Chiếu lệnh này vừa ban xuống, đừng nói là Chu Tiêu, cho dù là Liễu Thuần cũng ngây người. Chu Nguyên Chương cũng quá mức chí công vô tư rồi chứ? Lại để cho Chu Tiêu đi tuần tra tân đô, chẳng khác nào lưu đày hắn đi.

Còn bản thân mình thì sao? Từ một Kinh lịch quan lửng lơ khó xử, bỗng chốc biến thành Trường Sa tri phủ, coi như bước chân vào hàng ngũ quan viên trung cấp. Đặc biệt quan trọng là, còn giao cho mình trọng trách thanh trượng điền mẫu. Nói cách khác, toàn bộ gánh nặng cải cách biến pháp đều đè nặng lên người hắn. Sự tín nhiệm tựa như núi Thái Sơn ấy không khỏi khiến Liễu Thuần sinh ra cảm giác "sĩ vì tri kỷ mà chết", chỉ hận không thể lập tức học theo Gia Cúc Vũ Hầu, cúc cung tận tụy đến chết mới thôi, bán mạng vì nhà họ Chu của bọn họ cho rồi.

Đương nhiên, ý nghĩ này cao lắm chỉ tồn tại trong vòng một giây, rồi bị Liễu Thuần ném ngay ra ngoài chín tầng mây. Hắn tuyệt không cho rằng chủ trì biến pháp là chuyện tốt, nhất là trong điều kiện đã đắc tội với Thái tử... Đúng rồi, Chu Tiêu sẽ không vì thế mà ghét bỏ hắn chứ?

Liễu Thuần ngẩng đầu lên, lại phát hiện Chu Tiêu nở một nụ cười rạng rỡ, thậm chí có chút như trút được gánh nặng.

Cuối cùng cũng không phải kẹp ở giữa mà khó xử nữa. Đã phụ hoàng đã quyết tâm chấp thuận đề nghị của Liễu Thuần, vậy thì chỉ đành để mặc hắn buông tay làm thôi.

"Ngươi cứ làm cho tốt, nắm chắc chừng mực."

Chu Tiêu vỗ vỗ bả vai Liễu Thuần,ân cần khích lệ. Hắn vốn định lập tức lên đường, nhưng ngặt nỗi đúng vào lúc này, đạo thánh chỉ thứ hai lại tới. Đại ý cũng xấp xỉ đạo thánh chỉ thứ nhất, nhưng lại bớt đi mệnh lệnh bắt Chu Tiêu lập tức bắc tiến, thay vào đó là bảo hắn hồi kinh để điều dưỡng thân thể.

Ngay lúc Liễu Thuần còn đang chần chừ, đạo thánh chỉ thứ ba cũng đã tới, vậy mà lại bảo hắn theo thánh chỉ vào kinh, bệ hạ có việc muốn dặn dò.

Không cần hỏi cũng biết, nhất định là chuyện liên quan đến biến pháp.

Liễu Thuần đành phải cùng Chu Tiêu quay về kinh đô. Do thân thể Chu Tiêu vẫn còn rất suy nhược, tốc độ trên đường của bọn họ không nhanh chút nào.

Mỗi khi dừng chân nghỉ ngơi, Chu Tiêu đều gọi Liễu Thuần tới, vẫn cùng nhau đánh cờ đàm đạo, chẳng khác gì trước kia là mấy.

Cho đến khi sắp vào kinh, Chu Tiêu mời Liễu Thuần tới, bàn cờ trước mặt đã được thay thế bằng một ấm trà.

"Liễu Thuần, chúng ta trò chuyện đi, giống như những người bạn bình thường ấy, có được không?" Chu Tiêu chủ động rót cho Liễu Thuần một chén trà, còn đưa tận tay hắn.

Liễu Thuần chần chừ một lát, "Điện hạ có gì dạy bảo, thần xin cung kính lắng nghe."

Chu Tiêu khựng lại, một thứ gọi là khoảng cách đã xuất hiện giữa hai người. Cái gọi là đạo khác biệt không cùng mưu cầu, sự khác biệt trong suy nghĩ, có đôi khi còn chết người hơn bất cứ thứ gì! Đủ để khiến bạn bè mỗi người một ngả, cha con huynh đệ trở mặt thành thù!

"Liễu Thuần, ngươi nhìn nhận nho sĩ như thế nào?" Không đợi Liễu Thuần trả lời, Chu Tiêu đã chủ động nói: "Kẻ không có sản nghiệp cố định mà vẫn có tâm tính kiên định, chỉ có bậc nho sĩ mới làm được. Nho sĩ phò tá thiên tử, trị vì vạn dân, đứng đầu trong bốn dân. Từ xưa đến nay, chỉ có thứ dân nổi dậy làm phản chứ chưa từng có nho sĩ gây loạn. Nếu có thể xoa dịu lòng của nho sĩ, thiên hạ mới có thể thái bình lâu dài."

Chu Tiêu lại dừng lại một lát, phát hiện Liễu Thuần vẫn im lặng không nói gì, hắn cười nhẹ: "Ngươi có lời gì cứ việc nói thẳng. Ta đã nói rồi, đây là cuộc trò chuyện giữa những người bạn, không có ý gì khác. Ta đem toàn bộ suy nghĩ của mình nói ra hết, chẳng lẽ một kẻ xưa nay vẫn gan dạ như ngươi, ngược lại lại chần chừ, không dám nói sao?"

Liễu Thuần bất đắc dĩ cười nhẹ: "Điện hạ, thần không tiện bình phán nhiều chuyện. Nói cho cùng thần cũng chỉ là con cháu nhà nông, không dám tự nhận mình là nho sĩ, cũng không dám xa vọng cao hơn người khác một bậc."

Chu Tiêu vô cùng kinh ngạc, "Liễu Thuần, ngươi gánh vác học vấn của Quách thị, thủ đoạn vượt trội, tài hoa hơn người. Trong mắt cô, ngươi chính là thiếu niên anh tài, là tinh hoa trong số các nho sĩ đấy!"

Liễu Thuần ngẩn người hồi lâu, chợt lắc đầu cười khổ: "Điện hạ đề cao rồi, thần vô cùng cảm kích. Nhưng thần muốn nói, từ đáy lòng mình, thần cảm thấy bản thân chẳng khác gì những người nông phu ngoài đồng ruộng. Học vấn chúng ta có được, cũng là do hai đôi chân bước ra, do đôi bàn tay thí nghiệm mà thành. Tri thức chúng ta khám phá ra cũng chẳng có gì ghê gớm, không phải là đạo lý thánh hiền cao cao tại thượng, mà chỉ để cuộc sống thuận tiện và thoải mái hơn mà thôi."

“Điện hạ, trong mắt thần, vạn dân giống như cỏ cây, còn quan lại sĩ phu chính là bầy trâu dê ở bên trên. Thánh nhân tay cầm roi da, bầy trâu dê gặm cỏ ở đâu quá ác, liền xua đuổi chúng đến nơi khác. Khi cỏ nước không đủ ăn, liền phải giết bớt trâu dê, để cỏ cây có thời gian hồi phục trở lại. Nếu cứ mặc sức gặm nhấm dẫm đạp, bãi cỏ sẽ thoái hóa, biến thành sa mạc, đến lúc đó, trâu dê đều không thể sinh tồn được nữa."

Trâu dê không thể sống sót, kẻ chăn cừu cũng sẽ chết đói... Chu Tiêu trầm ngâm hồi lâu, chợt cười nhạt: "Liễu Thuần, cách nói này của ngươi quả thực rất độc đáo... Cô trước nay vẫn luôn nghe người ta nói, bách tính như trâu dê, bách quan là thay thiên tử chăn dắt trâu dê, không có bách quan, trâu dê sẽ chạy mất. Cho nên, để kẻ chăn dắt ăn một chút, uống một chút, cũng không ảnh hưởng đến đại cục. Dù sao đến cả bọn chúng mà cũng không được cho ăn no, thì sẽ chẳng có ai làm việc cho thiên tử nữa."

Chu Tiêu nói xong, hai người lại chìm vào sự im lặng kéo dài, chỉ có thể uống từng chén từng chén trà, uống cạn sạch cả một ấm đầy...

Liễu Thuần cũng hiểu rõ hoàn toàn suy nghĩ của Chu Tiêu.

Nói vị Thái tử này nhân hậu khoan dung, đối xử với người khác khiêm nhường, hạ mình cúi mình trước kẻ sĩ, thông minh trí tuệ... Những điều này Liễu Thuần đều thừa nhận, và Chu Tiêu quả thực là một người gần như hoàn hảo.

Thế nhưng!

Thế nhưng mà!!

Thế nhưng mà lại!!!

Ở vấn đề cốt lõi nhất, vị Thái tử điện hạ này lại tôn sùng chủ nghĩa tinh anh. Hắn coi nho sĩ là trợ thủ để trị vì thiên hạ, còn bách tính thì lại là đối tượng mà hắn cần quản lý, thậm chí là đề phòng.

Chu Tiêu cũng quan tâm đến nỗi khổ của nhân gian, cũng đồng cảm với bách tính, nhưng chỉ dừng lại ở mức độ đó. Giả sử bắt sĩ phu cùng nộp thuế, đưa bách tính và quan lại sĩ phu lên cùng một vị trí bình đẳng, Chu Tiêu sẽ kháng cự.

Liễu Thuần cũng không cho rằng suy nghĩ của Chu Tiêu là sai. Suy cho cùng, bất kỳ một xã hội khỏe mạnh nào cũng là sự thỏa hiệp giữa giới tinh anh và đại chúng. Đại chúng trao cho giới tinh anh quyền lực và sự tín nhiệm, còn giới tinh anh thì phải tôn trọng kính sợ bách tính. Khi cắt đứt liên lạc với bách tính, giới tinh anh sẽ lập tức mất đi nền tảng tồn tại...

Vấn đề của nhà Minh nằm ở chỗ ban ơn cho sĩ phu quan lại quá nhiều, hơn nữa bản chất của những kẻ này cũng rất đáng lo ngại. Bọn họ không những không thể giúp trị vì thiên hạ, mà còn trở thành cái hang ổ của loài kiến làm sụp đổ cả con đê lớn... Liễu Thuần rất muốn nói với Chu Tiêu, nhưng hắn lại chần chừ. Dù sao thì niệm tưởng đã hình thành suốt mấy chục năm, không phải chỉ dăm ba câu là có thể giảng giải rõ ràng được.

Cuối cùng, Liễu Thuần đành ngồi trơ cùng Chu Tiêu đến tận nửa đêm, sau đó đứng dậy cáo từ.

Đến cửa, Chu Tiêu chợt vươn tay, đè lên bả vai Liễu Thuần.

"Cái đó... chúng ta vẫn tính là bạn chứ?"

Liễu Thuần đáp: "Điện hạ yêu mến quá đà, thần thụ sủng nhược kinh. Có thể trở thành bằng hữu của điện hạ, thần cảm kích đến rơi nước mắt!"

Nụ cười của Chu Tiêu vô cùng gượng gạo. Hắn chậm rãi thu tay về, mặc cho Liễu Thuần rời đi.

Hôm sau, bọn họ đã trở về kinh thành, trực tiếp vào yết kiến lão Chu.

---❊ ❖ ❊---

"Ngươi đã về rồi ư?" Chu Nguyên Chương khó lòng che giấu giận dữ, "Cái tên nghịch tử Chu Tiêu này thật sự quá đáng giận! Trẫm không ban cho hắn thụy hiệu! Tước phong bị phế bỏ, cũng không cho phép hắn được ghi tên vào gia phả nhà họ Chu!"

"A!"

Lão Chu vừa ra tay đã là đòn chí mạng, thân hình Chu Tiêu chao đảo, suýt thì ngã quỵ.

Thụy hiệu chính là lời tổng kết cuối đời của một con người, ngay cả các đại thần văn võ quan trọng cũng có được. Chu Tiêu đường đường là Đàm vương, con trai ruột của hoàng đế, vậy mà lại không có thụy hiệu, điều này có phải là quá tàn nhẫn rồi không?

Phải biết rằng vị Lỗ vương theo đuổi sự trường sinh bất lão kia, trong lịch sử vì uống thuốc đan mà mù cả hai mắt, lại chết sớm, thế mà lão Chu vẫn ban cho ông ta thụy hiệu là Lỗ Hoang vương!

Có thể ban ra thụy hiệu này cũng đủ thấy sự căm hận nghiến răng nghiến lợi của lão Chu đối với con trai mình.

Căm hận thì căm hận, nhưng cuối cùng vẫn cho.

Còn Chu Tiêu thậm chí còn không bằng cả Lỗ vương, không cho thụy hiệu, không giữ tước phong, gia phả cũng không được vào. Thậm chí lão Chu dứt khoát hạ chỉ, ngay tại ngoài thành Trường Sa, tìm bừa một chỗ, chôn cất qua loa thi cốt đã cháy thành than của Đàm vương cùng với cỏ dại.

"Phụ hoàng, Bát đệ dẫu có sai đi nữa, nhưng nó đã chết rồi, không, không nên đối xử với nó như vậy chứ!"

"Hừ!" Chu Nguyên Chương giận dữ hừ lạnh, "Trẫm tung hoành một đời anh dũng, vậy mà lại sinh ra một con quái vật nửa nam nửa nữ thế này! Cho hắn nhập gia phả họ Chu chỉ khiến tổ tông thấy ghê tởm, người đi trước mất mặt mà thôi! Trẫm chỉ hận không phát hiện ra sớm hơn mấy năm. Những năm gần đây, hắn thường xuyên vào kinh, mượn tiếng là đến thăm Trẫm, nhưng tâm tư thực sự của hắn lại bỉ ổi nhường nào! Thái tử, chẳng lẽ ngươi không hề hay biết chút nào sao?"

Bị lão Chu té nước lạnh vào đầu mắng cho một trận xối xả, Chu Tiêu toàn thân run rẩy. Thân thể hắn vốn dĩ đã không khỏe, giờ phút này ho khan lại càng thêm kịch liệt.

"Nhi, nhi thần từng nghe được một số lời đồn nhảm nhí, nhưng không hề để tâm. Nhi thần với tư cách là huynh trưởng, có tội lơ đễnh không xét rõ, nhi thần nguyện chịu hình phạt."

Chu Tiêu vừa nói vừa quỳ sụp xuống hai đầu gối, rạp mình trên mặt đất.

Lão Chu nhìn một lúc lâu, lòng cũng mềm nhũn. Suy cho cùng Chu Tiêu vẫn là đứa con trai mà hắn cưng chiều nhất, là người kế vị được hắn dày công bồi dưỡng. Lão Chu tự tay đỡ Chu Tiêu đứng dậy.

"Không nhắc tới tên súc sinh đó nữa. Trẫm hỏi ngươi, vì sao lại phản đối thanh trượng điền mẫu, vì sao lại không chịu cải cách thuế pháp?"

Đối mặt với lão Chu, Chu Tiêu không cần vòng vo tam quốc mà nói thẳng: "Phụ hoàng, nói cho cùng vẫn là vì chuyến đi Tô Châu lần trước đó ạ!"

"Ồ?"

Lão Chu cười nhạt, "Lần đó, Trẫm coi như được mở rộng tầm mắt. Một tiệm cầm đồ nhỏ bé lại có thể gây ra động tĩnh lớn nhường ấy. Hơn nữa thương hộ Tô Châu lại có lắm tiền đến thế! Trước đây Trẫm chỉ nghĩ đến chuyện làm ruộng nộp thuế là thiên kinh địa nghĩa. Lại cảm thấy trải qua chiến lửa, dân sinh điêu đứng. Vận chuyển đường dài lại vô cùng cực nhọc, cho nên mới không thu thuế thương nghiệp quá nhiều, không ngờ lại bỏ lỡ một nguồn tài nguyên lớn đến vậy!"

Lão Chu vô cùng tiếc nuối, "Cái tên nhóc Liễu Thuần đó nói rất đúng, đinh thuế sẽ ngày càng ít đi, chỉ có thương thuế mới là đáng tin cậy nhất. Trẫm quyết định cải cách thuế pháp cũng là muốn tạo cho con một nền tảng vững chắc, chẳng lẽ không tốt sao?"

Chu Tiêu hít sâu một hơi, giọng khàn khàn đáp: "Phụ hoàng, nhi thần đã nhìn thấy hàng vạn bách tính ở Tô Châu, tựa như hồng thủy ngập trời. Bách tính vô tri, rất dễ bị xúi giục kích động. So với họ, sĩ phu có gia sản tài vật, bọn họ ngược lại càng khao khát sự ổn định hơn. Có bọn họ quản lý hương thôn, giáo hóa bách tính, địa phương mới có thể an ninh thái bình. Phụ hoàng thậm chí còn chuẩn bị cho thân hào tộc lão quyền áp giải quan lại ức hiếp bách tính vào kinh, chẳng phải chính là vì lý do này sao?"

Thấy lão Chu không nói gì, Chu Tiêu dường như được cổ vũ, hắn cả gan nói tiếp: "Phụ hoàng, thu phục lòng người vạn dân thì khó, thu phục lòng người kẻ sĩ thì dễ. Nhi thần cảm thấy hiện tại không phải lúc tăng cường chi dụng quốc gia. Trong kho phủ, lượng lương thực cất giữ đã đủ dùng trong năm năm, bách tính cũng không còn nghèo khổ như hồi đầu triều đại. Bây giờ chính là thời cơ đại hưng giáo hóa, nhi thần cho rằng nhân việc lấy Lục Nguyên làm gương mẫu, mở thêm vài khoa ân, tuyển chọn thêm nhiều quan lại xuất thân chính đồ khoa giáp, mới là việc quan trọng nhất."

Chu Nguyên Chương nghe đề nghị của Thái tử, hơi mỉm cười lạnh lùng: "Chu Tiêu, đây lại là vị sư phụ nào hiến kế cho ngươi thế?"