Chiếc chiến thuyền lớn nằm ẩn mình một nửa dưới lớp cát, rong rêu và làn nước của vùng vịnh phương bắc, nơi mà dòng xoáy của chiến tranh và thời tiết đã đưa nó đến từ lâu lắm. Đã ba thế kỷ mười lăm năm trôi qua kể từ ngày nó rẽ sóng khơi xa như một chủ lực trong hạm đội chiến đấu — dù chính xác là hạm đội nào thì giới học thức vẫn chưa thống nhất. Con thuyền ấy khi ra đời chẳng mang theo gì, nhưng theo truyền tụng và đồn đại, lúc chìm xuống nó lại vớt vát được rất nhiều. Thế nhưng, bao nhiêu? Vấn đề đó lại khiến các nhà nghiên cứu tranh cãi không dứt. Có người rộng rãi trong ước tính chẳng khác nào một nhân viên thuế vụ, kẻ khác lại áp dụng một dạng phê bình uyên bác đối với những cỗ hòm kho báu dưới đáy biển, rồi quy đổi giá trị của chúng thành thứ tiền vàng yêu tinh. Thuộc nhóm người thứ nhất chính là Lulu, Nữ công tước xứ Dulverton.

Nữ công tước không những tin sái cổ vào sự tồn tại của một kho báu chìm sâu với quy mô hấp dẫn; bà còn tin rằng mình nắm giữ một phương pháp có thể xác định chính xác vị trí và trục vớt kho báu đó với chi phí thấp. Một người dì bên họ ngoại của bà từng là Cung nữ tại Triều đình Monaco, và từng dành sự quan tâm đầy kính trọng đối với những công cuộc thám hiểm biển sâu — nơi mà vương triều nước ấy, có lẽ vì quá chán ngấy những giới hạn trên đất liền, thường hay dấn thân vào. Chính qua sự trung gian của người họ hàng này mà Nữ công tước đã biết đến một phát minh, đã được hoàn thiện và suýt chút nữa thì đăng ký bằng sáng chế bởi một nhà bác học xứ Monaco, nhờ đó mà đời sống gia đình của loài cá mòi Địa Trung Hải có thể được nghiên cứu ở độ sâu hàng chục sải dưới một thứ ánh sáng trắng lạnh lẽo còn rực rỡ hơn cả phòng khiêu vũ. Gắn liền với phát minh này (và trong mắt Nữ công tước, đó là phần hấp dẫn nhất) là một chiếc máy hút bùn chạy bằng điện, được thiết kế đặc biệt để kéo lên mặt nước những vật thể thú vị và giá trị nằm ở những vùng nông hơn của đáy đại dương. Quyền sở hữu phát minh ấy có thể mua lại với giá khoảng một nghìn tám trăm franc, và bộ thiết bị thì thêm vài ngàn nữa. Nữ công tước xứ Dulverton vốn giàu có theo chuẩn mực của thế giới; bà nung nấu hy vọng có ngày sẽ giàu có theo cách tính toán của riêng mình. Trong suốt ba thế kỷ qua, không biết bao nhiêu công ty đã được thành lập và bao nhiêu nỗ lực đã được bỏ ra để dò tìm kho báu được đồn đại của chiếc chiến thuyền thú vị nọ; với sự trợ giúp của phát minh này, bà cho rằng mình có thể tiến hành trục vớt xác tàu một cách độc lập và bí mật. Suy cho cùng, một trong những tổ tiên bên họ ngoại của bà có dòng máu liên hệ với Medina Sidonia, thế nên bà cho rằng mình có quyền hưởng kho báu đó chẳng kém gì ai. Bà liền mua lại phát minh và sắm sửa toàn bộ thiết bị.

Bên cạnh những mối quan hệ họ hàng và vướng bận khác, Lulu còn có một người cháu trai tên là Vasco Honiton — một thanh niên may mắn sở hữu một khoản thu nhập khiêm tốn cùng một họ hàng đông đúc, và sống dựa vào cả hai nguồn ấy một cách bấp bênh nhưng đầy khéo léo. Cái tên Vasco có lẽ được đặt cho anh với hy vọng cậu thiếu niên sẽ sống xứng tầm với truyền thống ưa phiêu lưu của nó, nhưng anh lại tự giới hạn bản thân một cách ngặt nghèo trong ngành công nghiệp phiêu lưu tại gia, thà khai thác những gì chắc ăn còn hơn là dấn thân vào chốn hiểm nguy chưa biết. Mối quan hệ giữa Lulu và anh trong những năm gần đây đã bị thu hẹp lại thành những biện pháp né tránh mang tính tiêu cực: bà thường đi vắng mỗi khi anh đến thăm và luôn túng tiền mỗi khi anh viết thư xin xỏ. Thế nhưng giờ đây, bà lại chợt nhận ra anh hoàn toàn phù hợp để chỉ đạo một thí nghiệm tìm kiếm kho báu; nếu có ai đủ khả năng rút ra chút vàng báu từ một hoàn cảnh vô vọng thì chắc chắn đó phải là Vasco — dĩ nhiên là dưới những biện pháp giám sát an toàn cần thiết. Cứ hễ dính tới tiền nong là lương tâm của Vasco lại chứng nào tật nấy, rơi vào trạng thái im lặng đến lì lợm.

Đâu đó ở bờ biển phía tây Ireland, điền trang Dulverton bao gồm vài mẫu đất đá cuội, mỏm đá và thạch thảo, cằn cỗi đến mức chẳng nuôi nổi dù chỉ là một vụ bạo động nông nghiệp, nhưng lại bao bọc một vùng vịnh nhỏ khá sâu nơi sản lượng tôm hùm rất dồi dào vào hầu hết các mùa. Có một ngôi nhà nhỏ lạnh lẽo trên điền trang đó, và đối với những ai ưa thích tôm hùm, sự cô độc, lại chịu chấp nhận những ý tưởng kỳ quặc của một bà đầu bếp người Ireland về việc món xốt mayonnaise có thể bị biến tướng ra sao, thì Innisgluther quả là một nơi lưu đày tạm ổn trong những tháng mùa hè. Lulu hiếm khi tự mình lui tới chốn ấy, nhưng bà lại rất hào phóng cho bạn bè và họ hàng mượn ngôi nhà. Giờ đây, bà giao phó nó cho Vasco tùy nghi sử dụng.

Đó sẽ là nơi hoàn hảo để tập luyện và thử nghiệm thiết bị trục vớt, bà nói; vịnh khá sâu ở vài khu vực, và cháu có thể kiểm tra mọi thứ thật kỹ càng trước khi bắt đầu cuộc săn lùng kho báu.

Chưa đầy ba tuần sau, Vasco xuất hiện ở thành phố để báo cáo tiến độ.

Thiết bị hoạt động tuyệt vời lắm thưa dì, cậu ta thông báo với dì mình; càng xuống sâu thì mọi thứ càng hiện lên rõ mồn một. Bọn cháu còn tìm thấy cả một xác tàu chìm để thử nghiệm nữa chứ!

Một xác tàu trong vịnh Innisgluther ư! Lulu kinh ngạc thốt lên.

Một chiếc ca nô máy bị chìm, chiếc Sub-Rosa, Vasco đáp.

Không! Thật á? Lulu nói; Chiếc thuyền tội nghiệp của Billy Yuttley. Dì nhớ là nó đã chìm đâu đó ngoài khơi bờ biển ấy khoảng ba năm trước. Xác anh ta trôi dạt vào bờ ở Mũi đất. Hồi đó người ta đồn rằng chiếc thuyền bị cố tình lật úp — một vụ tự tử ấy mà. Người ta vẫn thường thêu dệt như thế mỗi khi có chuyện bi kịch xảy ra.

Trong trường hợp này thì họ nói đúng, Vasco điềm nhiên đáp.

Ý cháu là sao? Nữ công tước vội vã hỏi. Điều gì khiến cháu nghĩ vậy?

Cháu biết rõ, Vasco đáp gọn lỏn.

Biết ư? Sao cháu lại có thể biết được? Làm sao mà bất cứ ai có thể biết chứ? Sự việc đã xảy ra từ ba năm trước cơ mà.

Trong một ngăn tủ của chiếc Sub-Rosa, cháu đã tìm thấy một chiếc hộp sắt chống nước. Trong đó có các tài liệu. Vasco dừng lại tạo điểm nhấn kịch tính rồi thọc tay vào chiếc túi áo ngực phía trong. Cậu ta rút ra một mảnh giấy được gấp lại. Nữ công tước chộp lấy nó với vẻ vội vã gần như bất lịch sự và bước đến gần lò sưởi hơn hẳn.

Cái này nằm trong hộp sắt của chiếc Sub-Rosa phải không? bà hỏi.

Ồ không, Vasco thản nhiên đáp, đó là danh sách những nhân vật nổi tiếng sẽ dính líu vào một vụ bê bối vô cùng khó chịu nếu các tài liệu của chiếc Sub-Rosa được công khai. Cháu đã đưa dì lên vị trí đứng đầu, còn lại thì sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái.

Nữ công tước đờ đẫn nhìn chằm chằm vào chuỗi tên họ vốn lúc ấy trông như thể bao gồm hầu như tất cả mọi người mà bà quen biết. Thực ra, chính cái tên của bà nằm chình ình ở đầu danh sách đã tạo ra một hiệu ứng gần như tê liệt lên các chức năng tư duy của bà.

Chắc chắn là cháu đã tiêu hủy các tài liệu đó rồi chứ? bà hỏi sau khi đã phần nào lấy lại bình tĩnh. Bà lờ mờ nhận ra mình thốt lên câu đó với một sự thiếu thuyết phục hoàn toàn.

Vasco lắc đầu.

Nhưng lẽ ra cháu phải làm thế chứ, Lulu giận dữ nói; nếu như, đúng như cháu nói, chúng có tính chất thỏa hiệp nghiêm trọng đến vậy—

Ồ, chắc chắn là vậy rồi, cháu đảm bảo với dì điều đó, cậu thanh niên chen ngang.

Thế thì cháu phải đem chúng đi cất giấu an toàn ngay lập tức. Giả sử có chuyện gì lộ ra ngoài, hãy nghĩ đến tất cả những con người tội nghiệp, bất hạnh sẽ bị cuốn vào vụ bê bối này xem, và Lulu gõ gõ ngón tay lên danh sách với một cử động đầy bức bối.

Bất hạnh thì có thể, nhưng không nghèo đâu thưa dì, Vasco đính chính; nếu dì đọc kỹ danh sách, dì sẽ nhận ra là cháu chẳng thèm bận tâm đưa vào những ai mà tình hình tài chính còn đang bỏ ngỏ đâu.

Lulu trừng trừng nhìn đứa cháu trai trong im lặng suốt mấy giây liền. Rồi bà cất giọng khàn khàn hỏi: Thế cháu định làm gì?

Chẳng làm gì cả — trong suốt phần đời còn lại của cháu, cậu ta đáp với hàm ý sâu xa. Có lẽ cháu sẽ đi săn một chút, cậu tiếp tục, và cháu sẽ tậu một căn biệt thự ở Florence. Biệt thự Sub-Rosa nghe có vẻ khá kỳ lạ và nên thơ đấy chứ, dì thấy sao, và chắc chắn sẽ có rất nhiều người hiểu được ý nghĩa đằng sau cái tên đó. Hơn nữa, chắc là cháu phải có một sở thích nào đó; có lẽ cháu sẽ sưu tầm tranh của Raeburn.

Người họ hàng của Lulu — người đang sinh sống tại Triều đình Monaco — đã nhận được một câu trả lời vô cùng cộc cằn khi viết thư gợi ý thêm vài phát minh trong lĩnh vực nghiên cứu hàng hải.