LÃNH CHÚA MONTFORT hầu như chẳng mảy may nản lòng sau cuộc gặp gỡ với tiểu thư Temple. Ngài là một người vô cùng tin tưởng vào sức mạnh của thời gian. Thật phi lý khi cho rằng một người trẻ tuổi và tài năng như Henrietta lại có thể mãi quả quyết rằng cuộc đời mình đã chấm dứt chỉ vì những rung động tình cảm của cô từng tan vỡ bởi một mối tình vốn dĩ vừa mớiớm và vắn số. Lãnh chúa Montfort khác với đa số đàn ông ở điểm này: việc ý thức được về mối tình ấy thậm chí chẳng mang lại cho ngài lấy một chút đau đớn. Thật vậy, ngài vẫn thích chiếm lấy trái tim của một người phụ nữ như tiểu thư Temple — người dẫu chưa từng đánh mất đi sự thuần khiết bẩm sinh và nét tươi trẻ nguyên sơ trong tâm hồn, nhưng ít nhiều đã thấu hiểu được phần nào những uẩn khúc của ác cảm tình trường — hơn là một kẻ quá ngây thơ trước sự đời, để rồi có thể trao cho ngài một trái tim ít từng trải hơn thật đấy, nhưng lại chẳng hề trong trắng hơn. Ngài đinh ninh rằng tình cảm của Henrietta, một khi đã giành được, sẽ hoàn toàn đáng tin cậy, và quá khứ đau thương kia sẽ chỉ khiến cô càng thêm trân quý lòng tận tụy cao cả của ngài, để rồi giữa muôn vàn nhân vật rực rỡ và cảnh ngộ quyến rũ trên cõi đời này, cô sẽ bám chặt lấy ngài bằng một niềm biết ơn sâu sắc hơn và một nỗi ái ân gắn bó hơn. Thế nhưng, Lãnh chúa Montfort lại là một người giàu cảm xúc và có gu thẩm mỹ vô cùng tinh tế. Ngài mang một tâm hồn lãng mạn chẳng kém gì Ferdinand Armine; thế nhưng với Lãnh chúa Montfort, cuộc sống chính là sự lãng mạn của lý trí, còn với Ferdinand, đó là sự lãng mạn của trí tưởng tượng. Ngài nhạy bén trước mọi sự bất toàn trong bản tính con người, nhưng ngài đồng thời cũng ghi nhận trọn vẹn những phẩm chất cao quý của bản tính ấy. Ngài quan sát tinh tế, tính toán tường tận, và kết quả ngài thu về phần lớn là hạnh phúc. Ngược lại, Ferdinand chẳng thèm quan sát hay tính toán. Trí tưởng tượng của chàng vẽ nên bao ảo ảnh, và những đam mê bồng bột của chàng thì luôn vùng vẫy để biến chúng thành hiện thực.

Dù Lãnh chúa Montfort cẩn trọng tránh né việc theo đuổi chủ đề vẫn luôn ngự trị trong tâm trí mình, ngài lại có một đồng minh vô cùng sắc bén và tháo vát là ông Temple. Quý ông ấy không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để vun đắp cho mối nhân duyên của lãnh chúa, trong khi bề ngoài chỉ ra vẻ đang bênh vực cho chính quyền lợi của mình; và đây chính là phương cách khôn khéo nhất để chi phối phán đoán của cô con gái.

Henrietta Temple, người con gái hiếu thảo và mực thước nhất, khi ngồi ngẫm nghĩ, đôi lúc đã tự hỏi liệu bản thân có đang đúng đắn hay không — khi mà từ một cảm giác mà cô vẫn cố gắng tự nhủ chỉ là một nỗi u uất bệnh hoạn — lại chối bỏ việc mang lại hạnh phúc cho người cha hằng yêu thương cô sâu sắc đến vậy? Hoàn cảnh và tâm tư của cô chưa từng bị che đậy. Quá khứ cũng chẳng hề có sự dối lừa nào. Lãnh chúa Montfort biết hết thảy mọi chuyện. Cô từng nói với ngài rằng cô chỉ có thể trao đi một tâm hồn đã vỡ nát. Lãnh chúa Montfort chỉ khao khát được xoa dịu nó. Cô hãy còn trẻ. Xác suất để cái chết mà cô từng mỏi mòn mong mỏi rủ lòng đoái hoài đến cô là không cao. Chẳng lẽ cô cứ phải sống mãi cuộc đời thế này ư? Chẳng lẽ cha cô sẽ phải trải qua quãng đời dài dằng dặc phía trước trong việc phụng dưỡng những hờn giỗi mệt mỏi của một kẻ bệnh tật hay cằn nhằn? Đây quả là một sự đền đáp xót xa cho tất cả những gì ngài đã hy sinh: một cái kết u ám cho mọi niềm hy vọng rực rỡ của người. Và nếu cô có thể một lần đồng ý hòa quyện cuộc đời mình với một ai khác, thì liệu có bóng hồng hay trang nam nhi nào đưa ra được những lời cầu hôn có thể đảm bảo cho sự bình yên, hay thậm chí là hạnh phúc của cô, sánh ngang với những gì mà Lãnh chúa Montfort đang ngỏ lời? À! Nào có ai sánh kịp ngài? Vừa nhã nhặn, vừa hào phóng, lại vô cùng cuốn hút! Chính trong tâm trạng ấy, Henrietta đôi khi sẽ quay sang với một ánh nhìn đong đầy trìu mến và biết ơn hướng về sinh linh dường như chỉ vì sự khuây khỏa và hạnh phúc của cô mà đang hít thở giữa cõi đời này. Nếu việc bị bỏ rơi là một nỗi đau đớn tột cùng, thì việc được nâng niu ít ra cũng mang lại niềm an ủi lớn lao. Và ai là kẻ đang nâng niu cô? Chính là một người được tất cả mọi người ngưỡng mộ; một người mà để có được sự tán thưởng, hay thậm chí chỉ là một ánh mắt chú ý của ngài, biết bao phụ nữ đã phải thở dài ao ước. Trước khi quen biết Montfort, cô là ai chứ? Nếu không biết Montfort, thì dẫu ở hiện tại này, cô sẽ ra sao? Cô nhớ lại những giờ phút quằn quại, những ngày dài đằng đẵng đầy hổ thẹn đắng cay, những khoảng thời gian tẻ nhạt, mệt mỏi, ảm đạm, tuyệt vọng và vô vị từng là định mệnh của cô khi nằm trên chiếc ghế dài đơn độc ở Pisa, chìm đắm trong mối tình lãng mạn với Armine cùng mọi niềm đam mê của nó; cùng cái kết cục ở Ducie với đủ mọi sự đê hèn. Và giờ đây, chẳng có lấy một khoảnh khắc nào thiếu vắng sự ân cần, sự đồng cảm, sự quan tâm chu đáo cùng những niềm vui vô tư lự. Nếu cô có hờn dỗi cằn nhằn, chẳng ai mảy may phàn nàn; nếu cô có đổng đảnh, ai nấy đều nhượng bộ những phút ngẫu hứng của cô; còn nếu cô mỉm cười, mọi người đều hạnh phúc. Ôi Montfort thân yêu, cao quý, chính phép màu của ngài đã tạo nên sự đổi thay này! Và tất cả những nỗ lực tuyệt vời ấy được thực hiện vì ai? Vì một kẻ từng bị người khác giễu cợt, ruồng bỏ, phản bội! Thế mà Montfort vẫn thấu tỏ. Ngài hiến dâng cuộc đời mình để an ủi một người phụ nữ bị khinh miếu. Tựa vào cánh tay của Lãnh chúa Montfort, Henrietta Temple hoàn toàn có thể đối mặt với ánh nhìn của Ferdinand Armine và người vợ giàu có của chàng, chí ít là mà không phải cảm thấy bản thân mình đáng thương hại!

Thời gian thấm thoắt trôi qua. Mùa xuân nước Ý với tất cả sự tráng lệ của nó đang bừng sáng trên những cung điện nguy nga và vùng bờ biển tím thẫm của Naples. Lãnh chúa Montfort và những người bạn đang trên đường trở về từ Capua trên chiếc thuyền buồm của ngài. Tiểu thư Temple ngồi giữa người cha và vị chủ nhân của chuyến đi. Khí hậu vùng Ausonian, khung cảnh tuyệt mỹ, bầu không khí ngọt ngào — tất cả đã hòa quyện lại để tạo nên một ngày tràn ngập niềm vui thích khôn tả. Henrietta Temple không sao kìm nén được việc bày tỏ sự hân hoan của mình. Ánh mắt cô lấp lánh như vì sao mai rực sáng trên những dãy núi huy hoàng; đôi má cô rạng rỡ hệt như ánh hoàng hôn.

"Ồ! Hôm nay mới tuyệt vời làm sao!" cô thốt lên.

Cái siết tay nhẹ nhàng nhắc nhở cô rằng câu cảm thán của mình đã đem lại niềm hạnh phúc xiết bao cho một người đồng hành. Với một trái tim thổn thức, Lãnh chúa Montfort tựa người ra phía sau mạn thuyền; thế nhưng, trước khi vầng thái dương buổi sớm kịp trải những tia nắng rực rỡ lên khắp thành phố, Henrietta Temple đã là người vợ đính ước của ngài.