Trong quá trình điều hành quản lý bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào, ai cũng biết tầm quan trọng của việc "khai thác nguồn thu và tiết kiệm chi tiêu". Trong đời thực, điều thú vị là, những người khởi nghiệp thường chú trọng nhiều hơn vào "khai thác nguồn thu" — và cũng thường nhờ đó mà cuối cùng thành công; trong khi những người kế nghiệp sau này thường coi "tiết kiệm chi tiêu" là nội dung công việc chính — bởi vì "khai thác nguồn thu" có lẽ không phải sở trường của họ. Người thành công thực sự, khi chú trọng "khai thác nguồn thu", sẽ tiết kiệm chi tiêu một cách hợp lý chứ không phải keo kiệt từng đồng; còn khi chú trọng "tiết kiệm chi tiêu", họ cũng sẽ không quên tầm quan trọng của "khai thác nguồn thu".
Thực ra, trong việc quản lý thời gian, một trong những phương pháp "khai thác nguồn thu" hiệu quả nhất chính là điều đã được nhắc đến trước đó: "cố gắng làm hai việc cùng một lúc" — nhưng phải chọn lọc cẩn thận xem những việc nào có thể làm cùng nhau. Và bây giờ, cần thiết phải bàn một chút về việc "tiết kiệm chi tiêu".
Trước hết, đừng mù quáng cố gắng giảm bớt thời gian ngủ.
Theo thống kê, trẻ sơ sinh mỗi ngày cần ngủ 20 tiếng; trước ba tuổi mỗi ngày cần ngủ 14~15 tiếng; trước sáu tuổi mỗi ngày cần ngủ trên 12 tiếng mới đủ; cho đến một khoảng thời gian khá dài sau tuổi mười lăm, giấc ngủ khoảng 8 tiếng là cơ bản đủ dùng; còn người trưởng thành, thông thường cho rằng mỗi ngày nên ngủ 6~7 tiếng mới là khỏe mạnh nhất. Tất nhiên, một số người bắt đầu mất ngủ từ rất sớm, họ ngủ rất ít, nhưng rõ ràng vì vậy mà không tốt cho sức khỏe.
Tôi từng gặp vài người bẩm sinh đã ngủ ít, họ nói với tôi rằng mỗi ngày ngủ 4 đến 5 tiếng là đủ. Họ thực sự rất may mắn, so với hầu hết mọi người, họ như thể tự dưng có thêm vài tiếng mỗi ngày. Một đồng nghiệp tràn đầy năng lượng của tôi nói với tôi rằng anh ấy mỗi ngày chỉ cần ngủ 4 tiếng, còn tôi thì mỗi ngày tổng cộng phải ngủ hơn 8 tiếng. Tính ra, sau một năm, anh ấy nhiều hơn tôi 1460 tiếng, khoảng đúng 70 ngày! Lúc đó về nhà tôi lén tính toán, nhìn hai con số trên máy tính mà ngẩn người mất một lúc lâu. 1460 tiếng, có thể làm được biết bao nhiêu việc!
Nhưng tôi nhanh chóng quyết định rằng, không thể vì vậy mà cắt giảm thời gian ngủ của mình. Bởi vì giữa người với người có sự khác biệt, giống như xe với xe cũng khác nhau vậy. Có xe tiêu hao nhiều nhiên liệu, có xe tiêu hao ít nhiên liệu. Ví dụ như, người cần ngủ 8 tiếng một ngày so với người cần ngủ 4 tiếng một ngày thì "mức tiêu hao nhiên liệu" gấp hơn một lần. Vấn đề nằm ở chỗ, bản thân rốt cuộc là loại xe nào, hình như không phải là điều mình có thể lựa chọn. Giống như câu "Mẹ sinh chúng ta ra, chúng ta đâu có nói đồng ý!" Vậy nên, khi tôi phát hiện mình là một chiếc xe có mức tiêu thụ nhiên liệu rất lớn, thì tôi đành phải chấp nhận sự thật đó.
Tuy nhiên, vẫn có cách đối phó. Khi tôi tìm ra giải pháp cho một vấn đề tưởng chừng như "vô phương cứu chữa", tôi luôn cảm thấy rất vui. Tôi rút ngắn thời gian ngủ ban đêm của mình xuống còn 4 tiếng. Sau đó, vào khoảng 12 giờ trưa, tìm thời gian và một địa điểm thích hợp để chợp mắt 30 phút. Rồi đến khoảng 6 giờ chiều, lại tìm thời gian và địa điểm để chợp mắt 30 phút. Như vậy, tôi đã cắt giảm được 3 tiếng ngủ mà vẫn tràn đầy năng lượng.
Một mẹo nhỏ là, trước khi chợp mắt hãy uống một tách cà phê nhỏ, rồi nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Làm vậy, khi tỉnh dậy sau 30 phút, cảm giác đầu óc tỉnh táo thực sự rất tuyệt vời. Chợp mắt đúng giờ, tỉnh giấc đúng giờ, cần phải luyện tập mới được. Tôi đã mất gần hai tháng mới học được kỹ năng này. Còn về lời khuyên cà phê, nó không áp dụng cho tất cả mọi người. Bởi vì tôi biết có những người chỉ cần uống một chút cà phê thôi cũng có thể dẫn đến chất lượng giấc ngủ kém trong vài ngày liên tiếp.
Thứ hai, cố gắng đừng cắt giảm thời gian giao lưu với thành viên gia đình và người thân.
Gia đình là quan trọng nhất. Bởi vì cuối cùng sẽ có một ngày bạn phát hiện ra, dù trong tình huống cực đoan nhất, người chắc chắn ủng hộ bạn và thường cũng chỉ có gia đình bạn — bất kể gia đình bạn bị bạn coi là tốt hay xấu. Có đôi khi, bạn có thể không thích thành viên gia đình hay người thân nào đó, nhưng bạn đã bao giờ nghĩ rằng điều đó có thể do chính bạn gây ra chưa? Dù không phải do bạn gây ra, thì bạn hãy suy nghĩ nghiêm túc xem, liệu bạn đã thực sự chủ động hành động để cải thiện nó chưa? Hãy nhớ, quan hệ huyết thống gần như là mối quan hệ duy nhất mà chúng ta không thể cắt đứt.
Sự tiến bộ của các phương tiện giao thông, theo một ý nghĩa nào đó đã khiến nhiều thành viên gia đình rơi vào tình trạng phân tán. Cha mẹ bạn có thể ở Thượng Hải, cả gia đình chị gái ở Quảng Châu, còn bạn thì sống một mình ở Bắc Kinh. Những lúc như vậy, bạn phải biết rằng dù chỉ thỉnh thoảng gọi một cuộc điện thoại hỏi thăm, người nhà của bạn cũng sẽ rất vui — nhiều khi nội dung nói chuyện rốt cuộc là gì có lẽ hoàn toàn không quan trọng. Mà quá trình gọi điện thoại hoàn toàn có thể thực hiện khi đang đợi xe buýt hoặc đang xếp hàng ở ngân hàng. Tôi đã nói từ trước, phải học cách làm hai việc cùng một lúc.
Lời khuyên của tôi là, bạn nên mang theo một cuốn sổ bên mình, ghi chép lại thời gian mỗi lần bạn gọi điện thoại cho họ — đặc biệt là những thành viên gia đình hoặc người thân mà bạn không thường xuyên liên lạc. Nếu bạn gọi điện hàng ngày cho cha hoặc mẹ, thì không cần phải ghi chép làm gì. Nhưng nếu có một ngày bạn chợt nhận ra mình đã lâu không gọi điện cho mẹ, thì ít nhất nên ghi lại ngày hiện tại, rồi tìm cách giải quyết. Khi bạn thấy mình đang nhàn rỗi — ví dụ như trên tàu hỏa, bạn đã đọc xong cuốn tiểu thuyết mang theo mà phát hiện ra còn 30 phút nữa mới đến nơi, thì nên lấy cuốn sổ này ra, xem thử có nên gọi điện hỏi thăm ai không?
Nếu bạn có một kỳ nghỉ về quê ở với cha mẹ một thời gian, thì bạn chỉ cần điều chỉnh mô hình hành vi của mình là có thể mang lại kết quả khiến bạn kinh ngạc. Ví dụ, bạn bắt buộc phải tắt điện thoại khi ăn cơm cùng cha mẹ, nhưng bạn có thể vừa ngồi trên ghế sofa tỏ vẻ xem tivi cùng họ, vừa dùng máy tính xách tay viết BLOG của mình. Hoặc ví dụ khác, bạn có thể ra ngoài tiệc tùng cùng bạn bè đến rất muộn mới về, thậm chí là ngủ lại qua đêm, nhưng nhất định phải báo với họ trước khi trời tối rằng bạn có thể về muộn — mặc dù bạn đã là người trưởng thành từ lâu, nhưng chính vì là người trưởng thành, bạn mới biết phải tìm mọi cách để không khiến gia đình lo lắng cho mình.
Cuối cùng, tốt nhất đừng từ bỏ thời gian giao lưu xã hội của bạn.
Tồn tại trong xã hội này, quả thực có một số người có thể làm được việc hoàn toàn độc hành, không hề dựa dẫm vào bất kỳ ai khác, mà vẫn rất hạnh phúc. Một ví dụ tôi có thể nghĩ ngay đến là nhà văn nổi tiếng người Mỹ Steven King. Nhưng ông ấy làm vậy có một tiền đề, đó là ông ấy là một thiên tài, và còn là một thiên tài chăm chỉ, cho nên tiền nhuận bút đã mang lại cho ông thu nhập dùng không hết, còn tính quái gở khiến ông không thể cảm nhận được bất kỳ niềm vui nào khi giao tiếp với người khác. Thế là, ông đành mua một tòa lâu đài rồi tự nhốt mình vào trong đó.
Tôi tin rằng đa số mọi người trên thế giới này đều rất bình thường giống như tôi. Người bình thường cuối cùng cũng sẽ có ngày cần đến sự giúp đỡ của người khác; dù không cần giúp đỡ, cũng thỉnh thoảng cần sự an ủi; dù đến an ủi cũng không cần, thì cũng có thể thỉnh thoảng cần sự đồng hành. Bất kể người khác đang đồng hành cùng bạn, hay an ủi bạn, hay giúp đỡ bạn, họ đều đang bỏ ra thời gian của chính mình, bất cứ lúc nào bạn cũng không thể cưỡng cầu, trừ khi người ta tự nguyện. Thế nhưng, tại sao người ta lại cam tâm tình nguyện bỏ thời gian cho bạn chứ?
Bạn phải học cách không ngừng giúp đỡ những người xung quanh. Phương pháp giúp đỡ người xung quanh rất nhiều, và trong đó bạn sẽ nhận ra, thứ thường có giá trị nhất và được coi trọng nhất lại không phải là giúp đỡ về tiền bạc. Khi bạn quyết định có cung cấp sự giúp đỡ về tiền bạc cho ai đó hay không, bạn cần hiểu rõ mấy điều sau. Thứ nhất, bản thân bạn có thể không thực sự có khả năng cung cấp sự giúp đỡ về tiền bạc; thứ hai, người cần giúp đỡ về tiền bạc thường có thể không nhận ra thứ họ cần nhất có lẽ không phải là tiền; thứ ba, sự giúp đỡ về tiền bạc của bạn có thể mang lại kết quả tiêu cực — bởi vì có thể một đi không trở lại; cuối cùng, người oán hận bạn vì bạn không cung cấp sự giúp đỡ về tiền bạc, thì dù bạn có giúp đỡ, cuối cùng chưa chắc họ đã thực sự biết ơn bạn.
Bạn phải tìm mọi cách vận dụng tài nguyên của chính mình để cung cấp sự giúp đỡ cho những người đáng được giúp đỡ. Bạn nhất định phải cố gắng dành thời gian để trả lời chi tiết cho người bạn đến hỏi bạn cách giải một bài toán khó — miễn là chính bạn thực sự biết cách giải đúng, bởi vì kiến thức thường sẽ làm cho cả hai bên giao tiếp đều phát hiện ra ý nghĩa mới trong quá trình truyền đạt. Nếu bạn bè ở xa gọi điện nhờ bạn giúp đi hiệu sách mua một cuốn sách rồi gửi cho họ, thì nhất định phải nhanh chóng, tất nhiên, bạn phải đồng thời báo cho họ biết có thể sẽ hơi chậm trễ. Khi người xung quanh cầu cứu bạn, việc bạn cần làm là cố gắng tìm cách giúp đỡ họ, nếu quả thực không thể giúp đỡ, thì phải dứt khoát nói với họ rằng, bạn thực sự không làm được.
Nếu bạn chủ động giúp đỡ người khác, họ thường sẽ cảm kích bạn gấp bội. Cách cơ bản nhất của việc chủ động giúp đỡ chính là chia sẻ. Nếu bạn phát hiện màn hình Dell đang ưu đãi siêu hời, bạn không ngại gọi điện cho vài người xung quanh mà bạn biết có thể thích sản phẩm này để báo cho họ tin đó. Nếu bạn giống tôi, phát hiện hoặc cảm thấy phim truyền hình Mỹ "Rome" quay quá xuất sắc, thì hãy giống tôi, tiện tay chép vài bản để trong túi; vậy là không biết chừng một ngày nào đó khi ăn cơm cùng bạn bè nhắc đến, bạn có thể trong sự ngạc nhiên của họ mà nói với họ rằng, bạn ở đây có hai bản sao, ai trả tiền hôm nay thì tặng cho người đó! Đúng rồi, ở một quốc gia có bản quyền được bảo vệ nghiêm ngặt, có lẽ bạn không nên làm như vậy (chép), nhưng tất nhiên bạn có thể tìm ra những việc khác khiến bạn bè ngạc nhiên và cảm kích bạn.
Cuối cùng, bạn cần hiểu rõ một việc: khi quyết định có cung cấp sự giúp đỡ cho người khác hay không, hãy cân nhắc xem người đó "có đáng được giúp đỡ không?" Đạo lý tương tự, khi bạn cần người khác giúp đỡ, họ cũng sẽ vô tình hay hữu ý mà phán đoán như vậy. Cho nên, bây giờ bạn nên lấy ra một tờ giấy, viết hết những đặc điểm của những người đáng được bạn giúp đỡ xuống, xem thử bản thân bạn có đáp ứng những đặc điểm này không? Nếu không, liệu có nên tìm cách cải thiện không? Ngoài ra, đừng nghĩ rằng người ưu tú không cần sự giúp đỡ của bạn. Bạn sẽ phát hiện ra, người ưu tú thường nhận được nhiều sự giúp đỡ hơn. Tại sao vậy? Bởi vì tất cả mọi người đều sẽ hiểu trong tiềm thức rằng, giúp đỡ người ưu tú có thể mang lại cho bản thân nhiều lợi ích hơn. Thế nên, hãy tin tôi, muốn nâng cao chất lượng xã giao của bạn, tốt nhất bạn hãy dành nhiều thời gian và tâm sức để khiến bản thân trở nên ưu tú hơn — dù chỉ là ở một phương diện nào đó.