Giữa những ngọn đồi và thung lũng quê hương tôi, tôi từng biết
Những bậc hiền triết điềm đạm, khi đôi tay siêng năng
Chăm bón hay thu hoạch những sản vật của đất trời,
Lại là những người học trò kính cẩn trong ngôi trường trang nghiêm
Của tự nhiên. Không hoài phí đối với họ là mùa màng,
Hay cơn mưa xuân làm sẫm màu lớp đất cày, hay trận tuyết đập
Trên những ngọn đồi mùa đông trắng xóa. Mỗi thứ mang lại,
Ít nhiều bài học về cuộc đời con người,
Hoặc sự nhận thức về đấng Tối Cao
Kẻ che giấu vinh quang sau những hình hài của tạo hóa.
Tôi từng biết một người như thế từ lâu, một cụ già tóc bạc,
Lời lẽ súc tích, và vui tính khi cụ muốn;
Một người lạc quan đôn hậu, hằng ngày rút ra
Từ những gì mắt thấy những bài học đạo đức ý vị.
Dẫu tuổi cao, cụ vẫn ân cần trò chuyện
Với tôi, một cậu bé hay mộng mơ, và dạy tôi nhiều điều
Mà sách vở không nói tới, và tôi sẽ chẳng bao giờ quên.
Ánh nắng tháng Năm rực rỡ giữa bầu trời,
Tắm đẫm những cánh rừng đang đâm chồi, những ngọn đồi xanh
Và cánh đồng lúa mì ngọc bích trong ánh sáng vàng rực.br> Trên cây táo, nơi những nụ hoa hồng thắm
Tụ lại thành chùm, sẵn sàng bung nở,
Chim cổ đỏ cất tiếng hót trong trẻo trọn vẹn
Suốt nhiều giờ, không hề mệt mỏi. Trong rừng sâu,
Nơi những chiếc lá non nửa trong suốt hầu như không tạo nổi
Một bóng râm, những vòng tròn hoa hải quì vui tươi
Nhảy múa trên thân mảnh dẻ; loài hoa mận dại trắng phau,
Làm bừng sáng các thung lũng; cây óc chó non lá mới
Và cây dương rung rinh trước cơn gió thoảng
Tỏa hương thơm dìu dịu. Ngoài đồng nội
Tôi thấy nhịp đập của làn gió nhẹ
Lướt trên thảm cỏ non. Lòng tôi trào dâng niềm vui
Trước biết bao vẻ đẹp, từng giờ đang bừng lên
Viên mãn hơn; nhưng người bạn của tôi,
Bậc trưởng bối trầm ngâm, đang đứng bên cạnh,
Nhìn cảnh vật với nỗi buồn dịu ngọt. Tôi hỏi lý do.
"Cậu có thể vui mừng," cụ đáp,
"Cùng với đất trời hoan ca, với cây cỏ chồi hoa,
Và cơn gió nhẹ này, sứ giả của mùa hè
Xanh tươi ngập tràn. Cậu còn trẻ như chúng,
Và cậu có quyền hân hoan. Nhưng trong khi nhịp điệu
Của các mùa làm vạm vỡ và tôi luyện vóc dáng đang vươn cao của cậu,
Nó lại làm tôi héo tàn, thưa tóc đi, và làm mờ đọt
Đôi mắt này, thứ ánh sáng đang lụi tàn chẳng mấy chốc sẽ tắt lịm
Trong bóng tối hoàn toàn. Cậu có nghe thấy con chim kia không?"
Tôi lắng tai nghe, và từ tận sâu thẳm rừng già
Nghe tiếng gọi tình yêu của loài gà gô, kẻ mang
Chiếc cổ áo đen tuyền quanh chiếc cổ lốm đốm;
Người ta gọi chúng là gà gô bên những dòng suối miền bắc chúng ta,
Và trĩ ở miền Delaware. Nó vỗ
Đôi cánh đốm vào hai bên sườn, tạo ra
Âm thanh tựa tiếng sấm từ xa; những nhịp vỗ chậm chạp
Ban đầu, rồi nhanh dần, cho đến khi
Chúng chuyển thành một tiếng vo ve rồi im bặt.
"Cậu thấy đấy," người bạn tôi nói, "một hình ảnh đích thực
Về cuộc đời con người. Tôi biết đó là một lẽ thật xưa cũ,
Nhưng những hình ảnh thế này vực dậy sức mạnh
Của những chân lý quen thuộc từ lâu. Thời thơ ấu của chúng ta trôi qua chậm chạp,
Và những giờ ánh sáng thật dài
Giữa ban mai và hoàng hôn; chúng lướt đi nhanh hơn
Vào tuổi tráng niên, và bay vút đi khi tuổi già ập đến;
Cho đến khi ngày tháng và mùa màng lướt qua tâm trí
Như những bông tuyết trong cơn bão mùa đông,
Thấy đó rồi vụt mất. A! Ta có cảm giác
Như thể mình đang ngồi trên một chiếc thuyền độc mộc vô vọng
Bị dòng nước xiết cuốn đi phăm phăm
Để lao qua một vách đá lớn. Dọc theo hai bờ
Lô nhô hết lùm cây này đến lùm cây khác, hết vách đá sừng sững này đến vách đá sừng sững khác,
Những bãi cát hoang vu và mái ấm bình yên, những khúc quanh rực rỡ hoa thơm,
Những hòn đảo và xoáy nước trên dòng sông, lần lượt hiện ra
Rồi trôi qua, nhưng chiếc thuyền khốn khổ
Lướt đi quá nhanh đến nỗi hình ảnh của chúng
Không kịp đọng lại trong tâm trí, hoặc chỉ đọng lại
Trong sự mơ hồ mờ mịt; ta còn lướt đi nhanh hơn nữa
Qua những bờ bến khác, và vực thẳm vĩ đại đã cận kề.
"Hỡi con, hãy khôn ngoan khi ngày tháng của con hãy còn dài,
Và sự đổi thay tươi đẹp của các mùa hãy còn trôi chầm chậm,
Hãy thu gom và gìn giữ những giá trị mà chúng mang lại—
Tất cả những gì chúng dạy về đức hạnh, về những tư tưởng thanh cao
Và tình cảm nhân ái, sự kính sợ Chúa
Và lòng bác ái với anh em; để rồi khi con bước vào
Những năm tháng cằn cỗi ấy, con sẽ không phải mang theo
Một tâm hồn trống rỗng và một trái tim khô héo."
Đã lâu lắm rồi vị trưởng bối tóc bạc ấy đã ngàn thu yên giấc—nhưng giờ đây,
Khi những nụ hoa đỏ thắm chen chúc trên cành cây trong vườn quả,
Và tiếng gà gô gõ nhịp vang vọng từ sâu thẳm
Trong rừng rậm, hình hài đáng kính của cụ lại
Hiện về bên tôi, giọng nói của cụ vẫn văng vẳng bên tai tôi.