“Liễu Thuần!”

Lão Chu nổi giận!

Cái gì mà trẫm dạy dỗ có phương pháp, rõ ràng là ngươi mượn cờ hiệu của trẫm, ép các thái học sinh đi tu sửa nhà vệ sinh cho bách tính, rồi sau đó úp cái bồn phân lên đầu trẫm!

Lần này chính là cái bồn phân thật sự, không mảy may giảm bớt!

“Liễu Thuần, ngươi đừng tưởng bản thân có chút công lao mà dám càn quấy, đến trẫm cũng không coi vào đâu. Nói cho ngươi biết, trẫm vừa mới xử lý một tên thiên quan, ngươi mà còn dám giở trò trượt thủ, trẫm sẽ chém đầu ngươi, để xem cái triều đình này có mấy kẻ vì ngươi mà cầu tình!”

Liễu Thuần cạn lời, sao lại tới chiêu này nữa!

“Sẽ chẳng có ai cầu tình cho thần đâu, bọn họ chỉ biết đốt pháo hoa, còn náo nhiệt hơn cả ngày Tết ấy chứ!” Liễu Thuần buồn bực nói.

Lão Chu ngẩn người hồi lâu, nét mặt cuối cùng cũng không giữ được nữa, bật cười. Hắn lắc đầu, bước đến trước mặt Liễu Thuần, kéo lấy tay áo Liễu Thuần, quân thần hai người đi đến giữa đại điện. Nơi này trống trải, chỉ có độc nhất một chiếc bồ đoàn, thái giám đứng gần nhất cũng cách xa mười bước.

Lão Chu ra hiệu cho Liễu Thuần ngồi xuống, rồi hắn cũng ngồi bệt xuống đất, quân thần vai kề vai.

Lão thái giám hầu hạ ở cửa điện nhìn thấy cảnh này, suýt chút nữa sợ đến mức kêu lên!

“Ôi Liễu đại nhân của ta ơi, ngươi giỏi lắm, đãi ngộ này sắp bắt kịp cả Thái tử điện hạ rồi đấy!” Lão thái giám thầm mừng trong lòng, chỉ vì bệ hạ coi trọng Liễu Thuần nhường này, đám người Tì Hưu Vệ bọn họ chẳng có gì phải sợ nữa. Tên Tưởng Tế kia thì dã tâm bừng bừng, bệ hạ có ý muốn để Chiêm Huy trí sĩ về quê, kết quả Tưởng Tế cứ khăng khăng muốn dấy lên đại ngục, bắt giam Chiêm Huy.

Tên đó cho rằng giết nhiều người thì có thể lấy lòng bệ hạ... mà đâu biết rằng giang sơn to lớn này, trăm mối tơ vò, hưng lợi trừ tệ, đều liên kết chặt chẽ với nhau. Chỉ biết giết người, suy cho cùng cũng vẫn chỉ là một kẻ mãng phu, ưng khuyển mà thôi!

Chẳng làm nên trò trống gì cả!

Lão thái giám vô cùng hoan hỉ, cảm thấy lòng dạ già nua được an ủi bội phần.

Nhưng hắn lại không biết rằng, Liễu Thuần lúc này lại tái phát cái bệnh muốn chết, bắt đầu phàn nàn với lão Chu.

“Bệ hạ, thần thúc đẩy biến pháp ở Trường Sa, cảm giác lớn nhất chính là nhân thủ quá ít, quan lại căn cứ là không đủ dùng!”

Chiếu theo quy định của nhà Minh, trong một huyện, quan lại chính thức chỉ có ba người, lần lượt là huyện lệnh, huyện thừa và chủ bộ; hơn nữa tùy theo lớn nhỏ của huyện mà ba vị quan ấy chưa chắc đã có đủ. Đi xuống nữa, chính là điển lại, giáo dụ, cùng với tuần kiểm, tính tổng lại cũng chỉ độ năm ngón tay.

Ít người thế này, mà phải phụ trách trăm mối tơ vò chính vụ, điều đó là căn cứ không thể nào làm được.

Nếu ép buộc thi hành, chỉ tổ trăm lỗ ngàn vết, sơ hở chồng chất. Thế nên trước khi đi biến pháp, Liễu Thuần đã mang theo hàng trăm thái học sinh, còn dẫn theo tất cả môn nhân nhà họ Quách, dựa vào bọn họ mới có thể đại khái nắm bắt rõ tình hình phủ Trường Sa.

“Bệ hạ, thần cho rằng triều đình cần làm những chuyện quá nhiều.”

“Nhiều? Đều có những gì?”

“Tu sửa đường xá, hưng thịnh học vấn, phát triển nông tang... Đương nhiên, cấp bách nhất chính là tu nhà vệ sinh và giếng nước!”

Lão Chu nhíu mày chặt, “Tu cái nhà vệ sinh thôi mà, có cần thiết phải cấp bách như vậy sao?”

“Đương nhiên là cấp bách rồi.” Liễu Thuần nói: “Thần đã đi xuống điều tra qua, rất nhiều bệnh tật của bách tính nông thôn đều do điều kiện vệ sinh kém gây ra, ví dụ như tiêu chảy, lỵ, tả v.v., đặc biệt là bệnh sán máng, nghiêm trọng nhất là có những làng chài, hơn ba phần mười sức lao động đã nhiễm bệnh sán máng. Triều đình thu thuế điền, thu đinh ngân, xin hỏi, giả sử tráng đinh trong nhà nhiễm bệnh, không thể làm việc, lúc đó triều đình lại đi thu thuế, chỉ đẩy họ vào đường cùng. Phải làm sao đây? Bán ruộng, bán vợ đợ con, biến thành lưu dân!”

Liễu Thuần đi một vòng Trường Sa trở về, trong lòng thực sự có quá nhiều cảm xúc.

Gian khó dân sinh không phải chỉ nói suông là được, mỗi một phương diện đều cần phải hành động.

Muốn làm việc thì phải có người, phải tốn tiền... Đây cũng là dụng ý ban đầu khi hắn kiến nghị cải cách thuế pháp, bởi vì chỉ khi cải cách thuế pháp rồi, mới có đủ tiền duy trì để làm những chuyện này.

Chu Nguyên Chương trầm mặc lắng nghe, hai chữ “lưu dân” đâm sâu vào tim ông.

Nhắc đến thì Chu Nguyên Chương cũng chính là lưu dân, quê nhà bọn họ gặp hạn hán, tiếp nối theo đó là nạn châu chấu và ôn dịch, buộc phải ra ngoài tị nạn, biến thành những kẻ lưu dân đáng thương. Trên dọc đường đi, Chu Nguyên Chương đã chứng kiến quá nhiều chuyện sinh ly tử biệt, cảnh đổi con cho nhau mà ăn, chính mắt ông đã nhìn thấy!

Cỏ rễ, vỏ cây, đất Quan Âm, cái gì cũng ăn, kết quả từng tên lưu dân bụng trướng to như quả bóng, bị nghẹn cho đến chết tươi.

Bên đường đâu đâu cũng là xương trắng, chó hoang lang thang, quạ đen kêu quái dị... Bây giờ Chu Nguyên Chương nghĩ lại, vẫn cảm thấy hoảng sợ. Chính vì đã rơi vào đường cùng, muôn người ngàn kẻ mới đứng dậy, không màng sống chết, dựa vào gậy gỗ, nông cụ, liều mạng với thiết kỵ của Đại Nguyên. Mọi người đã chẳng còn gì trong tay, chỉ còn lại một cái mạng quèn mà thôi!

Đã chết bao nhiêu người, đếm sao cho xuể.

Sau khi Chu Nguyên Chương lên ngôi, vì sao lại nhiều lần ước thúc huân quý, ức chế kiêm tính, chính là vì ông sợ, lại một lần nữa xuất hiện lưu dân, hủy hoại hoàn toàn giang sơn của ông.

Lão Chu vị hoàng đế này, cũng giống như đại đa số các vị vua khai quốc, đều hoài mang kính sợ, bọn họ thừa hiểu, cái gì mới là chuyện quan trọng cấp bách nhất!

“Trẫm từ khi lên ngôi đến nay, nhẹ thuế khóa, để dân nghỉ ngơi lấy sức, ước thúc quan lại, không cho phép hoành tráng bạo liễm, không cho phép can nhiễu dân sinh... Chẳng lẽ trẫm làm không đúng sao?”

“Bệ hạ đương nhiên làm đúng, thế nhưng, thế nhưng thần cho rằng, chưa chắc... đã đủ!”

“Không đủ?” Lão Chu hừ lạnh nói: “Trẫm ăn không ngon ngủ không yên, cần cù chính sự, chưa từng lơi lỏng, vẫn chưa đủ sao?”

“Thần, thần cho rằng bệ hạ nên nghĩ lại, trách nhiệm của triều đình!”

“Đồ hỗn đản!”

Lão Chu cuối cùng cũng bắt đầu chửi người.

“Ngươi có phải cảm thấy bản thân càn quấy vô pháp vô thiên, trẫm nỡ lòng nào làm gì ngươi phải không? Ngươi còn dám chỉ trích lỗi lầm của trẫm, ngươi, ngươi thật lớn mật!”

Liễu Thuần khó xử nói: “Bệ hạ, không phải thần muốn nói những điều này, mà là bệ hạ muốn thần biến pháp, nhưng nan đề đầu tiên thần gặp phải, chính là bộ luật do bệ hạ định ra!”

“Bộ luật nào do trẫm định ra?”

“Bệ hạ, phân chia khu lương, thi hành chế độ lương trưởng, mỗi khu lương tùy theo tình hình khác nhau, có nơi đem lương thực nộp tới nha môn Bố chính sứ, có nơi đưa đến vệ sở làm quân lương, có nơi thậm chí còn phải vận chuyển đến kinh thành, giao cho Hộ bộ Thái thương. Hỗn loạn vô tự như thế, thần thu thuế kiểu gì? Thần cái đường đường là đồng tri này quản không tới vệ sở, càng không quản được Hộ bộ, việc này, việc này khiến thần phải làm sao đây?”

Lão Chu nhíu mày thật sâu, “Ý ngươi là muốn trẫm phế bỏ lương trưởng?”

“Thần cho rằng cho dù không phế bỏ lương trưởng, ít nhất cũng phải quy định, thuế phú của một khu vực nào đó, thống nhất giao nộp cho một nha môn, rồi từ đó từng cấp từng cấp nộp lên, cuối cùng gom lại tại Thái thương.”

“Thần còn có một kiến nghị, chính là xác định rõ mức ngân sách mà các địa phương có thể trích lại, như vậy thì địa phương mới có tiền làm việc, những chính vụ muôn hình vạn trạng mà thần vừa nhắc tới ở trước, mới có thể thong thả đẩy mạnh được.”

---❊ ❖ ❊---

Liễu Thuần nói với lão Chu rất nhiều điều, toàn bộ đều là những suy ngẫm trong nửa năm qua của hắn.

Chỉ riêng cải cách tài thuế thôi thì chưa đủ, chức năng của nha môn cũng bắt buộc phải điều chỉnh, nói cách khác, chính là phải gia tăng quan lại... Rất không may, lão Chu vẫn luôn lo lắng quan lại bóc lột bách tính, rút tủy hút xương, cho nên ông hết sức ước thúc quan lại. Thậm chí việc trọng đại như thu lương, cũng giao cho lương trưởng xuất thân từ dân gian làm.

Thế nhưng sự việc trái ngược với ý muốn, những gì lão Chu nhận được chỉ là một hệ thống thu thuế kém hiệu quả nhất.

Một phủ bị chia thành rất nhiều khu lương, đích đến vận chuyển của mỗi khu lương đều không giống nhau, có nơi xa, có nơi gần, oán trách lẫn nhau.

Nếu không phải vì thế, những phú hộ kia cũng sẽ không tranh nhau trốn tránh trách nhiệm lương trưởng. Rất nhiều trường hợp, một gia đình trung đẳng, sau khi đảm nhận chức lương trưởng xong liền phá sản, thậm chí mất mạng, suy cho cùng thì vận chuyển lương thực ngàn dặm, tổn thất hao tổn quá mức kinh hoàng.

Nhất định phải có một hệ thống thu thuế thống nhất, có hệ thống này rồi, địa phương mới có thể phối hợp tu sửa đường xá, đào kênh đào, thiết lập mạng lưới giao thông hoàn thiện, từ đó phát triển ra một thị trường thống nhất kết nối toàn quốc.

Nói một câu, Chu Nguyên Chương hướng mắt vào việc phòng ngừa tệ nạn, còn Liễu Thuần thì sao, hắn hy vọng vị hoàng đế bệ hạ này có thể hưng lợi nhiều hơn!

“Tiểu tử thối, ngươi là muốn trẫm thay đổi quốc sách? Ngươi thật to gan!” Chu Nguyên Chương sầm mặt đen sì nói: “Trẫm nửa đời đánh thiên hạ, nửa đời trị giang sơn, lúc trẫm làm hoàng đế, ngươi tiểu tử này còn chưa ra đời đâu! Mà ngươi cũng dám chỉ tay năm ngón trước mặt trẫm? Thật là vô lý hết sức!”

Liễu Thuần mặt dày mày dạn không sợ nước sôi, “Thần không dám, thế nhưng thần phải nói, chế độ lương trưởng không điều chỉnh, thần liền không cách nào thay đổi thuế pháp. Nếu không để bách tính nhìn thấy lợi ích thiết thực, bọn họ sao có thể ủng hộ biến pháp, thần cũng vì sợ không hoàn thành được sứ mệnh của bệ hạ, mới dám liều chết dâng lời khuyên can, bệ hạ nếu cảm thấy không thỏa đáng, vậy xin bệ hạ bãi miễn khâm sai của thần, thu hồi vương mệnh kỳ bài đi!”

“Hừ!”

Chu Nguyên Chương phẫn nộ đứng bật dậy!

Chỉ thẳng vào mũi Liễu Thuần mắng lớn, “Lại là chiêu này! Lại là chiêu này! Lúc trước ngươi xúi giục trẫm lập Ngân hàng Hoàng gia, ngươi cũng chỉ nói một nửa, rồi từng bước ép trẫm làm theo ý của ngươi!”

“Bây giờ thì sao, ngươi làm tới mức quá đáng hơn rồi! Cái gì cũng muốn đổi! Tài thuế điền phú phải đổi, chế độ quan lại cũng phải đổi! Tiểu tử ngươi lại muốn đào hố lừa trẫm nhảy xuống phải không? Tâm địa của ngươi quả thực đáng chém!”

Liễu Thuần đầy bụng oan ức, “Bệ hạ, thần thật sự không cố ý, thần đi vòng vèo ở bên dưới nửa năm trời, giày mòn đi cả chục đôi, thần, thần đây là kiến thức đúc kết ra từ những bước chân đi thực tế, bệ hạ nếu không tin, thần cũng hết cách!”

Lão Chu đi vòng quanh dưới đất mấy vòng, đột nhiên nói: “Ngươi cởi giày ra!”

“Hả?” Liễu Thuần ngẩn người, lão Chu mắng: “Mau cởi ra, còn bắt trẫm phải động thủ nữa chắc?”

Liễu Thuần thực ra rất muốn hoàng đế cởi giày giúp mình, ngọai trừ việc hắn không có cái gan đó, đành phải cởi đôi triều y phục đế dày, để lộ đôi bàn chân ra.

Lão Chu quét mắt nhìn một cái, trên đôi chân của Liễu Thuần chi chít những vết chai dày cộm. Hắn trèo đèo lội suối, thuở ban đầu trên chân có mọng máu, cứ đến tối là phải châm vỡ ra, hôm sau mới có thể tiếp tục cất bước. Đợi đến khi mọng máu vỡ qua mấy lớp, phần da dưới bàn chân liền trở nên dày vừa cứng, gần giống như da trâu vậy!

Chu Nguyên Chương là người từng nếm qua đắng cay, cho dù là vậy cũng bị chấn động mạnh.

“Đường đường là khâm sai, việc gì phải tự mình nhúng tay vào mọi chuyện thế!”

Liễu Thuần ngượng ngùng nói: “Bệ hạ, kỳ thực người cực khổ hơn thần còn có rất nhiều, nửa năm nay, đám thái học sinh kia đều đã thay đổi không ít.”

Liễu Thuần dừng lại một lát rồi nói tiếp: “Những kiến thức này của thần, cũng không phải chỉ là ý kiến của một mình thần. Chúng thần đã hỏi thăm rất nhiều bách tính, đem tất cả những chỗ họ phàn nàn gom lại, mỗi tối đều tụ tập bên đống lửa trại, thảo luận xem những tệ nạn này nên giải quyết ra sao. Đợi đến khi thảo luận ra kết quả rồi, liền viết lại. Hơn nửa năm nay, chúng thần đã ghi chép được hơn hai mươi vạn chữ đấy!”

Chu Nguyên Chương thực sự chấn động, xúc động nói: “Không hổ là học trò của trẫm! Trẫm phải xem thử, các ngươi đã viết những gì!”