Sự giá lâm đột đột ngột của lão Chu chẳng những không làm phai mờ đi sự nhiệt tình, mà ngược lại còn khiến cho mọi người trò chuyện càng thêm vui vẻ. Hồi ở Trường Sa, hầu như tối nào cũng vậy, mọi người đều vây ngồi lại với nhau như thế này, liên tục đưa ra các loại vấn đề, sau đó tìm kiếm đáp án.

Lần này sắp sửa đi nhậm chức ở địa phương, từ một vị Thái học sinh biến thành phụ mẫu quan một phương, hơn nữa còn gánh vác trọng trách, hầu như tất cả mọi người đều muốn đem những cấu tư của mình bày tỏ ra ngoài.

Cho dù bị cười nhạo thì cũng chẳng sao, ít nhất phải làm cho rõ ràng rốt cuộc khả thi hay không khả thi.

Trong lòng những người trẻ tuổi này, không có quá nhiều thành kiến, cũng không quá để ý đến thể diện. Sự việc làm thỏa đáng, thì có thể diện, làm không tốt, mà vẫn còn bày ra cái giá đó, thì chính là kẻ nghèo hèn đáng khinh bỉ nhất!

"Bệ hạ, thần ở Phượng Dươngbiện học, nhiều lắm cũng chỉ có thể kiếm chút tiền học phí, an trí một ít nhân tài, cho người trẻ tuổi một lối thoát... Nhưng nói cho cùng, điều kiện của Phượng Dương vẫn quá kém, thần chỉ có thể tận lực mà làm." Thang Hoài lại bắt đầu kêu khổ.

Lão Chu nhìn thấy rõ mồn một, đám đồ đệ của Liễu Thuần này, đều mang cái đức hạnh vô lại y hệt như hắn!

"Ngươi muốn cái gì, là tiền, hay là người?"

"Tiền... đương nhiên có người thì lại càng tốt hơn!" Thang Hoài phát huy triệt để cái sự mặt dày vô sỉ, "Bệ hạ, thần ở Phượng Dươngbiện học, điều lo lắng nhất chính là gia đình người trẻ tuổi khốn khó, không gánh nổi tiền học phí, thần cảm thấy bệ hạ có phải nên vì bách tính quê nhà, làm một chút chuyện, tỷ như cấp phát một chút chi phí không?"

Lão Chu hừ một tiếng, "Thôi được, Hộ bộ thì không có tiền rồi, từ phần chia cổ phần của trẫm ở Hoàng gia ngân hàng mà ra, mỗi năm cho ngươi ba mươi vạn quan."

"Thần thay mặt phụ lão hương thân Phượng Dương, dập đầu tạ ơn thiên ân của bệ hạ!"

Hắn cũng mặc kệ bùn đất trên mặt đất, trực tiếp phủ phục xuống đất dập đầu.

Liễu Thuần lại thong thả nói: "Thang Hoài, tiền không thể lấy không, ngươi nói bồi dưỡng phòng kế toán, thì quá ư là hẹp hòi. Vấn đề của Phượng Dương nằm ở sông Hoài, vấn đề của sông Hoài chính là trị thủy! Ngươibiện học ở Phượng Dương, dứt khoát thiết lập thêm một khoa công trình và một khoa thủy lợi, đừng quên, tổ sư gia của ngươi, chính là cao thủ trị thủy! Bệ hạ ở đây, thỉnh cầu bệ hạ điều động một ít người ở Công bộ cho ngươi, hoặc là ba năm, hoặc là năm năm, các ngươi đưa ra một phương lược trị thủy họa. Đợi đến khi thủy họa được trị lý tốt, Phượng Dương làm đầu mối giao thông yết hầu Nam Bắc, muốn phát triển lên thì không khó!"

Khuôn mặt của Thang Hoài nhăn nhó như quả mướp đắng, "Sư phụ, ngài đây là đang ra đề khó cho đệ tử rồi, đệ tử nào có nắm chắc... Thủy họa này từ ngàn xưa đến nay, đều không có ai trị lý nổi, đệ tử tài đức gì..."

"Câm miệng!"

Chu Nguyên Chương cắt ngang cuộc đối thoại của thầy trò bọn họ.

Lẽ nào trẫm nghe không ra? Hai kẻ các ngươi kẻ tung người hứng, chẳng phải là muốn đòi người từ trong tay trẫm hay sao? Vẫn câu nói đó, người, trẫm cho! Tiền, trẫm cũng cho! Không nhìn thấy thành hiệu, trẫm liền chém đầu hai kẻ các ngươi!"

Liễu Thuần oan uổng làm sao, chuyện đó thì có liên quan gì đến ta... Cho dù có tru di cửu tộc, cũng không liên lụy đến sư phụ được mà!

Lão Chu nào thèm đếm xỉa, ông cảm thấy hễ cứ là chuyện xấu, đều là mưu mô xảo quyệt của Liễu Thuần, nếu không phải đi theo hắn, Thang Hoài là một đứa trẻ ngoan hiền như thế, sao lại học được thói gian xảo nham hiểm đến vậy chứ?

Đúng là có sư phụ nào thì có đồ đệ nấy!

Nhưng mà nghĩ lại, Liễu Thuần dạy hư nhiều người như thế, cớ sao Thái tôn lại không thể dạy hư cơ chứ?

Lão Chu cũng vô cùng bất đắc dĩ, ông gọi Chu Doãn Văn tới.

Đối mặt với một đám đông lớn, tay Chu Doãn Văn vô thức siết chặt, tỏ ra có phần khẩn trương câu nệ, hắn rất không thích cảm giác bị vây quanh. Cũng không thích sự ồn ào náo nhiệt của bến tàu và mùi tanh hôi cùng mùi máu tươi thoắt ẩn thoắt hiện trong không khí, hắn cảm thấy đây chính là nơi mà hạng hạ lưu thích thú.

Thật không hiểu hoàng thái gia đường đường là thiên tử, sao lại có thể thích cái nơi thế này cơ chứ!

"Liễu Thuần, bắt cá voi lớn, có nguy hiểm lắm không?" Ánh mắt lão Chu đăm đăm nhìn đống thịt cá voi chất cao như núi ở đằng xa, lòng hiếu kỳ trỗi dậy.

"Rất nguy hiểm." Liễu Thuần không hề phủ nhận, "Khoảng thời gian này ra khơi, đã có hai chiếc thuyền bị chìm, có hơn mười người táng thân đáy biển."

Chu Nguyên Chương cau mày, trầm ngâm nói: "Người nhà của người chết đã được phú tuất (phú tuất - đền bù) chưa?"

"Đều đã được phú tuất (phú tuất - đền bù) rồi, mỗi người bồi thường 100 quan. Ngoài ra chuẩn cho người nhà thân thuộc của họ hai suất, làm thủy thủ thuyền viên. Bách tính tuy đau thương nhưng cơ bản đều hài lòng, việc bổ sung thủy thủ cũng vô cùng thuận lợi."

Nghe đến đây, Thái tôn Chu Doãn Văn không kìm nát được nữa.

“Tiên sinh, sóng gió ngoài biển khôn lường, sống chết khó đoán, đã có người thân chết ở ngoài biển, sao còn muốn đưa người thân khác ra khơi? Chẳng lẽ họ không sợ chết hay sao? Lỡ như lại xảy ra ngoài ý muốn, há chẳng phải hối hận thì đã muộn rồi sao?" Chu Doãn Văn thật sự không thể hiểu nổi, hắn đứng bên mép bến tàu, nhìn dòng nước sông mịt mờ, trong lòng hoảng sợ bất an.

Nếu như ra đến biển, chỉ sợ còn đáng sợ hơn gấp vạn lần.

Chẳng lẽ lại có nhiều người không sợ chết đến thế sao?

Nghĩ mãi không thông mà!

"Điện hạ, ra khơi bắt cá voi, nguy hiểm trùng trùng, nhưng thu hoạch cũng không ít, chỉ cần có thể bắt được, liền có thể nhận được tiền công từ 20 quan trở lên. Một chuyến ra khơi, xấp xỉ chính là thu hoạch cày cấy trong một năm. Hơn nữa ngoài tiền công khả quan ra, hiện tại ở bến tàu, sau khi xử lý cá voi, những thứ tạp nham còn thừa lại, có thể do người nhà thuyền viên mang đi. Điều này cũng rất hấp dẫn đấy chứ!"

Chu Doãn Văn cau mày, những thứ còn thừa lại ư?

"Chính là những thứ... thối hoắc đó! Sao mà có tác dụng gì được chứ?"

Liễu Thuần mỉm cười nói: "Điện hạ, phân của cá voi chính là loại phân bón cực kỳ tốt, sau khi bón phân, một mẫu ruộng ít nhất có thể làm ra thêm ba đấu lương thực. Điện hạ có lẽ không biết ba đấu lương thực có thể làm được gì! Điền phú mỗi mẫu ruộng của triều đình là ba thưng ba, sản xuất dư ra ba đấu, có nghĩa là bách tính không ngừng có thể nộp điền phú, mà còn có thể dư ra hai đấu sáu thưng lương thực... Trước kia trong nhà chỉ có thể húp cháo loãng, lúc này thì có thể ăn cơm khô. Nếu như có thể thắt lưng buộc bụng, lại cắn răng tiết kiệm một chút, liền có thể đưa đứa trẻ trong nhà đi đọc sách... Vài năm sau, có lẽ liền có thể thi đỗ công danh, từ nay đổi đời thay họ."

Liễu Thuần kiên nhẫn nói, người nghiêng tai lắng nghe, không chỉ có Chu Doãn Văn, bao gồm cả những đệ tử khác, cũng đều vô cùng nghiêm trang.

Cái gọi là tiểu dân ấm đầu, tính toán chính là chút chuyện này, nói nhỏ sao? Quả thực không lớn. Nhưng nếu suy rộng ra đến muôn vàn lê dân bách tính, khiến cho trong nhà mỗi người nhiều hơn một đấu lương thực, nhiều hơn một miếng thịt, đó chính là một con số kinh ngạc." Liễu Thuần cười nói: "Điện hạ hỏi, tại sao rủi ro trên biển lớn như vậy, mà vẫn phải ra khơi liều mạng? Không ra không được chứ, ngồi ở trong nhà, là sẽ bị chết đói. Phải nuôi gia đình qua ngày, phải hoàn thành lương thực nộp thuế, con trai cưới vợ, con gái gả chồng... món nào mà chẳng phải dùng tiền?"

Liễu Thuần ngừng lại một lúc, lại nói: "Bệ hạ tiếp thu kiến nghị của thần, thúc đẩy biến pháp... chính là vì để cho gánh nặng thuế má công bằng hơn, bách tính ít gánh nặng điền phú lao dịch hơn. Để cho những đại hộ có tiền đó, ra nhiều người hơn, bỏ nhiều sức hơn... đương nhiên rồi, cũng không phải là ra nhiều hơn, chỉ là không còn cho họ sự ưu đãi miễn trừ nữa, để cho họ giống như tiểu dân ấm đầu, cùng nhau gánh vác trách nhiệm, cùng nhau tận lực vì triều đình! Đây là điều mà tất cả con dân Đại Minh đều nên làm."

---❊ ❖ ❊---

Từ một chút phân bón, bàn đến biến pháp, những điều Liễu Thuần giảng giải, vô cùng chặt chẽ... Các học trò liên tục gật đầu, thậm chí có người còn coi lời nói của Liễu Thuần như khuôn vàng thước ngọc.

Bọn họ làm phụ mẫu quan, thì nên dùng tâm của cha mẹ, để đối xử với bách tính dưới quyền quản lý.

Thế nào là tâm của cha mẹ?

Chẳng phải là để cho con cái có thể ăn no hơn một chút, mặc ấm hơn một chút, không phải chịu ấm ức, không bị bắt nạt... có thể làm được những điều này, chính là một vị quan tốt rồi.

Liễu Thuần mượn chuyện cá voi, dạy cho các học trò hai bài học.

Bài học thứ nhất gọi là khoa học, cá voi rốt cuộc là cái gì, không thể chỉ dựa vào sách cổ ghi chép, cũng không thể chỉ dựa vào một đôi mắt... bắt buộc phải thông qua thí nghiệm, đối chiếu nghiên cứu cẩn thận, mới có thể đưa ra kết luận! Điểm này cũng giống như việc Liễu Thuần cổ vũ bọn họ, đi khắp các thôn xóm ở Trường Sa là cùng một đạo lý.

Còn về bài học thứ hai, chính là bài học kinh tế dân sinh xung quanh việc bắt cá voi!

Cải cách biến pháp, làm giàu cho nước lợi dân, tất cả đạo lý, rõ ràng rành mạch, bày ngay trước mắt!

Chu Nguyên Chương nghe xong vô cùng hài lòng, nói thật, tiểu tử Liễu Thuần này tuy trong đầu đầy mưu kế quỷ quái, gian xảo lươn lẹo, nhưng ở những vấn đề then chốt, tấm lòng đặt còn ngay thẳng hơn bất kỳ ai!

Điểm này thực sự rất quý giá, chỉ mong tiểu tử này có thể vẫn luôn suy nghĩ như vậy, có lẽ sau khi trẫm trăm tuổi qua đời, hắn chính là vị lương tướng của quốc gia!

“Doãn Văn, cha con chính là nhìn thấy dân sinh gian khó, mới chủ trương biến pháp, việc làm hiện tại của trẫm, cũng là đang hoàn thành di nguyện của nó. Ngươi mang thân phận trữ quân của Đại Minh, càng phải nắm rõ trong lòng mới đúng."

Chu Doãn Văn cúi sâu người xuống, "Lời dạy của hoàng thái gia, tôn nhi xin ghi khắc trong lòng!"

Lão Chu thấy tôn nhi khiêm tốn cung thuận, cũng không nói gì nữa.

Các đệ tử ra ngoài làm quan, Liễu Thuần không hề lôi kéo phe phái, mà là dạy bảo ân cần, khiến cho Chu Nguyên Chương cảm thấy vô cùng thụ dụng. Trên chiếc xe ngựa trở về, Chu Nguyên Chương cười nói: "Sư phụ trẫm chọn cho ngươi, coi như cũng không tệ chứ?"

“Bẩm hoàng thái gia, sư phụ quả nhiên không tầm thường... Chỉ là bách tính Đại Minh, đâu chỉ có muôn người, muốn để cho mỗi một người đều được an cư lạc nghiệp, chỉ sợ không dễ dàng đâu nhỉ!"

“Quả thực không dễ dàng, trẫm mấy chục năm nay, tiêu y hận thực (ăn không ngon ngủ không yên), suy nghĩ cạn cả tâm can, vẫn còn quá nhiều bách tính, cuộc sống gian nan, thậm chí không có cơm ăn áo mặc, cho nên biến pháp bắt buộc phải nhanh chóng đẩy mạnh xuống dưới!"

Chu Nguyên Chương nổi lên sự nghiêm khắc, ông hạ lệnh hỏa tốc, Nam Trực Lệ, Chiết Giang, Hồ Quảng và những trọng địa tài phú khác, phải lập tức điền trắc (đo đạc ruộng đất), không cho phép trì hoãn.

Ở Ứng Thiên phủ, người chịu trách nhiệm điền trắc chính là Long Đàm!

Vừa mới nhậm chức, việc đầu tiên hắn làm là đi xuống nắm bắt tình hình, hơn nữa còn cổ vũ bách tính đi kiện, những năm gần đây, có kẻ cướp đoạt xảo trá, chiếm đoạt ruộng đất của bách tính, hễ có người kiện cáo, nhất định sẽ tra rõ đến cùng.

Tấm bảng nhận đơn kiện vừa được dựng lên, liên tục ba ngày, vậy mà không có lấy một người nào tới kiện!

Đám nha dịch đều muốn xem trò cười của vị đại nhân trẻ tuổi này.

Non nớt quá phải không?

Ngươi bảo bọn họ đi kiện là bọn họ dám kiện chắc?

Long Đàm dường như đã sớm đoán trước, hắn cũng chẳng bận tâm, chỉ thay giày cỏ, đội nón lá, tự mình đi về các vùng quê, đi thị sát từng thôn từng làng... Nửa tháng sau, cuối cùng cũng có bách tính nộp lên trạng từ.

Người bị cáo buộc đầu tiên, chính là cữu cữu của Thái tôn... Lữ Bình!

Long Đàm cười khổ, chẳng lẽ phải để sư huynh đệ tàn sát lẫn nhau hay sao?