Cách đây trọn một thế kỷ tròn,
Khi dọc theo lối mòn trong rừng,
Lữ khách thấy nai hoang uống nước,
Hay gặm chồi non nhánh bạch dương.
Dưới bóng ngọn đồi, vách đá cao
Nhô trên thảm cỏ lộc xanh màu,
Và che chắn gió cho ngôi nhà nhỏ,
Có chú nai quen đến kiếm mồi.
Nàng chỉ về khi trên vách đá
Ánh trăng chiều trải rộng không gian,
Và chẳng ai hay chốn nương ẩn bí mật
Nơi nàng dạo bước mỗi ban ngày.
Bốn chân trắng muốt, vầng trán xinh
Ánh lên một đốm bạc tinh anh,
Tựa như vì sao lấp lánh sáng
Trong đêm mờ ảo tiết thu sang.
Và ở chốn này, chim đớp muỗi cất tiếng ca,
Nàng gặm những chiếc lá non vừa nảy,
Và ở chốn này, tiếng bước chân sột soạt
Vang lên trong những chiều tháng Mười yên ả.
Nhưng khi trăng rằm mùa hạ rộng soi
Mọc lên trên bãi cỏ ngập tràn,
Bên cạnh chú nai chân trắng ngần
Có một chú nai con đốm dạo ăn.
Bà chủ nhà cấm con trai mình
Đưa súng nhắm bắn nơi này;
Bà bảo: “Thật là tội lỗi xiết bao
Khi làm hại hay hoảng sợ chú nai thân thiện.
Nơi này đã là tổ ấm bình yên
Hơn mười năm qua của mẹ;
Và cứ mỗi khi trăng tỏ chiếu
Nàng lại đến ăn trước cửa nhà ta.
Người da đỏ bảo rằng nàng từng dạo bước nơi đây
Từ ngàn vạn vầng trăng trước;
Họ không bao giờ cất tiếng chiến hào ở đây,
Và chẳng bao giờ giương cung bắn.
Mẹ rất thích ngắm nàng ăn cỏ
Và nghĩ rằng mọi sự đều yên lành
Khi có một sinh linh hiền dịu đến thế
Quẩn quanh nơi chúng ta ở.”
Chàng thanh niên vâng lời, tìm thú rừng
Ở những khu rừng thẳm xa xôi,
Nơi chiều sâu tĩnh lặng và rêu phong
Bao trùm cánh rừng già cổ kính.
Nhưng một lần, vào tiết thu vàng
Chàng lang thang trong hoang dã uổng công,
Chẳng đánh động được gà gô hay con nai nào,
Đành thui thủi quay về nhà.
Trăng lưỡi liềm và buổi chiều tà rực đỏ
Chiếu ánh sáng hòa quyện vào nhau;
Chú nai trên thảm cỏ xanh
Đang thong thả gặm mồi ngay trước mắt.
Chàng giơ súng lên ngắm qua tầm nhìn,
Và từ những vách đá xung quanh
Một tiếng vang đột ngột, sắc và đanh
Đáp lại âm thanh chết chóc ấy.
Vụt chạy vào khu rừng gần bên
Sinh linh giật mình hoảng hốt,
Và những giọt máu thắm buổi sáng rơi
Giữa làn sương sớm lấp lánh.
Đêm hôm sau trăng non lại sáng
Dịu dàng như thuở ban đầu;
Chú nai trên bãi cỏ xanh
Đã chẳng bao giờ còn thấy lại.
Nhưng trước khi vầng trăng khuyết ấy tàn
Khi màn đêm buông xuống, người da đỏ đã đến,
Đốt trụi ngôi nhà ra tro bụi,
Và giết chết cả chàng trai lẫn người mẹ.
Giờ đây rừng rậm đã lấn át bãi cỏ,
Che khuất cả những vách đá tầm nhìn;
Nơi ấy diều hâu lượn vòng réo gắt ban trưa,
Và cáo rình mò khi đêm xuống.