Miss Temple đã chạy lên lầu để cởi mũ; Ferdinand đứng sưởi trước đống lửa củi trong phòng khách. Ngọn lửa trong trẻo và thơm ngát mang lại cảm giác dễ chịu sau bầu trời u ám của chuyến đi vốn có phần lạnh lẽo. Chàng đang chìm đắm trong những nét quyến rũ của nàng Henrietta yêu kiều và mong ngóng nàng quay lại, thì nàng bước vào; thế nhưng sự xuất hiện của nàng lại khiến chàng ngập tràn lo âu. Nàng tái nhợt, đôi môi gần như trắng bệch như trán. Một vẻ kinh hãi hằn lên trên gương mặt đang chấn động của nàng. Chưa kịp để chàng cất lời, nàng đã đưa tay ra đón lấy bàn tay đang chìa sẵn của chàng. Bàn tay ấy lạnh ngắt và run rẩy.
“Lạy Chúa! Em bị ốm sao!” chàng thốt lên. “Không!” nàng thì thầm yếu ớt, “không phải ốm.” Rồi nàng khựng lại nghẹn ngào, cúi gằm đầu với đôi mắt dán chặt xuống mặt đất.
Lương tâm Ferdinand nhói lên. Phải chăng nàng đã nghe thấy———
Nhưng những lời dịu dàng của nàng đã trấn an chàng. “Xin lỗi anh, người yêu dấu,” nàng nói; “Em đang xúc động; chẳng mấy chốc em sẽ thấy khá hơn.”
Chàng siết chặt bàn tay nàng trong lúc nàng tựa đầu vào vai chàng. Sau vài phút im lặng đến xé lòng, nàng cất giọng nghèn nghẹn: “Cha sẽ về vào ngày mai.”
Ferdinand tái mặt đi chẳng kém gì nàng; máu dồn cả về tim, toàn thân chàng run lẩy bẩy, đầu gối khuỵu xuống, bàn tay buông thõng suýt chẳng giữ nổi tay nàng; chàng không thốt nên lời. Mọi hệ lụy có thể xảy ra từ cuộc trở về này bỗng lóe lên trong tâm trí, hiện ra với một vẻ đáng sợ ngập tràn trí tưởng tượng đầy lo âu của chàng. Chàng không thể gặp ông Temple; điều đó là hoàn toàn không thể. Kiểu gì cũng sẽ phải diễn ra một lời giải thích ngay lập tức và không thể tránh khỏi, và điều đó chắc chắn sẽ đẩy nhanh kết cục bại lộ bi thảm. Mục tiêu lớn nhất lúc bấy giờ là ngăn chặn mọi cuộc tiếp xúc giữa ông Temple và Sir Ratcliffe trước khi Ferdinand kịp thổ lộ hoàn cảnh của mình với cha. Lúc này, chàng mới ước sao mình đừng hoãn chuyến đi tới Bath! Giá như chàng rời khỏi Armine ngay khi vừa nhận ra cái thực tế phũ phàng ấy, thì tương lai xé lòng giờ đây đã là quá khứ, những cảnh tượng sắp sửa diễn ra dù khủng khiếp đến đâu cũng đã qua đi; biết đâu giờ này chàng đã ở Ducie với một tâm hồn thanh thản, một mục đích thẳng thắn, chẳng phải vướng bận khó khăn nào ngoài những điều tất yếu nảy sinh từ lòng quan tâm tự nhiên của ông Temple dành cho hạnh phúc của con gái mình. Những điều đó, dẫu khó bề đối phó, nhưng so với sự rối ren trong hoàn cảnh hiện tại của chàng thì cũng chẳng thấm vào đâu. Ferdinand dìu Henrietta ngồi xuống, trùm lên người nàng trong sự im lặng đầy bấn loạn — điều mà nàng chỉ đinh ninh là do chàng đồng cảm với nỗi khổ tâm của mình, nhưng thực chất, nó bắt nguồn từ sự do dự trong mục đích của bản thân chàng, cùng sự rối trí của một bộ óc đang phải vắt kiệt để tìm kiếm những mưu kế liều lĩnh.
Trong lúc đang trăn trở suy tính về con đường mình phải đi, chàng ngồi xuống chiếc ghế dài đặt chân của nàng, áp môi lên tay nàng trong khi huy động mọi tiềm năng của trí tưởng tượng. Cuối cùng, chàng nhận ra rằng cách duy nhất để có thêm thời gian và tự bảo vệ bản thân trước những lời giải thích nguy hiểm lúc này là lôi kéo Henrietta vào một cuộc đính ước bí mật. Chàng thừa hiểu việc thực hiện điều này vô cùng khó khăn. Miss Temple hết mực hiếu thảo với cha; và dẫu có lúc bị cuốn đi bởi sức mạnh tối thượng của một thứ tình yêu không thể chối từ để rồi vướng vào một lời hẹn ước không có sự chấp thuận của đấng sinh thành, thì sự xao xuyến hiện tại đã thể hiện rõ ràng nỗi dằn vặt sâu sắc của nàng rằng bản thân đã hành xử với cha không đúng với tinh thần tận tụy trước nay vốn kiên định và thanh bạch; rằng dẫu không hẳn là vô duyên, thì cách cư xử của nàng trông cũng thật thiếu suy nghĩ, bồng bột, thậm chí có thể coi là vô tình. Vô tình ư! Gì cơ, đối với người cha ấy, người cha góa vợ và hết mực yêu thương ấy, người mà nàng là đứa con duy nhất và được nuông chiều hết mực! Mọi ân nghĩa, mọi sự chăm sóc không quản ngày đêm, mọi nỗi lo âu, niềm cảm thông sẵn có, sự canh chừng cho từng trò tiêu khiển, sự thoải mái và hạnh phúc của nàng, sự thận trọng trong những lúc ốm đau, niềm tự hào về nhan sắc, tài năng cùng tình cảm của nàng, những nụ cười và giọt nước mắt của suốt một chuỗi năm tháng dài đằng đẵng, tất cả lần lượt hiện qua tâm trí nàng, cho đến khi cuối cùng, nàng giật mạnh tay khỏi cái nắm của Ferdinand, chắp hai tay lại, bật ra một tiếng thở dài cay đắng, sâu thẳm và đầy đau đớn khiến chàng phải bật dậy khỏi ghế.
“Henrietta!” chàng thốt lên, “Henrietta dấu yêu của anh!”
“Hãy để mặc em,” nàng đáp, với giọng điệu gần như nghiêm khắc.
Chàng đứng dậy, đi qua đi lại căn phòng, bị bủa vây bởi những cảm xúc giằng xé. Sự cay nghiệt trong giọng nói ấy — thứ giọng từ trước đến nay vẫn lọt vào tai chàng dịu ngọt như tiếng hót của loài chim mùa hè — khiến chàng bàng hoàng tột độ. Ý nghĩ đã làm phật lòng nàng, làm tổn thương nghiêm trọng đến nàng, ý nghĩ trở thành một kẻ đáng ghét dẫu chỉ trong khoảnh khắc đối với nàng, với Henrietta, với vị thần linh mà trí tưởng tượng sùng bái của chàng luôn bám víu bằng thứ tình cảm ngập tràn ngây ngất, kẻ mà nói không ngoa rằng chàng sống và tồn tại là nhờ từng nụ cười và tiếng nói của nàng, ý nghĩ ấy thật quá khủng khiếp để có thể suy nghĩ, quá không tài nào chịu nổi để mà tồn tại. Mọi rắc rối, mọi lo toan, mọi nỗi buồn sắp sửa ập đến bỗng tan biến vào hư vô khi đem ra so sánh với biến cố bất ngờ và đột ngột này. Ồ! Nỗi bất hạnh trong tương lai là gì, ngày mai dẫu có nặng nề đau khổ đến đâu thì thấm vào đâu so với nỗi đau đớn quằn quại của hiện tại? Chừng nào nàng còn mỉm cười, mọi khó khăn dường như đều có thể vượt qua; chừng nào chàng còn có thể lắng nghe những lời dịu dàng của nàng, thì chẳng có nghịch cảnh nào mà chàng không thể đương đầu. Mặc cho chuyện gì xảy ra, ngự trị trong cung điện trái tim nàng, chàng là một vị vua có thể thách thức cả thế giới cầm vũ khí chống lại mình; nhưng một khi bị hất cẳng khỏi chiếc ngai vinh quang ấy, chàng chỉ là một kẻ lang thang không hy vọng, không mục đích, không khát koh; u tối, rụt rè, kiệt sức và tan nát cõi lòng!
Và nàng đã bảo chàng rời đi. Rời đi! Henrietta Temple đã bảo chàng rời đi ư! Chàng có đang sống không? Đây có phải là thế giới mà chỉ vài giờ trước thôi chàng vẫn còn đang hít thở và tạ ơn Chúa vì được hít thở hay không? Chuyện gì đã xảy ra vậy? Biến cố kỳ lạ nào, phép màu nào đã xảy ra để tạo nên sự thay đổi khủng khiếp và điềm gở này? Tại sao, nếu nàng đã biết hết mọi chuyện, nếu nàng bất chợt phải chia sẻ nỗi đau đớn sắc nhọn và dai dẳng vẫn luôn gặm nhấm trái tim thầm kín của chính chàng ngay cả giữa những niềm vui; nếu chàng đã thổ lộ với nàng, nếu ai đó đã phản bội chàng mà hé lộ bí mật đau đớn ấy, liệu nàng có thể nói nhiều hơn thế được không? Chà, chính vì muốn né tránh điều này, chính vì muốn tha cho bản thân thảm kịch kinh hoàng này mà chàng đã tự đẩy mình vào những rắc rối đau đớn và không lối thoát. Và giờ đây chúng chắc chắn đã trở thành không lối thoát; bởi vì lúc này, nguồn cảm hứng từng thôi thúc chàng thực hiện những chiến công hiển hách ấy đang ở đâu? Làm sao chàng có thể tiếp tục đấu tranh với số phận của mình? Tất cả những gì còn lại với chàng lúc này chỉ là cái chết; và trong cơn cuồng loạn của cảm giác, cái chết dường như lại là cái kết đáng mong chờ nhất.
Tâm trạng của một kẻ đang yêu vốn cực kỳ nhạy cảm. Bị tổn thương và khốn khổ, vào bất cứ thời điểm nào khác, trong một phút giây yêu đương mệt mỏi, Ferdinand có lẽ đã ngay lập tức bỏ đi trước mặt người tình đã đối xử với mình bằng sự cay nghiệt bất ngờ và bất công đến thế. Nhưng ý nghĩ về ngày mai, niềm xác tín đau buồn rằng đây là cơ hội cuối cùng để hai người được yên tĩnh trò chuyện bên nhau, ký ức về việc dẫu thế nào thì cuộc chia tay tạm thời của họ cũng đang cận kề; tất cả những cân nhắc ấy đã kìm hãm bốc đồng ban đầu của chàng. Hơn nữa, phải thừa nhận rằng không chỉ một lần chàng nhận thấy việc để Henrietta đối mặt với cha trong tâm trạng hiện tại là điều hoàn toàn bất khả thi. Với tinh thần kiên quyết, cảm xúc mãnh liệt cùng sự khó khăn trong việc che giấu tình cảm của nàng; lại thêm nỗi đau nhói vì ý thức được việc đã chia tay Ferdinand trong cơn giận dữ và đối xử bất công với chàng; và do đó, nàng càng thêm nôn nóng muốn đẩy mọi việc đến cao trào, một cuộc đụng độ gần như chắc chắn sẽ lập tức xảy ra; và Ferdinand cảm thấy chùng lòng trước hậu quả của bất kỳ lời giải thích nào vào lúc này.
Ferdinand thật bất hạnh! Chàng ngỡ như mình chưa từng biết đến đau khổ là gì trước cuộc đời này. Chàng vò đầu bứt tai trong tuyệt vọng; tâm trí dường như sắp rời bỏ chàng. Bỗng nhiên chàng khựng lại; chàng nhìn Henrietta; mặt nàng vẫn tái nhợt, đôi mắt dán chặt vào lớp than hồng sắp tàn trong lò sưởi, tư thế không đổi. Hoặc là nàng không ý thức được sự hiện diện của chàng, hoặc là nàng không muốn nhận ra điều đó. Đang nghĩ gì vậy trời?
Vẫn là về cha nàng ư? Có lẽ nàng đang đem người bạn tri kỷ đầy yêu thương và trung thành suốt cuộc đời mình — kẻ mà nàng mang ơn nghĩa không tài nào đong đếm được — ra so sánh với người quen mới chớp nhoáng mà trong một phút giây mất trí, nàng đã trao trọn tình yêu đáng lẽ phải dùng để đáp đền công ơn ấy. Có lẽ, với tâm lý tự đày đọa bản thân, nàng đang dựng lên trước mặt kẻ xa lạ đã thành công rực rỡ này mọi bóng ma đe dọa của sự nghi kỵ, bất tín và lừa dối; gợi nhắc lại trong trí nhớ những câu chuyện quá đúng đắn và quá thường tình về sự giả dối và vong ân bội nghĩa của đàn ông; rồi tự hành hạ bản thân bằng hình ảnh chính mình, nạn nhân đáng đời trước sự cay nghiệt, hờ hững hoặc ruồng rẫy của hắn ta. Và khi đã vừa làm tổn thương vừa khiến trí tưởng tượng của mình hoảng sợ bởi những hình ảnh đau lòng và suy đồi ấy, kiệt sức vì những muộn phiền tưởng tượng và khao khát được an ủi trong nỗi tuyệt vọng tối tăm, có lẽ nàng đã quay trở lại với nguyên nhân hãy còn vô tội gây ra nỗi buồn và sự lo lắng của mình, rồi tự trách bản thân vì đã tàn nhẫn và bất công khi trút lên đầu chàng những hệ quả đơn thuần từ tâm trạng thất thường và bệnh hoạn của chính nàng. Có lẽ nàng đã nhớ lại sự ân cần trước sau như một, sự ngưỡng mộ không ngớt của chàng; có lẽ nàng đã hồi tưởng những lời lẽ nồng cháy từng làm rung động trái tim mình, những ánh mắt đắm say tình ái từng giữ chặt ánh nhìn của nàng đầy mê hoặc. Có lẽ nàng đã triệu hồi lại hình dáng mà dạo gần đây nàng vẫn thường ngắm nghía trong cơn say đắm của tình yêu, hình dáng rực rỡ biết bao vẻ đẹp, tỏa sáng biết bao nét duyên, tô điểm bởi ngần ấy sự thông minh và được tôn thánh bởi mọi liên tưởng lãng mạn có thể làm tan chảy trái tim hay nhào nặn tâm hồn người phụ nữ; có lẽ nàng đã gọi về hình ảnh này, vị thần tượng của lòng mình, rồi lao trở lại bàn thờ trong sự ngây ngất của lòng sùng kính.
Bóng chiều đang buông xuống nhanh chóng, rèm cửa sổ vẫn chưa được kéo lại, ngọn lửa trong lò đã tắt lịm. Ánh sáng chập chờn rọi lên gương mặt trang nghiêm của Henrietta Temple, lúc chìm trong bóng tối, lúc lại bừng sáng thoáng qua bởi ngọn lửa chập chờn.
Đột nhiên chàng bước tới, với những bước chân nhẹ đến mức không một tiếng động, quỳ xuống bên cạnh nàng, và dù không dám chạm vào tay nàng, chàng áp môi lên cánh tay nàng, với đôi mắt đẫm lệ và giọng điệu đầy sầu muộn dịu dàng, thì thầm: “Anh đã làm gì sai chứ?”
Nàng quay đầu lại, đôi mắt chạm vào mắt chàng, một vẻ biểu cảm hoảng sợ, ngạc nhiên và vui sướng đan xen lướt qua gương mặt nàng; rồi, bật khóc nức nở, nàng quàng tay ôm lấy cổ chàng, vùi mặt vào ngực chàng.
Chàng không làm gián đoạn sự bộc lộ những cảm xúc bị kìm nén bấy lâu của nàng. Trái tim đang đập rộn ràng của chàng đáp lại tâm hồn đang cuộn trào của nàng. Cuối cùng, khi sức mạnh của tình yêu mãnh liệt trong nàng đã vơi bớt phần nào, khi tiếng nấc nghẹn ngào đã dịu lại thành những tiếng thở dài nhè nhẹ, và chàng chốc chốc lại cảm nhận được áp lực từ đôi môi ngọt ngào của nàng đang đóng ấn tình yêu đầy ân hận cùng sự hối lỗi đáng yêu lên ngực mình, chàng mới dám cất lời: “Ôi! Henrietta của anh, em đã không hoài nghi Ferdinand của mình đấy chứ?”
“Ferdinand dấu yêu, anh quá tốt, quá tử tế, quá hoàn hảo, còn em thì thật hư đốn.”
Nắm lấy bàn tay nàng và phủ lên đó những nụ hôn, chàng cất giọng rõ ràng nhưng vô cùng trầm tĩnh: “Bây giờ hãy nói cho anh nghe, tại sao em lại đau khổ?”
“Cha,” Henrietta thở dài, “cha yêu dấu ơi, tại sao lại có ngày em lại phải buồn rầu khi gặp lại người chứ!”
“Và cớ sao người cưng của anh lại phải buồn lòng?” Ferdinand cất lời.
“Em chẳng biết nữa; em tự hỏi bản thân, em đã làm gì sai? Em có gì phải sợ? Yêu đâu phải là tội lỗi; đó có thể là một bất hạnh; Chúa biết rằng tối nay em đã suýt cảm thấy nó đúng là như thế. Nhưng không, em chưa bao giờ tin rằng yêu anh lại là điều sai trái hay bất hạnh cả.”
“Cầu Chúa chúc phúc cho em vì những lời ngọt ngào ấy,” Ferdinand đáp. “Nếu trái tim anh có thể làm em hạnh phúc, thì hạnh phúc sẽ là định mệnh của em.”
“Đó chính là định mệnh của em. Em rất hạnh phúc, hoàn toàn hạnh phúc, và biết ơn vì hạnh phúc của mình.”
“Và cha em — cha của chúng ta, hãy để anh gọi ngài như thế [nàng siết chặt tay chàng khi chàng thốt lên câu này] — ngài cũng sẽ hạnh phúc chứ?”
“Em rất mong là thế.”
“Nếu việc làm tròn bổn phận của anh có thể khiến ngài mãn nguyện,” Ferdinand tiếp lời, “ông Temple sẽ không phải hối hận vì rể hiền của mình đâu.”
“Ôi! Đừng gọi ngài là ông Temple; hãy gọi là cha đi. Em thích nghe anh gọi ngài là cha lắm.”
“Thế thì điều gì khiến đứa trẻ của anh phải lo sợ vậy?”
“Em hầu như chẳng rõ,” Henrietta đáp với giọng ngập ngừng. “Em nghĩ... em nghĩ đó là sự bất thình lình của tất cả chuyện này. Ngài đi rồi lại về; ngài đi rồi lại về; và mọi chuyện cứ thế diễn ra. Lại trong một khoảng thời gian quá ngắn ngủi nữa chứ, Ferdinand. Đó là cả một đời người đối với chúng ta; còn với ngài, em sợ rằng,” và nàng giấu mặt đi, “nó chỉ vỏn vẹn... trong hai tuần.”
“Chúng ta đã gặp nhau nhiều hơn, và hiểu nhau nhiều hơn trong hai tuần này, hơn mức mà chúng ta có thể làm được trong một mối quan hệ quen biết kéo dài cả đời người.”
“Đúng thế, đúng là như vậy thật. Chúng ta cảm thấy thế, Ferdinand, bởi vì chúng ta thấu hiểu điều đó. Nhưng cha sẽ không cảm nhận giống như chúng ta: chúng ta không thể mong đợi ngài cảm nhận giống như mình. Ngài không hiểu Ferdinand của em như em hiểu chàng. Hơn nữa, dù cha là người cha thương yêu, tử tế và chiều chuộng nhất trên đời, dù ngài chẳng mưu cầu điều gì ngoài hạnh phúc của em và chỉ sống vì đứa con gái duy nhất của mình, thì dĩ nhiên cha không còn trẻ trung như chúng ta. Ngài cũng là cái gọi là một người từng trải. Ngài đã từng trải qua rất nhiều; ngài đã định hình những quan điểm của mình về con người và cuộc đời. Chúng ta không thể mong đợi ngài thay đổi chúng vì lợi ích của anh, ý em là vì lợi ích của chúng ta. Những người từng trải thường sống thực tế và lọc lõi. Em không nghĩ lúc nào họ cũng đúng; bản thân em không tin vào sự bất khả sai lầm của họ. Chẳng có ai thông minh và sáng suốt hơn cha. Không ai chu đáo hơn ngài. Nhưng có những tính cách vô cùng hiếm có đến mức những kẻ từng trải không đưa chúng vào các tính toán thông thường của họ, và con người anh chính là như thế, Ferdinand.”
Đến đây, Ferdinand có vẻ chìm đắm trong suy tư, nhưng chàng siết chặt tay nàng dẫu không nói lời nào.
“Ngài sẽ nghĩ rằng chúng ta quen nhau quá ngắn ngủi,” Miss Temple nói tiếp. “Ngài sẽ bực bội, có lẽ là hoảng hốt, khi em thông báo với ngài rằng em không còn thuộc về ngài nữa.”
“Vậy thì đừng thông báo cho ngài biết,” Ferdinand nói.
Nàng giật mình.
“Hãy để anh thông báo điều đó,” Ferdinand tiếp lời, chuyển hướng ý định của mình và dõi theo gương mặt nàng bằng một ánh nhìn kiên định.
“Ferdinand dấu yêu, lúc nào cũng sẵn sàng gánh vác mọi nhọc nhằn!” Miss Temple thốt lên. “Sao anh lại hào hiệp và tốt bụng đến thế! Không, tốt hơn là em nên nói chuyện này trước với cha. Tâm can em ơi, em sẽ chẳng bao giờ có điều gì giấu anh, và em tin chắc anh cũng sẽ chẳng bao giờ có bí mật nào giấu Henrietta của mình. Sức mạnh là ở đây; em không hề hối hận về quá khứ, em tự hào về điều đó; em là của anh, và em tự hào được làm của anh. Giá như quá khứ được lặp lại một lần nữa, em cũng sẽ không chùng bước. Nhưng em không thể giấu nổi lòng mình rằng, xét về phía cha, em đã không hành xử với ngài một cách thẳng thắn, tôn trọng hay tử tế. Yêu anh chẳng có gì là sai trái cả. Dẫu ngài có tiếc nuối đi chăng nữa, ngài cũng không thể trách cứ một việc như thế: nhưng ngài sẽ tiếc nuối, ngài sẽ trách móc, ngài có quyền vừa tiếc nuối vừa trách móc việc em làm nhiều hơn là yêu anh — đó là việc đính ước — mà không có lời khuyên, sự chấp thuận, sự thấu biết hay thậm chí là sự nghi ngờ nào từ ngài!”
“Em đang nhìn nhận tình cảnh của chúng ta quá mức phức tạp đấy,” Ferdinand đáp. “Sao em không để cha đỡ phải chịu đựng nỗi đau từ một thông báo như thế, nếu như nó thực sự đau đớn? Những gì đã diễn ra là giữa chúng ta với nhau, và đáng lẽ nên là chuyện giữa chúng ta với nhau. Nếu anh xin phép ngài để được trao cho em chiếc nhẫn đính hôn, và ngài gật đầu đồng ý, thì nghi thức đó chẳng phải là đã đủ rồi sao?”
“Em chưa bao giờ giấu giếm cha bất cứ điều gì,” Henrietta nói, “nhưng em sẽ nghe theo anh.”
“Vậy thì, hãy để mặc mọi thứ cho anh,” Ferdinand nói; “hãy để phán đoán của riêng Ferdinand dẫn đường cho em, hỡi Henrietta của anh, và hãy tin anh, mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa cả thôi. Anh sẽ là người thổ lộ tin tức này với cha em. Chúng ta quyết định thế nhé?” chàng hỏi dò.
“Đành vậy thôi.”
“Vậy thì vấn đề đặt ra là,” Ferdinand nói, “khi nào thì việc anh đưa ra lời thông báo ấy là thích hợp nhất. Bây giờ, cha em, Henrietta, một người từng trải, tất nhiên sẽ mong đợi rằng khi anh ngỏ lời, anh phải chuẩn bị sẵn sàng để trao đổi một cách dứt khoát với ngài về mọi vấn đề kinh doanh. Bằng không, ngài sẽ nghĩ rằng anh đang đùa giỡn với ngài. Đi gặp một người như cha em, một người từng trải sắc sảo và từng trải như ông Temple, xin phép được cưới con gái ngài mà không cho ngài thấy rằng bản thân đã chuẩn bị sẵn những phương tiện để lo cho một gia đình, thì chẳng khác nào hành động điên rồ. Ngài sẽ phật lòng với anh, ngài sẽ có thành kiến với anh. Do đó, trước tiên anh phải dàn xếp ổn thỏa mọi chuyện với Sir Ratcliffe.
Thành thật mà nói, anh chẳng có nhiều nhặn gì để dâng lên cha em cả; thế nhưng, tình yêu ngọt ít dấu yêu ạ, ít nhất cũng phải có vẻ bề ngoài của sự lo toan và vun vén chứ. Chúng ta không thể khiến cha em ghê tởm cuộc hôn nhân của mình được.”
“Ồ! Sao ngài có thể ghê tởm cơ chứ?”
“Em yêu ạ! Thế thì đây là điều anh đề xuất; rằng vì ngày mai chúng ta buộc phải tạm thời xa cách, anh nên tận dụng vài ngày tới để đến Bath và sắp xếp ổn thỏa mọi chuyện cho xong xuôi. Cho đến khi anh trở về, anh khuyên em đừng nói gì với cha cả.”
“Làm sao em có thể sống dưới một mái nhà với ngài trong hoàn cảnh thế này chứ?” Miss Temple thốt lên; “làm sao em có thể nhìn thẳng vào mắt ngài, làm sao em có thể trò chuyện với ngài với ý thức về một cuộc đính ước bí mật, với ký ức rằng trong suốt khoảng thời gian ngài dốc lòng dồn tình yêu thương cho em, thì trái tim em lại đang khao khát một kẻ khác, và rằng trong lúc ngài đang lên những kế hoạch cho sự gắn kết mai sau, thì em lại đang trăn trở, có lẽ là cho một cuộc chia ly vĩnh viễn!”
“Henrietta ngọt ngào, hãy nghe anh nói một lát nào. Giả sử tối qua anh đã rời xa em để đến Bath, chỉ vì mục đích này, như chính chúng ta từng nghĩ đến, và rằng cha em đã đến Ducie trước khi anh kịp quay lại để ngỏ lời: liệu em có gọi sự im lặng của mình trong hoàn cảnh đó là một cuộc đính ước bí mật không? Không, không, tình yêu dấu ơi; đó là sự lạm dụng từ ngữ đấy chứ. Đó chỉ là sự quan tâm tinh tế dành cho cảm xúc của đấng sinh thành mà thôi.”
“Ôi Ferdinand! Giá như chúng ta đã nên duyên vợ chồng và chẳng còn bận tâm lo lắng gì nữa!”
“Em sẽ không coi cuộc hôn nhân dự tính của chúng ta là một cuộc đính ước bí mật, nếu sau khi trải qua ngày mai với cha em, em mong đợi ngày mốt anh sẽ đến thông báo cho ngài về vị trí của chúng ta cơ mà. Nó có còn là một cuộc đính ước bí mật nữa không khi mà sáu hoặc bảy ngày nữa trôi qua rồi thông báo ấy mới diễn ra, thay vì chỉ một ngày? Henrietta của anh quả thực đang chiến đấu với những cái bóng đấy thôi!”
“Ferdinand, em không biết cách suy luận như anh; nhưng nghĩ đến điều này là em lại thấy bất an.”
“Ferdinand dấu yêu! Chỉ cần cảm nhận rằng em đang được yêu thương là đủ. Hãy nghĩ đi em, rồi sẽ đến ngày chúng ta mỉm cười trước mọi lo toan này. Mọi thứ rồi sẽ xuôi chèo mát mái và tất cả chúng ta sẽ cùng sống ở Armine, ông Temple và tất cả mọi người.”
“Cha cũng rất quý anh đấy, Ferdinand, em sẽ đau khổ lắm nếu anh làm ngài phật ý.”
“Chắc chắn anh sẽ làm thế nếu anh không nói chuyện với Sir Ratcliffe trước.”
“Anh thực sự nghĩ thế sao?”
“Anh thực sự chắc chắn.”
“Nhưng anh không thể viết thư cho Sir Ratcliffe hay sao, Ferdinand? Anh nhất thiết phải đi ư? Chúng ta thực sự phải xa nhau sao? Em không thể tin nổi; điều đó thật không thể tưởng tượng nổi; điều đó là bất khả thi; em không thể chịu đựng nổi.”
“Quả thực rất khủng khiếp,” Ferdinand nói. “Chỉ có ý niệm này mới khiến anh dung hòa được với sự thật phũ phàng: anh hiểu rõ tính cha mình; câu trả lời duy nhất của ngài cho một thông báo kiểu này sẽ là lệnh triệu tập ngay lập tức về bên cạnh ngài. Nào, chẳng phải tốt hơn là cuộc gặp gỡ này diễn ra vào lúc chúng ta buộc phải ở bên nhau ít hơn trước rất nhiều, còn hơn là vào một thời điểm muộn màng hơn, khi mà chúng ta có lẽ sẽ là những người bạn đồng hành thường trực dưới sự cho phép của cha mẹ hay sao?”
“Ôi Ferdinand! Anh dùng lý trí để suy luận, còn em chỉ biết cảm nhận.”
Một nhận xét như thế từ người tình nghe ra giống như một lời quở trách hơn là một lời khen ngợi. Trong trường hợp hiện tại, nó hướng về một người mà đặc điểm nổi bật có lẽ là sự nhạy cảm quá mức nguy hiểm; một người với những cảm xúc sâu sắc và mãnh liệt, thế nhưng lại có một tâm hồn vô cùng ngọt ngào và dịu dàng; có khả năng suy ngẫm sâu xa, nhưng luôn hành động theo sự bốc đồng của tình cảm, và sẵn sàng hy sinh mọi thứ vì trái tim mình bất cứ lúc nào. Viễn cảnh phải chia tay Henrietta, dẫu chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi đến đâu đi nữa, cũng là sự hành hạ tuyệt đối đối với chàng; chàng thấy thật khó khăn để hình dung sự tồn tại mà không có ảnh hưởng từ sự hiện diện thường trực của nàng: việc hai người phải rời xa nhau dẫu chỉ qua đêm thôi cũng được chàng cảm nhận như một sự thiếu thốn nặng nề. Quả thực, tiến trình duy nhất lúc bấy giờ có thể chuẩn bị và xoa dịu cho nỗi buồn sắp tới chính là sự buông thả chân thật những cảm xúc mà nó khơi gợi. Thế nhưng hãy nhìn chàng kìa, hãy nhìn nạn nhân bất hạnh của hoàn cảnh này kìa, kẻ bị buộc phải lừa dối — dẫu là vì hạnh phúc của chính nàng — người con gái mà chàng tôn thờ; kẻ buộc phải kìm nén trái tim mình trong giờ phút đau đớn này, kẻo chỉ vì một khoảnh khắc định mệnh mà đánh mất quyền kiểm soát lý trí; và trong khi bản thân nhận thức rõ rằng trên thế giới rộng lớn này có lẽ chẳng tồn tại một người đàn ông nào đang hy sinh vì người tình nhiều hơn thế, lại phải nhẫn nhịn đón nhận từ chính đôi môi nàng một nhận xét dường như đang quy chụp cho mình sự thiếu thốn tình cảm. Và thế là quá đủ; chàng lấy tay che mắt và cất giọng trầm đứt quãng: “Hỡi ơi! Henrietta của anh, nếu em biết hết mọi chuyện, em đã không thốt lên thế này!”
“Ferdinand của em,” nàng thốt lên, bị lay động bởi giọng điệu dịu dàng và sầu muộn ấy, “sao thế này? Anh khóc ư! Em đã nói gì, đã làm gì chứ? Ferdinand dấu yêu, đừng làm thế này nữa.” Và nàng quỳ sụp xuống trước mặt chàng, ngước nhìn gương mặt chàng bằng một thứ tình cảm đầy dò xét.
Chàng cúi đầu, áp môi lên trán nàng. “Ôi Henrietta!” chàng thốt lên, “chúng ta đã từng hạnh phúc biết bao!”
“Và vẫn sẽ hạnh phúc như thế thôi, người của em ạ. Đừng hoài nghi lời em, mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa cả thôi. Em xin lỗi, em thật khốn khổ vì đã làm anh buồn tủi tối nay. Em sẽ mãi nghĩ về điều đó khi anh đã đi rồi. Em sẽ nhớ mãi mình đã hư đốn thế nào. Thật là xấu xa, rất rất xấu xa; trong khi anh thì lại quá đỗi tốt đẹp.”
“Đi ư! Thật là một từ ngữ khủng khiếp làm sao! Và ngày mai chúng ta sẽ không được ở bên nhau sao, Henrietta? Ồ! Thật là một ngày mai đáng sợ! Hãy nghĩ về anh, em yêu nhé. Đừng để anh phút nào tuột khỏi trí nhớ của em.”
“Hãy nói cho em chính xác con đường anh đi; cho em biết chính xác anh sẽ ở đâu vào từng giờ; hãy viết thư cho em trên đường đi; dẫu chỉ là một dòng, một từ ngắn ngủi; chỉ là tên thân thương của anh thôi; chỉ Ferdinand mà thôi!”
“Và anh sẽ viết thư cho em bằng cách nào? Anh có nên gửi thẳng đến đây cho em không?”
Henrietta trông có vẻ bối rối. “Cha mở túi thư mỗi sáng, và sáng nào anh cũng phải viết thư, bằng không em sẽ chết mất. Ferdinand, phải làm sao bây giờ?”
“Anh sẽ gửi đến bưu điện. Em phải sai người đi lấy thư.”
“Em run quá. Tin em đi, điều đó sẽ bị phát hiện mất. Trông nó sẽ thế nào... thế nào... thế nào... đầy vẻ lén lút chứ.”
“Anh sẽ gửi thư cho người hầu phòng của em. Cô ấy phải là người giữ bí mật của chúng ta.”
“Ferdinand!”
“Chỉ một tuần thôi mà.”
“Ôi Ferdinand! Tình yêu dạy cho chúng ta những điều kỳ lạ thật đấy.”
“Em yêu dấu, hãy tin anh, đó là điều khôn ngoan và đúng đắn. Hãy nghĩ xem chúng ta sẽ cô quạnh biết bao nếu thiếu đi sự liên lạc thường xuyên. Còn về phần anh, anh sẽ viết thư cho em từng giờ, và trừ phi nhận được hồi âm từ em đều đặn ngần ấy, anh sẽ chỉ tin vào những điều tồi tệ mà thôi!”
“Tùy ý anh vậy. Chúa biết lòng em trong trắng. Em không màng đóng vai người điều khiển định mệnh của mình nữa. Em là của anh rồi, Ferdinand. Anh hãy chịu trách nhiệm cho tất cả những gì liên quan đến danh dự lẫn trái tim em đi.”
“Một sự ủy thác quý giá biết bao, Henrietta của anh ạ, và còn đáng giá hơn với anh hơn cả vinh quang của tổ tiên muôn đời.”
Đồng hồ điểm mười một giờ. Miss Temple đứng dậy. “Muộn thế này rồi, và chúng ta lại ngồi trong bóng tối thế này! Họ sẽ nghĩ gì đây? Ferdinand, cưng ơi, hãy khêu lại đống lửa đi. Em sẽ giông chuông. Đèn sẽ được mang lên, và rồi...” Giọng nàng nghẹn ngào.
“Và rồi...” Ferdinand họa lại. Chàng cầm cây đàn ghi-ta lên, nhưng chẳng thể tài nào cất nổi giọng.
“Cây đàn ghi-ta của anh kìa,” Henrietta nói; “thật may là nó được để lại đây.”
Người hầu bước vào mang theo đèn, kéo rèm cửa, nhóm lại lò sưởi, dọn dẹp căn phòng rồi lui ra.
“Hắn ta nào biết gì về nỗi khốn khổ của chúng ta,” Henrietta nói. “Thật kỳ lạ làm sao, khi em nhận thức được tâm trí của chính mình, mà thế gian lại có thể tồn tại những thứ điềm đạm và máy móc đến thế.”
Ferdinand im lặng. Chàng cảm nhận rõ giờ phút chia ly thực sự đã đến, thế nhưng lại chẳng đủ dũng khí để dịch chuyển. Henrietta cũng chẳng nói lời nào. Nàng ngả người trên ghế sofa, trông có vẻ kiệt sức, và đặt chiếc khăn tay lên mặt. Ferdinand chồm người qua đống lửa. Chàng gần như bị cám dỗ muốn từ bỏ kế hoạch của mình, thú nhận tất cả với cha bằng thư và chờ đợi quyết định từ ngài. Rồi chàng lại mường tượng ra những cảnh tượng kinh hoàng ở Bath, và rồi lại nhớ ra rằng dẫu thế nào đi chăng nữa thì ngày mai chàng cũng không được phép xuất hiện ở Ducie. “Henrietta!” cuối cùng chàng cũng cất lời.
“Chờ một phút, Ferdinand, thêm một phút nữa thôi,” nàng thốt lên bằng giọng điệu kích động; “đừng nói gì cả, em đang chuẩn bị tinh thần.”
Chàng vẫn giữ nguyên tư thế cúi người; và chỉ một lát sau Miss Temple đứng dậy nói: “Được rồi, Ferdinand, em sẵn sàng rồi.” Chàng ngoảnh nhìn lại. Gương mặt nàng tái nhợt nhưng vô cùng kiên định và bình tĩnh.
“Chúng ta hãy ôm nhau đi,” nàng nói, “nhưng đừng nói gì cả.”
Chàng ôm chầm lấy nàng vào lòng. Nàng run lẩy bẩy. Chàng đặt hàng ngàn nụ hôn lên đôi môi lạnh ngắt của nàng; nàng đón nhận chúng mà chẳng có lấy một chút đáp đền. Rồi nàng cất giọng trầm thấp: “Hãy để em rời khỏi phòng trước”; và trao lên trán chàng một nụ hôn, Henrietta Temple biến mất.
Khi Ferdinand rời khỏi Ducie với một trái tim trĩu nặng cùng những bước chân loạng choạng, chàng thấy màn đêm tối mịt mùng đến mức phải cực kỳ khó khăn mới có thể lần mò, hay đúng hơn là quờ quạng tìm đường đi qua lùm cây. Sự cần thiết tuyệt đối phải canh chừng từng bước chân đi phần nào đã phân tán tâm trí chàng khỏi những suy tư đầy đau đớn. Bầu không khí trong khu rừng ngột ngạt đến mức chàng phải tự chúc mừng bản thân khi đã ra đến rìa rừng; nhưng ngay khi vừa chuẩn bị bước ra khoảng đất trống, và đang hướng mắt tìm ánh sáng của một căn nhà tranh nào đó làm la bàn giữa chốn hoang vu tăm tối này, một tia chớp như xé đôi bầu trời, lao xuống giống như một dải bậc thang rực lửa từ tận đỉnh trời cao thẳm xuống tận mặt đất thấp sâu, đã chớp nhoáng soi rọi toàn bộ vùng đất trống rộng lớn, đồng thời cho chàng thấy thiên nhiên đêm nay cũng hỗn loạn và bấn loạn chẳng kém gì trái tim chàng. Một tiếng sấm sét, thứ có thể coi là sứ giả của Ngày Phán Xét, đánh thức bầy gia súc khỏi giấc ngủ say. Chúng bắt đầu rên rỉ và cất tiếng kêu dưới ngọn gió đang thổi lốc, rồi tụm lại dưới những tán cây đang phát ra những âm thanh rên xiết chẳng kém phần sầu thảm và cuồng dại qua từng cành lá gào thét. Tránh xa những khu rừng và lao vào phần quang đãng nhất của vùng nông thôn, Ferdinand dõi theo tiến trình của cơn bão dữ.
Bởi vì gió lúc này đã thổi mạnh đến mức lá và cành cây bị cuốn đi trong những trận cuồng phong và dòng xoáy khổng lồ, trong khi nước hồ — nơi vào những giờ phút thanh bình Ferdinand vẫn thường tắm mát — bị nhấc bổng khỏi lòng hồ và tràn ngập những khu định cư lân cận. Ánh đèn lúc này nhấp nháy chuyển động trong các ngôi nhà tranh, rồi những tia chớp hình chạc cây, trút xuống cùng lúc từ các góc đối diện của bầu trời, phơi bày với một vẻ rõ ràng đáng sợ và một sự lộng lẫy kinh hoàng cảnh tượng nguy hiểm và tàn phá lan rộng khắp nơi.
Lúc này mưa tuôn xối xả đến mức trông như thể một cột nước từ trên trời vừa vỡ tung, và Ferdinand thở hổn hển dưới sức nặng áp đảo của nó; trong khi ánh chớp đủ màu sắc, tiếng sấm sét đinh tai óc cùng tiếng gió gầm rú, tất cả cùng lúc chuyển động, đã báo hiệu sự cuồng nộ tột cùng của cơn bão. Tiếp sau đó là khoảng lặng kỳ lạ xảy ra ở tâm bão, khi các nguyên tố vô kỷ luật và hỗn loạn tạm thời dừng lại để lấy hơi, và dường như đang tập trung năng lượng cho một trận cuồng nổ dữ dội hơn ở hồi kết. Cuối cùng nó cũng ập đến; và mặt đất dường như rung chuyển theo nhịp quét qua của cơn cuồng phong.
Phải đối mặt với mọi rủi ro khủng khiếp của cơn bão, một sinh linh đơn độc lại đối diện với chúng mà không hề sợ hãi. Tâm trí của Ferdinand Armine trở nên tĩnh lặng khi thiên nhiên càng thêm cuồng nộ. Chàng chiêm nghiệm giữa trận lốc xoáy. Chàng đối chiếu sự hỗn loạn và xao lãng hiện tại với vẻ thanh bình ngọt ngào và tốt đẹp mà chính cảnh tượng đó từng mang lại khi cách đây chưa lâu, chàng lần đầu tiên ngắm nhìn nó. Tình yêu của chàng cũng bắt đầu trong tĩnh lặng và nắng ấm; phải chăng nó cũng sẽ kết thúc trong giông bão và sự hủy diệt?
