“Cháu vừa mới đi thăm cụ Betsy Mullen về,” Vera thông báo với người dì của mình, bà Bebberly Cumble; “cụ ấy có vẻ đang gặp rắc rối lớn về chuyện tiền nhà. Cụ đã nợ khoảng mười lăm tuần rồi, và bảo rằng chẳng biết lấy tiền đâu ra để trả.”

“Betsy Mullen lúc nào chẳng gặp khó khăn với tiền nhà, và người ta càng giúp đỡ thì cụ ấy lại càng ít lo lắng về chuyện đó hơn,” người dì nói. “Ta dứt khoát sẽ không hỗ trợ cụ ấy nữa. Thực tế là cụ ấy sẽ phải chuyển đến một ngôi nhà nhỏ hơn và rẻ hơn; có mấy căn ở tận đầu bên kia làng có giá thuê bằng một nửa số tiền mà cụ ấy đang trả, hoặc lẽ ra phải trả, bây giờ. Ta đã bảo cụ ấy từ một năm trước là nên dọn đi.”

“Nhưng cụ ấy sẽ chẳng tìm được khu vườn nào đẹp như thế ở nơi khác,” Vera phản đối, “và ở góc vườn lại có một cây mộc qua tuyệt đẹp nữa chứ. Cháu chẳng nghĩ trong cả giáo xứ này còn cây mộc qua nào khác đâu. Hơn nữa cụ ấy chẳng bao giờ làm mứt mộc qua cả; cháu nghĩ có một cây mộc qua mà không làm mứt mộc qua thì thật là một biểu hiện của sự kiên định tính cách phi thường. Ồ, cụ ấy không thể nào rời khỏi khu vườn đó được.”

“Khi người ta ở tuổi mười sáu,” bà Bebberly Cumble nghiêm nghị nói, “người ta hay nói những việc vốn chỉ không hợp ý mình thành ra là bất khả thi. Việc Betsy Mullen chuyển đến chỗ ở nhỏ hơn không những có thể làm được mà còn là điều nên làm; cụ ấy có mấy món đồ đạc đâu mà đòi lấp đầy cái ngôi nhà to lớn đó.”

“Nếu tính về giá trị,” Vera nói sau một thoáng ngập ngừng, “trong nhà của cụ Betsy còn có nhiều thứ hơn bất cứ ngôi nhà nào khác trong bán kính hàng dặm quanh đây.”

“Luyên thuyên,” người dì nói; “cụ ấy đã tống khứ hết mấy món đồ sứ cổ từ đời thuở nào rồi.”

“Cháu không nói đến những thứ thuộc về bản thân cụ Betsy đâu,” Vera thâm trầm đáp; “nhưng dĩ nhiên, dì đâu biết những gì cháu biết, và cháu thiết nghĩ mình cũng không nên kể cho dì nghe.”

“Cháu phải kể cho ta nghe ngay lập tức,” người dì kêu lên, các giác quan bỗng chốc trở nên nhạy bén chẳng khác nào một chú chó săn bỗng chốc rũ bỏ vẻ buồn ngủ chán ngắt để đổi lấy sự háo hức sục sạo bắt chuột ngay lập tức.

“Cháu hoàn toàn chắc chắn là mình không nên kể cho dì nghe bất cứ điều gì về chuyện này,” Vera nói, “nhưng ngặt một nỗi, cháu lại hay làm những việc không nên làm.”

“Ta hẳn sẽ là người cuối cùng đề nghị cháu làm bất cứ điều gì mà cháu không nên làm để—” bà Bebberly Cumble bắt đầu với vẻ đầy ấn tượng.

“Và cháu thì luôn bị lung lay bởi người vừa mới nói chuyện với mình,” Vera thừa nhận, “thế nên cháu sẽ làm điều không nên làm và kể cho dì nghe vậy.”

Bà Bebberley Cumble nén lại một nỗi bực bội vô cùng dễ thông cảm ở tận đáy lòng và dằn vặt hỏi bằng giọng thiếu kiên nhẫn:

“Trong nhà Betsy Mullen có cái quái gì mà cháu cứ làm rùm beng lên thế?”

“Thật không công bằng khi bảo là cháu làm rùm beng lên về chuyện đó,” Vera nói; “đây là lần đầu tiên cháu nhắc đến vấn đề này, nhưng đã có biết bao nhiêu rắc rối, điều bí ẩn và những đồn đoán trên báo chí về nó rồi. Thật khá thú vị khi nghĩ đến những cột báo đầy rẫy phỏng đoán cùng cảnh sát và thám tử lùng sục khắp mọi nơi trong nước lẫn nước ngoài, trong khi cái ngôi nhà nhỏ trông có vẻ ngây thơ vô hại ấy lại giữ kín bí mật suốt bao lâu nay.”

“Ý cháu không lẽ đó là bức tranh ở bảo tàng Louvre, bức La Cái-gì-đó, người phụ nữ có nụ cười biếng nhác, đã biến mất cách đây khoảng hai năm sao?” người dì kêu lên với sự phấn khích đang dâng trào.

“Ồ không, không phải bức đó,” Vera nói, “mà là một thứ cũng quan trọng không kém và đầy bí ẩn y như thế—thậm chí có phần tai tiếng hơn.”

“Không lẽ là vụ ở Dublin—?”

Vera gật đầu.

“Cả một đám lùm xùm đó luôn.”

“Ở trong nhà cụ Betsy á? Thật không thể tin nổi!”

“Dĩ nhiên cụ Betsy chẳng có một mảy may ý niệm nào về việc chúng là gì,” Vera nói; “cụ ấy chỉ biết rằng chúng rất có giá trị và bản thân phải giữ kín miệng về chúng. Cháu đã phát hiện ra chúng là gì và cách chúng xuất hiện ở đó một cách hoàn toàn tình cờ. Dì thấy đấy, những kẻ đang giữ chúng đã cùng đường chẳng biết phải cất giấu chúng ở đâu cho an toàn, và có kẻ lái xe qua làng đã bị ấn tượng bởi sự ẩn dật ấm cúng của ngôi nhà nên nghĩ rằng nó hoàn toàn thích hợp. Bà Lamper đã dàn xếp mọi thứ với cụ Betsy và lén lút mang đám đồ đạc vào trong.”

“Bà Lamper á?”

“Vâng; dì biết đấy, bà ấy hay đi thăm hỏi các hộ gia đình trong giáo xứ mà.”

“Ta thừa biết bà ta hay đem súp, vải flanen và sách giáo huấn đến cho những người nghèo ở các căn nhà tranh,” bà Bebberly Cumble nói, “nhưng điều đó hoàn toàn khác với việc tẩu tán đồ gian, và hẳn bà ta phải biết chút ít về nguồn gốc của chúng chứ; bất cứ ai đọc báo dẫu chỉ là tình cờ cũng phải nhận ra vụ trộm đó, và ta nghĩ đám đồ vật ấy chẳng khó gì để nhận diện. Bà Lamper từ trước đến nay vẫn nổi tiếng là một người vô cùng tận tụy lương thiện.”

“Dĩ nhiên là bà ấy đang bao che cho người khác rồi,” Vera nói. “Một nét đặc biệt của vụ việc này là số lượng vô cùng lớn những người hoàn toàn đáng kính lại tự vướng chân vào rắc rối chỉ vì cố gắng bảo vệ kẻ khác. Dì sẽ thực sự kinh ngạc nếu biết một vài cái tên của những cá nhân dính líu vào vụ này đấy, và cháu không ngờ nổi có đến một phần mười trong số họ biết ai mới là thủ phạm thực sự đâu; và giờ thì cháu đã lôi kéo dì vũng lầy này bằng cách tiết lộ cho dì nghe bí mật về ngôi nhà nhỏ rồi đấy.”

“Cháu chắc chắn là chưa hề lôi kéo được ta vào đâu nhé,” bà Bebberly Cumble phẫn nộ nói. “Ta không có ý định bao che cho bất kỳ ai cả. Cảnh sát phải biết chuyện này ngay lập tức; trộm cắp vẫn là trộm cắp, bất kể kẻ nào dính líu. Nếu những kẻ đáng kính lại chọn cách biến mình thành những kẻ tiêu thụ và tẩu tán đồ gian, thì ừm, họ đã chẳng còn là người đáng kính nữa, thế thôi. Ta sẽ gọi điện thoại ngay—”

“Ồ, dì ơi,” Vera nói với giọng trách móc, “điều đó sẽ làm trái tim vị Mục sư tội nghiệp tan nát nếu Cuthbert vướng vào một vụ bê bối thế này. Dì thừa biết là thế mà.”

“Cuthbert dính líu ư! Sao cháu lại có thể nói những điều như thế trong khi cháu biết tất cả chúng ta quý mến cậu ấy đến nhường nào cơ chứ?”

“Dĩ nhiên cháu biết dì quý cậu ấy rất nhiều, và cậu ấy đã đính hôn với Beatrice, và đó sẽ là một mối lương duyên vô cùng hoàn hảo, và rằng cậu ấy chính là hình mẫu lý tưởng về một người con rể trong mắt dì. Dù vậy đi nữa, chính ý tưởng giấu đám đồ vật đó vào ngôi nhà tranh là của Cuthbert, và cũng chính chiếc ô tô của cậu ấy đã chở chúng đến. Cậu ấy chỉ làm vậy để giúp đỡ người bạn của mình là Pegginson thôi—gã theo phái Quaker, kẻ luôn vận động chống lại việc phát triển hải quân đấy ạ. Cháu quên mất gã đã vướng vào vụ đó bằng cách nào rồi. Cháu đã cảnh báo dì là có rất nhiều người hoàn toàn đáng kính dính líu vào vụ này cơ mà, phải không? Đó là điều cháu muốn nói khi bảo rằng cụ Betsy tội nghiệp không thể nào rời khỏi ngôi nhà tranh; đám đồ vật chiếm khá nhiều chỗ, và cụ ấy chẳng thể mang theo chúng cùng với những đồ đạc lỉnh kỉnh khác của mình mà không gây chú ý được. Dĩ nhiên nếu cụ ấy lâm bệnh rồi qua đời thì cũng sẽ rắc rối chẳng kém. Cụ ấy bảo mẹ cụ đã sống thọ hơn chín tuổi rưỡi, thế nên nếu được chăm sóc chu đáo và không phải lo lắng gì thì cụ ấy hẳn phải sống thọ thêm ít nhất chừng chục năm nữa. Đến lúc đó có lẽ người ta sẽ tính được những phương án khác để tẩu tán đống đồ quái quỷ ấy.”

“Ta sẽ nói chuyện này với Cuthbert—sau đám cưới,” bà Bebberly Cumble nói.

“Đám cưới mãi tận năm sau cơ mà,” Vera kể lại câu chuyện với cô bạn thân thiết nhất của mình, “và trong lúc đó cụ Betsy vẫn đang được ở không mất tiền nhà, được ăn súp tuần hai lần và có bác sĩ của dì cháu đến khám mỗi khi cụ đau tay.”

“Nhưng làm thế quái nào mà cậu lại biết được tất cả những chuyện đó cơ chứ?” cô bạn ngạc nhiên thán phục hỏi.

“Đó là một điều bí ẩn—” Vera đáp.

“Dĩ nhiên đó là một điều bí ẩn, một bí ẩn làm đau đầu tất cả mọi người rồi. Tớ thắc mắc là làm sao cậu lại có thể phát hiện ra—”

“Ồ, ý cậu là về đống trang sức ấy á? Tớ tự bịa ra phần đó đấy,” Vera giải thích; “ý tớ là điều bí ẩn thực ra là tiền nợ tiền nhà của cụ Betsy biết lấy đâu ra để trả; và cụ ấy hẳn sẽ rất đau lòng nếu phải rời khỏi cái cây mộc qua tuyệt đẹp đó.”