“Cậu trông có vẻ lo lắng đấy, thân mến ạ,” Eleanor nói.
“Tớ lo thật chứ,” Suzanne thừa nhận; “không hẳn là lo lắng, mà là thấp thỏm thì đúng hơn. Cậu biết đấy, tuần tới là sinh nhật tớ—”
“Cậu đúng là người may mắn,” Eleanor ngắt lời; “sinh nhật tớ mãi tận cuối tháng Ba cơ.”
“À, lão Bertram Kneyght hiện đang ở Anh sau thời gian ở tận Argentina về. Lão là họ hàng xa bên đằng ngoại nhà tớ, và giàu có khủng khiếp đến mức chúng tớ chưa bao giờ để mất liên lạc với dòng họ ấy. Dù chúng tớ có không gặp hay không hay tin gì từ lão trong nhiều năm trời, thì khi lão xuất hiện, lão vẫn cứ là Anh họ Bertram. Tớ không thể nói là lão từng giúp ích được gì nhiều cho chúng tớ, nhưng hôm qua câu chuyện về sinh nhật tớ lại được nhắc tới, và lão đã hỏi tớ muốn quà gì để lão tặng.”
Eleanor nhận xét: “Giờ thì tớ đã hiểu vì sao cậu thấp thỏm rồi.”
“Thông thường khi người ta phải đối mặt với một vấn đề như thế,” Suzanne nói, “mọi ý tưởng trong đầu đều bay biến hết; dường như chẳng còn thiết tha thứ gì trên đời nữa. Thế mà ngẫu nhiên là tớ lại rất thích một bức tượng sứ Dresden nhỏ xíu mà tớ từng thấy ở đâu đó bên Kensington; giá khoảng ba mươi sáu shilling, vượt quá khả năng của tớ rất nhiều. Tớ suýt nữa thì miêu tả bức tượng đó và đưa cho Bertram địa chỉ cửa hàng. Rồi bỗng nhiên tớ chợt nhận ra rằng ba mươi sáu shilling là một số tiền quá ư là bèo bọt đối với một người giàu có nứt đố đổ vách như lão để bỏ ra mua quà sinh nhật. Lão có thể vung ra ba mươi sáu bảng dễ dàng như cậu hay tớ mua một bó hoa violet vậy. Đương nhiên là tớ không muốn tham lam, nhưng tớ cũng chẳng thích sự lãng phí chút nào.”
Eleanor lên tiếng: “Vấn đề là, quan điểm tặng quà của lão thế nào? Vài kẻ giàu có nhất lại có cái nhìn kỳ quặc đến mức keo kiệt về vấn đề đó. Khi con người ta trở nên giàu có dần lên, nhu cầu và mức sống của họ cũng tăng theo tỷ lệ thuận, trong khi bản năng tặng quà của họ thường vẫn dậm chân tại chỗ ở giai đoạn nghèo khó thuở ban đầu. Một món quà lòe loẹt và không-quá-đắt đỏ trong cửa hàng chính là hình dung duy nhất của họ về một món quà lý tưởng. Đó là lý do vì sao ngay cả những cửa hàng tử tế cũng có các quầy hàng và tủ kính trưng bày đầy rẫy những món đồ trị giá chừng bốn shilling, trông có vẻ như đáng giá bảy rưỡi, được đề giá mười shilling và dán nhãn ‘quà tặng theo mùa’.”
“Tớ biết chứ,” Suzanne nói; “đó là lý do tại sao thật quá ư mạo hiểm khi cứ nói lấp lửng lúc người ta ngỏ ý muốn biết mình thích gì. Nhờn nhợt như thế này nhé, nếu tớ bảo lão rằng: ‘Mùa đông này cháu định sang Davos, thế nên bất cứ thứ gì liên quan đến đồ du lịch đều ổn cả,’ thì biết đâu lão sẽ tặng tớ một chiếc cặp đựng đồ trang điểm gắn vàng, nhưng mặt khác, lão cũng có thể tặng tớ cuốn Hướng dẫn Thụy Sĩ của Baedeker, hay cuốn ‘Trượt tuyết không cần khóc’, hoặc đại loại thế.”
“Khả năng cao là lão sẽ bảo: ‘Nó sẽ đi khiêu vũ suốt, một chiếc quạt chắc chắn sẽ có ích đấy.’”
“Đúng thế, mà tớ thì có cả đống quạt rồi, thế nên cậu mới thấy hiểm họa và nỗi lo nằm ở đâu chứ. Giờ thì nếu có một thứ mà tớ thực sự khao khát hơn bất cứ thứ gì khác, đó chính là áo lông thú. Tớ chẳng có lấy một chiếc. Người ta bảo tớ rằng Davos đông nghịt người Nga, và chắc chắn họ sẽ diện những bộ lông chồn zầy cùng đủ thứ đẹp tuyệt trần. Sống giữa những con người ngập chìm trong lông thú trong khi bản thân lại chẳng có lấy một mảnh che người thực sự khiến người ta chỉ muốn phá vỡ hầu hết các Điều răn.”
Eleanor bảo: “Nếu mục tiêu của cậu là lông thú, cậu sẽ phải tự mình giám sát việc lựa chọn đấy. Cậu không thể chắc chắn rằng ông anh họ của cậu phân biệt được sự khác biệt giữa chồn bạc và sóc thông thường đâu.”
Suzanne thở dài: “Có dăm chiếc khăn choàng lông chồn bạc đẹp như tiên ở cửa hàng Goliath and Mastodon’s; giá mà tớ dụ dỗ được Bertram vào tòa nhà của họ và lôi lão đi dạo qua khu vực bán đồ lông thú nhỉ!”
Eleanor hỏi: “Lão sống ở đâu gần đấy phải không? Cậu có biết thói quen của lão thế nào không? Lão có đi dạo vào thời gian nào cố định trong ngày không?”
“Thường thì lão đi bộ đến câu lạc bộ vào khoảng ba giờ chiều, nếu trời đẹp. Hướng đó đưa lão đi ngang qua Goliath and Mastodon’s.”
Eleanor đề nghị: “Hay là ngày mai hai đứa mình tình cờ chạm mặt lão ở góc phố nhé; chúng ta có thể đi cùng lão một đoạn, và nếu may mắn, thế nào chúng ta cũng lừa được lão rẽ vào cửa hàng đó. Cậu có thể viện cớ muốn mua lưới trùm tóc hay thứ gì khác. Khi chúng ta đã vào trong an toàn rồi, tớ có thể nói: ‘Cháu ước gì chú nói cho cháu biết chú muốn gì nhân dịp sinh nhật.’ Thế là cậu sẽ có sẵn mọi thứ trong tầm tay—ông anh họ giàu có, khu bán đồ lông thú, và chủ đề về quà sinh nhật.”
“Đúng là một ý tưởng tuyệt vời,” Suzanne nói; “cậu thật tốt hết chỗ nói. Ngày mai hãy ghé qua đây lúc hai giờ kém hai mươi nhé; đừng đến muộn đấy, chúng ta phải thực hiện cuộc mai phục chuẩn xác đến từng phút.”
Vào lúc vài phút trước ba giờ chiều hôm sau, những kẻ săn lông thú rón rén tiến về phía góc phố đã chọn. Không xa phía trước là tòa nhà đồ sộ của cơ ngơi lừng danh Messrs. Goliath and Mastodon. Buổi chiều đẹp trời rực rỡ, đúng là kiểu thời tiết để cám dỗ một quý ông tuổi đã cao bước ra ngoài để thong thả dạo bộ một cách kín đáo.
Eleanor nói với người bạn đồng hành: “Này cậu, tớ ước gì tối nay cậu làm ơn giúp tớ việc này; cứ ghé qua chơi sau bữa tối với bất kỳ lý do gì đi, và ở lại chơi bài bridge thành đủ bốn người với Adela cùng các dì nhé. Bằng không tớ sẽ phải chơi mất, mà Harry Scarisbrooke thì chuẩn bị ghé qua bất ngờ vào khoảng chín giờ mười lăm, và tớ cực kỳ muốn được rảnh rang trò chuyện với anh ấy trong lúc mấy người kia đang chơi.”
“Xin lỗi cậu nhé, tớ chịu thôi,” Suzanne đáp; “chơi bài bridge bình thường với giá ba xu một trăm ván, cùng những tay chơi chậm rì như mấy bà dì của cậu, làm tớ chán chết đi được. Tớ suýt ngủ gật lên gục xuống vì nó ấy chứ.”
Eleanor nài nỉ, ánh mắt lóe lên một tia giận dữ: “Nhưng tớ cực kỳ, cực kỳ muốn có cơ hội trò chuyện với Harry.”
“Xin lỗi nhé, giúp được gì thì tớ sẵn sàng, trừ việc đó,” Suzanne vui vẻ đáp; những sự hy sinh vì tình bạn đối với cô thật đẹp đẽ miễn là cô không bị bắt phải thực hiện chúng.
Eleanor không nói thêm gì về vấn đề này nữa, nhưng khóe môi cô chợt nhếch lên theo một cách khác.
Suzanne đột ngột kêu lên: “Mục tiêu của chúng ta kìa! Nhanh lên!”
Ông Bertram Kneyght chào đón cô em họ và người bạn của cô với sự nồng nhiệt chân thành, và sẵn sàng chấp nhận lời mời khám phá khu chợ đông đúc đang nằm đầy cám dỗ ngay sát bên họ. Những cánh cửa kính thủy tinh mở toang và bộ ba dũng cảm lao vào dòng người mua sắm lẫn kẻ la cà đang xô đẩy nhau.
Bertram hỏi Eleanor: “Lúc nào cũng đông đúc thế này à?”
Cô đáp: “Ít nhiều gì thì cũng thế, mà đợt giảm giá mùa thu đang diễn ra nữa.”
Suzanne, vì quá nôn nóng muốn dẫn đường cho ông anh họ đến thiên đường bán đồ lông thú đã định sẵn, nên thường đi trước hai người kia vài bước, thỉnh thoảng lại quay lại nếu họ dừng chân đôi lát ở quầy hàng hấp dẫn nào đó, với vẻ lo lắng đầy sốt sắng của một con chim quạ bố mẹ đang khuyến khích lũ chim non trong chuyến bay đầu đời của chúng.
Vào khoảnh khắc Suzanne đã bỏ lại họ tụt lại phía sau khá xa, Eleanor liền thì thầm với Bertram Kneyght: “Thứ Tư tuần tới là sinh nhật Suzanne đấy; sinh nhật tớ thì ngay trước đó một ngày, thế nên cả hai đứa đều đang tìm kiếm món quà để tặng nhau.”
“À,” Bertram nói. “Thế thì có lẽ cô có thể cho tôi lời khuyên chính về chuyện đó đấy. Tôi muốn tặng Suzanne một món quà, mà lại chẳng có chút manh mối nào về việc nó thích gì cả.”
Eleanor nói: “Cậu ấy đúng là một bài toán khó đấy. Cô bé có vẻ có tất cả mọi thứ trên đời mà người ta có thể nghĩ tới, đúng là một cô gái may mắn. Một chiếc quạt thì lúc nào cũng có ích; mùa đông này cậu ấy sẽ tham gia rất nhiều buổi khiêu vũ ở Davos. Vâng, tôi nghĩ một chiếc quạt sẽ làm cậu ấy hài lòng hơn bất cứ thứ gì khác. Sau khi qua dịp sinh nhật, chúng tôi thường xem xét lại số quà được tặng, và tôi luôn cảm thấy tủi thân khủng khiếp. Cậu ấy nhận được toàn những món đồ đẹp, còn tôi thì chẳng bao giờ có nổi thứ gì đáng để trưng ra cả. Anh thấy đấy, chẳng có người họ hàng nào của tôi hay bất cứ ai tặng quà cho tôi khá giả cả, thế nên tôi không thể mong đợi họ làm gì hơn ngoài việc nhớ đến ngày đó bằng một món quà vặt vãnh nào đó. Hai năm trước, một người cậu bên họ ngoại, người vừa được thừa hưởng một khoản thừa kế nhỏ, đã hứa tặng tôi một chiếc khăn choàng lông chồn bạc nhân dịp sinh nhật. Tôi không thể diễn tả nổi mình đã phấn khích biết nhường nào, đã tưởng tượng ra cảnh mình khoe nó với tất cả bạn bè và kẻ thù ra sao. Thế rồi đúng vào lúc đó vợ ông ấy qua đời, và dĩ nhiên, tội nghiệp ông ấy, chẳng thể nào trông mong một người nghĩ đến quà sinh nhật trong hoàn cảnh như thế được. Ông ấy đã sống ở nước ngoài kể từ dạo đó, và tôi chẳng bao giờ nhận được bộ lông thú của mình nữa. Anh có biết không, cho đến tận ngày nay tôi hầu như không thể nhìn thấy một tấm da chồn bạc nào trong tủ kính cửa hàng hay trên cổ ai mà không cảm thấy chực trào nước mắt. Chắc là vì nếu tôi không từng có viễn cảnh nhận được nó thì tôi đã chẳng cảm thấy thế rồi. Kia kìa, quầy bán quạt ở bên trái anh đấy; anh có thể dễ dàng lẻn đi giữa đám đông. Hãy mua cho cô ấy một chiếc thật đẹp mà anh có thể tìm thấy nhé—cậu ấy là một cô gái vô cùng, vô cùng đáng yêu đấy.”
Suzanne chen qua đám đông mua sắm đang cản đường, cất tiếng gọi: “Ô kìa, tớ cứ tưởng đã lạc mất cậu chứ. Bertram đâu rồi?”
Eleanor đáp: “Tớ bị tách khỏi ông ấy từ lâu rồi. Tớ cứ tưởng ông ấy đi trước với cậu chứ. Chúng ta sẽ chẳng bao giờ tìm thấy ông ấy giữa chốn đông đúc này đâu.”
Và quả nhiên đúng như vậy.
Suzanne hờn dỗi nói sau khi họ đã chen chúc vô ích qua nửa tá khu vực bán hàng: “Mọi rắc rối và tính toán trước của chúng ta đều đổ sông đổ biển.”
Eleanor bảo: “Tớ không hiểu sao cậu lại không túm lấy tay áo ông ấy; nếu quen lâu hơn thì tớ đã làm thế rồi, nhưng tớ chỉ vừa mới được giới thiệu thôi mà. Gần bốn giờ rồi, chúng ta đi uống trà thì hơn.”
Vài ngày sau, Suzanne gọi điện cho Eleanor.
“Cảm ơn cậu nhiều lắm vì chiếc khung ảnh nhé. Đúng thứ tớ đang cần luôn. Cậu tốt quá cơ. Này, cậu có biết cái lão Kneyght ấy tặng tớ cái gì không? Đúng như những gì cậu đoán đấy—một chiếc quạt tồi tàn. Gì cơ? Ồ vâng, cũng đủ tốt đối với một chiếc quạt, nhưng mà...”
Giọng Eleanor vang lên qua ống nghe điện thoại: “Cậu phải đến mà xem lão tặng tớ cái gì này.”
“Cậu á? Tại sao lão phải tặng quà cho cậu chứ?”
Câu trả lời vang lên: “Xem ra anh họ của cậu là một trong số ít những người giàu có hiếm hoi thích thú việc tặng những món quà giá trị đấy.”
Suzanne cúp máy, lầm bầm với chính mình: “Thảo nào lão cứ sốn sán muốn biết con mụ ấy ở đâu.”
Một đám mây đã xuất hiện giữa tình bạn của hai cô gái trẻ; và ít nhất là về phía Eleanor, đám mây ấy được lót bằng lớp lông chồn bạc óng ánh.