“Bài ca cuộc đời” của Henry W. Longfellow (1807-1882) tựa như một kho báu cất giữ chốn thiên đường. Trẻ nhỏ cần học thuộc bài thơ này vì giá trị mai sau của nó, chứ chẳng nhất thiết phải vì đứa trẻ thích thú ngay lúc này. Rồi dần dà, giá trị ấy sẽ tự sáng tỏ trong tâm trí con trẻ.
Đừng bảo ta, bằng những vần sầu muộn,
Rằng cuộc đời chỉ tựa giấc mơ suông!—
Bởi linh hồn say ngủ đã xem như đã chết,
Và thực tại đâu giản đơn như vẻ ngoài thường thấy.
Đời là thật! Đời là niềm tha thiết!
Và nấm mồ chẳng phải đích ta đi;
Thân tro bụi lại trở về tro bụi,
Nào phải lời phán quyết cõi linh hồn.
Chẳng phải thú vui, cũng không là nỗi khổ,
Là lối đi hay đích đến định phần ta;
Mà là hành động, để mỗi ngày mai tới
Thấy bóng mình bước xa hơn hôm nay.
Nghệ thuật dài lâu, thời gian vụt thoát,
Dẫu lòng ta dũng cảm với kiên cường,
Vẫn như nhịp trống trầm rầu rĩ
Điểm từng hồi khúc tử táng về nơi mộ sâu.
Giữa chiến trường cõi trần rộng lớn,
Chốn doanh trại tạm bợ của Đời,
Chớ làm bầy gia súc câm câm chịu người xua đuổi!
Hãy làm trang anh kiệt giữa phong ba!
Chớ tin Tương lai, dẫu ngọt ngào xiết bao!
Hãy để Quá khứ đã chết chôn vùi thây cốt nó!
Hành động,—hành động ngay trong Hiện tại sống động này!
Trái tim vững trong lồng ngực, và Thượng đế ngự trên cao!
Cuộc đời các bậc vĩ nhân đều nhắc nhở
Rằng ta có thể sống một đời cao cả,
Và khi nhắm mắt xuôi tay, để lại phía sau mình
Những dấu chân trên bãi cát thời gian;
Những dấu chân, biết đâu một kẻ khác,
Đang lênh đênh vượt biển đời trang nghiêm phẳng lặng,
Một người anh em cô độc đắm tàu dạt tới,
Trông thấy dấu chân xưa, sẽ lại vững lòng.
Vậy nên, ta hãy đứng lên và hành động,
Với quả tim sẵn sàng đón mọi nổi trôi;
Vẫn không ngừng vươn tới, vẫn chẳng ngơi phấn đấu,
Biết nhẫn nại dốc lòng và biết đợi chờ.
Henry W. Longfellow.