Đòn phản sát của Liễu Thuần quả thực có thể gọi là kinh điển. Hắn thoạt nhìn có vẻ lỗ mãng đi tế bái Quách Thủ Tự, sau đó đưa ra học thuyết của Dương Chu. Hành động này khiến các quan văn lầm tưởng cơ hội đã đến, bọn họ quyết đoán xuất kích, trút giận lên Dương Chu, thậm chí còn tràn đầy tự tin rằng có thể ép Chu Nguyên Chương phải giết Liễu Thuần, trừ khử kẻ tiểu tử dám đi ngược đạo lý, nói năng càn quấy này.
Thế nhưng, Liễu Thuần kẻ vốn trông hoàn toàn ở thế hạ phong, yếu ớt như ngọn cỏ dại kia, lại chính là một tên sát thủ đáng sợ với sừng nhọn nanh vuốt, một thợ săn cao tay. Hắn kiên nhẫn chờ đợi đám quan văn bước vào cạm bẫy, rồi mới quả đoán ra tay.
Nói cho cùng, nhược điểm lớn nhất của quan văn chính là sự giả dối, ngoài miệng nói một đằng trong lòng nghĩ một nẻo.
Miệng họ luôn tụng niệm nhân nghĩa lễ trí, thế nhưng những đặc quyền cần được hưởng thì một chút cũng không thiếu, vì để tranh thủ lợi ích cho bản thân, bọn họ chưa từng nương tay bao giờ.
Cho nên, bất kỳ ai cũng có thể chỉ trích Dương Chu, duy chỉ có bọn họ là không thể, bởi làm vậy sẽ đẩy chính mình vào tình cảnh lúng túng chưa từng có.
Đây chính là vấn đề chí mạng của việc không học logic học. Không có logic chặt chẽ, chỉ có những quan điểm ngụy biện dở ông dở thằng, trong những cuộc tranh biện đối chớp mắt này rất dễ chịu thiệt thòi.
Đấy, ngay cả Chiêm Huy đường đường là Lại bộ Thiên quan cũng bị Liễu Thuần đánh cho phải lùi lại từng bước.
"Rốt cuộc ai mới là môn đồ của Dương Chu? Rốt cuộc ai mới là kẻ chiếm tiện nghi của triều đình? Lại rốt cuộc là ai không chịu nhổ một sợi tóc để làm lợi cho thiên hạ? Vừa rồi chư vị đại nhân ăn nói khơi gợi, tuôn trào như nước, nói năng có lý có lẽ thế, sao bây giờ không có ai đứng ra giải hoặc cho hạ quan nữa vậy? Các ngươi chỉ cần thuyết phục được hạ quan, hạ quan tự nhiên xin tùy ý xử trí; nhưng nếu không thể, ta cũng không có yêu cầu gì khác, chỉ muốn thỉnh chư vị dâng một nén nhang cho Quách Thủ Tự, không phải để bái lạy ông ấy, mà là bái lạy khoa học, thừa nhận một mạch khoa học của chúng ta cũng là học vấn chính thống, thế nào?"
"Liễu Thuần! Ngươi chớ có khinh người quá đáng!"
Chiêm Huy lại một lần nữa gầm lên. Hết cách rồi, hắn không bước ra không được.
Cách đây không lâu, hoàng cung sụt lún, Liễu Thuần từng hố toàn bộ quan văn một vố, Chiêm Huy cũng từng giao thủ với Liễu Thuần. Chỉ là lúc đó Chiêm Huy không coi Liễu Thuần ra gì, cảm thấy hắn chỉ là một tên vãn bối, thỉnh thoảng chiếm chút tiện nghi nhỏ, chẳng có gì to tát.
Nhưng lần này giao thủ trở lại, hắn đã lĩnh giáo sự lợi hại của Liễu Thuần. Hắn hoàn toàn nắm giữ thế chủ động, bây giờ dù nói thế nào đi nữa cũng sẽ rơi vào cạm bẫy của đối phương, quả thực vô cùng nan giải, thế nhưng lại không thể không phản kích.
"Liễu Thuần, bản quan đã nói rồi, những sự ưu đãi đó chính là lòng nhân từ của thiên tử. Đã là thần tử, ăn lộc của vua, báo ơn của vua. Cho dù trong triều có một số quan lại tham nhũng, trải qua bao năm qua, bệ hạ cũng đã chém đầu rất nhiều kẻ gian nịnh. Nhưng phần lớn các quan viên vẫn là người tốt, cũng chẳng có mấy kẻ sống trong cảnh gấm vóc lụa là. Ngươi nếu không tin, có thể đến phủ viện của bách quan mà xem xét. Từ xưa đến nay, quân vương nuôi sĩ nhân, sĩ nhân dùng tính mạng để báo quốc, đó là chuyện đương nhiên. Lão phu thật sự không thể đồng tình, chẳng lẽ theo ý của ngươi, quan lại và bách quan nên hoàn toàn giống nhau sao, thế thì lấy gì để phân biệt sĩ nông công thương?"
Liễu Thuần mỉm cười nhẹ, hắn quả thực rất mong được như thế, quan thân nhất thể nộp lương, đó mới là chuyện tốt chứ!
Thế nhưng Liễu Thuần cũng hiểu rõ, cơm phải ăn từng miếng, việc hắn cần làm lúc này là ổn định bước chân trước, đứng ở vị thế bất bại, rồi mới phát động tấn công.
"Thiên quan đại nhân quả nhiên cao kiến, hạ quan thụ ích phi cạn. Trước đây ta vẫn luôn cảm thấy những ưu đãi mà bách quan sĩ nhân nhận được đã đủ phong phú rồi, nhưng nghe Thiên quan đại nhân giảng giải xong, mới biết được, có lẽ bệ hạ nên ban ơn nhiều hơn nữa, mới có thể thật lòng báo quốc!"
"Liễu Thuần!" Chiêm Huy tức giận đến mức râu ria dựng ngược, gầm lên: "Ngươi vì sao cứ hết lần này tới lần khác khúc cong lời nói của lão phu? Ngươi, ngươi quả thực không thể nói lý!"
Liễu Thuần đột nhiên cười lớn: "Chiêm Thượng thư, ngươi nói ta bóp méo lời ngươi, ngươi tức giận không thôi, thế thì các ngươi bóp méo lời của người khác, thì nên nói thế nào đây?"
Chiêm Huy giận dữ nói: "Lão phu từ khi nào bóp méo lời người khác, ngươi nói rõ cho ta nghe xem!"
"Nói thì nói, ví dụ chẳng phải đang ở ngay trước mắt sao!" Liễu Thuần hừ lạnh: "Lời gốc của Dương Chu là gì, chư vị đại nhân không lẽ không rõ chứ? 'Người đời xưa, tổn hại một sợi lông để làm lợi cho thiên hạ, cũng không làm; gom hết thiên hạ để phụng dưỡng một thân, cũng không lấy. Mọi người đều không tổn hại một sợi lông, mọi người đều không làm lợi cho thiên hạ, thiên hạ tự khắc thái bình!' Với tài cao của chư vị đại nhân, chắc sẽ không cho rằng câu nói này có ý nghĩa keo kiệt bủn xỉn chứ?"
Liễu Thuần quay người, hướng về phía Chu Nguyên Chương chắp tay: "Bệ hạ, thần cả gan kính xin bệ hạ, hãy đưa ra một lời chú giải cho câu nói này của Dương Chu!"
Chu Nguyên Chương hít sâu một hơi, cười mắng: "Liễu Thuần, ngươi quả thực càng ngày càng lớn mật." Lão Chu miệng thì mắng vậy, nhưng vẫn đứng lên, chậm rãi nói: "Dương Chu còn có một câu nói khác, gọi là 'Kẻ khéo trị bên ngoài, sự vật chưa chắc đã trị; kẻ khéo trị bên trong, sự vật chưa chắc đã loạn. Lấy phép trị bên ngoài của ngươi, pháp luật ấy có thể tạm hành ở một nước, nhưng chưa hợp với lòng người; lấy đạo trị bên trong của ta, có thể suy rộng ra khắp thiên hạ.' Đạo của Dương Chu, tuy chưa chắc đã hợp với học thuyết của Khổng Mạnh, nhưng cũng không phải chỉ đơn giản tóm gọn trong hai chữ keo kiệt."
Dương Chu và Mặc Tử, với tư cách là hai lưu phái tư tưởng có ảnh hưởng lớn nhất thời Chiến Quốc, nếu chỉ bàn về sự ích kỷ tư lợi, keo kiệt bủn xỉn, thì người đời sau có tin vào lời ông ta giảng không?
Với tư cách là một người có chiều sâu tư tưởng, liệu có nông cạn vô tri như thế không?
Ý của Dương Chu bao hàm hai mặt. Đối với bách tính bình thường, không thể bắt họ hy sinh quá nhiều vì thiên hạ, nói cách khác, chính là không thể vô hạn vơ vét bách tính, mà phải tôn trọng lợi ích của bách tính.
Ở một tầng diện khác, đối với kẻ bề trên, đại lợi của thiên hạ bày trước mắt, có thể tùy ý thu lấy để phụng dưỡng một người, thì lúc này với tư cách là kẻ bề trên, cũng nên tự kiềm chế bản thân, không đi tổn hại bách tính.
Trong thời loạn thế chiến quốc, các nước không ngừng chinh chiến, gần như ngày nào cũng đánh nhau, bách tính bị ép phải cống hiến lương thực, cầm vũ khí, xông pha trận mạc sinh tử khó lường, sống nay chết mai.
Dương Chu đối mặt với thực tế ấy để đưa ra chủ trương của mình: bách tính không phải tổn thất lợi ích, không mất một sợi lông, cũng không cần vì đại cục, vì thiên hạ mà hy sinh, mỗi người đều có thể an ổn sống qua ngày, thiên hạ chẳng phải sẽ thái bình rồi sao!
Chu Nguyên Chương lại bổ sung thêm một câu về quan điểm của Dương Chu, nói như vậy lại càng rõ ràng hơn. Dương Chu bàn về chữ "quý kỷ", nói cách khác, chính là mang ý nghĩa lấy con người làm gốc, nghĩa là khiến cho mỗi người đều sống tốt thì thiên hạ mới càng tốt hơn.
Nhìn từ một góc độ nào đó, ý đồ của Dương Chu càng thêm sâu xa, cũng càng mang tính lý tưởng hóa hơn.
Nào ngờ cũng giống như rất nhiều học phái khác, tư tưởng của ông liên tục bị bóp méo.
Giống như việc Lão Tử bàn về "vô vi nhi vô bất vi", kỳ thực trọng tâm rơi vào hai chữ "vô bất vi", hoặc nói cách khác, trước tiên phải không gì không làm, rồi sau đó mới có thể vô vi.
Kết quả thì sao? Lại bị giản hóa thành "vô vi nhi trị", hoàn toàn khác xa với ý nghĩa thực sự của Lão Tử.
Thử nghĩ xem, trong một thời loạn thế chưa từng có, có người nói với ngươi rằng chẳng cần làm gì cả thì thiên hạ tự khắc sẽ trở nên tốt đẹp. Liệu có ai tin chứ?
Người ta chỉ coi những lời nói đó là điên rồ cuồng ngôn, chứ tuyệt đối không tôn sùng làm kim chỉ nam, càng không thể học hỏi được trí tuệ từ đó.
Bi kịch lớn nhất của học phái Dương Chu, chính là bị Nho gia không ngừng chèn ép, khiến cho một học thuyết hoàn chỉnh trở nên chia năm xẻ bảy, trực tiếp chìm nghỉm giữa biển người mênh mông.
Nói ra thật châm biếm, nhờ có việc Mạnh Tử mắng Dương Chu một câu, mà các nho sinh đời sau không xóa bỏ những lời mắng chòm của Á Thánh, mới mang lại cho người đời sau cơ hội được thấu hiểu học vấn của Dương Chu.
Sau khi Chu Nguyên Chương giảng xong, Liễu Thuần vội vàng nói: "Bệ hạ uyên bác thông thái, thần cho rằng, điều mà Dương Chu bàn về 'quý kỷ' thực ra hoàn toàn đồng nhất với ái dân và nhân chính. Tỷ như từ khi bệ hạ đăng cơ đến nay, cùng bách tính nghỉ ngơi dưỡng sức, chia đều ruộng đất, làm giàu cho dân, không cho phép quan lại tham nhũng ức hiếp bách tính. Trải qua hơn hai mươi năm nỗ lực trị nước mới có được cảnh vật thịnh dân phong, an cư lạc nghiệp như ngày nay. Điều này chẳng phải chính là câu 'gom thiên hạ phụng dưỡng một thân, cũng không lấy' mà Dương Chu từng nói đó sao. Thần nghe nói bệ hạ ở trong cung tự mình cày cấy, đến hạt kê cũng không nỡ thu của bách tính. Một vị minh quân hiền đức như thế, giả như Dương Chu còn sống, nhất định sẽ rơi nước mắt lã chã mà ca tụng thánh minh thiên tử!"
Thế nào gọi là nịnh hót, đây chính là cách nịnh hót không chút che đậy của Liễu Thuần!
Ngọn lửa giận trong lòng Chu Nguyên Chương đã tiêu tan hơn một nửa, thậm chí còn dâng lên một chút vui mừng.
Hắn đưa Quách Thủ Tự vào Khổng Miếu, chính là để kiềm chế quan văn, làm cho quan văn chướng mắt.
Nhưng vạn lần không ngờ, Liễu Thuần chẳng những hoàn thành vượt mức nhiệm vụ, mà còn phản kích sắc bén, đẩy đám quan văn vào tình thế khó xử.
Quan thân nhất thể nộp lương, tái phân chia ruộng đất, thu thêm thương thuế... Đây đều là những kiến nghị vô cùng kích thích, lão Chu dường như lại nhìn thấy núi vàng núi bạc, chỉ là không biết có cầm được vào tay hay không?
"Liễu Thuần, Dương Chu bàn về 'quý kỷ', không dùng thiên hạ để phụng dưỡng một người, thế nhưng ngươi lại kiến nghị trẫm thực hiện chính sách quan thân nhất thể nộp lương, đây là đạo lý gì? Chẳng lẽ ngươi đã tự phản bội lại các bậc tiên hiền của mình rồi sao?"
"Khởi bẩm bệ hạ, thần đã nói rồi, học phái của chúng ta xuất phát từ Dương Chu, nhưng lại không hoàn toàn giống Dương Chu, đó gọi là ôn cũ đổi mới, đưa ra cái mới. Điều mà Dương Chu đề cập là kẻ dưới không hy sinh, kẻ trên không vơ vét, bách tính an cư lạc nghiệp, điều đó căn bản là không thể xảy ra. Thiên hạ lớn nhường này, đâu đâu cũng là chỗ cần tiêu tiền, cái gọi là không làm chủ gia đình thì không biết củi gạo đắt đỏ. Điểm này thần vô cùng đồng tình với quan điểm của các bậc tiên hiền Nho gia, tài sản của thiên hạ vốn có định số, triều đình lấy nhiều thì bách tính lấy ít. Mà chi tiêu của triều đình cũng có định số, vơ vét từ bách tính nhiều hơn thì sẽ bớt thu từ đám sĩ phu phú hào lại. Nếu có thể thu thêm tiền thuế từ chỗ quan thân phú hào, gánh nặng của bách tính sẽ nhẹ đi rất nhiều!"
Đám người nghe Liễu Thuần nói xong, tức giận đến mức thiếu chút nữa hộc máu. Tiểu tử, mẹ kiếp sao ngươi lại biến thành người của Nho gia rồi hả? Bọn ta không cần ngươi đâu!
