban những trận mưa phùn tưới tắm cho mùa màng đang phát triển, và tớ nghe thấy Bác Roger thì thầm với một tay ngồi sau lưng mình rằng, ‘Nếu không ai bịt miệng hắn lại thì mùa hè này chúng ta khỏi gặt hái gì luôn.’”
CECILY, BỰC BỘI: — “(Dan, thật hổ thẹn cho cậu khi cứ kể những câu chuyện bất kính như thế.) Đây là bà Alexander Scott ở Markdale. Bà ấy đã ốm nặng suốt một thời gian dài.”
DAN: — “Bác Roger bảo lý do duy nhất khiến bà ấy còn sống là vì sợ chồng mình sẽ lấy vợ khác đấy.”
CECILY: — “Đây là cụ già James MacPherson từng sống đằng sau nghĩa trang.”
DAN: — “Ông ấy chính là người từng kể với mẹ rằng ông luôn tự chế thuốc i-ốt từ trà đặc và bột nở đấy.”
CECILY: — “Đây là Anh họ Ebenezer MacPherson trên con đường Markdale.”
DAN: — “Đúng là một nhà kiêng rượu vĩ đại! Cả đời ông ấy chưa từng nếm qua một giọt rum nào. Năm bốn mươi lăm tuổi ông ấy mắc bệnh sởi và phát điên như một con mòng biển, thế là bác sĩ ra lệnh cho người nhà cho ông ấy uống một liều brandy. Khi nuốt xuống, ông liền ngước nhìn lên và nói, nghiêm nghị như một con cú mèo, ‘Cho tôi uống thường xuyên hơn và mỗi lần nhiều hơn nữa đi.’”
CECILY, VAN NÀI: — “(Dan, thôi đi cho tớ nhờ. Cậu làm tớ căng thẳng đến mức chẳng biết mình đang làm gì nữa đây. Đây là mục sư Lemuel Goodridge. Ông ấy là một mục sư.)”
DAN: — “Cậu phải nhìn cái miệng của ông ấy xem. Bác Roger bảo sợi dây rút ở miệng ông ấy bị tuột mất rồi. Nó cứ thòng lọng ra — y như thế này này.”
Dan, bản thân kẻ có cái miệng chẳng lấy gì làm đẹp đẽ cho cam, lúc này liền bắt chước điệu bộ của Mục sư Lemuel, khiến Peter, Felix và tôi cười ngất ngưởng. Những tiếng cười ha hả hoang dại của chúng tôi thậm chí còn xuyên thủng cả chứng điếc của Cố Đại di Eliza, khiến bà giật mình ngước nhìn lên với gương mặt ngỡ ngàng. Không biết chúng tôi sẽ xoay sở ra sao nếu lúc đó Felicity không xuất hiện ngay khung cửa với đôi mắt hoảng loạn và thốt lên,
Cecily, ra đây một lát xem nào.
Cecily, mừng rỡ vì dẫu chỉ là một phút nghỉ ngơi tạm thời, liền chạy biến ra nhà bếp và chúng tôi nghe thấy cô bé đang hỏi dồn xem có chuyện gì.
“Chuyện gì á!” Felicity bi tráng kêu lên. “Chuyện lớn ấy chứ! Đứa nào để nguyên cái đĩa đựng súp dính đầy mật mía trên bàn phòng kho để con Pat lọt vào ăn và các cậu đoán xem chuyện gì xảy ra không? Nó mò vào phòng khách và giẫm nát bét lên đống đồ đạc trên giường của Đại di Eliza rồi. Cậu có thể nhìn thấy rõ mồn một mấy cái dấu chân của nó kìa. Trên đời này chúng ta biết làm sao bây giờ? Bà sẽ nổi lôi đình cho mà xem.”
Tôi đầy lo lắng nhìn sang Cố Đại di Eliza; nhưng bà vẫn đang đăm đăm ngắm nhìn bức ảnh chụp cặp sinh đôi của chị gái Dì Janet, một cặp trẻ con đờ đẫn và vô cùng nhạt nhẽo; thế nhưng rõ ràng Cố Đại di Eliza lại thấy chúng thú vị vì bà đang mỉm cười thật tươi với chúng.
“Chúng ta lấy một chút nước sạch và một miếng vải bông mềm xem,” giọng nói trong trẻo của Cecily từ nhà bếp vang lên, “xem có chùi sạch được vết mật mía không. Cả áo khoác và mũ đều bằng vải dạ, mà mật mía thì không giống mỡ đâu.”
“Thì cứ thử xem sao, nhưng tớ ước gì Cô Lắm Chuyện biết cách giữ con mèo của mình ở nhà,” Felicity càu nhàu.
Cô Lắm Chuyện liền bay ra để bảo vệ cho thú cưng của mình, còn bốn đứa con trai chúng tôi tiếp tục ngồi đó, chìm trong sự dằn vặt đầy lo sợ về Cố Đại di Eliza, người chẳng thèm nói với chúng tôi một lời nào, mặc cho mong muốn làm quen với chúng tôi đã được bày tỏ trước đó. Bà tiếp tục ngắm nghía những bức ảnh và tỏ ra hoàn toàn phớt lờ sự hiện diện của chúng tôi.
Chẳng mấy chốc các cô gái đã quay trở lại, theo như diễn biến sau đó, họ đã thành công mỹ mãn trong việc xóa sạch dấu vết trò nghịch ngợm của con Paddy đến mức chẳng ai thấy cần thiết phải làm phiền Cố Đại di Eliza bằng bất kỳ lời giải thích nào về nó. Felicity thông báo giờ trà đã đến và trong lúc Cecily dìu Cố Đại di Eliza ra phòng ăn, cô bé chần chừ ở lại để hội ý với chúng tôi một thoáng.
“Chúng ta có nên mời bà làm phép trước bữa ăn không nhỉ?” cô bé muốn biết.
“Tớ biết một câu chuyện,” Cô Lắm Chuyện kể, “về Bác Roger khi chú ấy hãy còn là một thanh niên trẻ tuổi. Chú ấy đến nhà một cụ bà rất điếc và khi họ ngồi vào bàn ăn, cụ đã mời chú làm phép trước bữa ăn. Bác Roger chưa từng làm chuyện đó bao giờ trong đời nên mặt đỏ tưng bừng như quả cà chua, cúi gằm mặt xuống và lầm bầm, ‘Ạ-ạ, xin lỗi cháu — cháu — cháu không quen làm thế.’ Rồi chú ngước lên và cụ già liền nói ‘Amen’ thật to và vui vẻ. Cụ cứ đinh ninh là Bác Roger đang làm phép suốt nãy giờ đấy.”
“Tớ không nghĩ kể chuyện cười về những chuyện thế này là phải phép đâu,” Felicity lạnh lùng nói. “Và tớ hỏi xin ý kiến của cậu chứ có xin nghe chuyện kể đâu.”
“Nếu chúng ta không mời bà, Felix buộc phải làm thôi, vì cậu ấy là người duy nhất có thể, và chúng ta bắt buộc phải có màn đó, kẻo bà sẽ bị sốc mất.”
“Ôi, mời bà đi — mời bà đi,” Felix vội vã khuyên nhủ.
Bà được mời làm phép và đã thực hiện điều đó mà không chút do dự, sau đó bà bắt đầu thưởng thức một cách ngon lành bữa tối tuyệt hảo do một tay Felicity chuẩn bị. Mấy chiếc bánh mì khô ngon đặc biệt và Cố Đại di Eliza đã ăn liền ba cái và không ngớt lời khen ngợi. Ngoài chuyện đó ra bà nói rất ít và trong phần đầu bữa ăn, chúng tôi ngồi trong bầu không khí ngượng ngùng im lặng. Tuy nhiên, về phần cuối, lưỡi của chúng tôi đã được gỡ bỏ phong ấn, và Cô Lắm Chuyện kể cho chúng tôi nghe một câu chuyện bi thương về chốn Charlottetown cổ kính cùng một phu nhân thống đốc từng chết vì đau khổ trong những ngày đầu thành lập thuộc địa.
“Người ta bảo câu chuyện đó không có thật đâu,” Felicity nói. “Họ bảo nguyên nhân thực sự khiến bà ấy chết là chứng khó tiêu. Phu nhân thống đốc đang sống ở đó bây giờ chính là họ hàng của chúng ta. Bà ấy là họ hàng đời thứ hai của bố nhưng chúng ta chưa từng gặp mặt. Tên bà ấy là Agnes Clark. Và các cậu biết không, khi bố còn trẻ, chú ấy đã chết mê chết mệt bà ấy và bà ấy cũng thế.”
“Ai kể cho cậu nghe thế?” Dan kêu lên.
“Dì Olivia. Và tớ cũng từng nghe mẹ trêu bố chuyện đó nữa. Tất nhiên là trước khi bố quen mẹ rồi.”
“Sao bố cậu không cưới bà ấy?” tôi hỏi.
“Thì, rốt cuộc là bà ấy nhất quyết không chịu cưới bố. Bà ấy hết yêu bố rồi. Tớ đoán bà ấy khá cả thèm chóng chán. Dì Olivia bảo bố đã đau khổ tột cùng vì chuyện đó một thời gian, nhưng rồi chú cũng vượt qua khi gặp mẹ. Mẹ xinh gấp đôi Agnes Clark ấy chứ. Agnes thì đầy tàn nhang trên mặt, Dì Olivia bảo thế. Nhưng bà ấy và bố vẫn giữ mối quan hệ bạn bè rất tốt. Thử nghĩ xem, nếu bà ấy kết hôn với bố thì chúng ta đã là con cái của phu nhân thống đốc rồi.”
“Nhưng khi đó bà ấy đã chẳng phải là phu nhân thống đốc nữa,” Dan phản bác.
“Tớ đoán làm vợ bố cũng tốt chẳng kém đâu,” Cecily trung thành tuyên bố.
“Cậu sẽ nghĩ thế nếu được diện kiến ngài thống đốc đấy,” Dan khúc khích cười. “Bác Roger bảo thờ phụng ngài ấy cũng chẳng hại gì vì trông ngài chẳng giống bất cứ thứ gì trên trời cao, dưới đất sâu hay dưới nước thẳm cả.”
“Ôi, Bác Roger chỉ nói thế vì chú ấy đứng ở phe chính trị đối lập thôi,” Cecily nói. “Ngài thống đốc thực ra không đến nỗi quá xấu. Tớ từng thấy ngài ở buổi dã ngoại Markdale hai năm trước. Ngài rất mập, hói đầu và mặt đỏ lựng, nhưng tớ từng thấy những người đàn ông trông còn tệ hơn nhiều.”
“Tớ e là chỗ ngồi của di hơi gần lò sưởi quá rồi đấy ạ, Đại di Eliza,” Felicity lớn tiếng nói.
Vị khách của chúng tôi, người có khuôn mặt quả thực đang đỏ bừng lên, liền lắc đầu.
“Ôi, không, di thấy rất thoải mái,” bà nói. Nhưng giọng nói của bà lại tạo ra hiệu ứng khiến chúng tôi thấy không thoải mái chút nào. Có một âm thanh kỳ lạ, ngập ngừng nhỏ xíu trong đó. Phải chăng Cố Đại di Eliza đang cười nhạo chúng tôi? Chúng tôi nhìn chằm chằm vào bà nhưng khuôn mặt bà vô cùng nghiêm nghị. Chỉ có đôi mắt là mang vẻ khả nghi nào đó. Chẳng hiểu sao, phần còn lại của bữa ăn chúng tôi chẳng còn nói thêm được mấy câu.
Khi bữa ăn kết thúc, Cố Đại di Eliza nói rằng bà rất tiếc nhưng thực sự phải đi ngay. Felicity lịch sự nài nỉ bà ở lại, nhưng lại vô cùng thở phào nhẹ nhõm khi Cố Đại di Eliza vẫn giữ nguyên ý định ra về. Khi Felicity đưa bà vào phòng dành cho khách, Cecily lén chạy lên lầu và chẳng mấy chốc quay lại với một gói nhỏ trên tay.
“Cậu cầm cái gì đấy?” Felicity nghi ngờ hỏi.
“Một — một túi cánh hoa hồng nhỏ,” Cecily ấp úng. “Tớ nghĩ mình sẽ tặng nó cho Đại di Eliza.”
“Ý kiến với chả ý cò! Đừng có mà làm thế,” Felicity khinh miệt nói. “Bà sẽ tưởng cậu bị điên đấy.”
“Bà cực kỳ dễ thương lúc tớ xin tên bà để khâu chăn mà,” Cecily cãi lại, “và cuối cùng bà còn chọn phần mười xu nữa cơ. Thế nên tớ muốn tặng di túi cánh hoa hồng này — và tớ sẽ tặng, cứ chờ đấy, cô Felicity ạ.”
Cố Đại di Eliza đón nhận món quà nhỏ một cách vô cùng nhã nhặn, chào tạm biệt tất cả chúng tôi, nói rằng bà đã có khoảng thời gian rất vui, gửi lời thăm hỏi đến bố mẹ và cuối cùng thì lên đường ra về. Chúng tôi đứng nhìn bà băng qua sân, cao lớn, đường bệ, thẳng người và khuất dần cuối ngõ. Sau đó, giống như bao lần trước đây, chúng tôi quây quần bên ánh lửa hồng ấm áp của lò sưởi, trong khi bên ngoài, những cơn gió của buổi chạng vạng mùa đông đang cất tiếng hát xuyên qua những thung lũng trắng xóa ngập tràn ánh hoàng hôn đỏ rực, và một vì sao mờ ảo, thanh bình, lạnh lùng ánh bạc đang lấp lánh trên ngọn liễu ngoài cổng.
“Thôi thì,” Felicity thở phào nhẹ nhõm nói, “tớ mừng là bà đã đi rồi đấy. Bà quả thực rất kỳ quặc, đúng như mẹ đã nói.”
“Nhưng đó là một sự kỳ quặc khác với những gì tớ mong đợi,” Cô Lắm Chuyện trầm ngâm nói. “Có điều gì đó ở Đại di Eliza mà tớ không tài nào hiểu nổi. Tớ nghĩ mình không hoàn toàn thích bà cho lắm.”
“Tớ chắc chắn một trăm phần trăm là tớ không thích rồi,” Dan quả quyết.
“Ôi chao, thôi kệ đi. Dù sao bà cũng đi rồi và thế là hết chuyện,” Cecily an ủi nói.
Nhưng đó chưa phải là hết chuyện — xét theo bất kỳ cách nào thì đó vẫn chưa phải là hồi kết! Khi người lớn của chúng tôi quay về, gần như câu nói đầu tiên của Dì Janet là,
“Và thế là các con đã mời vợ ngài thống đốc uống trà á?”
Tất cả chúng tôi trân trân nhìn dì.
“Con không hiểu mẹ đang nói gì cả,” Felicity nói. “Chúng con chẳng tiếp ai uống trà ngoài Cố Đại di Eliza cả. Bà đến chiều nay và—”
“Cố Đại di Eliza? Nhảm nhí,” Dì Janet nói. “Đại di Eliza ở thị trấn ngày hôm nay cơ mà. Bà ấy đã uống trà cùng chúng ta ở nhà Dì Louisa. Nhưng chẳng phải Phu nhân Thống đốc Lesley đã ở đây sao? Chúng ta đã gặp bà ấy trên đường trở về Charlottetown và bà ấy kể thế. Bà ấy bảo đang ghé thăm một người bạn ở Carlisle và nghĩ nên ghé qua thăm bố vì tình nghĩa xưa cũ. Sao mấy đứa lại cứ trân trân nhìn nhau thế hả? Mắt đứa nào đứa nấy mở to như cái đĩa thế kia.”
“Có một phu nhân đến đây uống trà,” Felicity thảm hại nói, “nhưng chúng con cứ tưởng đó là Cố Đại di Eliza — bà có NÓI gì là không phải đâu — con cứ thấy bà có những cử chỉ kỳ quặc — và thế là tất cả chúng tôi cứ hét vào mặt bà như thể bà bị điếc — rồi còn nói với nhau những điều không hay về mũi của bà — và con Pat thì chạy tung tăng giẫm đạp lên quần áo của bà nữa—”
“Chắc chắn bà ấy đã nghe hết những gì các con nói trong lúc mẹ đang cho xem ảnh rồi, Dan,” Cecily kêu lên.
“Và cả chuyện về ngài thống đốc lúc giờ trà nữa chứ,” Dan không chút hối hận khúc khích cười.
“Mẹ muốn biết tất cả chuyện này có nghĩa là gì,” Dì Janet nghiêm khắc nói.
Rồi dì cũng sớm hiểu ra, sau khi đã chắp nối câu chuyện từ những lời kể rời rạc của chúng tôi. Dì hoảng hốt, Bác Alec thì hơi bối rối, nhưng Bác Roger thì cười vang trời còn Dì Olivia thì cười phụ họa theo.
“Thật không ngờ các con lại kém cỏi đến thế!” Dì Janet thốt lên với giọng đầy ghê tởm.
“Con thấy việc bà giả vờ điếc là quá quắt lắm luôn,” Felicity nói, suýt bật khóc đến nơi.
“Đúng chất Agnes Clark từ trước đến nay là thế,” Bác Roger cười sảng khoái. “Chắc hẳn cô ấy đã có một buổi chiều tận hưởng vô cùng đây!”
Bà thực sự đã tận hưởng nó, như chúng tôi được biết vào ngày hôm sau, khi một bức thư từ bà gửi đến.
“Cecily và tất cả các cháu thân mến,” phu nhân thống đốc viết, “ta muốn xin các cháu tha thứ cho việc ta đã giả vờ làm Đại di Eliza. Ta đoán là trò đó hơi tai quái một chút, nhưng thực sự ta không thể cưỡng lại được cám dỗ, và nếu các cháu tha thứ cho ta vì chuyện đó, ta sẽ tha thứ cho những gì các cháu đã nói về ngài thống đốc, và tất cả chúng ta sẽ lại là những người bạn tốt. Các cháu biết đấy, ngài thống đốc là một người rất tuyệt, dẫu ngài có điểm bất hạnh là không được đẹp trai cho lắm.”
“Ta đã có một khoảng thời gian vô cùng tuyệt vời ở nhà các cháu, và ta thực sự ghen tị với Đại di Eliza vì có được những người cháu trai cháu gái như các cháu. Tất cả các cháu đều đối xử rất tốt với ta, và ta đã không dám tử tế lại chút nào với các cháu vì sợ sẽ bị lộ tẩy. Nhưng ta sẽ bù đắp cho điều đó khi các cháu đến thăm ta tại Dinh Thống đốc, các cháu bắt buộc phải đến vào lần tới khi ghé thị trấn nhé. Ta rất tiếc vì đã không được gặp con mèo Paddy, bởi ta rất yêu mèo cưng, dẫu cho chúng có giẫm mấy vệt mật mía lên quần áo của ta đi chăng nữa. Và Cecily, cảm ơn cháu rất nhiều vì túi thơm pot-pourri nhỏ xinh đó. Nó thơm ngát như cả trăm khu vườn hồng vậy, và ta đã đặt nó giữa những lớp chăn trong căn phòng dành cho khách quý nhất của mình, nơi cháu sẽ ngủ khi đến thăm ta, cô bé đáng yêu ạ. Và ngài thống đốc muốn cháu hãy thêu cả tên ngài vào tấm chăn patchwork nữa đấy, ở phần mười xu nhé.”
“Hãy nhắn với Dan rằng ta rất thích những lời bình phẩm của cậu ấy về các bức ảnh. Chúng thực sự là một sự tương phản sảng khoái so với những màn giải thích ‘ai là ai’ thông thường. Và Felicity, mấy chiếc bánh mì khô của cháu thật hoàn hảo. Nhất định phải gửi cho ta công thức làm chúng đấy nhé, cô bé cưng.”
“Thân ái gửi các cháu,
“Dù sao thì việc bà chịu lên tiếng xin lỗi cũng là một cử chỉ đàng hoàng,” Dan bình luận.
“Giá như chúng ta đừng nói những câu đó về ngài thống đốc,” Felicity rên rỉ.
“Thế cháu đã làm bánh mì khô bằng cách nào vậy?” Dì Janet hỏi. “Trong nhà có còn tí bột nổi nào đâu, và mẹ chưa bao giờ làm thành công món đó bằng muối nở và cream of tartar cả.”
“Trong phòng kho có một hộp đầy ắp bột nổi mà mẹ,” Felicity nói.
“Không, chẳng còn lấy một hạt. Mẹ đã dùng hết để làm mấy cái bánh quy vào sáng thứ Năm rồi.”
“Nhưng con tìm thấy một hộp khác gần như đầy đặn, cất tận phía trong trên kệ cao ấy mẹ — cái hộp có nhãn màu vàng ý. Chắc mẹ quên mất nó ở đấy rồi.”
Dì Janet đờ đẫn nhìn chằm chằm cô con gái xinh đẹp của mình. Rồi vẻ ngạc nhiên nhường chỗ cho sự kinh hoàng.
“Felicity King!” dì hét lên. “Con đừng có bảo với mẹ là con đã làm nở mẻ bánh mì khô đó bằng cái thứ bột trong cái hộp vàng cũ kỹ đấy nhé?”
“Vâng, con dùng đấy ạ,” Felicity ấp úng, bắt đầu thấy sợ hãi. “Sao cơ mẹ, thứ đó có vấn đề gì ạ?”
“Vấn đề á! Thứ đó là BỘT ĐÁNH RĂNG, chính là nó đấy. Con em họ Myra của con đã làm vỡ cái chai đựng bột đánh răng khi nó ở đây mùa đông năm ngoái và mẹ đã đưa cho nó cái hộp cũ đó để đựng. Nó quên mang theo khi đi và mẹ đặt cái hộp lên cái kệ cao trên cùng đó. Mẹ tuyên bố là tất cả tụi bây hôm qua chắc chắn đã bị ma ám rồi.”
Tội nghiệp, tội nghiệp Felicity! Nếu cô bé không phải lúc nào cũng kiêu ngạo một cách kinh khủng về tài nấu nướng của mình và khinh miệt một cách cay nghiệt những hoài bão hay sai lầm của người khác trong lĩnh vực đó, thì tôi đã có thể động lòng thương hại cô bé rồi.
Cô Lắm Chuyện chắc chắn phải là một vị thánh thì mới không bộc lộ một chút niềm vui đắc thắng, nhưng Peter thì vẫn đứng ra bênh vực cho cô chủ của mình một cách đầy nam tính.
“Dù sao thì bánh mì khô vẫn rất tuyệt mà, có khác biệt gì đâu khi người ta dùng thứ gì để làm nó nở cơ chứ?”
Tuy nhiên, Dan vẫn bắt đầu chế nhạo Felicity về món bánh mì khô bột đánh răng của cô bé, và tiếp tục trò trêu chọc đó trong suốt quãng đời còn lại của cậu.
“Đừng quên gửi công thức làm nó cho vợ ngài thống đốc đấy nhé,” cậu dặn dò.
Felicity, với đôi mắt đẫm lệ và đôi má đỏ bừng vì xấu hổ, vùng vằng chạy khỏi phòng, nhưng đời nào, đời nào phu nhân thống đốc nhận được công thức của mẻ bánh mì khô đó.