Trước Tết sau Tết, mới chỉ qua không đầy một tháng, Chu Tiêu lại một lần nữa đặt chân đến thành phố này. Những gì hắn nhìn thấy chỉ là một màu tiêu điều thê lương, trên đường chẳng còn mấy người qua đời, dẫu có thì cũng vội vã lướt qua. Các cửa hiệu hai bên đường, mười nhà thì đóng cửa tới bảy, ba nhà còn lại bước đến gần nhìn thử, cũng chẳng thấy khách hàng nào, chỉ có những kẻ đến đòi nợ.

Tiếng tranh cãi khóc lóc thỉnh thoảng vang lên, thậm chí là tiếng đánh chửi thề, khiến tim người ta phải thắt lại.

Rốt cuộc chuyện này là thế nào?

Vì sao Tô Châu vốn dĩ đang yên lành, trong chớp mắt lại lụi tàn?

Căn bệnh xuất phát từ đâu, là do tiệm cầm đồ Tô Châu sao?

Chu Tiêu ngẩn người chết sững, nếu thực sự là như vậy, thì cha con Lý Thiện Long... có lẽ đúng là đáng đời lắm tội. Nhưng, nhưng rốt cuộc đây là chuyện thế nào chứ?

Chu Tiêu rất muốn hỏi Liễu Thuần, có lẽ cậu ta có thể đưa cho mình câu trả lời. Vấn đề là Liễu Thuần đã đi bận rộn mất rồi, chỉ còn lại lão tiên sinh Uông Duệ đang ho khan một tiếng.

“Điện hạ, sĩ nông công thương, thương là bậc cuối cùng, là tiện ích nhất. Trị nước nên lấy nông làm gốc, củng cố gốc rễ bồi dưỡng nguyên khí, mới có thể mưu cầu thái bình vạn thế, đây là bài học hưng vong của các đời. Phàm là thương nhân thịnh hành, người người trục lợi, hoàn toàn không có lương tâm, thiên hạ ắt sẽ đại loạn. Bệ hạ trọng nông tang, chính là xuất phát từ điểm này. Điện hạ, tình hình của Tô Châu, không thể rõ ràng hơn được nữa.”

Chu Tiêu trầm ngâm, hắn có thể cảm nhận được những gì Uông Duệ giảng nghe có vẻ hợp lý nhưng chưa chắc đã đúng, thế nhưng lại chẳng tìm ra chỗ sơ hở nào. Đành nói: “Tiên sinh cho rằng nên xử trí thế nào đây?”

“Cái này... chuyện của thương nhân, hãy để thương nhân tự giải quyết, triều đình không thể lau chùi hậu quả thay bọn họ được. Còn về phần triều đình, chỉ cần bỏ ra chút tiền bạc, ổn định lại tiệm cầm đồ Tô Châu là được. Suy cho cùng trong tiệm cầm đồ phần lớn vẫn là bách tính bình thường, chỉ cần chiếu cố tốt cho họ, sớm muộn gì Tô Châu cũng có thể khôi phục. Nếu như đến cả thương nhân mà triều đình cũng cứu nốt, thì triều đình lấy đâu ra nhiều tiền nhường ấy!” Uông Duệ tràn đầy tự tin, cảm thấy biện pháp của mình là tuyệt vời nhất.

Chu Tiêu ngạc nhiên sững sờ, nếu như chưa từng gặp Liễu Thuần, Chu Tiêu tuyệt đối sẽ không hoài nghi mảy may. Hắn sẽ chỉ coi những lời Uông Duệ giảng như khuôn vàng thước ngọc, dẫu sao thì tất cả các nhà Nho đều có chung quan điểm này.

Thế nhưng vấn đề là đã tận mắt chứng kiến thủ đoạn của Liễu Thuần, Chu Tiêu luôn cảm thấy mọi chuyện không đơn giản như thế.

Có nên quan sát thêm nữa không?

Đúng lúc này, Liễu Thuần cùng Từ Tăng Thọ từ bên ngoài bước vào, trên mặt hai người đều đượm ý cười.

“Điện hạ, tình hình chúng thần đã đại khái nắm rõ, phương án cũng đã soạn thảo xong rồi.” Liễu Thuần khẽ gật đầu với Uông Duệ. “Thương nghiệp vốn là nghề tiện, toàn bộ những vấn đề ở Tô Châu lần này, đều phát sinh từ thương nghiệp cả. Cho nên bắt buộc phải trừng trị nghiêm khắc thương nhân, cho bọn họ một bài học mới được... Uông lão, phải vậy không?”

Uông Duệ sững sờ ngây người, ta nói thế bao giờ chứ?

Ta nói thương nghiệp là nghề tiện, nên để mặc cho tự sinh tự diệt cơ mà, sao đến chỗ ngươi lại thành trừng trị không tha thế này?

Không đúng nha, tiểu tử ngươi không thể nhét những lời ta chưa từng nói vào miệng ta được chứ, ngươi, ngươi tiểu tử đừng có quá đáng!

Uông Duệ rất muốn tranh cãi, thế nhưng nhất thời lão lại chẳng biết phải bác bỏ thế nào, dẫu sao nửa câu đầu quả thực do lão nói ra... Đúng lúc lão tiên sinh đang vắt óc suy nghĩ, vơ vét ruột gan. Liễu Thuần đã nói tiếp: “Quan điểm của ta và Uông lão hoàn toàn ăn khớp với nhau. Triều đình trước tiên phải tịch thu tiệm cầm đồ Tô Châu, sau đó rót vốn vào để làm sống lại tiệm cầm đồ Tô Châu. Đối với những xưởng thủ công và thương hiệu cần được cứu trợ, bắt buộc phải ký kết một bản khế ước, chuyển nhượng một phần cổ phần cho tiệm cầm đồ Tô Châu... tức là do Ngân hàng Hoàng gia nắm giữ.” Liễu Thuần ra vẻ nghiêm trọng nói: “Thương nhân ham lợi nhuận, một lòng làm càn, nếu mặc kệ thương nhân, sẽ khiến thiên hạ đại loạn, đây chính là bài học từ Tô Châu! Thế cho nên, Ngân hàng Hoàng gia can thiệp vào, do ngân hàng nắm giữ một lượng cổ phần nhất định, từ đó chi phối và ảnh hưởng đến toàn bộ sự phát triển công thương nghiệp của Tô Châu.”

“Làm như vậy còn có một điểm tốt, chính là ngân hàng cùng các xưởng sản xuất thương hiệu trói buộc chặt chẽ với nhau, trở thành một cộng đồng lợi ích. Nói cho dễ hiểu, chính là châu chấu trên một sợi dây, sau này dù có gặp phải nguy cơ nữa, bọn họ cũng tuyệt đối không quẹt thẻ rút tiền ồ ạt làm tê liệt ngân hàng. Chỉ cần các đại thương nhân được ổn định, Ngân hàng Hoàng gia liền an toàn, tuyệt đối sẽ không đi vào vết xe đổ, giẫm lên con đường cũ của tiệm cầm đồ Tô Châu nữa.”

---❊ ❖ ❊---

Liễu Thuần thao thao bất tuyệt, giảng giải phương lược của chính mình. Uông Duệ nghe càng lúc càng thấy bất ổn, đây đâu phải ý của lão phu, cái này, cái này đi ngược lại hoàn toàn với ý của lão phu rồi. Liễu Thuần, ngươi là đồ khốn nạn!

Lông mày Uông Duệ dựng cả lên, muốn chen lời vào, nhưng lại chẳng biết phải bắt đầu từ đâu.

Liễu Thuần thấy lão đang sốt ruột, liền cười nói: “Uông lão, phương pháp này của ta, suy cho cùng vẫn chừa cho thương nhân một con đường sống. Ta biết ngài lão nhân gia căm ghét những kẻ tham tài vong nghĩa, ti tiện vô sỉ, chỉ hận không thể cho bọn họ chết sạch thì mới hả lòng hả dạ. Thế nhưng thành Tô Châu dẫu sao cũng là nơi công thương phát triển phồn thịnh, vả lại trời cao có đức hiếu sinh, hãy ban cho bọn họ một con đường sống đi! Tuy nhiên xin lão tiên sinh cứ yên tâm, những tên thương nhân đáng bị trừng trị, đặc biệt là kẻ có dính líu đến Lý Thiện Long, tuyệt đối sẽ không khoan dung nhẹ tay!”

Mấy câu nói này vừa dứt, khuôn mặt già nua của Uông Duệ đã biến thành màu gan heo, nhịp thở dồn dập, chòm râu dựng ngược, suýt chút nữa thì ngất đi.

Liễu Thuần sợ lão già này chết ngay trước mặt mình, vội vàng lên tiếng: “Điện hạ, chỗ thần đây có một bản phương lược chi tiết, thêm nữa, thần còn phải đi diện kiến những thương nhân này một phen, quay lại sẽ tấu trình với Điện hạ sau.”

Liễu Thuần nói xong, liền cùng Từ Tăng Thọ bước ra ngoài.

Ra đến bên ngoài, Từ Tăng Thọ ôm lấy bụng, cười đến mức phát điên!

“Được đấy, ngươi thật sự quá đỉnh!”

Cứ nghĩ đến cảnh Uông Duệ tức giận đến mức công tâm, há hốc miệng trợn mắt mà không thốt nổi nên lời vì quá đỗi tức tưởi, Từ Tăng Thọ lại muốn cười, chỉ muốn cười ha ha ha. Đã bao năm rồi, phỏng chừng chỉ có mỗi một kẻ kỳ quặc như Liễu Thuần mới có thể khiến Uông lão tiên sinh u uất đến mức này.

“Liễu Thuần, ngươi nói xem lão già Uông kia có bị tức chết không hả?”

Liễu Thuần chớp chớp mắt. “Tức chết thì cứ chết thôi, đến lúc đó chém thêm mấy tên thương nhân nữa, coi như thay một vị Uông lão căm ghét cái ác như kẻ thù mà báo thù là được!”

“Ngươi! Hahaha!”

Từ Tăng Thọ cười đến mức triệt để phát cuồng, quả thực quá đỗi sảng khoái.

Quen biết lâu như vậy, đây là lần đầu tiên Từ Tăng Thọ cảm thấy bản lĩnh của Liễu Thuần khiến hắn phải nhìn bằng con mắt khác, tự thẹn không bằng. Hình như việc nhận một người đại ca thế này, cũng chẳng có chút thiệt thòi nào đâu nhỉ!

---❊ ❖ ❊---

“Điện hạ, Liễu, Liễu Thuần quả thực là làm càn!” Uông Duệ đợi cho Liễu Thuần đi khuất, phải mất một hồi lâu mới hoàn hồn thở phào được một hơi, vội vàng bẩm với Chu Tiêu: “Điện hạ, tên tiểu tặc kia xúi giục triều đình buôn bán kinh doanh, lại còn vơ vét bóc lột thương nhân Tô Châu, thu liễm của cải dân chúng vô độ, tham lam không đáy. Cứ để mặc hắn tiếp tục như thế, sớm muộn gì cũng sẽ ép dân Tô Châu làm phản mất. Điện hạ, tuyệt đối không thể làm theo ý của Liễu Thuần được đâu! Lão thần cho rằng, nên lập tức xử tử Liễu Thuần, ngay lập tức!”

Chu Tiêu gãi gãi đầu. “Tiên sinh, Phụ hoàng rốt cuộc đã ban cho Liễu Thuần Vương mệnh kỳ phiếu, hắn là Khâm sai đại thần chân chính, cô chỉ đứng xem mà thôi.” Chu Tiêu ngưng lại một chút, đoạn nói tiếp: “Tiên sinh, cô có một chuyện không hiểu, ngài đã coi thương nhân là tiện nghiệp, Liễu Thuần muốn ra tay với thương nhân, thì cớ gì tiên sinh lại phải ngăn cản? Chuyện này... cô thực sự vô cùng khó hiểu.”

Đôi mắt già nua của Uông Duệ trừng lớn, cái miệng hơi há hốc.

Lời nói của Chu Tiêu tuy khách khí, nhưng sự hoài nghi ẩn chứa bên trong lại vô cùng chân thật. Rốt cuộc ngài lão nhân gia là vì điều gì chứ?

Uông Duệ đột ngột biến sắc mặt, vội vàng nói: “Điện hạ, lão thần không hề nhận sự hối lộ thu mua nào từ thương nhân cả, mà là, mà là lo sợ thương nhân thấy không có lợi nhuận sẽ thi nhau bỏ trốn. Trên có thiên đàng dưới có Tô Hàng, một nơi phồn hoa nhường ấy, lại phải gánh chịu kiếp nạn. Lão thần cho rằng, trị nước nên lấy sự khoan nhân làm đầu, dẫu cho thương nhân có ti tiện hèn m hạ, nhưng, nhưng cũng nên chừa cho người ta một con đường sống mới phải.”

Cuối cùng cũng vuốt tròn lại được lời nói, lưng lão già đầm đìa mồ hôi hột.

Chu Tiêu lúc này lại chần chờ. “Tiên sinh, Liễu Thuần vừa rồi đã nói, sẽ chừa cho thương nhân một con đường sống mà, chẳng lẽ vẫn chưa đủ sao? Hay là, tiên sinh cảm thấy, thương nhân phải có cuộc sống tốt hơn nữa mới đúng?”

Uông Duệ lập tức câm nín không nói nên lời, Chu Tiêu bắt đầu trầm ngâm suy nghĩ...

Lúc rời kinh thành, Chu Nguyên Chương đã dặn đi dặn lại bên tai, bảo Chu Tiêu rằng chớ nên nghe người khác nói những gì, mà phải tìm hiểu cho rõ ràng, vì sao họ lại nói thế? Phải dùng tâm trí để phỏng đoán, không chỉ riêng Liễu Thuần, mà còn bao gồm cả từng người ở bên cạnh.

Hiểu rõ ý đồ của họ, cũng chính là thấu suốt được tâm can của bề tôi.

Trên đường đi Chu Tiêu vẫn còn có chút mờ mịt, thế nhưng khi Uông Duệ hết lần này đến lần khác nói đỡ cho thương nhân, đặc biệt là khi nghe biết dự định của Liễu Thuần, bộ dáng tức giận đến mức mất hết cả bình tĩnh ấy đã đẩy Chu Tiêu chìm vào trong một nỗi hoài nghi sâu sắc.

Uông lão tiên sinh, hay nói cách khác là các vị văn quan, thực sự khinh miệt thương nghiệp đến thế sao? Vì sao vừa động đến thương nhân là bọn họ lại hóa điên cuồng thế kia?

Đạo lý nằm ở đâu chứ?

Chu Tiêu rơi vào trầm tư suy ngẫm, hắn lờ mờ cảm nhận được, đây chính là thứ mấu chốt nhất. Chỉ cần có thể nghĩ thông suốt, có lẽ hắn không thể trở thành một vị minh quân anh tài kiệt xuất giống như Phụ hoàng, nhưng ít nhất cũng có thể làm một vị thủ thành chi quân.

Chu Tiêu quyết định giữ thái độ không đưa ra ý kiến, hắn muốn lẳng lặng quan sát, xem thử Liễu Thuần dự định hành sự ra sao, còn Uông lão tiên sinh sẽ ứng phó thế nào...

“Triển vọng của Tô Châu vô cùng tốt đẹp.”

Liễu Thuần cười ha hả nói với Từ Tăng Thọ: “Dựa theo ước tính của ta, trong mấy năm tới, bên cạnh mậu dịch quan phương do triều đình chủ đạo, mậu dịch dân gian cũng sẽ phát triển theo. Tô Châu vật sản trù phú, giao thông thuận lợi, nhân tâm lanh lẹ, văn mạch lâu dài... đây đều là những ưu thế trời ban độc nhất vô nhị của Tô Châu. Tương lai của thành phố này sẽ vượt qua cả kinh thành, trở thành viên minh châu rực rỡ chói lọi của Giang Nam!”

Liễu Thuần đương nhiên không nói dối, trước khi Tùng Giang mở cửa thông thương, Tô Châu chính là đệ nhất Giang Nam không thể tranh cãi, ngợ lại là Kim Lăng, uổng công chiếm giữ bao nhiêu ưu thế mà mãi chẳng thể phát triển nổi.

“Nhưng nếu muốn Tô Châu phát triển nhanh chóng, thì bắt buộc phải đặt nền móng thật vững chắc. Kinh tế Tô Châu không thể chỉ nằm gọn trong tay thương nhân, triều đình bắt buộc phải nhúng tay vào, nói chính xác hơn là Bệ hạ, bắt buộc phải để Bệ hạ nhìn thấy lợi ích, ngài mới kiên định ủng hộ sự phát triển của Tô Châu.”

“Thêm nữa, việc buôn bán hiện tại, đặc biệt là dấn thân vào mậu dịch hải ngoại, không thể cứ dựa vào chất lượng tốt giá cả phải chăng, không gạt già trẻ lớn bé nữa. Bắt buộc phải là cầm kiếm kinh thương (buôn bán), vũ lực vươn đến đâu, thương nghiệp vươn tới đó. Đạo lý này vô cùng hiển nhiên, thế nhưng vào những lúc bình thường, hoàn toàn không tài nào giảng thông suốt được. Vả lại dẫu có nói ra, cũng không thể thực thi nổi, đạo lý nằm ở đâu chứ?”

“Chính là lợi ích của ba bên này không tài nào đạt được thế cân bằng, ai cũng muốn chiếm thêm một chút, thù hằn lẫn nhau, căn bản không cách nào liên thủ đối ngoại.” Liễu Thuần hào hứng bàn luận.

Từ Tăng Thọ kiên nhẫn lắng nghe, lúc này hắn mới hiểu rõ dự định của Liễu Thuần!

“Hóa ra ngươi bảo ta mua lại sản nghiệp ở Tô Châu, chính là ôm cái tâm tư này đây hả?”

Liễu Thuần liếc mắt lườm nguýt một cái. “Sớm biết ngươi ngu ngốc như vậy, ta đã để Lương Quốc công đến làm rồi, ta đoán lão ta còn lợi hại hơn ngươi nhiều!”

Từ Tăng Thọ hoàn toàn chẳng hề bận tâm đến lời châm chọc của Liễu Thuần, trơ cái mặt già ra cười ha hả: “Đã đến nước này rồi, vậy xin đại ca chỉ giáo cho, tiểu đệ nên làm thế nào đây?”

Liễu Thuần hừ lạnh một tiếng. “Còn làm thế nào nữa? Mua một cuốn 《Tam Quốc Diễn Nghĩa》 về, mà học cho kỹ cách duy trì thế chân vạc kiềng ba chân ấy thế nào đi! Thương nhân không thể để mất kiểm soát, Bệ hạ lại không thể ép bức quá tay, khoảng trống do hai bên bọn họ chừa lại chính là không gian kiếm lợi của ngươi, đã đủ hiểu chưa hả?”