Chính sự cô độc đã đẩy Ferdinand Armine vào cảnh tuyệt vọng. Khoảnh khắc một mình, thực tại phũ phàng liền ập đến; lúc vừa rời khỏi sự hiện diện của Henrietta Temple, anh cảm thấy giống như một người đang đắm chìm trong âm nhạc bỗng dàn nhạc đột ngột dừng lại. Nguồn cảm hứng của anh cạn kiệt; đêm cuối cùng ở Ducie này thật khủng khiếp. Chuyện ngủ nghỉ là không thể nào; anh thậm chí chẳng buồn giả vờ lên giường đi ngủ, mà cứ đi qua đi lại trong phòng suốt đêm, hoặc có lúc kiệt sức lại ngả người lên chiếc ghế dài đầy trằn trọc. Thỉnh thoảng, anh phá vỡ sự đơn điệu ấy bằng cách đặt môi lên những bức vẽ mang tên cô; rồi chìm đắm vào dòng suy tưởng miên man, anh tìm kiếm chút khuây khỏa khi hồi tưởng lại những khoảnh khắc ban sáng, từng cử động của cô, từng lời cô nói, từng ánh nhìn từng làm bừng sáng tâm hồn anh. Mọi nỗ lực tìm kiếm sự an ủi trong niềm tin ngây thơ rằng mình không phải là kẻ vô nghĩa trong mắt cô đều trở thành vô ích. Thậm chí, niềm tin rằng tình cảm của anh đã được đáp lại, trong hoàn cảnh ngặt nghèo này, dẫu có xiết bao ngọt ngào đi nữa, thì cũng chỉ càng làm dấy lên thêm những âu lo và rối bời. Anh nhấc một cuốn sách từ chiếc kệ đơn treo trên vách tường; đó là một tập tiểu thuyết Corinne. Sự hùng biện nồng nhiệt của nữ thi sĩ đã thăng hoa nỗi niềm của anh; và dù không làm xáo trộn tâm trạng đang kích động, nó phần nào xoa dịu sức căng trong tâm hồn, bận rộn trí tưởng tượng của anh với những cảm xúc khác dẫu có đôi nét tương đồng. Khi đọc sách, tâm trí anh trở nên tĩnh lặng hơn và tình cảm cũng sâu sắc hơn, để rồi đến khi ngọn đèn trong phòng trở nên nhợt nhạt dưới ánh bình minh phớt tím, tâm hồn anh dường như bình yên đến mức anh khép sách lại, và dẫu giấc ngủ vẫn là điều không thể, anh vẫn giữ được sự điềm tĩnh và chìm đắm trong suy tư.

Khi những âm thanh đầu tiên báo hiệu có người trong nhà bắt đầu thức dậy, anh rời khỏi phòng, và sau một hồi vất vả mới tìm được một cô hầu gái, nhờ sự giúp đỡ của cô mà anh trót lọt ra được khu vườn. Anh rảo bước ra cánh đồng hoang nơi hôm trước anh từng chú ý thấy một mặt hồ phẳng lặng. Mặt trời nhô lên chưa quá một giờ; đó là một buổi sáng trong lành và tươi tắn. Những người làm vườn vừa mới ra đồng. Bầu không khí trên đồng bằng đã vực dậy tinh thần anh, tiếng chim hót cùng những âm thanh thôn dã hòa theo bước chân người lao động mang lại cho tâm trí anh một cảm giác sảng khoái và thanh thản kỳ diệu. Thỉnh thoảng, anh nghe thấy tiếng súng của một thợ săn đi sớm, với anh đó luôn là âm thanh đầy phấn khích; nhưng khi đã lao mình xuống làn nước và chiến đấu với nguyên tố đầy cảm hứng ấy, mọi ưu phiền dường như tan biến. Vầng trán nóng hổi của anh trở nên mát lạnh và nhẹ nhõm, những bắp thịt ê ẩm bỗng trở nên khỏe khoắn và dẻo dai, tâm hồn mệt mỏi tràn ngập hy vọng và niềm vui. Anh chần chừ mãi trong thế giới lỏng lẻo và tràn trề nhựa sống ấy, đùa giỡn với dòng nước, bởi anh là một kình ngư giỏi và thạo bơi lội; và thường thì sau những đêm trác táng ở miền nam, anh vẫn thường tìm về nguồn nước tự nhiên này để tìm lại sức khỏe và sự tái sinh.

Mặt trời giờ đây đã nhô lên cao trên đường chân trời; chiếc đồng hồ của làng từ lâu đã điểm bảy giờ; Ferdinand cách Ducie Bower ba dặm. Đã đến lúc phải quay về, thế nhưng anh vẫn lê bước trên đường, vì không khí quá ngọt ngào và trong lành, cảnh vật quá đỗi nên thơ, và tâm trí anh, so với những cảm xúc vừa qua, lại vô cùng tĩnh lặng, thậm chí là hạnh phúc. Vừa lúc bước ra khỏi khu rừng và tiến vào khuôn viên Ducie, anh chạm trán Miss Temple. Cô sững người, và cô có lý do để làm vậy. Quả thực Ferdinand trông thật kỳ lạ; đầu trần, tóc tai bù xù, gương mặt bừng sáng vì vận động, nhưng thân hình lại diện nguyên bộ trang phục dạ hội mà anh từng dùng để thốt lên lời chúc ngủ ngon đầy dịu dàng với cô.

‘Thuyền trưởng Armine!’ Miss Temple thốt lên, ‘Anh dậy sớm thật đấy, tôi thấy thế.’

Ferdinand có chút bối rối. ‘Sự thật là,’ anh đáp, ‘tôi hoàn toàn chưa đi ngủ. Tôi không thể chợp mắt; lý do vì sao, chính tôi cũng chẳng rõ: có lẽ buổi tối vừa qua quá hạnh phúc để kết thúc bằng một điều bình thường như thế; thế nên tôi lẻn khỏi phòng ngay khi có thể mà không làm phiền đến gia đình cô; và tôi đã đi bơi, việc đó luôn làm tôi sảng khoái hơn là ngủ.’

‘Chà, tôi thì không đời nào chịu hy sinh giấc ngủ của mình, dẫu chỉ để đổi lấy những giấc mơ.’

‘Tôi hy vọng chúng là những giấc mơ đẹp. “Những giấc mộng hồng và giấc ngủ nhẹ nhàng” vốn dành cho những tiểu thư xinh đẹp như cô.’

‘Tôi rất biết ơn vì mình luôn thực hiện được mong ước của nhà thơ; và hơn thế nữa, tôi thức dậy chỉ để hái hoa hồng: anh nhìn đây!’

Cô chìa về phía anh một bông hoa.

‘Tôi xứng đáng nhận được nó,’ Ferdinand nói, ‘bởi tôi chưa từng quên món quà đầu tiên của cô;’ và anh trao lại cho cô bông hoa hồng mà cô đã tặng anh vào ngày đầu tiên anh đến thăm. ‘Nó đã héo tàn rồi,’ anh nói thêm, ‘nhưng ít nhất với tôi thì vẫn vô cùng ngọt ngào.’

‘Giờ thì nó là của tôi rồi,’ Henrietta Temple nói.

‘Ồ! Cô sẽ vứt nó đi cho mà xem.’

‘Anh nghĩ tôi vô tâm đến thế sao?’

‘Nó không thể mang ý nghĩa đối với cô giống như đối với tôi được,’ Ferdinand đáp.

‘Nó là một vật kỷ niệm,’ Miss Temple nói.

‘Kỷ niệm về cái gì, và của ai?’ Ferdinand gặng hỏi.

‘Về tình bạn và một người bạn.’

‘Được làm bạn của Miss Temple quả là một vinh hạnh.’

‘Tôi rất vui vì anh nghĩ thế. Tôi tin là mình rất kiêu kỳ, nhưng quả thực tôi thích được——-yêu mến.’

‘Vậy thì cô luôn có thể đạt được điều mình muốn một cách dễ dàng.’

‘Giờ thì tôi nghĩ chúng ta là những người bạn rất tốt,’ Miss Temple nói, ‘nếu xét đến việc chúng ta chỉ mới quen nhau trong một thời gian ngắn. Nhưng ngài cha lại rất quý anh.’

‘Tôi vừa vinh dự lại vừa hạnh phúc trước thiện ý của một người đáng mến như ông Temple. Tôi có thể đoan chắc với con gái của ông rằng tình cảm ấy là từ hai phía. Ý kiến của cha cô ảnh hưởng rất lớn đến cô sao?’

‘Trong mọi chuyện. Ông là một người cha vô cùng nhân từ, nên sẽ là sự vô ơn tột cùng nếu không dành trọn vẹn tình cảm cho ông.’

‘Ông Temple quả là một người đáng ghen tỵ.’

‘Nhưng Thuyền trưởng Armine cũng hiểu được niềm hạnh phúc khi có một đấng sinh thành yêu thương mình. Tôi yêu cha tôi cũng như anh yêu mẹ mình vậy.’

‘Tuy nhiên, sống đến chừng này tuổi, tôi nhận ra rằng không có ý kiến của ai có thể chi phối mình trong mọi chuyện; tôi nhận ra rằng ngay cả tình mẫu tử thiêng liêng, và Chúa biết tình cảm của tôi đối với mẹ vốn dĩ vô cùng sâu sắc, rốt cuộc cũng chỉ như ánh trăng nhợt nhạt khi đặt lên bàn cân so sánh với———’

‘Kìa! cha đang vẫy tay chào chúng ta từ cửa sổ kìa. Chúng ta hãy chạy lại gặp cha đi.’