Nữ Tử tước Quả phụ Bellair là mắt xích cuối cùng còn sót lại giữa hai thế kỷ. Vốn sinh ra trong một gia đình quý tộc, nổi danh cả về nhan sắc lẫn sự thông tuệ, bà từng ngự trị suốt một phần tư thế kỷ làm nàng thơ yêu thích của Sir Joshua, từng tán tỉnh Lord Carlisle và chuyện trò cùng Dr. Johnson. Nhưng điều đáng chú ý nhất trong số mệnh của quý bà chính là sự trường thọ của bà. Thời gian, thứ đã trôi qua ngót nghét một thế kỷ từ khi bà chào đời, dường như đã tha thứ cho cả thể lực lẫn tâm trí bà. Bà vẫn nhanh nhẹn về thể xác và minh mẫn về trí tuệ chẳng khác nào thời điểm bảy mươi năm trước, khi bà từng nhún nhảy tại Vườn Marylebone, hay làm khó các quý ông tại Câu lạc bộ Đêm Thứ Ba ở những buổi dạ vũ hóa trang của Mrs. Cornely. Bảy mươi năm tuyệt diệu ấy thực ra đã trôi qua đối với phu nhân Bellair tựa như một trong những vũ hội hóa trang từng làm bà rực sáng thuở nào; bà đã sống trong một dòng người tấp nập những nhân vật kỳ lạ và lừng lẫy. Tất cả những ai nổi danh về nhan sắc, địa vị, thời trang, sự thông tuệ, thiên tài, đều từng tụ hội quanh ngai vàng của bà; và ngay đến tận giờ phút này, một thế hệ trẻ trung đầy ngưỡng mộ, nổi bật với những phẩm chất ấy, vẫn hân hoan thừa nhận vị thế tối cao của bà và dâng lên bà sự tôn kính của họ. Những anh hùng và mỹ nhân thời trẻ, thời trung niên, thậm chí cả thời về già của bà đã lần lượt biến mất; những nhà hùng biện lỗi lạc, những chính khách uyên bác, những thi sĩ đầy cảm hứng, những học giả uyên thâm, những chiến tướng lẫy lừng; những giai nhân với vẻ đẹp lóa mắt từng khiến cả thế giới mê muội; những tâm hồn tao nhã từng khiến mọi phòng khách phải mỉm cười hay kinh ngạc với từng lời nói thoảng qua hay phong thái kỳ ảo của họ — tất cả đều đã tan biến. Bà từng chứng kiến những cuộc cách mạng ở mọi quốc gia trên thế giới; bà còn nhớ Brighton từng chỉ là một thị trấn đánh cá, và Manchester chỉ là một ngôi làng; bà từng chia sẻ sự xa hoa của những phú hộ miền Đông Ấn lẫn sự phóng túng của giới đầu cơ tài chính; bà từng khơi gợi hoài bão thuở trẻ của Charles Fox và đồng cảm với những khát vọng cuối đời của George Canning; bà từng là tri kỷ trong chuyện tình cảm của cả Byron lẫn Alfieri; từng mặc tang phục cho Tướng quân Wolfe và khoản đãi đại tiệc cho Công tước xứ Wellington; từng cười đùa cùng George Selwyn và mỉm cười với Lord Alvanley; từng biết đến gã macaroni đầu tiên cho đến gã dandy cuối cùng; từng nhớ gia đình nhà Gunning và chính là người giới thiệu gia đình nhà Sheridan! Thế nhưng bản thân bà vẫn chẳng đổi thay; vẫn khắc khoải tìm kiếm sự mới lạ, vẫn hăng say chuộng trò giải trí; vẫn đầy âu lo dõi theo sự xuất hiện trên sân khấu đời của những gương mặt mới, và không mệt mỏi thu hút sự chú ý của bất kỳ ai có tài năng làm mình vui lòng, hoặc có sự quan tâm làm thỏa mãn sự kiêu hãnh của bà. Và quả thật, khi hồi tưởng lại sự nghiệp dài đẵng của phu nhân Bellair, đồng thời chứng kiến vóc dáng nhỏ bé cùng sức sống mãnh liệt chẳng ai bì kịp của bà, người ta suýt chút nữa có thể tin rằng, nếu không hẳn là bất tử, thì ít ra đó cũng là định mệnh kỳ lạ của bà: không phải chết đi theo cách thông thường, mà sẽ hóa thân như nhân vật nữ chính trong câu chuyện cổ tích, mỗi năm một nhỏ dần,

cho đến khi quý bà cuối cùng thu mình lại thành hư vô thanh tao, và cứ thế biến mất hơn là từ giã cõi đời.

Người ta vẫn thường bảo rằng quý bà chẳng có trái tim; trong đa số trường hợp, đó là một lời nhận xét vô nghĩa; nhưng với trường hợp của bà thì quả thực bất công. Chín mươi năm từng trải chắc chắn không hề hoài phí đối với một bộ óc cực kỳ sắc sảo; cảm xúc của phu nhân Bellair vẫn rất nhạy bén, nồng nhiệt, thậm chí có lúc vô cùng sâu sắc. Trí tưởng tượng của bà sinh động đến mức dễ bị cuốn hút; gu thẩm mỹ lại tinh tế đến mức tình cảm không dễ gì trao gửi. Thế nên bà mang tiếng là đồng bóng, bởi bà thường hoài niệm nuối tiếc những ấn tượng ban đầu vốn dĩ rất khó cưỡng lại đối với bà; vì suy cho cùng, phu nhân Bellair, dẫu đã gần trọn một thế kỷ và trải qua cả cuộc đời trong những vòng tròn xã giao giả tạo nhất, lại chính là một con người của cảm tính. Bà luôn tuyên bố rằng lòng tôn kính đầu tiên của bà dành cho tài năng, thứ hai cho nhan sắc, và thứ ba cho dòng dõi. Cá nhân may mắn nào hội tụ đủ ba tiêu chuẩn xuất sắc ấy, đối với phu nhân Bellair, chính là một nàng tiên hoặc một vị á thần. Còn về tiền tài thuần tuý, bà thực tình xem nhẹ, dẫu bà thích những người được bà quý mến phải giàu có.

Sự am hiểu về bản chất con người vốn đáng kể, cùng sự tường tận về những điểm yếu của con người vốn chẳng ai bì kịp, đã không hề bị phu nhân Bellair bỏ phí. Khả năng nhận thức về tính cách con người của quý bà vừa tinh tế vừa nhạy bén, và chẳng gì khiến bà thích thú hơn việc biến một ai đó thành công cụ. Có khả năng thấu cảm tinh tế nhất và hành động hào hiệp nhất khi chạm đến cõi lòng, nhưng ở những nơi tình cảm không vướng bận, bà chẳng hề cảm thấy cắn rứt khi lợi dụng bạn đồng hành, hay thậm chí đôi khi kết thân với họ cốt vì mục đích đó. Thế nhưng nếu bạn có đủ sự tinh đời để phát hiện ra những mưu đồ của bà, và đủ gan dạ để cho bà thấy rằng bạn đã thấu hiểu chúng, bạn sẽ chẳng bao giờ khiến bà phật lòng mà thường còn giành được tình bạn của bà. Bởi phu nhân Bellair có một gu thưởng thức sự hài hước tinh tế, và khi bà muốn tỏ ra thẳng thắn — một sự rộng lượng không hiếm ở bà — bà có thể mổ xẻ chính tính cách và hạnh kiểm của mình với sự hào hứng và vô tư như nhau. Ở bản thân bà, không thể phủ nhận rằng bà hội tụ đủ ba tiêu chuẩn lớn mà bà vô cùng trân quý: bởi bà rất hóm hỉnh; mang trong mình dòng dõi quý tộc — theo cách nói của chính bà; và là người phụ nữ xinh đẹp nhất trần đời, tính theo số tuổi của bà. Về phần khác, dẫu chẳng ai có giáo dục hơn bà, bà cũng có thể rất vô lễ; nhưng nếu bạn đối xử với bà bằng sự khép nép luồn cúi, bà sẽ hoàn toàn ghê tởm bạn.

Phu nhân Bellair, sau mùa hội ở London, luôn dành hai hoặc ba tháng tại Bath, rồi sau đó tiến về điền trang ở miền Bắc của người chắt nội, vị tử tước đương nhiệm, và ở lại đó cho đến khi London thu hút trở lại. Một phần nghệ thuật ngoại giao gia đình của bà được áp dụng mỗi năm, trong chuyến ghé thăm Bath, nhằm tìm kiếm một người bạn cũ, hoặc kết giao một người quen mới, để có thể đưa bà đến Northumberland một cách an toàn, tránh cho bà mọi chi phí và hiểm nguy dọc đường; và bà thường bày tỏ qua những sự sắp đặt ấy một tài năng khiến Talleyrand cũng phải ganh tị. Trong mùa này, Mrs. Montgomery Floyd, góa phụ của một triệu phú người Đông Ấn, với dự định trở về điền trang của mình ở Scotland vào cuối mùa thu, đã được giới thiệu với phu nhân Bellair bởi một người bạn rất rành rẽ những dự tính mà quý bà hằng mong muốn. Thật là một mối quen biết vô giá vào thời điểm ấy đối với phu nhân Bellair! Mrs. Montgomery Floyd, rất giàu có và rất khao khát được thời thượng, đã ngây ngất trước sự hạ cố đầy ân huệ và viễn cảnh được đồng hành cùng phu nhân Bellair. Ban đầu, phu nhân Bellair nhẹ nhàng gợi ý rằng họ nên cùng nhau du hành đến Northumberland. Mrs. Montgomery Floyd vô cùng mê mẩn trước đề nghị đó. Sau đó, phu nhân Bellair tỏ ý tiếc rẻ rằng người hầu của bà đang rất ốm, và bà phải phái cô ta về thị trấn ngay lập tức trên chính cỗ xe của mình; thế là Mrs. Montgomery Floyd liền nài nỉ — bất chấp những lời từ chối của phu nhân Bellair — rằng quý bà hãy lên ngồi chung xe với cô ta, và kiên quyết không đời nào chịu để phu nhân Bellair phải chi trả bất kỳ khoản phí tổn nào trong hoàn cảnh như vậy. Phu nhân Bellair bèn mở ra trước mắt Mrs. Montgomery Floyd đầy lóa mắt một viễn cảnh huy hoàng về những vị quý tộc và những điền chủ giàu có — những người mà dưới sự bảo trợ của phu nhân Bellair — sẽ trở thành những trạm dừng chân của họ dọc đường đi; và rồi theo thời gian, phu nhân Bellair, vốn có sở thích riêng với chiếc xe ngựa của mình, đề nghị rằng đám gia nhân của bà sẽ đi trên xe của Mrs. Montgomery Floyd. Mrs. Montgomery Floyd mỉm cười gật đầu tán thành quá đỗi sẵn lòng. Mọi chuyện kết thúc bằng việc đám gia nhân của Mrs. Montgomery Floyd du hành đến dinh thự của Lord Bellair — nơi chủ nhân của họ sẽ hội ngộ họ — trên chính cỗ xe của phu nhân Bellair, còn phu nhân Bellair thì du hành trên cỗ xe mui kín của riêng mình cùng đám gia nhân của mình, trong khi Mrs. Montgomery Floyd chi trả toàn bộ chi phí cho cả hai chuyến hành trình.